همزمان با مطرح شدن ابهامها درباره نحوه اختصاص یارانه حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی و همچنین اختصاص این ارز به دارو، اعلام شد که در بودجه سال آینده نفت خام به ارزش چهار و نیم میلیارد یورو در اختیار نیروهای مسلح قرار خواهد گرفت تا خود آن را بفروشند.
بر اساس بندی از لایحه بودجه سال آینده، دولت علاوه بر بودجه دفاعی به نیروهای مسلح نفت خام به مبلغ چهار میلیارد و پانصد میلیون یورو تحویل خواهد داد تا آن را فروخته و صرف تقویت بنیه دفاعی و اجرای برخی پروژهها کنند.
در دوره محمود احمدی نژاد و پس از مشکلات رخ داده بر سر فروش نفت ایران، دولت به نیروی انتظامی نفت خام تحویل داد تا خود آن را برای تامین مخارج خود بفروشد.
با این حال در گزارش تفریغ بودجه سال ۹۱ اعلام شده بود که نیروی انتظامی ۱۸۵ میلیون دلار از نفت فروخته شده را به خزانه واریز نکرده است.
پیش از این اعلام شده بود که دولت در بودجه سال آینده ارز ۴۲۰۰ تومانی را حذف کرده و آن را تنها برای گندم و دارو اختصاص خواهد داد.
با این حال بهرام عین اللهی، وزیر بهداشت، روز یکشنبه گفت که «در مورد وضعیت ارز و یارانه دارو هنوز تصمیمی گرفته نشده است.»
همچنین پیش از این برخی از نمایندگان اعلام کرده بودند که در صورت حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی به ۶۰ میلیون نفر ماهیانه ۱۱۰ هزار تومان یارانه جدید پرداخت خواهد شد.
با این حال خبرگزاری مهر نوشت که میزان بودجه در نظر گرفته شده برای یارانه ها تقریبا تغییر نکرده اما دولت قصد دارد که یارانه سه دهک بالای درآمدی را حذف کند.
این خبرگزاری پیش بینی کرد که دولت قصد دارد با حذف یارانه این دهکها بتواند یارانه جدید برای پرداخت ارز ۴۲۰۰ تومانی را به گروه های دیگر پرداخت کند.
پیش از این برخی از اقتصاددانان به تصمیم دولت برای حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی انتقاد کرده و هشدار داده بودند که این اقدام باعث تورم شدید خواهد شد.
میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در مذاکرات وین، در گفتوگو با ایران اینترنشنال گفت که با وجود شروع سخت مذاکرات هستهای ایران در هفته گذشته، این مذاکرات در هفته جاری بهشکل سازندهتری در حال پیشرفت است.
اولیانوف افزود که گفتوگوها در مسیر درستی قرار گرفته، مذاکرهکنندگان وقت تلف نمیکنند و گفتوگوها در جریان است و جلسات دیگری در سطح عالی برگزار خواهد شد.
نماینده روسیه در مذاکرات وین با اشاره به جریان مذاکرات خود را «کاملا خرسند» توصیف کرد.
اولیانوف همچنین اشاره کرد که جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، به «نتایج موفقیتآمیز این گفتوگوها کاملا متعهد است» و روسیه و آمریکا هر دو خواستار احیای توافق هستهای منعقد شده در سال ۲۰۱۵ هستند.
نماینده روسیه در مذاکرات وین از عملکرد اتحادیه اروپا در میانجیگری این مذاکرات میان تهران و واشینگتن اظهار خشنودی کرد.
اولیانوف تاکید کرد که مبنای گفتوگوها همان متن مورد توافق پس از برگزاری شش دور مذاکره و پیش از رسیدن رئیسی به ریاست جمهوری است.
این در حالی است که پیشتر رئیسی و تیم جدید مذاکرهکنندگان ایران تلاش داشتند نتایج حاصل در شش دور مذاکرات انجام شده پیش از رسیدن او به مقام ریاستجمهوری را نادیده بگیرند.
