کنارهگیری بوریس جانسون از رهبری حزب محافظهکار بریتانیا که منجر به خروج او از قدرت خواهد شد، واکنشهای متفاوتی را در اتحادیه اروپا، در همسایگی بریتانیا به همراه داشته است.
در دوران سه ساله نخستوزیری بوریس جانسون در بریتانیا این کشور از اتحادیه اروپا خارج شد و روابط این دو قدرت اقتصادی همسایه، به تیرگی گرایید.
در حالی که جانسون در سخنرانی خود برای اعلام استعفایش، خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا را بزرگترین دستاورد دولت خود دانست، استعفای او امیدهاییها را برای بهبود روابط لندن و بروکسل، پایتخت اتحادیه اروپا به وجود آورده است.
کمیسیون اروپا تا به حال از اظهارنظر درباره تحولات سیاسی بریتانیا به شکل علنی خودداری کرده اما میشل بارنیه، مذاکرهکننده پیشین اتحادیه اروپا در مذاکرات خروج بریتانیا از این اتحادیه، در واکنش به استعفای جانسون نوشت: «خروج بوریس جانسون صفحه جدیدی را در روابط با بریتانیا باز میکند.»
او در توئیتی نوشت: «امید که سازندهتر باشد و به تعهدات داده شده، به ویژه در مورد صلح و ثبات در ایرلند شمالی احترام بیشتری گذاشته شود و بریتانیا با شرکایش در اتحادیه اروپا روابط دوستانهتری داشته باشد.»
در اظهارنظرهای غیررسمی دیپلماتهای اروپایی حتی سخنان تندتری را علیه جانسون مطرح کردند.
گای ورهوفستات، نماینده بلژیک در پارلمان اروپا و هماهنگکننده پیشین پارلمان اروپا برای برگزیت، در توئیتی نوشت: «حکومت بوریس جانسون و دوستش دونالد ترامپ، با ننگ به پایان میرسد. پایان دوران پوپولیسم فراآتلانتیک؟ بیایید امیدوار باشیم.»
نخستوزیر سابق بلژیک همچنین گفت: «روابط بین اتحادیه اروپا و بریتانیا به دلیل انتخاب جانسون برای برگزیت بسیار آسیب دیده است. اوضاع فقط میتواند بهبود یابد.»
بوریس جانسون که از او به عنوان «قهرمان برگزیت» نام میبرند، به بازنگری یکجانبه یک متن کلیدی توافق برگزیت، یعنی پروتکل ایرلند شمالی تمایل داشت. این متن با اینکه از سوی طرفین امضا شده است، به تنش میان بریتانیا و ایرلند شمالی انجامید و جرقههای یک جنگ تجاری را زد.
در حالی که هنوز جانسون رهبری دولت در بریتانیا را تا تعیین نخستوزیر جدید بر عهده دارد، اتحادیه اروپا نمیتواند درباره هفتهها و ماههای آینده چندان خوشبین باشد.
در میان کسانی که از آنان به عنوان نامزد جانشینی جانسون نام برده میشود، لیز تراس، وزیر امور خارجه کنونی بریتانیا، احتمالا برای بروکسل فرق چندانی با خود جانسون ندارد.
خبرگزاری فرانسه به نقل از یک دیپلمات اروپایی نوشت که تراس در مورد پروتکل ایرلند شمالی «بسیار تهاجمی» برخورد کرد و «در خط سازگار با جانسون» حرکت کرده است.
پروتکل ایرلند شمالی برای پاسخ دادن به مسأله حساس مرز میان ایرلند شمالی که منطقهای از بریتانیا محسوب میشود و جمهوری ایرلند که عضو اتحادیه اروپاست، امضا شد.
همچنین حفظ یکپارچگی بازار مشترک اتحادیه اروپا و پرهیز از تضعیف صلح منعقد شده در سال ۱۹۹۸ میان طرفین، از اهداف این پروتکل است.
دولت آمریکا پس از روی کار آمدن جو بایدن که خود اصالتا ایرلندی است، حساسیت ویژهای را نسبت به این مناقشه بریتانیا و اتحادیه اروپا نشان داده است.
پیشتر و در سال ۱۹۹۸، پیمان موسوم به «جمعه نیک» با میانجیگری آمریکا در دوران ریاست جمهوری بیل کلینتون به فرجام رسید و به درگیری خشونتبار میان پروتستانهای اتحادگرا و کاتولیکهای جمهوریخواه در ایرلند شمالی که طی ۳۰ سال حدود سه هزار و ۵۰۰ کشته بر جای گذاشت، پایان داد.
