مصوبات ستاد اقتصادی دولت برای کاهش خروج ارز و جلوگیری از خرید ملک در کشورهای همسایه

حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه ایران، در پاسخ به سوال سایت مجلس شورای اسلامی درباره «اما و اگر‌های برگزاری نشست مشترک برجام در سطح وزرای خارجه» گفت: ما نظراتمان را از طریق نماینده اتحادیه اروپا به طرف‌های مقابل از جمله آمریکا دادیم و منتظر هستیم تا پاسخ‌ها را دریافت کنیم.

امیرعبداللهیان افزود: ما باید اطمینان پیدا کنیم که همه خطوط قرمز ما مورد توجه قرار گرفته است و نفع اقتصادی کامل از توافق، خواهیم برد. چنانچه به این نقطه برسیم، در خصوص مراحل بعدی بحث خواهد شد.

همزمان علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، پس از شرکت در جلسه غیر علنی روز چهارشنبه مجلس شورای اسلامی، گفت: شورای عالی امنیت ملی قرار نیست مصوبه‌ای در مورد مذاکرات داشته باشد، این شورا توافق را بررسی و آن را باید به تصویب خود برساند و سپس گزارش به مجلس می‌رود.

حسین شریعتمداری، نماینده علی خامنه‌ای در روزنامه کیهان، نیز در سرمقاله این روزنامه نوشت: گفته می‌شود ایران در مقابل نقض عهد آمریکا، دریافت غرامت را پیشنهاد کرده است. این پیشنهاد بی‌ارزش است و هرگز تضمین‌کننده نیست، فرض کنید که آمریکا این پیشنهاد را بپذیرد، چه تضمینی است که اگر تعهدات خود را نقض کرد، در قبال آن غرامت بپردازد.

نماینده خامنه‌ای در کیهان با تاکید بر اینکه لغو همه تحریم‌ها سیاست قطعی جمهوری اسلامی است، افزود: برخی از لغو تحریم‌های برجامی یا تحریم‌های ترامپ یا تحریم‌های هسته‌ای سخن می‌گویند. مذاکره‌کنندگان باید خواستار لغو همه تحریم‌ها و تحت همه عناوین نظیر آیسا‌، سیسادا‌، ویزا‌، کاتسا شوند و مطمئن باشند در غیر این‌صورت،عملا هیچ تحریمی را نمی‌توان لغو شده تلقی کرد.

از سوی دیگر ابوالفضل عمویی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، پس از برگزاری جلسه غیر علنی مجلس شورای اسلامی گفت: مساله اصلی این است که هنوز ما موضوعات باقی مانده برای مذاکرات داریم. پیشنهاد آخری دریافت کردیم و نظراتمان را اعلام کردیم ولی هنوز از طرف مقابل پاسخی دریافت نکردیم.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس افزود: اگر آن‌ها با خواسته‌های جمهوری اسلامی همراهی کنند حتما می‌توانیم شاهد یک توافق باشیم و تاکید می‌کنم در مسیر توافق هستیم اما هنوز به توافق نرسیدیم.

عمویی درباره اینکه چه زمانی طرف‌های مقابل درباره پاسخ ارسال شده ایران اعلام نظر می‌کنند، گفت: در جریان این موضوع نیستم و درباره آن در جلسه غیر علنی مجلس صحبت نشد.

سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس گفت که تیم مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی اصرار دارد که برای پایداری یک توافق لازم است موضوعات پادمانی مرتبط با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز بسته شود.

عمویی خاطرنشان کرد که در جلسه غیر علنی روز چهارشنبه مجلس درباره موضوعات مختلف باقی مانده در مذاکرات هم اشاراتی شد اما چون همچنان موضوع مذاکرات است نمی‌توان در مورد جزییات آن توضیح داد.

