سخنگوی وزارت خارجه آلمان روز دوشنبه ۱۵ آذر اعلام کرد پیشنهادهای هفته گذشته مذاکرهکنندگان جمهوری اسلامی «پایهای برای پایان موفقیتآمیز مذاکرات نیست».
او ادامه داد: «ما پیشنهادها را با دقت و به طور کامل بررسی کردیم و به این نتیجه رسیدیم که ایران تقریبا همه توافقهایی را که قبلا در ماهها مذاکرات سخت به دست آمده بود، نقض کرده است.»
پس از دور هفتم مذاکرات وین، مقامهای غربی نسبت به مطالبات بیش از حد جمهوری اسلامی ابراز ناخرسندی کردند و رسانهها نیز عزم جمهوری اسلامی برای احیای برجام را زیر سوال بردند.
به گفته علی باقری، مذاکرهکننده ارشد ایران در مذاکرات وین، تهران دو پیشنویس پیشنهادی درباره لغو تحریمها و فعالیتهای هستهای خود را به طرفهای مذاکره ارائه کرده و پیشنویس سوم خود درباره تضمینها برای جلوگیری از خروج دوباره آمریکا از توافق را در دور بعدی ارائه میکند.
اما سخنگوی وزارت خارجه آلمان تاکید کرد غیرقابل قبول است که ایران همزمان با مذاکرات، به توسعه هستهای خود ادامه دهد.
او گفت که برلین میخواهد از پیشرفتهایی که پیشتر در مذاکرات حاصل شده بهره بگیرد و «به مسیر دیپلماتیک متعهد است، اما پنجره فرصتها هر روز بیشتر و بیشتر بسته میشود.»
پیشتر آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا نیز هشدار داده که اگر ایران روند مذاکرات را به تعویق بیندازد و همزمان به پیشبرد برنامه هستهای خود بپردازد، واشینگتن گزینههای دیگری را دنبال خواهد کرد.
روز یکشنبه یک مقام ارشد وزارت خارجه ایران که نامش فاش نشد، اعلام کرد: «اکنون روشن شده است که بیمیلی آمریکا به دست کشیدن کامل از تحریمها، مهمترین چالش در مسیر پیشرفت گفتوگوهاست.»
تکیه آمریکا به چین و روسیه برای فشار بیشتر بر ایران
روزنامه وال استریت ژورنال روز دوشنبه به نقل از دو مقام اروپایی نوشت پس از آن که ایران هفته گذشته پیشنویس متن جدیدی را درباره تعهدات هستهای خود در مذاکرات وین پیشنهاد کرد که بسیاری از مصالحههای قبلی تهران در آن حذف شده، مذاکرهکننده چین در روز چهارشنبه اول دسامبر به مدت سه ساعت با همتای ایرانی خود دیدار کرد تا از او بخواهد به طور قابل توجهی پیشنهادهای ایران ساده شود.
این روزنامه آمریکایی در گزارشی نوشت چین همچنین صراحتا به سایر هیاتهای حاضر در وین گفت پکن میخواهد برنامه هستهای ایران تحت کنترل بینالمللی باشد؛ موضعی که چین به ندرت آن را بیان کرده است.
بر اساس این گزارش، یک مقام ارشد وزارت خارجه آمریکا روز یکشنبه گفت چین و روسیه از میزان عقبنشینی ایران از تفاهمهای پیشین خود «کاملا غافلگیر» شدند.
این مقام آمریکایی اضافه کرد او معتقد نیست که چین و روسیه کاملا با کشورهای غربی در مذاکرات وین موافق هستند، اما آنان در یک «احساس ناامیدی» درباره رفتار ایران در ماههای اخیر با یکدیگر شریکند.
در شرایطی که مذاکرات برای احیای برجام با خطر شکست مواجه است، به نوشته وال استریت ژورنال دولت بایدن با این چشمانداز مواجه است که برای پایان دادن به بنبست موجود به دو رقیب بزرگ بینالمللی خود، روسیه و چین، تکیه کند.
این روزنامه ادامه داد حتی در شرایطی که تنشهای آمریکا با روسیه بر سر بحران اوکراین و همچنین تنشهای آمریکا با چین بر سر تایوان و دیگر مسائل افزایش مییابد، مقامهای غربی معتقدند سریعترین مسیر برای افزایش فشار اقتصادی و سیاسی بر دولت تندرو جدید تهران از مسکو و به ویژه چین میگذرد.
به نوشته وال استریت ژورنال، پکن نسبت به مذاکرات اولین برای امضای برجام در شش سال پیش، نفوذ اقتصادی بیشتری بر ایران پیدا کرده و سیاست خارجی تهاجمیتری در این زمینه دارد.
این روزنامه مینویسد که پس از اعمال دوباره تحریمهای آمریکا در سال ۲۰۱۸ علیه ایران که این کشور را به سوی رکود شدیدی سوق داد، چین به ایران کمک کرد که اقتصاد خود را باثبات نگاه دارد.
بر اساس گزارش شرکت ورتکسا، چین در ماههای اخیر روزانه ۷۰۰ هزار بشکه نفت ایران خریداری کرده است. همچنین از شبکههای طراحی شده ایران برای دور زدن تحریمها برای انجام سایر تجارتها، از قطعات خودرو گرفته تا ساخت راهآهن، استفاده کرده است.
وال استریت ژورنال ورود ایران به سازمان همکاری شانگهای را «جایزه دیپلماتیک» روسیه و چین به جمهوری اسلامی، چند هفته پس از آغاز ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی دانست و ادامه داد مقامهای آمریکایی و اروپایی میگویند از نظر آنان، روسیه و چین آماده فشار فزاینده بر ایران هستند، زیرا هر دو کشور علنا به خطرات شکست مذاکرات هستهای ایران اعتراف کردهاند.
با این حال، به نوشته این روزنامه وارد کردن روسیه و چین به یک کارزار فشار چندجانبه جدید و هماهنگ علیه ایران احتمالا کند و دشوار خواهد بود، زیرا سیاست خارجی چین از زمان دستیابی به توافق هستهای در شش سال پیش، سرسختانهتر شده است.
