مسرور بارزانی: توسعه نفت و گاز اقلیم کردستان ممکن است به نفع ایران نباشد

نشست «آسمان‌های امن‌تر» قرار است روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه به صورت مجازی برگزار شود.

خبرگزاری رویترز روز سه‌شنبه گزارش داد که عمر الغبرا، وزیر حمل و نقل کانادا، قرار است در این نشست بگوید در مواردی که کشور اصلی تحقیق‌کننده یک سانحه سقوط هواپیما، موجب سقوط آن هواپیما شده یا در سقوط آن مشارکت داشته است، قوانین نیاز به اصلاح دارند.

در نشست «آسمان‌های امن‌تر» نمایندگانی از کشورهای مختلف و صنعت هوانوردی غیرنظامی از جمله انجمن بین‌المللی حمل‌ونقل هوایی حضور دارند.

هدف از برگزاری این نشست کاهش خطرات پرواز هواپیماهای غیرنظامی بر فراز مناطق درگیری‌هاست.

هیات ایمنی حمل و نقل کانادا، که یک اداره مستقل است، سال گذشته نیز خواستار چنین تغییراتی در قوانین شده بود.

این هیات استدلال کرده بود که هرچند قوانینی که در صنعت هوانوردی به عنوان «ضمیمه ۱۳» شناخته می‌شوند مفید هستند، اما سرنگونی هواپیمای اوکراینی از سوی جمهوری اسلامی محدودیت‌های این قوانین را نشان داد.

هیات ایمنی حمل و نقل کانادا اضافه کرد که بر اساس این قوانین، ایران کنترل کلی تحقیقات درباره سرنگونی هواپیمای اوکراینی را که منجر به کشته شدن ۱۷۶ نفر شد حفظ کرد، در حالی که نیروهای نظامی این کشور در این سرنگونی منجر به یک وضعیت «بی‌سابقه» نقش داشتند.

هواپیمای مسافربری اوکراینی بامداد چهارشنبه ۱۸ دی ۹۸ چند دقیقه پس از برخاستن از فرودگاه تهران هدف موشک‌های سپاه پاسداران قرار گرفت و تمامی ۱۷۶ سرنشین آن کشته شدند.

پس از پنهانکاری‌های اولیه از سوی جمهوری اسلامی، سرانجام سازمان هواپیمایی ایران پس از بیش از یک سال از شلیک سپاه پاسداران به هواپیما،‌ گزارش نهایی خود را درباره آن منتشر کرد و مسئولیت شلیک را به اپراتور واحد پدافندی نسبت داد.

اما این تحقیقات کشورهای درگیر در این پرونده را راضی نکرد و اوکراین جمهوری اسلامی را به «دستکاری» اطلاعات در پرونده انهدام هواپیمای اوکراینی متهم کرد.

پیشتر نیز درپی انتقادات گسترده بین‌المللی از گزارش نهایی ایران از پرونده هواپیمای اوکراینی، کتی فاکس، ریس هیات ایمنی ترابری کانادا، اعلام کرده بود کشورش قصد دارد از نهاد هوانوردی سازمان ملل بخواهد در قوانین تحقیق و تفحص در مورد سوانح هوایی تغییراتی را ایجاد کند.

طبق قوانین کنونی، با وجودی‌که یک نهاد نظامی ایران مسئول سرنگون کردن هواپیمای اوکراینی بود، جمهوری اسلامی تحقیق و تفحص از این پرونده را به عهده گرفت.

این سناتور دموکرات که از حامیان نزدیک بایدن است، افزود: من نمی‌فهمم چرا سپاه پاسداران باید از فهرست گروه‌های تروریستی خارج شود. این برای من قابل فهم نیست. البته من در جریان آخرین اطلاعات نیستم و نمی‌دانم در ازای این اقدام چه چیزی به دست می‌آوریم، چون به هر حال باید چیز بسیار مهمی به دست بیاید.

سناتور کریس کونز به ایران اینترنشنال گفت که‌ سرکوب حقوق بشر، صدور خشونت به منطقه و برنامه موشک‌های بالستیک ایران باید در مذاکرات مورد توجه قرار گیرد.