در همین حال وزرای خارجه گروه هفت، در نشست روز یکشنبه ۲۱ آذرماه خود در شهر لیورپول بریتانیا، به تهران هشدار دادند که زمان برای احیای برجام در حال به اتمام رسیدن است و ایران باید از تنشزایی هستهای بپرهیزد و از این فرصت، پیش از پایان آن، برای رسیدن به یک توافق استفاده کند.
مقامهای بریتانیا، به عنوان میزبان نشست گروه هفت، نیز گفتند که مذاکرات وین، آخرین شانس جمهوری اسلامی برای انجام مذاکره با راهحلی جدی است.
لیز تراس، وزیر خارجه بریتانیا، گفت که ایران هنوز برای موافقت با توافقنامه هستهای مذکور فرصت دارد و جمهوری اسلامی اجازه ساخت بمب هستهای را نخواهد داشت.
بریتانیا از میان امضاکنندگان برجام، اولین کشوری بود که هفته گذشته به ایران اولتیماتوم داد و این هشدار را روز یکشنبه، ۲۱ آذرماه بار دیگر تکرار کرد.
یک مقام ارشد وزارت خارجه با آمریکا نیز با جدی خواندن مکالمات میان کشورهای گروه هفت گفت که زمان در حال گذر است و اعضای گروه هفت درباره مذاکرات برجام موضع مشترکی دارند.
وزیر خارجه آلمان نیز روز شنبه ۲۰ آذرماه از روند پیشرفت مذاکرات برجام اظهار ناخرسندی کرده بود.
علی باقری کنی، مذاکرهکنندگان ارشد ایران، روز یکشنبه به «پرس تیوی» گفت که کشورهای اروپایی در ارائه ابتکاری سازنده و یا پیشنهادنامه درماندهاند و طرفین اروپایی موفق به ارائه ابتکاری برای از بین بردن اختلافنظرها برای برداشتن تحریمها نشدهاند.
مذاکرهکنندگان ارشد ایران خاطرنشان کرد که اختلافنظرها پیرامون رفع تحریمها از دوره مذاکرات پیش از آغاز ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی برجاست. او این اختلافنظرها را متنوع و متعدد خواند.
باقری کنی همچنین در گفتوگو با تلویزیون المیادین لبنان، رویکرد ایران در مذاکرات اخیر را موفق توصیف کرد و گفت پیشرفت خوبی در این زمینه حاصل شده است که راه را برای «مذاکرات جدی» هموار خواهد کرد.
روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز در گزارشی نوشت که اسرائیل دو بار در ماههای گذشته پیش از حمله به تاسیسات اتمی و موشکی ایران، ایالات متحده را در جریان هدف خود قرار داده بود.
به نوشته نیویورک تایمز، اسرائیل نخست در ماه میلادی ژوئیه، پیش از حمله به یک تأسیسات ساخت موشک در ایران و سپس در ماه میلادی سپتامبر، پیش از حمله به تاسیسات ساخت سانتریفیوژ در نزدیکی کرج، ایالات متحده را از هدف خود آگاه کرده بود.
گزارش نیویورک تایمز بر اساس گفتگو با بیش از ده مقام اسرائیلی و آمریکایی نوشته شده است.
در ماه ژوئیه، انفجاری در تاسیسات ساخت موشک «شهید همت» در حومه تهران، موجب تخریب بخش بزرگی از این تاسیسات شد. به گفته مقامهای ایرانی، در این انفجار دستکم دو عضو سپاه پاسداران نیز کشته شدند.
در ماه سپتامبر نیز، انفجاری در تاسیسات ساخت سانتریفیوژ در نزدیکی کرج رخ داد که خرابی گستردهای بر جای گذاشت. بر اساس برخی گزارشها، این انفجار در نتیجه یک حمله پهپادی رخ داد. سفیر ایران در لندن در روزهای اخیر اسرائیل را مسئول این انفجار معرفی کرده و این احتمال را مطرح کرده بود که برای این حمله، از دوربینهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز استفاده شده است. این در حالی است که پیشتر آژانس هر گونه استفاده از دوربینهای آن نهاد در این حمله را تکذیب کرده بود.
