سفرهای نوروزی در بحران کرونا؛ درآمد میلیاردی حکومت از جریمه خودروها
دو روز مانده به پایان سال و در حالی که شهروندان سفرهای نوروزی خود را آغاز کردهاند، مقامهای حکومت همچنان درباره ممنوعیت تردد اطلاعات ضدونقیض میدهند و از افزایش جریمه خودروها میگویند.
تیمور حسینی، جانشین رییس پلیس راهور، روز پنجشنبه ۲۸ اسفندماه به خبرگزاری تسنیم اعلام کرد در نوروز سفر به استانهای شمالی و شهرهایی از جمله مشهد و شیراز، که از مقاصد محبوب گردشگری به شمار میروند، منعی ندارد.
این در حالی است که سه روز پیشتر هادی امیدوار، رییس پلیس راه کشور، گفته بود سفرهای نوروزی به استانهای شمالی «به طور قطع» ممنوع است.
همزمان گزارشها حاکیست با رشد قابل توجه میزان سفرها، آمار جریمهها روزانه و به صورت قابل توجه بالا رفته است. روز ۱۷ اسفندماه کمال هادیانفر، رییس پلیس راهور، اعلام کرد پلیس بیش از هشت میلیون جریمه رانندگی مرتبط با کرونا ثبت کرده است. انتظار میرود این آمار در مدت نوروز بیشتر باشد.
در شهرستانهای مختلف نیز آمار رسمی مراجع انتظامی و مقامهای محلی حاکی از جریمههای پرشمار خودروهای شهروندان است.
در تبریز مدیرعامل سازمان حمل و نقل و ترافیک شهرداری اعلام کرد روزانه هزار و ۵۰۰ خودرو به دلیل محدودیتهای کرونا جریمه میشوند. در گیلان هم جانشین فرماندهی انتظامی از جریمه ۶۱۵ هزار خودرو از ابتدای اعمال محدودیتها خبر داده است.
درآمد هزار میلیارد تومانی دولت
افزایش روزانه جریمهها در حالی اتفاق میافتد که همزمان خزانه دولت از محل واریزهای آن سود میبرد.
روز ۲۶ بهمنماه خبرگزاری رسمی دولت، ایرنا، طی گزارشی بر پایه اظهارات مسئولان درباره هشت میلیون جریمه خودرو، با در نظر گرفتن کف جریمه ۲۰۰ هزار تومانی کرونا، درآمد دولت از این محل را هزار میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان ارزیابی کرده و درباره چگونگی مصرف آن پرسیده بود.
پیش از آن نیز در دیماه رییس پلیس راهور از واریز پنج هزار میلیارد تومان درآمد حاصل از جریمههای سال ۱۳۹۸ به خزانه دولت خبر داد.
پیشبینی درآمد بیشتر در بودجه
در آذرماه گزارشهای برخی رسانهها، از جمله «اقتصاد نیوز»، حاکی از آن بود که در سند پیشنهادی بودجه دولت برای سال جدید درآمد پیشبینیشده حاصل از جرائم و خسارات بیش از ۴۷ درصد افزایش یافته است.
به تازگی محمدباقر نوبخت، رییس سازمان برنامه و بودجه هم ضمن تقدیر از ماموران راهنمایی و رانندگی از ارائه «پاداش کرونا» به آنها خبر داد.
وزارت بهداشت: وجهی از جریمهها نمیخواهیم
با جدیتر شدن ابهامات درباره درآمدهای جرائم سفرها و اینکه این درآمد صرف چه موضوعی میشود، وزارت بهداشت اعلام کرد از آن سهمی نمیخواهد.
ایرج حریرچی، معاون کل وزارت بهداشت، در ابتدای اسفندماه طی مصاحبهای تلویزیونی با ارجاع به سخنان وزیر بهداشت گفت که این وزارتخانه چیزی از محل این درآمدها نمیخواهد.
علیرضا رئیسی، سخنگوی ستاد ملی مقابله با کرونا، به خبرگزاری ایرنا گفت که «بیشترین پیشنهاد» مبنی بر تعلق گرفتن این درآمدها به نیروی انتظامی بوده است. او دلیل خودداری وزارت بهداشت از دریافت پول را جلوگیری از «شک و شبهه» اعلام کرد.
با این حال رییس سازمان برنامه و بودجه روز ۲۴ اسفندماه اعلام کرد وزارت بهداشت هم «یکی از استفادهکنندگان منابع کرونا» است.
