در پی علنی شدن تغییرات جمهوری اسلامی در بخشی از تاسیسات هستهای فردو و همچنین غنیسازی اورانیوم با غلظت اعلامنشده، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، با بسیار مهم دانستن این تحولات، بر ضرورت بازرسیهای بیشتر از این تاسیسات تاکید کرد.
گروسی روز دوشنبه ۱۵ اسفند در یک نشست خبری پس از برگزاری نشست شورای حکام گفت که بازرسیهای آژانس از تاسیسات ایران به حدی بوده که بازرسان آژانس متوجه افزایش سطح غنیسازی اورانیم در سطوح بسیار بالا شوند، اما در شرایط کنونی لازم است که بازرسیهای اضافی صورت گیرد.
او تاکید کرد: «ما به عنوان یک سازمان بازرسی بینالمللی، نسبت به غنیسازی حدود ۸۴ درصدی اورانیوم، باید حرفهای برخورد کنیم، نه احساساتی.»
گروسی همچنین افزود: «ما میخواهیم به روند خلاء اطلاعاتی پایان بدهیم تا بتوانیم تیکههای این پازل را دوباره کنار هم بگذاریم.»
پیشتر رسانههای بینالمللی فاش کرده بودند که بازرسان آژانس ذرات اورانیوم غنیسازی شده ۸۴ درصدی را در فردو یافتهاند.
جمهوری اسلامی با رد غنیسازی در این سطح، از آژانس بینالمللی انرژی اتمی به دلیل افشای این موضوع انتقاد کرد.
همچنین مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در پاسخ به ایران اینترنشنال درباره دسترسی به افراد، مواد و تاسیسات هستهای در ایران گفت: «ما در حال بحث درباره همه این موارد با ایران هستیم. اینها مسائل حساسی هستند.»
خبرنگار ایران اینترنشنال به این اظهارات بهروز کمالوندی سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران اشاره کرد که گفته بود هرگونه درخواست برای دسترسی به افراد مرتبط با برنامه هستهای ایران رد خواهد شد.
گروسی همچنین درباره انتقاد روز یکشنبه بنیامین نتانیاهو از اظهاراتش درباره حمله نظامی احتمالی به سایتهای هستهای در ایران، گفت آنچه گفته بود بر اساس قوانین بینالمللی بوده و چیز جدیدی نبود.
او افزود که بر اساس پروتکلهای ۱۹۴۹ ژنو و قطعنامههای آژانس بینالمللی انرژی اتمی، حملات به تاسیسات هستهای غیرقانونی است.
پیش از این نشست خبری، گروسی در گزارش به شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد گفتوگوهای فنی آژانس با مقامهای جمهوری اسلامی برای روشن شدن کامل موضوع کشف ذرات اورانیوم با غنای بسیار فراتر از سطح غنیسازی اعلامشده از سوی ایران، آغاز شده است.
او در گزارش خود بار دیگر تایید کرد که ذرات اورانیوم غنیشده با غلظت بسیار بالا در ماه ژانویه در تاسیسات اتمی فردو کشف شده است.
گروسی همچنین با اشاره به توافق اخیرش با ایران گفت مقامات جمهوری اسلامی در سطح عالی تضمین دادهاند در خصوص راستیآزمایی و نظارت مناسبتر و نیز حل و فصل مسائل باقیمانده از جمله سه سایت هستهای اعلامنشده همکاری کنند.
به گفته گروسی، مقامات جمهوری اسلامی با توجه به اینکه بدون اطلاع قبلی تغییراتی را در تاسیسات فردو اعمال کرده بودند، افزایش دفعات و شدت فعالیتهای راستیآزمایی در این مرکز را تسهیل کنند.
پیشتر آژانس بینالمللی انرژی اتمی از این که جمهوری اسلامی بدون اطلاع آژانس تغییراتی را در آبشارهای سانتریفیوژهای این تاسیسات به وجود آورده، انتقاد کرده بود.
گروسی پس از بازگشت از تهران اعلام کرد مقامات جمهوری اسلامی تعهد دادهاند درباره توافقات پادمانی همکاریهای عینی داشته باشند.
مدیرکل آژانس روز شنبه همچنین اعلام کرد با جمهوری اسلامی برای دسترسی و تبادل اطلاعات بیشتر توافق کرده و از اعزام تیمی به ایران، راهاندازی دوباره تجهیزات نظارتی و افزایش ۵۰ درصدی بازرسی در سایت فردو خبر داد.
گروسی به خبرنگاران گفت: «هرگونه حمله نظامی به تاسیسات هستهای غیرقانونی است.»
او این اظهارات را در پاسخ به سوالی درباره احتمال حمله نظامی از سوی اسرائیل و آمریکا علیه تاسیسات اتمی ایران در صورت شکست دیپلماسی در پرونده هستهای جمهوری اسلامی بیان کرد.
اما این اظهارات انتقاد شدید بنیامین نتانیاهو نخستوزیر اسرائیل را برانگیخت.
نتانیاهو روز یکشنبه چهاردهم اسفند در سخنانی در جلسه هفتگی کابینه اسرائیل گفت: «رافائل گروسی فردی شایسته است که اظهارات ناشایستهای را بیان کرد.»
او افزود: «خارج از چه قانونی؟ آیا جایز است ایران که آشکارا خواهان نابودی ماست، ابزار کشتارش را سازماندهی کند؟ آیا ما از دفاع از خود منع شدهایم؟ بدیهی است که ما مجاز به انجام این کار هستیم.»
جمهوری اسلامی در سالهای اخیر با زیر پا گذاشتن تعهدات برجامی خود به روند غنیسازی اورانیوم شدت بخشیده و همزمان نظارت آژانس بر فعالیتهای هستهای خود را کاهش داده است.