اسرائیل تا کنون مسئولیت هیچ کدام از این حملات را بر عهده نگرفته است.
گزارش نیویورک تایمز در حالی منتشر میشود که وزیر دفاع اسرائیل و رییس موساد در روزهای اخیر در واشینگتن بودند تا با مقامهای آمریکایی درباره برنامه اتمی ایران گفتگو کنند. در روزهای اخیر برخی مقامهای اسرائیلی گفتهاند صرفنظر از نتیجه مذاکرات اتمی قدرتهای جهانی با ایران در وین، اقدامات اسرائیل علیه برنامه اتمی ایران باید ادامه یابد.
این در حالی است که برخی مقامهای آمریکایی در هفتههای گذشته با انتقاد از حملات منتسب به اسرائیل به برنامه اتمی ایران، گفته بودند که این حملات تاثیر عکس داشته و به جای آنکه برنامه اتمی ایران را کُند کند، موجب شده جمهوری اسلامی سانتریفوژهای پیشرفتهتری را جایگزین سانتریفوژهای قدیمی کند. این در حالی است که یک مقام اسرائیلی به نیویورک تایمز گفته حملات منتسب به اسرائیل در ایران موجب وحشت و پارانویا در میان مقامات جمهوری اسلامی شده است.
بر اساس گزارش نیویورک تایمز، برخی مقامات اسرائیلی نگرانند اگر آمریکا و ایران به توافقی در زمینه اتمی دست یابند، واشینگتن بکوشد جلوی حملات اسرائیل را بگیرد. در همین زمینه، به نوشته نیویورک تایمز، مقامهای اسرائیلی میکوشند از آمریکا تعهد بگیرند که حتی در صورت به دست آمدن توافق اتمی، اسرائیل همچنان اجازه داشته باشد به اقدامات خود علیه جمهوری اسلامی ادامه دهد.
از سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر پیشین اسرائیل در ماههای گذشته به شدت از سیاست دولت جدید اسرائیل که به ایالات متحده وعده داده پیش از هرگونه اقدامی علیه ایران، واشنگتن را مطلع سازد انتقاد کرده است.روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز در گزارشی نوشت که اسرائیل دو بار در ماههای گذشته پیش از حمله به تاسیسات اتمی و موشکی ایران، ایالات متحده را در جریان هدف خود قرار داده بود.
به نوشته نیویورک تایمز، اسرائیل نخست در ماه میلادی ژوئیه، پیش از حمله به یک تأسیسات ساخت موشک در ایران و سپس در ماه میلادی سپتامبر، پیش از حمله به تاسیسات ساخت سانتریفیوژ در نزدیکی کرج، ایالات متحده را از هدف خود آگاه کرده بود.
گزارش نیویورک تایمز بر اساس گفتگو با بیش از ده مقام اسرائیلی و آمریکایی نوشته شده است.
در ماه ژوئیه، انفجاری در تاسیسات ساخت موشک «شهید همت» در حومه تهران، موجب تخریب بخش بزرگی از این تاسیسات شد. به گفته مقامهای ایرانی، در این انفجار دستکم دو عضو سپاه پاسداران نیز کشته شدند.
در ماه سپتامبر نیز، انفجاری در تاسیسات ساخت سانتریفیوژ در نزدیکی کرج رخ داد که خرابی گستردهای بر جای گذاشت. بر اساس برخی گزارشها، این انفجار در نتیجه یک حمله پهپادی رخ داد. سفیر ایران در لندن در روزهای اخیر اسرائیل را مسئول این انفجار معرفی کرده و این احتمال را مطرح کرده بود که برای این حمله، از دوربینهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز استفاده شده است. این در حالی است که پیشتر آژانس هر گونه استفاده از دوربینهای آن نهاد در این حمله را تکذیب کرده بود.