در همین حال هادی بیگی‌نژاد، عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی، گفت: «از متن توافق خبر داریم و مورد دلخواه ایران نیست، چرا که نه در آن انتفاع اقتصادی وجود دارد و نه بحث تضمین و راستی‌آزمایی. اینها مواردی است که باعث شده ایران به نتیجه نرسد.»

بیگی‌نژاد افزود: وقتی مجموعه شورای عالی امنیت ملی ایران می‌بیند که نه انتفاع اقتصادی حاصل می‌شود، نه راستی‌آزمایی را آمریکایی‌ها قبول می‌کنند و نه تضمین می‌دهند که دوباره از برجام خارج نشوند و تحریم اعمال نکنند و از این قبیل موارد، معلوم است که توافق به نتیجه نمی‌رسد.

این نماینده مجلس گفت: در پاسخ ایران به متن توافق پیشنهادی اتحادیه اروپا نیز همین موارد آمده است، یعنی «انتفاع اقتصادی برای ایران وجود داشته باشد، راستی‌آزمایی را بپذیرند و به تعهدات خود عمل کنند»، ضمن اینکه موضوع «عدم اجرای مکانیسم ماشه» نیز در پاسخ ایران آمده است.

پمپئو در گفت‌وگو با واشینگتن فری‌بیکن ضمن هشدار نسبت به اقدام احتمالی دولت بایدن برای ارائه ویزا به رئیسی برای حضور در مجمع عمومی سازمان ملل گفت: «تنها چند هفته پس از تهدید جمهوری اسلامی برای تبدیل آمریکا به جهنم و ویرانه، دولت بایدن می‌خواهد به رئیسی ویزا دهد.»

او افزود: «در حالی که مقام‌های ایران فعالانه در تلاش هستند که آمریکایی‌ها را در خاک ایالات متحده بکشند، دولت بایدن می‌خواهد به آنها ویزا دهد.»

نیکی هیلی، سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل، نیز به واشینگتن فری بیکن گفت که سازمان ملل به رهبران بزرگ‌ترین حامی تروریسم دولتی در جهان یک «بلندگوی بزرگ» ارائه می‌کند.

او گفت: «دولت بایدن تحت هیچ شرایطی نباید به ابراهیم رئیسی اجازه دهد پایش را داخل آمریکا بگذارد و خاک ایالات‌متحده را آلوده کند.»

روز سه‌شنبه، یک ائتلاف متشکل از گروه‌های حامی حقوق بشر، جمهوری‌خواهان، فعالان یهودی و گروه‌های ایرانی-آمریکایی در نامه‌ای به کاخ سفید، با اشاره به تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه آمریکا و سوابق ابراهیم رئیسی در نقض حقوق بشر، به ویژه نقش او در اعدام‌های گسترده دهه شصت، از بایدن خواستند از ارائه ویزای آمریکا به او خودداری کند.

پرایس در نشست خبری روز چهارشنبه خود خاطرنشان کرد که درباره اینکه آیا برای اظهارنظر نهایی آمریکا درباره دیدگاه‌های ایران درباره متن پیشنهادی اتحادیه اروپا، نمی‌تواند به صورت کلی اظهارنظر کند.

این در حالی است که ند پرایس روز سه‌شنبه در پاسخ به سمیرا قرایی، خبرنگار ایران اینترنشنال، گفته بود که آمریکا نیاز دارد پیشنهادهای ایران را به طور کامل بررسی کند و این مساله زمان خواهد برد.

پرایس درباره انتقادات اعضای کنگره به رویکرد دولت بایدن در قبال احیای برجام گفت که دولت آمریکا مذاکرات احیای برجام را صرفا از دیدگاه سیاسی نگاه نمی‌کند، بلکه در این مذاکرات منافع ملی ایالات‌ متحده را نیز مورد نظر دارد.

پرایس با تاکید بر اینکه احیای برجام همچنان «بهترین و موثرترین راه» برای ایجاد محدودیت‌های دائمی بر برنامه هسته‌ای ایران است، گفت از زمانی که آمریکا از برجام خارج شده، برنامه هسته‌ای ایران با سرعت در حال پیشرفت است.