او گفت من متوجه‌ام که ضروری است در حال حاضر بر مساله غنی‌سازی اورانیوم در جمهوری اسلامی تمرکز کنیم چون در صورت شکست احیای برجام، نگرانی‌ها در باره فعالیت‌های هسته‌ای کنترل نشده و غیرقابل نظارت ایران بسیار بالا خواهد رفت اما باید حواسمان به این هم باشد که رفتار ایران در چند سال اخیر، دست‌کم در سه حوزه‌ای که برشمردم، بسیار مخرب‌تر شده است.

سناتور کونز تاکید کرد که تمرکز صرف بر مساله هسته‌ای کافی نیست و یک توافق خوب باید تمام جنبه‌های مختلف فعالیت‌های ایران را پوشش دهد.

این سناتور دموکرات افزود که به نظر نمی‌رسد گنجاندن موضوعات غیرهسته‌ای در مذاکرات در فهرستی باشد که ایران تمایل دارد در موردش مذاکره کند اما خود ایران در مذاکرات خواسته‌های بسیار زیادی را مطرح کرده است.

سناتور کریس کونز به ایران اینترنشنال گفت که جمهوری اسلامی در حال انجام دست‌کم سه خطای بزرگ است: از یک طرف به شکلی مداوم و گسترده حقوق شهروندان ایران را نقض می‌کند، از طرف دیگر با حمایت از حزب‌الله لبنان و حوثی‌های یمن و نیز از طریق سپاه پاسداران در کل منطقه و حتی جهان ترویج خشونت می‌کند.

این سناتور دموکرات سومین خطای بزرگ ایران را تداوم برنامه موشک‌های بالستیک خواند و افزود: جمهوری اسلامی ایران با تداوم توسعه و گسترش برنامه موشک‌های بالیستیک‌ خود امنیت همه جهان را تهدید می‌کند.

سخنان روز دوشنبه مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در حالی بیان شد که او دو روز قبل در حاشیه نشست دوحه گفته بود که ایران و قدرت‌های جهانی به توافق بر سر احیای برجام بسیار نزدیک‌اند اما اکنون و پس از بازگشت انریکه مورا از تهران، ارزیابی متفاوتی از وضعیت مذاکرات ارائه کرده است.

جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا گفت مذاکرات هسته‌ای بین قدرت‌های جهانی و ایران به مشکل خورده و پس از غلبه بر مانع‌تراشی روسیه، اکنون تهران خودش مانع ایجاد کرده است.

بورل تاکید کرد که روسیه می‌خواست از لغو تحریم‌های نفتی ایران جلوگیری کند زیرا اگر ایران شروع به تولید نفت کند، عرضه بیشتری در بازارها وجود خواهد داشت و این به نفع روسیه نیست.

مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا افزود: زمانی که در آستانه رسیدن به توافق‌ با ایران‌ قرار داریم، حیف است به توافق دست نیابیم اما نمی‌توانم تضمین کنم که به توافق خواهیم رسید.

دور هشتم مذاکرات وین که از ششم دی‌ ماه گذشته آغاز شده بود در بیستم اسفند ماه بعد از آنکه روسیه شروطی را برای مستثنی شده روابط تجاری خود با ایران از تحریم‌های مرتبط با جنگ اوکراین طرح کرد، متوقف شد و تیم‌های مذاکره‌کننده به پایتخت‌های خود بازگشتند.

بورل در همان روز گفته بود که به دلیل عوامل خارجی، لازم است وقفه‌ای در گفت‌وگوهای وین صورت گیرد. متن نهایی توافق آماده و روی میز است و به ارتباط با طرف‌های برجام و آمریکا برای غلبه بر موانع فعلی و حصول توافق ادامه خواهیم داد.

با این حال بورل روز دوشنبه هشتم فروردین ماه گفت که پس از غلبه بر مانع‌تراشی روسیه، رسیدن به توافق اکنون با مانعی مواجه شده که خود تهران کرده است.

مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا تاکید کرد که اکنون مسائل جدیدی از جمله درباره وضعیت سپاه پاسداران در مذاکرات مطرح شده‌ است در حالی که این مسائل بخشی از توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ نبوده است.