اسرائیل تا کنون مسئولیت هیچ کدام از این حملات را بر عهده نگرفته است.
گزارش نیویورک تایمز در حالی منتشر میشود که وزیر دفاع اسرائیل و رییس موساد در روزهای اخیر در واشینگتن بودند تا با مقامهای آمریکایی درباره برنامه اتمی ایران گفتگو کنند. در روزهای اخیر برخی مقامهای اسرائیلی گفتهاند صرفنظر از نتیجه مذاکرات اتمی قدرتهای جهانی با ایران در وین، اقدامات اسرائیل علیه برنامه اتمی ایران باید ادامه یابد.
این در حالی است که برخی مقامهای آمریکایی در هفتههای گذشته با انتقاد از حملات منتسب به اسرائیل به برنامه اتمی ایران، گفته بودند که این حملات تاثیر عکس داشته و به جای آنکه برنامه اتمی ایران را کُند کند، موجب شده جمهوری اسلامی سانتریفوژهای پیشرفتهتری را جایگزین سانتریفوژهای قدیمی کند. این در حالی است که یک مقام اسرائیلی به نیویورک تایمز گفته حملات منتسب به اسرائیل در ایران موجب وحشت و پارانویا در میان مقامات جمهوری اسلامی شده است.
بر اساس گزارش نیویورک تایمز، برخی مقامات اسرائیلی نگرانند اگر آمریکا و ایران به توافقی در زمینه اتمی دست یابند، واشینگتن بکوشد جلوی حملات اسرائیل را بگیرد. در همین زمینه، به نوشته نیویورک تایمز، مقامهای اسرائیلی میکوشند از آمریکا تعهد بگیرند که حتی در صورت به دست آمدن توافق اتمی، اسرائیل همچنان اجازه داشته باشد به اقدامات خود علیه جمهوری اسلامی ادامه دهد.
از سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر پیشین اسرائیل در ماههای گذشته به شدت از سیاست دولت جدید اسرائیل که به ایالات متحده وعده داده پیش از هرگونه اقدامی علیه ایران، واشنگتن را مطلع سازد انتقاد کرده است.
تحصن سراسری دو روزه معلمان روز یکشنبه ادامه یافت و شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران در اعتراض به بازداشت رسول بداقی اعلام کرد که «معلمان مطالبه جو، مرعوب این برخوردها نخواهند شد.»
این گروه تاکید کرد که تحصن سراسری روز یکشنبه و تجمع روز دوشنبه انجام خواهد شد.
تحصن معلمان در اعتراض به اجرا نشدن طرح رتبه بندی معلمان و همسان سازی حقوق بازنشستگان روز یکشنبه ادامه یافت و عکسها و فیلمهایی از تجمعات مختلف در استانهای منتشر شده است.
معلمان در همه استانهای ایران تحصن خود را از روز شنبه آغاز کردند و همزمان با برگزاری این تحصن، رسول بداقی، بازرس کانون صنفی معلمان، در خانه خود بازداشت شد.
بر اساس این گزارش، صبح روز شنبه ماموران با هجوم به خانه این فعال صنفی «ضمن ضرب وشتم ، حتی اجازه پوشیدن لباس مناسب را نیز از او سلب کردند» و «همه وسایل ارتباطی رسول بداقی، حتی گوشی همراه همسرش هم توسط ماموران ضبط شده است.»
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران در واکنش به بازداشت بداقی اعلام کرد که «معلمان مطالبه جو، مرعوب این برخوردها نخواهند شد.»
به گفته نویسندگان این بیانیه، اگر چه رسول بداقی «از افراد موثر جنبش معلمان است اما امروز هر معلم یک لیدر و سازماندهنده موثر در جنبش است و با بازداشتها و برخوردهای غیرقانونی نمیتوان بر روند مطالبهگری تاثیر منفی گذاشت.»