او با اشاره به اینکه دولت بایدن در روند مذاکرات احیای برجام آخرین تحولات را به اطلاع اعضای کنگره می‌رساند، تاکید کرد که کاخ سفید در این مسیر به حمایت کامل کنگره نیاز دارد.

در همین حال، یک مقام اسرائیلی به باراک راوید، خبرنگار اسرائیلی گفت: «ایران به سمت توافق هسته‌ای حرکت می‌کند و در حال آماده‌سازی افکار عمومی برای چنین سناریویی است.»

به باراک راوید همچنین به نقل از مقام‌های‌ اسرائیلی گزارش داد که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به دلایل صرفا سیاسی، اجازه اتمام تحقیقات درباره سایت‌های مشکوک ایران را نخواهد داد.

از سوی دیگر، جان بولتون، مشاور پیشین امنیت ملی آمریکا، در نشست «شورای ملی مقاومت ایران» گفت: «کاندیدهای زیادی از حزب جمهوری‌خواه برای ریاست‌جمهوری آمریکا در ۲۰۲۴ وجود دارند که معتقدند باید از توافق هسته‌ای با ایران خارج شد، بنابراین اگر دولت جدید در آمریکا به قدرت برسد، توافق منتقی خواهد شد.»

بولتون گفت: «بحث حمایت جمهوری اسلامی از تروریست از برنامه هسته‌ای این رژیم جدا نیست و هر دوی این موضوع، دو روی یک سکه هستند.»

حسین امیر عبداللهیان، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، چهارشنبه اعلام کرد که ایران نظر خود را از طریق نماینده اتحادیه اروپا به طرف‌های مقابل از جمله آمریکا ارائه کرد و منتظر پاسخ‌ آنها است.

میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در مذاکرات احیای برجام نیز گفت: «مذاکرات وین برای احیای برجام در خط پایانی قرار دارد، اما هنوز تمامی مسائل بسته نشده است.»

او افزود: «این بار بیش از هر زمان دیگری ما شانس زیادی برای عبور از خط پایانی در مذاکرات وین داریم و نتیجه نهایی بستگی به واکنش آمریکا به آخرین پیشنهادهای منطقی ایران دارد.»

ابوالفضل عمویی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس، نیز گفت: «اگر با پاسخ جمهوری اسلامی موافقت شود، ما در آستانه یک توافقیم. با این توضیحات می‌توان تاکید کرد که ما هنوز به یک توافق کامل دست نیافته‌ایم.»

در همین حال، عباس مقتدایی، نایب‌رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس، گفت که متن پیش‌نویس توافق احیای برجام در اختیار اعضای کمیسیون امنیت ملی قرار گرفته و مفاد آن در جلسه چهارشنبه مورد بحث قرار گرفت.

او افزود: «توافق برای احیای برجام نیاز به تصویب در مجلس ندارد، اما دولت باید گزارشی از رفع تحریم‌ها ارائه کند و در صورت تایید آن، مجلس اجازه اقدامات متقابل توسط دولت را می‌دهد.»

از سوی دیگر، علی شمخانی، دبیر شورای امنیت ملی، گفت که این شورا قرار نیست مصوبه‌ای درباره مذاکرات داشته باشد، این شورا توافق را بررسی کرده و گزارش خود را به مجلس ارائه خواهد کرد.

در همین حال، حسین شریعتمداری، نماینده خامنه‌ای در روزنامه کیهان، در مطلبی نوشت: «گفته می‌شود ایران در مقابل نقض عهد آمریکا، دریافت غرامت را به عنوان تضمین پیشنهاد کرده است. این پیشنهاد بی‌ارزش است. فرض کنید که آمریکا این پیشنهاد را بپذیرد، چه تضمینی است که اگر تعهدات خود را نقض کرد، در قبال آن غرامت بپردازد.»

