گزارشی از سخنان علی باقریکنی، مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی در یک جلسه توجیهی که ایران اینترنشنال آن را رویت کرده، جزییات بیشتری درباره برخی امتیازات که باقریکنی ادعا میکند هیات مذاکرهکننده ایران در مذاکرات وین از آمریکا بدست آورده، ارائه میدهد.
این گزارش فاششده که در روزهای اخیر در اختیار خبرنگاران در تهران قرار گرفته، نشاندهنده امتیازات متعدد از سوی آمریکا است و باقریکنی در این نشست غیرعلنی به اقداماتی که ایران برای احیای برجام پذیرفته، اشارهای نکرده است.
ایران اینترنشنال روز پنجشنبه اطلاعاتی را دریافت کرد که میان اصولگرایان نزدیک به دولت رئیسی درباره «امتیازات» ادعایی ارائه شده از سوی آمریکا پخش شده است، اما منبع اصلی آن مشخص نیست.
علی باقریکنی در این گزارش «امتیازاتی» را که ایران توانسته از آمریکا بگیرد، ذکر کرده است که به شرح زیر است:
۱- موضوع حذف سپاه از فهرست گروههای تروریستی آمریکا در مذاکراتی پس از احیای برجام، مورد بحث قرار خواهد گرفت، اما آمریکا تضمین میکند تحریمهای خود علیه سپاه بر دیگر بخشها و شرکتها تاثیری نخواهد گذاشت. بهعنوان مثال آمریکا یک شرکت پتروشیمی را بهدلیل تجارت با سپاه تحریم نمیکند.
۲- آمریکا تضمین میکند قوانین داخلی این کشور مانند کاتسا و پاتریوت بر اجرای تعهدات آن در قبال برجام تاثیری نخواهد داشت.
۳- میزان اورانیوم طبیعی وارداتی ایران از روسیه باید دو برابر مقدار کیک زرد صادراتی ایران باشد.
۴- علاوهبر ابطال سه فرمان اجرایی ترامپ در رابطه با خروج آمریکا از برجام، ایران در مورد دو شرکت دیگر خود که با تحریمهای نهادهای دولتی مانند «بنیاد، آستان قدس و کمیته امداد امام خمینی» و همچنین با تحریمهای تسلیحاتی سروکار دارند، امتیازاتی از آمریکا دریافت میکند.
باقری اشاره میکند که هیچ امتیاز یا تعهدی در قبال لغو این دستورات اجرایی نداده است.
۵- متن جدید شامل بند ۲۶ برجام است که به ایران اجازه میدهد در صورت نقض توافق طرفهای مقابل «یک بار دیگر» از اجرای تعهدات خود دست بردارد.
۶- بر اساس پیشنهاد روسیه، توافق جدید به تعهد قاطع رییسجمهوری آمریکا (نه بایدن) برای بازگشت به پایبندی به برجام تا زمانی که ایران متعهد بماند، اشاره میکند.باقری میگوید این یعنی رییسجمهوری آمریکا اجرای برجام را تضمین میکند (البته نه برای ایران و نه برای آمریکا الزامآور نیست).
۷- مکانیسم ماشه تنها بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی قابل فعالسازی است. اگر یک کشور بهطور یکجانبه از این سازوکار استفاده کند، طرفهای دیگر متعهد میشوند که با آن همکاری نکنند و خسارتهای طرف ایرانی نیز جبران شود.
۸- آمریکا تضمین میکند تمامی شرکتهایی که تا پایان دوره بایدن در ایران کار میکنند تا ۲.۵ سال پس از خروج آمریکا از تحریمهای این کشور معاف خواهند بود. به عنوان مثال اگر یک رییسجمهور جمهوریخواه از برجام خارج شود شرکتها به مدت دو سال و نیم پس از آن از تحریم معاف خواهند بود.
۹- وزیر خارجه آمریکا نامهای مبنی بر مشارکت واشینگتن در برجام منتشر خواهد کرد.
۱۰- در مذاکرات دوحه، آمریکا و اتحادیه اروپا درخواست ایران مبنیبر مرتبط شدن موضوع تحقیقات آژانس به مذاکرات برجام را پذیرفتند. اکنون انتظار میرود شورای حکام به محض دریافت گزارش (مثبت) گروسی، اعلام کند دیگر انجام این تحقیقات ضرورتی ندارد.
علی باقریکنی در ادامه اضافه میکند که از انریکه مورا، مسئول هماهنگ کننده برجام، شنیده که میخائیل اولیانوف، مذاکرهکننده ارشد روسیه، در مذاکره با طرفهای غربی اعلام کرده روسیه با درخواست ایران (پایان دادن به تحقیقات آژانس) مخالف است؛ اما باقریکنی میگوید مورا دروغ میگفت زیرا اولیانوف همیشه (در مذاکراه با جمهوری اسلامی) از خواسته ایران حمایت میکرد.