معلمان در ماههای اخیر در اعتراض به اجرا نشدن طرح رتبهبندی چندین بار تجمع کردهاند و روز ۱۱ آذر نیز تجمعی سراسری در بیش از ۶۰ شهر ایران برگزار شد.
پیش از این اعلام شده بود که لایحه رتبهبندی معلمان در جلسه علنی روز یکشنبه مجلس بررسی خواهد شد. با این حال این لایحه روز یکشنبه بررسی نشد.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان ایران در فراخوان این تجمع اعلام کرده بود که بودجه تعیینشده برای لایحه رتبهبندی معلمان کافی نیست و دولت و مجلس قصد دارند آن را «سرهم بندی» کنند.
بر اساس این اطلاعیه، دولت تنها ۲۵ هزار میلیارد تومان برای اجرای طرح رتبهبندی برای یک سال اختصاص داده و به این ترتیب امسال تنها ۱۲.۵هزار میلیارد تومان برای اجرای این طرح اختصاص پیدا میکند و وضعیت سال آینده نیز به تامین اعتبار مشروط شده است.
در همین حال دولت در بودجه سال آینده به وزارت آموزش و پرورش این اجازه داده شده که بازنشستگی معلمان دارای مدرک تحصیلی کارشناسی و بالاتر را تا سن ۶۵ سالگی و در صورت رضایت معلمان، به تعویق بیاندازد.
ابراهیم رئیسی روز یکشنبه ۲۱ آذر با حضور در جلسه علنی مجلس اولین بودجه دولت خود را ارائه کرد که حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی، افزایش متوسط ۱۰ درصدی حقوق کارکنان دولت، اخذ مالیات ازخانههای خالی و افزایش نرخ برخی تعرفهها از جمله گاز از جمله ویژگیهای این بودجه است.
در حالی که رشد اقتصادی ایران در سالهای اخیر منفی بوده است، ابراهیم رئیسی مدعی رشد هشت درصدی در این بودجه شد.
سقف بودجه سال آینده ۳۶۳۱ هزار میلیارد تومان و بودجه عمومی ۱۵۰۰ هزار میلیارد تومان است و در همین حال خبرگزاری ایرنا اعلام کرد که در بخش منابع بودجه عمومی دولت، تنها ۷ درصد رشد داشته است.
در این بودجه ارز ۴۲۰۰ تومانی به جز دارو و گندم حذف شده اما پیشبینی شده که دولت ۴۰ هزار میلیارد ریال برای تنظیم بازار کالاهای اساسی هزینه کند.
خبرگزاری ایرنا نوشت که درآمد پیش بینی شده از محل فروش نفت سه و نیم میلیون میلیارد ریال و سهم درآمدهای نفتی از این بخش معادل ۲۵ درصد است.
در این بودجه دولت فروش یک میلیون و دویست هزار بشکه نفت با قیمت ۶۰ دلار را در نظر گرفته و به گفته تعدادی از نمایندگان مجلس نفت در درآمدهای دولت« سهم جدی دارد.»
ادعای نبود کسری در بودجه با وجود سخنان نمایندگان درباره «کسری سنگین»
پس از خروج دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، از برجام در سال ۹۷ و برقراری تحریمهای نفتی و بانکی علیه ایران، درآمد نفتی ایران به شدت کاهش یافته و رشد اقتصادی ایران در چند سال منفی بوده است.
با این حال ابراهیم رئیسی وعده داده که در بودجه ۱۴۰۱ رشد اقتصادی هشت درصد خواهد بود و بودجه دولت نیز کسری نخواهد داشت.
در همین حال مسعود میرکاظمی، رییس سازمان برنامه و بودجه، روز شنبه ۲۰ آذر گفته بود که «سفره مردم کوچکتر شده و اگر مجلس و دولت به فکر اقشار کم درآمد هستند باید بستن بودجه با کسری را حرام بدانند.»