ناجا: به ما هم داده نمیشود
اما روز ۲۷ بهمنماه در پاسخ به سوالی درباره واریز مبلغ حاصل از جریمهها به حساب نیروی انتظامی، مهدی حاجیان، سخنگوی ناجا، آن را رد کرد.
حاجیان گفت: «فرایند کاملا مشخص است و اینکه گفته شده به نیروی انتظامی پرداخت شده صحت ندارد.»
حسین رحیمی، فرمانده نیروی انتظامی تهران هم در این زمینه اعلام «بیخبری» کرد و گفت: «اینکه کجا مصرف شده ما در جریان نیستیم.»
جریمه میلیونی شهرهای قرمز
اکنون در حالی سفرهای پرشمار نوروزی به جریان افتاده که جریمههای اعلامشده برای محدودیتهای جدید مبالغی میلیون تومانی هم دارد.
رییس پلیس راه کشور گفته است جریمه تردد در شهرهای قرمز یک میلیون تومان و برای شهرهای نارنجی ۵۰۰ هزار تومان است.
تعداد شهرهایی که ورود و خروج خودروها به آن اکنون زیر نظارت و تیغ جریمه پلیس قرار گرفته ۴۰ مورد است. به نظر میرسد به این ترتیب شمار جریمههای با ارقام بالا در این مقاصد بیشتر باشد.
شهروندان، قربانیان جریمههای اشتباه
بسیاری از این جرائم با دوربینهای شهری پلیس به صورت اتوماتیک ضبط و اعمال میشوند؛ جرائمی که برخی شهروندان بعضا در رسانههای اجتماعی با انتشار تصاویری از پیامکهای پلیس درباره آنها میگویند «به اشتباه» صورت میگیرد.
عینالله جهانی، معاون اجتماعی پلیس راهور، در گفتوگویی با خبرگزاری تسنیم وقوع این اشتباه را رد نکرد و گفت: «بعضا و به صورت محدود این اتفاقات وجود دارد.»
رنگبندیهای شاد، درآمدهای میلیاردی
اکنون محمد اسلامی، وزیر راه و شهرسازی، میگوید ترددهای روزانه بین استانی میان روزهای ۲۰ تا ۲۷ اسفندماه در مقایسه با سال گذشته ۳۸ درصد افزایش داشته است.
آمار اعلامشده از سوی مقامهای رسمی درباره سفرهای نوروز سال گذشته حاکی از آن بود که با وجود توصیهها و ممنوعیتها، حدود سه میلیون مسافر و ۹۷۰ هزار خودرو اقدام به سفر نوروزی کرده بودند.
حسین اشتری، فرمانده نیروی انتظامی، از پیشبینی افزایش سفرهای نوروزی امسال خبر میدهد. امسال با اعمال محدودیتها بر اساس رنگبندیها و وضعیتهای مختلف، ابهام درباره چگونگی جرائم افزایش یافته است.
سعید نمکی، وزیر بهداشت، روز چهارشنبه گفته بود که با توصیه «دوستان» در ستاد ملی مقابله با کرونا «رنگبندی شاد» برای محدودیتها انتخاب شده است. به نظر میرسد شادی رنگهای مربوط به کرونا به موازات افزایش درآمد حکومت از محل جریمه سفرهای نوروزی همراه شده است.
کانادا و اوکراین گزارش جمهوری اسلامی درباره هواپیمای اوکراینی را که با موشکهای سپاه پاسداران سرنگون شد تلاشی برای پنهان کردن واقعیت خواندند و تاکید کردند این گزارش به سوالات موجود پاسخ نگفته و نتوانسته واقعیت یا مدرک محکمی ارائه دهد.
مارک گارنو، وزیر خارجه کانادا، و عمر الغبرا، وزیر ترابری این کشور، در بیانیهای مشترک، ضمن رد گزارش ۱۴۵ صفحهای ایران گفتند: «این گزارش هیچ تلاشی نکرده تا به پرسشهای حساس در مورد واقعیت ماجرا پاسخ گوید. این گزارش ناقص به نظر میرسد و دربرگیرنده هیچ شواهد و واقعیت ملموسی نیست.»
این بیانیه تاکید کرد کانادا به زودی نتایج تحقیقات خود را افشا میکند.
بیانیه دو وزیر کانادایی با ابراز نگرانی عمیق از «نبود شواهد و اطلاعات قانعکننده» تاکید کرد دولت فدرال کانادا به اصرار خود برای انجام تحقیق و تفحص «شفاف و فراگیر و مبتنی بر استانداردهای بینالمللی» ادامه خواهد داد.