۱۱- ایران پس از آزاد شدن ۷ میلیارد دلار دارایی بلوکهاش در کرهجنوبی، همه زندانیان آمریکایی را آزاد خواهد کرد. باقری میگوید ایران و آمریکا قبلا در این مورد توافق کرده بودند اما آمریکا با این تصور که این پول فضایی را برای تنفس ایران و طرح مطالبات جدید ایجاد میکند، زیر قول خود زد.
به گفته علی باقریکنی، جمهوری اسلامی از پذیرش این خواستهها در مذاکرات وین خودداری کرده است:
۱- گنجاندن مسئله موشکی در مذاکرات (که در دوره عراقچی منتفی شد)
۲- گنجاندن مسائل منطقهای در مذاکرات وین که همچنان مورد تقاضای طرف مقابل بود
۳- موضوع گریز هستهای که آنها اصرار داشتند باید مشخص شود ایران چقدر از آن نقطه فاصله دارد
۴- نابودی سانتریفیوژهای ایران؛ طرف مقابل از ایران میخواست سانتریفیوژهای «آیآر-۶» خود را نابود کند، اما در نهایت موافقت کرد که ایران سانتریفیوژها را که حدود ۱۰۰ دستگاه بوده در یک انبار زیر نظر آژانس بینالمللی انرژی اتمی نگه دارد
۵- سخنگوی وزارت خارجه آمریکا و ایران اعلام کنند این دو کشور دیگر به دنبال کشتن شهروندان یکدیگر نخواهند بود؛ با اینکه قرار نبود نامی از قاسم سلیمانی برده شود، اما پایان دادن به تلاشها برای گرفتن انتقام ترور او، نقطه کلیدی این تعهد بود. ایران در نهایت این خواسته را نپذیرفت.
باقریکنی در ادامه اضافه میکند که دولت ابراهیم رئیسی سپاه پاسداران را از انجام اقداماتی که میتواند مذاکرات وین را تضعیف کند، منصرف نکرد. به عنوان مثال «درباره پرتاب ماهواره خیام به آنها گفتیم که بهدلیل مذاکرات برای احیای برجام، پرتاب را به تعویق نیندازند.»
مذاکرهکننده ارشد جمهوری اسلامی میگوید ابتکارات هوشمندانه ایران از جمله اقدامات تلافیجویانه پس از قطعنامه آژانس یا تحریمهای اخیر آمریکا و نیز نادیده گرفتن ۱۱ مورد ضربالاجل تعیین شده توسط طرف مقابل (از جمله یک مورد که مالی تهدید کرد وین را ترک میکند) در مذاکرات وین برای کشور دستاورد داشته است.
او میگوید: «برخلاف سیاستی که دولت روحانی دنبال میکرد، ما قویا معتقد بودیم که جزئیات مذاکرات نباید با افکار عمومی مطرح شود. موضوع خروج سپاه از فهرست گروههای تروریستی پس از انتشار رسانههای اسرائیلی مذاکرات را به بنبست کشاند، چرا که باعث شد آمریکا تحت فشار قرار بگیرد.»
یک عضو ارشد پیشین سپاه پاسداران به ایران اینترنشنال گفت روحالله بازقندی، معاون ضدجاسوسی اطلاعات سپاه، واحد ۱۵۰۰، مسوول عملیات شکستخورده اخیر در استانبول برای ترور یوسف لوی سیفری، کنسول پیشین اسرائیل و سه زن توریست اسرائیلی بوده است.
بازقندی، با به کارگیری نیروهای غیرحرفهای در ترکیه، آسیب سنگینی به اطلاعات سپاه وارد کرد.
به گفته این منبع، بازقندی با غفلت از نفوذ موساد در ایران، باعث ترورهای پی در پی فرماندهان ارشد سپاه و چهرههای موثر در برنامه موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی شده است. از جمله ترور حسن صیاد خدایی، از فرماندهان واحد ۸۴۰ سپاه، واحد مسوول ترورهای برونمرزی، که اول خردادماه در تهران کشته شد.
کشف توطئه ترور اخیر توسط سازمان اطلاعات و امنیت ترکیه، میت، یک رسوایی بزرگ برای سازمان اطلاعات سپاه به همراه داشت. یائیر لاپید، نوزیر خارجه وقت اسرائیل، از ترکیه برای کشف این توطئه تشکر کرد.
به دنبال کشف هسته هشت نفره سپاه برای ترور در ترکیه، روابط تهران و استانبول تیره شد. اما بازگشایی سفارتخانه اسرائیل و ترکیه پس از چهار سال، نشاندهنده نزدیکی دو کشور پس از این اتفاق بوده است.
علاوه بر بازقندی، معاون عملیات ویژه اطلاعات سپاه، واحد ۴۰۰۰، هم در شکستهای پیاپی در حملات علیه شهروندان اسرائیلی نقش داشته است. به گزارش این منبع، مصطفی جواد غفاری، از فرماندهان ارشد شبهنظامیان ایران در سوریه که آذرماه گذشته از این کشور اخراج شد، در ۹ ماه گذشته مسوول این حملات بوده که همه شکست خورده است.