سخنان مسئول سیاست خارجی به درخواست جمهوری اسلامی ایران اشاره دارد که خواهان خارج کردن سپاه پاسداران از فهرست سازمان‌های تروریستی آمریکا شده است.

از سوی دیگر، ارزیابی جدید مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا درباره به مشکل خوردن مذاکرات پس از آن اعلام می‌شود که معاون او، انریکه مورا، روز شنبه در سفری به تهران با حسین امیرعبداللهیان، وزیر خارجه و علی باقری، مذاکره کننده ارشد ایران ملاقات و گفت‌وگو کرد.

وزیر خارجه ایران در دیدار با انریکه مورا، گفت: فقدان تصمیم سیاسی آمریکا برای رفع تحریم‌ها، مانع کنونی رسیدن به نتایج نهایی در مذاکرات وین است.

امیرعبداللهیان افزود که طرف‌های دیگر به ویژه دولت آمریکا باید جهت حل و فصل موضوعات باقی‌مانده رویکردی واقع بینانه اتخاذ کنند.

این در حالی است که درخواست جمهوری اسلامی برای حذف سپاه پاسداران از فهرست سازمان‌های تروریستی با مخالفت گسترده اعضای کنگره آمریکا و همچنین با مخالفت اسرائیل و کشورهای جنوب خلیج فارس مواجه شده است.

رابرت مالی، نماینده ویژه آمریکا در امور ایران، نیز روز یکشنبه گفت که سپاه پاسداران صرف نظر از اینکه چه اتفاقی بیفتد، از سوی ایالات متحده تحریم خواهد ماند.

در همین حال کانال ۱۲ اسرائیل نیز خبر داد که آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، در دیدار با مقام‌های ارشد اسرائیلی گفته که جو بایدن هنوز تصمیمی درباره حذف سپاه پاسداران از فهرست سازمان‌های تروریستی نگرفته است.

این مقام‌ها که نامشان فاش نشده به رویترز گفتند هدف از این حمله، پیامی چندجانبه به متحدان آمریکا در منطقه بود، اما یکی از محرک‌های اصلی، طرحی برای انتقال گاز کردستان به ترکیه و اروپا با همکاری اسرائیل است.

روز یکشنبه ۲۲ اسفند سپاه پاسداران در بیانیه‌ای مسئولیت حمله موشکی به اربیل را به عهده گرفت و اعلام کرد که یک «مرکز راهبردی» اسرائیل را هدف گرفته است. با این حال، مقام‌های اقلیم کردستان عراق ادعاهای جمهوری اسلامی مبنی بر حضور پایگاه‌های اسرائیلی در این منطقه را رد کردند.

رویترز روز دوشنبه هشتم فروردین در گزارشش نوشت این حمله یک حمله نادر بود و به دلیل «وحشیگری» آن موجب بهت مقام‌های کشورهای منطقه شد.

همچنین به نوشته این خبرگزاری، انتخاب هدف حمله، بسیاری از مقام‌ها و تحلیلگران را سردرگم کرد زیرا بیش از ۱۲ موشک به ویلای یک تاجر کرد که در بخش انرژی اقلیم کردستان عراق فعال است، اصابت کرد.

یک مقام امنیتی عراق به رویترز گفت: «اخیرا دو جلسه بین مقام‌ها و متخصصان انرژی اسرائیل و آمریکا در این ویلا برای بررسی انتقال گاز کردستان به ترکیه از طریق یک خط لوله جدید برگزار شده است.»

رویترز تاکید کرد وزارت خارجه ایران و سپاه به درخواست‌های این خبرگزاری برای ارائه توضیح در این زمینه پاسخ نداده‌اند.

با این حال، یک مقام ارشد امنیتی جمهوری اسلامی که نامش فاش نشده به این خبرگزاری گفت این حمله «پیامی چندمنظوره برای بسیاری از افراد و گروه‌ها بود. به آنها بستگی دارد که چگونه این حمله را تفسیر کنند. هر چه اسرائیل برنامه‌ریزی کند، از بخش انرژی تا کشاورزی، محقق نخواهد شد.»