به این ترتیب ایران از سال ۲۰۱۲ تاکنون حدود ۳۷۰ میلیارد دلار از درآمدهای نفتی خود را از دست داده و بخشی از درآمد حاصل از فروش نفتش هم وصول نشده و در بانک‌های خارجی بلوکه شده است.

بر اساس گزارش رویترز اما ایران در ماه جاری میلادی همچنان می‌تواند با تخفیف بیشتر به چین نسبت به روسیه، صادرات نفت خود را افزایش دهد.

در دوره ریاست جمهوری جو بایدن در آمریکا، صادرات نفت ایران به چین افزایش یافته اما پس از تخفیف‌های روسیه با کاهش روبه‌رو شده است.

پیش از این و در اسفند ماه ۱۴۰۰، خبرگزاری رویترز با استناد به آمار شرکت‌های ردیابی نفت‌کش‌ها گزارش داده بود صادرات نفت ایران برای نخستین‌بار در سه سال پیش از آن به بیش از یک میلیون بشکه در روز رسیده است.

این خبرگزاری در عین حال در اردیبهشت ماه امسال از کاهش صادرات نفت ایران به چین به دلیل تخفیف‌های روسیه در فروش نفت خبر داد.

در همین حال بر اساس گزارش ماه گذشته خبرگزاری بلومبرگ، نفت‌کش‌هایی که پیش از این نفت ایران را برای دور زدن تحریم‌ها حمل می‌کردند، به حمل نفت روسیه روی آورده‌اند.

از سوی دیگر بنا بر گزارش سایت تحلیلی فردای اقتصاد و بر اساس آمارهای اوپک، مجموع درآمدهای نفتی ایران از سال ۲۰۱۲ تاکنون حدود ۳۸۰ میلیارد دلار بوده که همه این مقدار هم وصول نشده و بخشی از آن در بانک‌های خارجی بلوکه شده است.

بر اساس این گزارش، در صورتی که نفت ایران تحریم نبود، این کشور می‌توانست نزدیک به دو برابر این رقم، یعنی حدود ۷۵۰ میلیارد دلار درآمد داشته باشد.

این در حالی است که ابراهیم رئیسی روز دوشنبه ۲۰ اردیبهشت گفته بود مقدار «وصول درآمدهای نفتی» به دو برابر تابستان گذشته و روزهای آغاز فعالیت دولت سیزدهم رسیده است و دیگر در این زمینه نگرانی‌ای وجود ندارد.

با این حال دیوان محاسبات اعلام کرده بود در دو ماه اول سال جاری حداکثر ۱۵ درصد درآمد فروش نفت وصول شده است.

در بیانیه پایانی این نشست که به میزبانی مصطفی الکاظمی، نخست‌وزیر عراق و با حضور نماینده سازمان ملل متحد در این کشور برگزار شد، همچنین آمده است که شرکت‌کنندگان خواستار پایان هر گونه تنش میدانی، رسانه‌ای و سیاسی شدند و بر لزوم حفاظت از نهادهای دولتی و بازگشت به مذاکرات آرام و به دور از اقدامات تحریک‌آمیز که موجب اختلاف شود، تأکید کردند.

آنان همچنین برای ادامه گفت‌وگوهای ملی توافق کردند.

پیشتر یک منبع مطلع به ایران اینترنشنال گفت که هادی عامری (العامری)، رهبر ائتلاف فتح، پس از دیدار با دیگر رهبران جریان‌های سیاسی در عراق، «برای ارائه پیشنهادهایی» به منظور حل بحران سیاسی در چند روز آینده به حنانه نجف خواهد رفت تا با مقتدی صدر دیدار کند.

بنا بر اخبار رسیده به خبرنگار ایران اینترنشنال، پیشنهاد هادی عامری این است که پس از تشکیل دولت، «موعد برگزاری انتخابات مجدد» بلافاصله تعیین و اعلام شود.

به گفته منابع مطلع، هنوز مشخص نیست مقتدی صدر این پیشنهاد را بپذیرد یا نه.