جواد غفاری قبلا با بردن نیروهای معاونت عملیات ویژه به نیروی قدس باعث تضعیف این واحد شده بود.
شبکه خبری العربیه، گزارش داد که دولت بشار اسد، جواد غفاری را به اتهام نقض حاکمیت سوریه و ایجاد شبکه قاچاق اخراج کرد. سخنگوی وقت وزارت خارجه جمهوری اسلامی این اتهام را رد کرد.
پیش از جواد غفاری، مسوولیت معاونت عملیات ویژه اطلاعات سپاه برعهده رضا سراج بود که به دلیل توطئه ترور ناموفق اهداف اسراییلی در قبرس برکنار شد. سراج با عنوان کارشناس مسائل استراتژیک در رسانههای اصولگرا مطلب مینویسد.
این عضو ارشد پیشین سپاه به ایران اینترنشنال گفت که عملکرد این افراد به ویژه روحالله بازقندی، خشم فرماندهان سپاه را برانگیخته. چون واحد ۱۵۰۰ مسوول پیشگیری از عملیات جاسوسی کشورهای دیگر در خاک ایران است.
اردیبهشت ماه، فیلمی از بازجویی منصور رسولی، از نیروهای نزدیک به واحد ۸۴۰ سپاه پاسداران منتشر شد که نشان میداد او که قرار بوده سه هدف را در ترکیه، آلمان و فرانسه ترور کند در خاک ایران مورد بازجویی قرار گرفته است.
دوم تیرماه، حسین طائب، پس از سیزده سال از ریاست سازمان اطلاعات سپاه پاسداران برکنار شد.
موسوی روز جمعه در سخنرانی خود «رسانههای جعلی» را «شیپوری برای فساد» خواند و گفت: «اطلاعات نادرست رسانهای علیه جنبش اصلاحات در حال انتشار است.»
او تأکید کرد: «مردم بر همه ملاحظات اولویت دارند و از طریق آنها قانون اساسی نوشته میشود و این جزو قانون اساسی است.»
این رهبر جریان صدر با بیان این که «احزاب و گروههایی که به خواستههای ملت گوش ندهند در کشور جایی ندارند»، هشدار داد که «اراده مردم از ظالمان قویتر است».
او همچنین گفت: «گفتوگوهای سیاسی در کشور وزنی ندارند.»
هزاران نفر از هواداران صدر از سه هفته پیش در نزدیکی پارلمان عراق اردو زدهاند و خواستار تغییرات بنیادین در کشورشان هستند.
حدود ۱۰ ماه پس از برگزاری انتخابات پارلمانی در عراق، هنوز گروههای سیاسی این کشور بر سر انتخاب نخستوزیر و رئیسجمهوری به توافق نرسیدهاند.
مقتدی صدر خواهان انحلال پارلمان و تغییر قانون اساسی کشور است. این در حالی است که مصطفی الکاظمی، نخستوزیر، در تازهترین نشستی که با حضور رهبران سیاسی عراق برگزار کرد، خواستار تداوم گفتوگوهای ملی شد.
مهند الموسوی اما روز جمعه ۲۸ مرداد گفت: «گفتوگوی سیاسی شما فقط به نام منافع سیاسی و حزبی شما انجام میشود نه به نفع مردم.»
مقتدی صدر پیشتر خواستار برگزاری تظاهرات میلیونی هوادارانش در روز شنبه شده بود اما بعد برگزاری این تجمع اعتراضی را به دلیل تحرکات رهبران و هواداران «چارچوب هماهنگی»، ائتلاف گروههای مورد حمایت جمهوری اسلامی، لغو کرد.
خبرگزاری فرانسه از بغداد گزارش داد که تاکنون نزاع سیاسی دو گروه حامیان مقتدی صدر و رقیبانش که اغلب گروههای تحت حمایت جمهوری اسلامی هستند به خشونت کشیده نشده اما تلاشها برای میانجیگری در این زمینه نیز به نتیجه نرسیده است.
روز جمعه اما عمار الحکیم، رهبر جریان حکمت ملی عراق با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی در شهر جده در عربستان دیدار و گفتوگو کرد.
این دو درباره جنگ یمن و میانجیگری بغداد میان ایران و عربستان سعودی گفتوگو و در مورد مسائل سیاست داخلی عراق نیز بر اهمیت حل بحران سیاسی بدون فشار خارجی تأکید کردند.
بر اساس بیانیه دفتر حکیم، «عراق و عربستان سعودی دو وزن اقتصادی، منطقهای و بینالمللی هستند و گفتوگو بین طرفهای مختلف بهترین راه برای دستیابی به راهحلهای رضایتبخش به منظور برونرفت از بنبست سیاسی فعلی در عراق است.»
به گفته او، «راهحلها باید بدون هیچ فشار خارجیای، عراقی باقی بماند».
حکیم همچنین از نقش عراق در «میانجیگری بین ایران و عربستان سعودی» استقبال کرد.