همچنین دو مقام ترکیه تایید کردند اخیرا مذاکراتی با حضور مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی در مورد انتقال گاز طبیعی عراق به ترکیه و اروپا انجام شده، اما این دو مقام اشاره‌ای به محل برگزاری این مذاکرات نکردند.

مقام امنیتی عراق و یک مقام پیشین آمریکا که از این طرح مطلع بود، گفتند باز کریم برزنجی، تاجر کردی که ویلای او مورد اصابت موشک‌های سپاه قرار گرفت، برای توسعه خط لوله صادرات گاز کار می‌کرد.

وزارت خارجه اسرائیل و برزنجی نیز از اظهارنظر در این زمینه خودداری کرده‌اند. با این حال، پیشتر برزنجی که مدیریت شرکت نفتی «گروه کار» را برعهده دارد، در مصاحبه با بخش کردی صدای آمریکا به صورت تلویحی گفت هدف از این حمله جلوگیری از خط انتقال گاز از اقلیم کردستان عراق به ترکیه بوده است.

این در حالی است که دفتر نچیروان بارزانی، رییس‌جمهور اقلیم کردستان عراق هرگونه ملاقات با مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی برای گفت‌وگو درباره خط لوله در ویلای برزنجی را رد کرد.

رویترز نوشت برعکس آنچه قبلا گفته شده بود که این حمله واکنشی به یک حمله نظامی اسرائیل به سپاه پاسداران بوده، افشای دلیل آن نشان می‌دهد که این حمله در چارچوب رقابت‌های کشورهای منطقه در حوزه انرژی صورت گرفته است.

پیشتر رجب طیب اردوغان، رییس جمهوری ترکیه درباره همکاری با اسرائیل درباره انتقال گاز طبیعی از این کشور به اروپا و همچنین امضای قرارداد تامین گاز با عراق ابراز امیدواری کرده بود.

رویترز نوشت هنوز مقام‌های عراق و ترکیه جزییات مشخصی درباره انتقال گاز از کردستان عراق به ترکیه ارائه نکرده‌اند و مشخص نیست نقش اسرائیل در این میان چیست.

رئیسی روز دوشنبه در جلسه کارگروه «رفع فقر مطلق» شرکت کرد و بر اساس اعلام دفتر ریاست جمهوری، در این جلسه رییس کمیته امداد نیز حضور داشت و مقرر شد این کمیته «نسبت به شناسایی و اقدامات حمایتی در خصوص این قبیل افراد انجام دهد».

پیشتر اظهارات مشابهی از رئیسی درباره رفع فقر در روزهای پایانی سال گذشته بازتاب گسترده داشت و با واکنش‌‌های طعنه‌آمیز کاربران رسانه‌های اجتماعی روبرو شده بود

او اواسط اسفند گفته بود: «فقر مطلق به عنوان یک اولویت در کشور مطرح شود و در این هفته که به عنوان هفته نیکوکاری است بتوانیم مساله فقر مطلق را ریشه‌کن کنیم.»

واگذاری حل موضوع فقر به کمیته امداد در حالی است که پیشتر انتقادهایی در این زمینه مطرح شده است.

عبدالله جوادی آملی یکی از مراجع تقلید قم دو سال پیش گفت: «وظیفه مسئولان این است اصول مدیریتی را در نظر بگیرند، جامعه را با کمیته امداد اداره کردن کریمانه نیست.»

فقر در ایران در سال‌های اخیر همواره افزایش داشته و خرداد سال گذشته، روزبه کردونی، رییس موسسه عالی پژوهش تامین اجتماعی، اعلام کرد که تعداد افراد زیر خط فقر مطلق در ایران دو برابر شده و به ۳۰ درصد افزایش یافته است.

گورخوابی و اجاره دادن پشت‌بام‌ها از پدیده‌هایی است که در سال‌های اخیر و در پی افزایش فقر در ایران به وجود آمده است.

همچنین چندی پیش رسانه‌های ایران اعلام کردند به دنبال گسترش فقر در این کشور، خرید و فروش موی دختران و زنان به دلیل نیازهای مالی افزایش یافته است.