رلف گودیل، وزیر سابق ایمنی عمومی کانادا و اولین نماینده ویژه دولت برای رسیدگی به این پرونده، نیز این گزارش را برای بازماندگان قربانیان «غیر قابل قبول، ابهامآور و توهینآمیز» خواند.
گودیل گفت: این گزارش برای ادعاهای مطرح شده هیچ شواهد ملموسی ارائه نکرده و «تصمیم بسیار غیرمحتاطانه» ایران در باز گذاشتن حریم هوایی خود در شرایط حمله موشکی را نادیده گرفته است.
گودیل با اشاره به اینکه ایران پدافند هوایی خود را نیز از پرواز این هواپیما باخبر نکرده بود، این پرونده را «سلسلهای از شکستها» خواند که نشان دهنده «بیتوجهی بیرحمانه به جان انسان» است.
گودیل هشدار داد: «تا در مورد علت این ماجرا و راه حل آن یک بررسی صادقانه انجام نشود، حریم هوایی ایران همچنان به اندازه ژانویه ۲۰۲۰ خطرناک است.»
دمیترو کولبا، وزیر امور خارجه اوکراین، روز چهارشنبه ۲۷ اسفندماه، نیز از گزارش نهایی سازمان هواپیمایی ایران درباره پرونده هواپیمای مسافربری اوکراین، انتقاد کرد و آن را تلاش مقامهای ایرانی برای پنهان کردن دلایل واقعی انهدام این هواپیما دانست.
کولبا در صفحه حساب فیسبوک خود نوشت: «آنچه امروز در گزارش مشاهده کردیم چیزی بیش از یک تلاش برای پنهان کردن دلایل واقعی سرنگونی هواپیمای ما نیست.»
او در ادامه گفت اوکراین اجازه نمیدهد ایران واقعیت را پنهان کند و از مسئولیت این جنایت طفره برود.
سازمان هواپیمایی ایران پس از بیش از یک سال از شلیک سپاه پاسداران به هواپیمای مسافربری اوکراین، گزارش نهایی خود را درباره آن را روز چهارشنبه، ۲۷ اسفندماه ۱۳۹۹، منتشر کرده که مسئولیت شلیک را به اپراتور واحد پدافندی نسبت داده است.
سازمان هواپیمایی کشوری ایران گزارش نهایی درباره انهدام هواپیمایی اوکراینی را منتشر و علت این واقعه را «اشتباه اپراتور پدافند هوایی» اعلام کرد. براساس این گزارش «هواپیمای اوکراینی به دلیل اشتباه اپراتور پدافند هوایی، به عنوان یک هدف خصمانه شناسایی شد و دو موشک به سمت آن شلیک شد»
سازمان هواپیمایی ایران پس از بیش از یک سال از شلیک سپاه پاسداران به هواپیمای مسافربری اوکراین، گزارش نهایی خود را درباره آن منتشر کرده که مسئولیت شلیک را به اپراتور واحد پدافندی نسبت داده است. این گزارش که رسانههای نزدیک به سپاه پاسداران از جمله خبرگزاری فارس خبر آن را با ارجاع به وبسایت سازمان هواپیمایی در روز چهارشنبه ۲۷ اسفندماه منتشر کردند، از دسترس خارج شده است. اما خبرگزاری ایلنا جزییاتی از این گزارش را منتشر کرده که حاکیست کاربر واحد سیار پدافندی سپاه پاسداران در شب حادثه، پس از جابهجایی ۱۰۰ متری محل خود، سمت شمال را مجدد تنظیم نکرد و در نتیجه هواپیما را «هدف متخاصم» تشخیص داد. بر این اساس، کاربر سامانه پس از شناسایی اشتباه هواپیما، بدون انتظار برای دریافت دستور از مرکز به سمت آن موشک شلیک میکند. این همان روایتی است که مقامهای سپاه پاسداران نیز بر آن تاکید کرده بودند، اما خانواده کشتهشدگان و سازمانهای حقوق بشری و بینالمللی خواستار معرفی آمران و عاملان اصلی این حادثه شدهاند و این روایتها را نادرست و نامعتبر میخوانند. گزارش ایران در ادامه شلیک موشک دوم به هواپیما را به دلیل باقی ماندن «قفل راداری سامانه پدافندی» روی هواپیما به عنوان هدف متخاصم عنوان کرده است.