از سوی دیگر این فرض مطرح است که استعفای علی علاوی، وزیر دارایی عراق، برای جایگزینی او به عنوان نخست‌وزیر بوده است.

فازل نبی قائم، مقام پیشین وزارت دارایی عراق، اعلام کرد مسأله استعفای علاوی با هدف انتخابش برای پست نخست‌وزیری صورت گرفته است. این در حالی‌ست که علاوی همسو با شعارهای جریان صدر گفته است درخواست‌ها برای اصلاحات با اتکا به چهارچوب‌های سیاسی کشور مختل شده و خواستار اصلاح نظام، با تغییر یافتن قانون اساسی شده است.

وزیر دارایی عراق روز گذشته از سمت خود استعفا داد و مصطفی الکاظمی، نخست‌وزیر، ضمن پذیرفتن استعفای او، وزیر نفت عراق را مسئول پیشبرد امور این وزارت‌خانه کرد.

طرفداران مقتدی صدر، روحانی پرنفوذ شیعه در عراق و رهبر جریان صدر، از بیش از دو هفته پیش به اعتراض و برگزار کردن تظاهرات مشغولند.

بن‌بست سیاسی کنونی عراق از زمانی آغاز شد که «چارچوب هماهنگی»، ائتلافی که گروه‌های شیعه طرفدار جمهوری اسلامی را گرد هم آورده،شامل گروه‌های تحت حمایت جمهوری اسلامی، بدون رعایت قانون اساسی و انتخاب رئیس‌جمهوری، نامزد خود برای مقام نخست‌وزیری عراق را معرفی کرد.

در حالی که جریان صدر خواستار انحلال پارلمان و برگزار شدن انتخابات زودهنگام است، در مقابل چارچوب هماهنگی با این ایده موافقت چندانی ندارد.

قرار بود امروز جلسه دادگاه عالی فدرال برای بررسی انحلال پارلمان برگزار شود اما این جلسه به دو هفته دیگر موکول شد.

در همین حال فالح الفیاض، رئیس سازمان حشدالشعبی از رهبر حزب دموکرات کردستان عراق درخواست کرد برای یافتن راه حلی کارا به منظور رفع بن‌بست سیاسی عراق اقدام کند.

این در حالی است که امین نجار، از اعضای رهبری این حزب، روز سه‌شنبه اعلام کرد حزب دموکرات طرف هیچ یک از جریان‌های مخالف شیعی را نخواهد گرفت و مسأله تنش بین جریان‌های شیعی باید از سوی این طیف حل شود.

پیشتر منابع مطلع اعلام کردند هادی عامری در جریان سفر به اربیل از مسعود بارزانی، رهبر حزب دموکرات کردستان عراق خواسته است برای گفت‌وگوی صدر با چارچوب هماهنگی میانجی‌گری کند.

درخواست گروه‌های مورد حمایت ایران برای میانجی‌گری این جریان سیاسی در حالی است که طی چند ماه گذشته، دفتر این حزب در بغداد به دست شبه‌نظامیان حشدالشعبی سوزانده شد.

همزمان با این تحولات، الکاظمی به عنوان نخست‌وزیر، در بیانیه‌ای همه سران سیاسی عراق را به حضور در کاخ دولت برای گفت‌وگوی ملی که امروز برگزار خواهد شد، فراخواند.

به گفته الکاظمی، گفت‌وگوی ملی جدی و همفکری به منظور یافتن راه‌حل برای برون‌رفت از بحران سیاسی موجود که به آرامش اوضاع و ایجاد محیط مناسب برای راه‌حل‌های سیاسی و قانونی کمک می‌کند، به نفع تحقق آرمان‌های مردم است.

الکاظمی گفت که در همین راستا همه طرف‌های ملی را به توقف تنش مردمی و رسانه‌ای و فرصت دادن به میانجی‌گری‌ها برای نقش‌آفرینی در مناقشه ملی دعوت کرده است.