یک روز پیش از این سخنان،محسن زنگنه، رییس کمیته اصلاح ساختار بودجه کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، روز جمعه گفته بود لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ «کسری سنگین» دارد. به گفته او، این بودجه ۸۹۹ هزار میلیارد تومان یعنی حدود ۲۵ درصد پیشنهادی دولت کسری دارد.
در لایحه بودجه ۱۴۰۱ در این لایحه برای اولین بار همه خودروهای بالای یک میلیارد تومان و منازل مسکونی و ویلاهای بالای ۱۰ میلیارد تومان مشمول مالیات بر دارایی میشوند.
در بودجه سال آینده مانند سال های گذشته بودجه برخی نهادهای زیر نظر جمهوری اسلامی افزایش یافته و از جمله بودجه صدا و سیما ۵۶ درصد افزایش یافت و ۵ هزار و ۲۸۹ میلیارد تومان در نظر گرفته شد.
در حالی که آمریکا و کشورهای اروپایی عضو برجام هشدار دادهاند که فرصت برای حلوفصل دیپلماتیک مساله هستهای ایران در حال به پایان رسیدن است، مقامهای آمریکایی و اسرائیلی گزینههای نظامی برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای را بررسی کردهاند.
سیانان روز شنبه به نقل از مقامهای دولت آمریکا گزارش داد که فرماندهان پنتاگون در نشستی که در ماه اکتبر به دستور جو بایدن برگزار شد، «مجموعه کاملی از گزینههای نظامی» را برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، به جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، ارائه کردند.
وزیر دفاع اسرائیل نیز روز شنبه اعلام کرد که به ارتش این کشور دستور داده تا برای حمله احتمالی به ایران آماده شود.
گنتس افزود: «مذاکرات وین هیچ پیشرفتی نداشته است و قدرتهای جهانی میدانند که مقامهای جمهوری اسلامی دارند بازی میکنند.»
وزیر دفاع اسرائیل همچنین در توییتی نوشت: «اسرائیل تنها کشور جهان است که یک کشور دیگر، یعنی ایران، به دنبال نابودی آن بوده و در حال ساخت وسایل آن است. به عنوان وزیر دفاع اسرائیل هرگز اجازه وقوع چنین چیزی را نخواهم داد.»
در روزهای اخیر بنی گنتس و داوید برنهعا، رییس موساد، به واشینگتن سفر کردند تا در آستانه از سرگیری مذاکرات هستهای به مقامات آمریکایی تاکید کنند برای مقابله با تهدید جمهوری اسلامی فشارها باید بر ایران افزایش یابد.
یک منبع دیپلماتیک ارشد اسرائیلی نیز به جروزالم پست گفت وزیر دفاع اسرائیل در دیدار هفته گذشته با مقامهای آمریکایی ضربالاجلی را برای تکمیل آمادهسازی ارتش این کشور جهت حمله به ایران ارائه کرد که مقامهای آمریکایی با این تاریخ مخالفت نکردند.
با این حال، روزنامه نیویورک تایمز با اشاره به مذاکرات اسرائیل و آمریکا در هفته اخیر، از قول مقامهای رسمی گزارش کرده اختلاف بین دو کشور درباره چگونگی مواجهه با برنامه هستهای ایران بالا گرفته است.
این روزنامه روز جمعه در گزارشی به نقل از بیش از ده مقام رسمی در آمریکا و اسرائیل نوشت هیات بلندپایه اسرائیلی که در روزهای اخیر به واشینگتن سفر کرده بودند با نگرانی به کشور خود بازگشتند.
به نوشته نیویورک تایمز، نگرانی مقامهای اسرائیلی از این است که تلاش آمریکا برای احیای برجام منجر به توافق معیوب و ناقصی شود که به تهران اجازه دهد برنامه غنیسازی اتمی خود را سرعت ببخشد و اختلافات جدیدی بین دولتهای بایدن و بنت دامن پدید آمده است.