همهمه کوتاه مسافران در کابین
در زمینه بازیابی صداهای کانالهای باندی ضبط شده و اثر موشک اول، گزارش سازمان هواپیمایی اشاره کرده که «صدای یک ضربه محکم و کوتاه مشابه با انفجار» موجب هشدار صوتی شد که تا پایان ضبط ادامه داشت. این گزارش تایید کرده که معلم خلبان در ساعت ۶:۱۵ بیان کرده بود هر دو موتور در حال کار هستند و پس از صدای ضربه تا سه ثانیه صداهایی از کابین مسافران شنیده میشده است. سازمان هواپیمایی نوشته که مسافران متوجه اتفاق غیرمنتظره شده و در حدود ۱۱ ثانیه بعد هم صدای همهمه از کابین آنها شنیده میشود.
تحلیلها تا ۱۹ دی فاقد ارزیابی بود
این گزارش در بخش شلیک موشک نوشته که پس از حادثه، فیلمهای مختلفی در فضای مجازی و رسانهها منتشرشد که نشاندهنده شلیک بوده، اما گروه بررسی حادثه به این نتیجه رسید با وجود تطابق فیلمها با زمان و مکان، تمام تحلیلها تا روز ۱۹ دیماه فاقد ارزیابی بوده است. این در حالی است که در دیماه و همزمان با سالگرد این حادثه، حسین سلامی، فرماندهکل سپاه پاسداران، در مجلس اعلام کرد «ما خودمان منشاء این فرضیه بودیم که موشک ما هواپیما را ساقط کرد.»
تناقض در تاریخ بازداشت فیلمبردار
سازمان هواپیمایی در بخشی از گزارش خود نوشته فیلمبردار فیلمی که نخستینبار نشان میداد موشک به هواپیما شلیک شد، روز ۲۰ دیماه توسط مراجع امنیتی شناسایی شد. سال گذشته قرارگاه «ثارالله» سپاه پاسداران در روز ۲۴ دیماه از شناسایی و بازداشت این فرد خبر داده بود. با این حال نریمان غریب، روزنامهنگاری که نخستین بار این فیلم را منتشر کرده بود، در توییترش این بازداشت را در همان زمان تکذیب کرد و گفت نیروهای امنیتی «فردی اشتباه» را بازداشت کردهاند.
زمانهای اشتباه اصلاح شد
در بخشی دیگر از گزارش سازمان هواپیمایی به زمانهای اشتباه در گزارش پیشرفت تحقیقاتی در تیرماه امسال اشاره شده است. این گزارش نوشته گروه بررسی حادثه اطلاعات مرتبط با فعالیت موشکی را از ستاد کل نیروهای مسلح دریافت کرده و سپس زمانهای وقایع را طی مقایسه با سایر شواهد از جمله صداهای ضبط شده هواپیما اصلاح کرده است. به تازگی آگنس کالامارد، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد، طی نامهای به مقامهای جمهوری اسلامی درباره این پرونده، اطلاعات ایران درباره حادثه را «مخدوش» و «آمیخته به اشتباهات متعدد» عنوان کرده بود.
سعید نمکی، وزیر بهداشت، گفت اگر کسی میتواند بهتر از ما واکسن وارد کند و فکر میکند پشت دروازههای مملکت کانتینرهای پر از واکسن ایستادهاند، ما ارز آن را تامین می کنیم اما به دلالان و کاسبان تحریم میدان نمی دهیم.
سعید نمکی، وزیر بهداشت، گفت اگر کسی میتواند بهتر از این وزارتخانه واکسن وارد کند ، «ما ارز آن را تامین می کنیم.»
او اضافه کرد: «اگر کسی فکر میکند پشت دروازههای مملکت کانتینرهای یخچالدار پر از واکسن ایستادهاند و چوب حراج به واکسن خود زدند و ما نمیخریم، آنها بروند و واکسن بخرند.»
وزیر بهداشت در عین حال گفت به «دلالان و کاسبان تحریم و سختی های مردم» میدان نمیدهیم.
در ماههای گذشته انتقادهایی از کوتاهی دولت در خرید واکسن مطرح شده و در دی ماه کاربران توییتر دو بار هشتگ واکسن بخرید را به ترند اول ایران تبدیل کردند.
به گفته مقامات وزارت بهداشت، تاکنون یک میلیون و ۲۶۰ هزار دوز واکسن کرونای روسی، چینی و هندی وارد ایران شده و قرار است ۳۷۵ هزار دوز واکسن هندی نیز چهارشنبه به ایران ارسال شود.
