پس از هفتهها مذاکره، توافق انتقال غلات اوکراین از طریق کریدور امن در دریای سیاه از سوی مقامهای روسیه و اوکراین و با حضور آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل و رجب طیب اردوغان، رئیسجمهوری ترکیه، در استانبول امضا شد. این توافق برای ۱۲۰ روز اعتبار دارد و باید تمدید شود.
بر اساس این طرح، یک کریدور امن از سه بندر اودسا، چرنومورسک و یوشنی در اوکراین برای انتقال غلات این کشور ایجاد میشود. روسیه باید متعهد شود به این بنادر حمله نکند و کشتیها با هدایت هواپیماهای اوکراینی از مناطق مینگذاری شده به وسیله اوکراین عبور خواهند کرد.
گوترش این توافق را «فانوس امید» در دریای سیاه خواند و اردوغان ابراز امیدواری کرد که این توافق باعث کاهش تورم مواد غذایی شود.
دبیر کل سازمان ملل متحد تأکید کرد که این طرح باید به صورت کامل اجرا شود و سازمان ملل تمام تلاش خود را برای اجرای موفق آن انجام میدهد.
اردوغان همچنین گفت که در این طرح درباره همه جزییات از جمله خروج و حرکت ایمن کشتیها تا رسیدن آنها به بندر مقصد توافق حاصل شد.
او اعلام کرد تردد کشتیها برای انتقال غلات اوکراین از روزهای آینده آغاز خواهد شد.
این توافق در حالی امضا شده که اوکراین پیش از این ترکیه را متهم کرده بود به روسیه اجازه میدهد غلات «دزدیده شده» از این کشور را بفروشد.
پیش از این، وزیران امور خارجه آمریکا و آلمان، روسیه را متهم کرده بودند با جلوگیری از انتقال غلات اوکراین از دریای سیاه و دامن زدن به بحران غذایی، از گرسنگی به عنوان سلاح جنگی استفاده میکند.
بر اساس آمارهای سازمان ملل متحد، روسیه و اوکراین معمولا حدود ۴۰ درصد گندم مورد نیاز آفریقا را تأمین میکنند.
قیمت غلات در سال گذشته در این قاره ۲۳ درصد افزایش یافته است.
در حالی که آمریکا تلاش میکند با پروژههای زیرساختی عظیم چین مقابله کند، همزمان با سفر جو بایدن، رئیسجمهوری آمریکا به اسرائیل، نشستی چهار جانبه با حضور سران آمریکا، اسرائیل و مشارکت مجازی رهبران هند و امارات متحده عربی، در اسرائیل برگزار شد که هدف آن تقویت مشارکت این چهار کشور در حوزههای کشاورزی و انرژی بود.
نشست گروه «آی۲یو۲» جزو برنامههای بایدن در روز پنجشنبه ۲۳ تیر، دومین روز سفر به اسرائیل گنجانده شده بود. نام این گروه از حروف لاتین اول اسامی چهار کشور آمریکا، اسرائیل، هند و امارات متحده عربی گرفته شده است.
عضویت اسرائیل و امارات در این گروه پس از آن صورت گرفت که دو کشور سه سال پیش، روابط خود را در چارچوب «توافق ابراهیم» عادیسازی کردند.
بایدن در این نشست با اطمینان از اینکه این چهار کشور به پروژههای زیرساختی مشترک فکر میکنند، گفت: «حقیقت این است که ما باید راهی جدید برای همکاری با یکدیگر به منظور مواجهه با چالشهایی که با آن روبهرو هستیم، پیدا کنیم.»
در مقطع کنونی این گروه از یک پروژه خود پرده برداشت که بر اساس آن، امارات متحده عربی دو میلیارد یورو در پروژههای کشاورزی هند سرمایهگذاری خواهد کرد.
در این همکاری مشترک، هند زمینهای کشاورزی را فراهم خواهد کرد و شرکتهای خصوصی اسرائیلی و آمریکایی در تولید محصولات کشاورزی در این زمینها مشارکت خواهند داشت.
پروژه دیگری که این گروه در نظر دارد اجرا کند، تولید ۳۰۰ مگاوات برق خورشیدی و بادی در هند است.
در بیانیه مشترک این چهار کشور آمده است که آنان با تمرکز ویژه بر سرمایهگذاریهای مشترک و ابتکارهای جدید در حوزه آب، انرژی، حملونقل و فضا، برای مقابله با بزرگترینچالشهای پیش روی جهان آماده خواهند شد.
جو بایدن در مرحله بعدی از سفر خود به خاورمیانه، قرار است پس از اسرائیل به عربستان سعودی برود.
پیشتر اعلام شده بود که بایدن در عربستان سعودی، علاوه بر مسائل مهمی چون تهدیدهای جمهوری اسلامی و حملههای شبهنظامیان حوثی به عربستان، مسائل محیط زیستی و تضمین امنیت جهانی انرژی و غذا را در دستور کار خواهد داشت.
رئیسجمهوری آمریکا روز پنجشنبه در یک نشست خبری مشترک با نخستوزیر اسرائیل، با اشاره به تلاش چین و روسیه برای گسترش نفوذ در منطقه خاورمیانه، گفت واشینگتن میخواهد «به نقش رهبری در منطقه ادامه دهد و خلأ ایجاد نکند.»
تشکیل گروه «آی۲یو۲» در شرایطی است که گروههای مشابه دیگری مثل گروه «Negev » نیز به وجود آمده که شامل کشورهای اسرائیل، آمریکا، بحرین، مراکش، مصر و امارات است.
این گروه تاکنون نشستهایی را از جمله در سطح وزیران امور خارجه این کشورها برگزار کرده است.