ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهوری اوکراین، روز شنبه، سفیر خود در آلمان را یک هفته پس از اظهارات جنجالی او در دفاع از میراث رهبر ملیگرای اوکراین که در طول جنگ جهانی دوم با نازیها همکاری میکرد، از سمت خود برکنار کرد.
آندری ملنیک، سفیر اوکراین در برلین، که از سال ۲۰۱۴ در این سمت بوده، از شناختهشدهترین چهرههای دیپلماتیک آن کشور است که همواره ابایی از ابراز نظریات تند و انتقادی، به ویژه نسبت به رویکرد آرام آلمان درباره جنگ اوکراین نداشت.
ملنیک در مصاحبه با یک پادکست آلمانی که روز ۲۵ ژوئن از یوتیوب پخش میشد، با دفاع از میراث استفان باندرا، رهبر راست افراطی سازمان ملیگرایان اوکراین که از ایدئولوژی فاشیسم دفاع میکرد، اذعان داشت که باندرا مستقیما در قتلهای انجامگرفته به دست آن سازمان نقشی نداشته است. برخی از ملیگرایان اوکراینی متهماند که در میانه جنگ جهانی دوم با نیروهای آلمانی همکاری کرده و در کشتار جمعی لهستانیها و یهودیان نقش داشتهاند.
به ادعای ملنیک، استفان باندرا در سال ۱۹۴۱ در اوکراین دستگیر شد و به دلیل تلاشهایش در جهت پایهگذاری اوکراین به عنوان کشوری مستقل از اتحاد جماهیر شوروی، در یکی از اردوگاههای کار اجباری در خارج از برلین تحتنظر بوده است. ملنیک، آنچه را که از شخصیت منفی باندرا روایت میشود، ساخته و پرداخته روسها دانست و از پذیرش این روایات از سوی آلمانیها، لهستانیها، و اسرائیلیها انتقاد کرد.
سفیر برکنارشده اوکراین در آلمان، همچنین در این مصاحبه تأکید کرد که هیچ مدرکی مبنی بر اینکه باندرا دارای دیدگاههای یهودیستیزانه بوده وجود ندارد. با این حال، نظریات یهودستیزانه باندرا از موضوعات بدون مناقشه در محافل آکادمیک بشمار میآید.
در پی مصاحبه ملنیک، چندین مقام آلمانی، دو وزیر لهستانی، و همچنین سفارت اسرائیل به گفتههای او واکنش نشان داده و آن را محکوم کردند. زلنسکی نیز پس از برکناری او، گفت که مواضع سفیر اوکراین با موضع رسمی کییف در تناقض است.
همزمان با برکناری سفیر اوکراین در برلین، زلنسکی از برکناری چند دیپلمات دیگر، از جمله سفرای این کشور در جمهوری چک، نروژ، هند، بنگلادش، مالدیو، نپال و سریلانکا خبر داد.
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، بلافاصله پس از سخنرانی خود نشست وزیران امور خارجه ۲۰ اقتصاد بزرگ جهان در جزیره بالی اندونزی را ترک کرد و به سوالات وزیر امور خارجه آلمان پاسخ نداد.
لاوروف در مراسم ناهار این اجلاس هم حضور پیدا نکرد. او به سوال دو خبرنگار آلمانی که با فریاد پرسیدند چه زمانی جنگ را پایان خواهید داد نیز واکنش نشان نداد.
سخنرانی آنالنا بربوک، وزیر امور خارجه آلمان، پس از لاوروف انجام شد و او بار دیگر از روسیه به دلیل تهدید امنیت غذایی و افزایش قیمت انرژی به دنبال حمله به اوکراین انتقاد کرد.
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا نیز خطاب به روسیه گفت: «اوکراین کشور شما نیست و این غلات، غلات شما نیست.»
پیش از این، وزیران امور خارجه آمریکا و آلمان، روسیه را متهم کرده بودند با جلوگیری از انتقال غلات اوکراین از دریای سیاه و دامن زدن به بحران غذایی، از گرسنگی به عنوان سلاح جنگی استفاده میکند.
وزیر امور خارجه روسیه اما در سخنان خود گفت این کشور آماده مذاکره با اوکراین و ترکیه درباره انتقال غلات است.
لاوروف اما نگفت که این مذاکرات چه زمانی ممکن است انجام شود.
ترکیه پیشنهاد کرده است کریدوری را برای عبور غلات اوکراین از دریای سیاه باز و ۲۰ میلیون تن غله به بازارهای جهانی صادر کند.
با این حال اوکراین ترکیه را متهم کرده است که به روسیه اجازه میدهد غلات «دزدیده شده» از این کشور را بفروشد.
پیش از برگزاری نشست گروه ۲۰ اعلام شده بود واشینگتن به دنبال اعمال فشار به مسکو برای بازگشایی مسیرهای انتقال غلات اوکراین است.
رتنو مرسودی، وزیر امور خارجه اندونزی، میزبان نشست گروه ۲۰ نیز خواستار پایان دادن به جنگ در اوکراین شد.
اندونزی خواستار صلح شد اما حمله روسیه به اوکراین را به صورت مستقیم محکوم نکرد.
این کشور همچنین از قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در انتقاد از روسیه حمایت کرد اما به حذف مسکو از شورای حقوق بشر سازمان ملل رأی ممتنع داد.