کیانوش جهانپور، رییس مرکز روابط عمومی وزارت بهداشت، نیز گفته بود که ایران ۲۱ میلیون دوز واکسن از سهمیه کواکس خریداری کرده است.
احمد میدری، معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اعلام کرد که پیش از شیوع کرونا ١۴٠ هزار کودک از تحصیل محروم بودند که ١٠ هزار نفر از آنان به تحصیل بازگردانده شدند
احمد میدری، معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، اعلام کرد پیش از شیوع کرونا ١۴٠ هزار کودک از تحصیل محروم بودند که ١٠ هزار نفر از آنان به تحصیل بازگردانده شدند.
او گفت با همکاری بنیاد برکت حمایت از دانش آموزان برای بازگرداندن آنان به تحصیل در شهرستانهای بهارستان، خرمشهر و بشاگرد اجرا شده است.
میدری ۱۲ مهر ماه گفته بود نمیتوانیم آدرس حدود ۶۰ هزار کودک را پیدا کنیم تا علت ترک تحصیل آنان را بفهمیم.
به گفته میدری، ۳۵ هزار کودک دیگر دارای معلولیت ذهنی هستند و ۱۰ هزار نفر نیز به دلیل فقر ترک تحصیل کردهاند.
مقام های دولت پیش از این نیز تعداد دانش آموزان محروم از تحصیل را حدود ۱۴۰ هزار نفر اعلام کرده بودند.
با این حال فرشید یزدانی، مدیرعامل انجمن حمایت از حقوق کودکان، این آمار را حدود یک میلیون نفر ذکر کرده و گفته بود که همه کودکان بین شش تا ۱۸ سال را باید در این آمار محاسبه کرد.
به گفته یزدانی، آمار وزارت آموزش و پرورش براساس تعداد دانشآموزانی است که مشخصات آنها در سامانه مدارس ثبت شده و در سال جدید ثبتنام نکردهاند نه افرادی که در سن تحصیل هستند و اصلا در مدارس ثبت نام نکردهاند.
میدری آماری درباره کودکان محروم از تحصیل پس از شیوع کرونا ارائه نکرده است.
او پیش از این گفته بود گروه قابل توجهی از کودکان دسترسی به گوشی هوشمند ندارند و مشخص نیست که آیا ترک تحصیل کرده اند یا آموزش نیمهحضوری دارند.
در ماههای گذشته رسانه های ایران از افزایش ترک تحصیل پس از شیوع کرونا در ایران خبر داده اند.
از جمله رضوان حکیمزاده، معاون آموزش و پرورش، گفته بود که ۸۹ هزار نفر از دانش آموزان در پایه اول در مدارس ثبت نام نکردهاند.
در همین حال مهدی اسماعیلی، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس ایران، روز ۱۳ شهریور گفته بود براساس آمار رسمی وزارت آموزش و پرورش حدود سه میلیون و ۵۰۰ هزار دانش آموز به سامانه آموزشی شاد و اینترنت دسترسی ندارند.
وزارت آموزش و پرورش پیشتر تعداد کل دانش آموزان ثبت نام شده در ایران را ۱۴ میلیون و ۴۶۸ هزار و ۷۴۴ نفر اعلام کرده بود.
بر همین اساس و با توجه به اظهارات عضو کمیسیون آموزش مجلس، حدود ۲۴ درصد دانش آموزان کشور دو روز مانده به بازگشایی مدارس به سامانه آموزش مجازی «شاد» دسترسی ندارند.
کمال هادیانفر، رییس پلیس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی، اعلام کرد در ایام نوروز از ورود مسافران به ۴۰ شهر و تردد در همه شهرها از ساعت ۲۱ تا سه بامداد جلوگیری میشود
کمال هادیانفر، رییس پلیس راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی، اعلام کرد که در ایام نوروز از ورود مسافران به ۴۰ شهر و تردد در همه شهرها از ساعت ۲۱ تا ۳ بامداد جلوگیری خواهد شد.
او گفت که طرح نوروزی پلیس از ۲۶ اسفند آغاز شده و تا ۱۶ فروردین ماه ادامه خواهد داشت.
بر اساس اعلام ستاد کرونا ورود مسافران به استان های مازندران، گیلان، گلستان، خراسان رضوی، فارس، اصفهان، قم، هرمزگان، جزایر کیش و قشم و بوشهر و همچنین شهرهای قرمز و نارنجی ممنوع اعلام شده است.
با این حال پیش از این اعلام شده که مسافرت هوایی به کیش و قشم با زرو هتل امکان پذیر است
