همزمان با بالا گرفتن تنشها در منطقه و تشدید درگیری میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی، نرخ ارز در بازار آزاد ایران به رکوردشکنیهای پیاپی خود ادامه داد و قیمت دلار از ۲۳۲ هزار تومان فراتر رفت.
در پی دور تازه درگیریها بین آمریکا و جمهوری اسلامی قیمت نفت برای چهارمین روز متوالی افزایش یافت و تقریبا به بشکهای ۱۰۰ دلار رسید.
تصمیم دولت جمهوری اسلامی برای دو برابر کردن قیمت بنزین فروختهشده خارج از سهمیههای یارانهای، با الگوی فعلی مصرف میتواند کمتر از ۵۰۰ میلیون دلار درآمد اضافی سالانه ایجاد کند؛ اما آیا این اقدام میتواند فشارهایی ساختاری را که عامل کمبود فزاینده سوخت در کشور هستند، برطرف کند؟
ایراناینترنشنال به دو سند محرمانه از وزارت نفت و شورای عالی امنیت ملی دست یافته که از فصل تازهای از فساد در فروش نفت ایران در بازار چین با مدیریت یک چهره جدید حکایت دارد.
با آغاز فروش بنزین با نرخ سوم ۱۰ هزار تومان، هزاران نفر در پاسخ به پرسش ایراناینترنشنال در مورد این افزایش قیمت، از نگرانیها درباره موج تازه گرانی و فشار بیشتر بر معیشت خود نوشتند.
این روزها ویدیوهای ارسالی از سوی شهروندان از سراسر ایران، صحنه تلخ و تکاندهندهای را به تصویر میکشند: یخچالهایی کاملا خالی که تنها یک پارچ آب یا تکهای نان در آنها دیده میشود. این تصاویر اغلب به عنوان گواهی بر بحران معیشت و تهدید بقای فیزیکی مردم منتشر میشوند.
صدها شهروند در پیامهایی به ایراناینترنشنال گفتند با افزایش لحظهای قیمتها و فشار اقتصادی، امکان برنامهریزی برای آینده نزدیک را هم از دست دادهاند. این پیامها نشان میدهند فشار تورمی از سطح خریدهای بزرگ عبور کرده و به خوراک، رفتوآمد، تعمیر وسایل و هزینههای روزمره رسیده است.
وقتی تخممرغ بهتر از پول نقد ارزش خود را حفظ میکند، اقتصاد وارد محدودهای خطرناک شده است؛ و ایران دقیقا در چنین وضعیتی قرار دارد.
با وجود مخالفت گسترده افکار عمومی، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی، از افزایش نرخ سوم بنزین خبر داد و اعلام کرد بهای آن از بامداد سهشنبه ۱۷ شهریور با رشدی ۱۰۰ درصدی، به لیتری ۱۰ هزار تومان میرسد.
روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد انتقال منابع مالی غیرقانونی جمهوری اسلامی از حسابهای تسویه دلاری در بانکهای آمریکایی، واشینگتن را در اجرای موثر تحریمها با چالش مواجه کرده است.
بحران اقتصادی در ایران را دیگر نمیتوان به از دست رفتن قدرت خرید تقلیل داد. آنچه امروز رخ میدهد، نمایش انسانزدایی و پایمال شدن کرامت شهروندانی است که برای بقا مبارزه میکنند. خرید پسماند ترهبار و «میوه لکی»، روایت این روزهای بازار و میوهفروشیها در ایران است.
تازهترین برآوردهای مبتنی بر دادههای ردیابی نفتکشها نشان میدهد که دستکم ۲۹ نفتکش حامل حدود ۳۶ میلیون و ۱۱۰ هزار بشکه نفت ایران، در انتظار عبور، انتقال یا یافتن خریدار در آبهای منطقه متوقف ماندهاند.
قیمت دلار در بازار آزاد ایران چهارشنبه ۱۱ شهریور از ۲۲۰ هزار تومان عبور کرد. همزمان، مارکو روبیو فشار اقتصادی را ابزار اصلی واشینگتن علیه جمهوری اسلامی خواند و وزیر خزانهداری آمریکا گفت تشدید مشکلات اقتصادی ممکن است به افزایش نارضایتیها در ایران و «قیام مردم» منجر شود.
محاصره دریایی آمریکا و گسترش تحریمها، صادرات نفت ایران و دسترسی جمهوری اسلامی به درآمدهای ارزی را با محدودیتهای تازهای روبهرو کرده است. همزمان با کاهش شدید صادرات و تولید نفت، تورم نزدیک به ۷۰ درصد و افت ارزش ریال نیز فشار بر اقتصاد ایران را افزایش داده است.
کریس رایت، وزیر انرژی ایالات متحده، اعلام کرد قراردادهای شرکتهای نفتی آمریکا و سایر کشورها با ونزوئلا، تولید نفت خام این کشور را طی چند سال آینده بیش از دو برابر خواهد کرد.
رفتار چین در هفتههای اخیر یک واقعیت مهم را آشکار کرده است: پکن در بازار نفت نه بر پایه وفاداری سیاسی، بلکه بر اساس محاسبه سود، قیمت، امنیت عرضه و امکان تحویل تصمیم میگیرد.
شماری از شهروندان با انتشار ویدیوهایی طعنهآمیز در فضای مجازی، به افزایش افسارگسیخته قیمتها و همچنین تهدیدهای مقامهای جمهوری اسلامی علیه مردم معترض واکنش نشان دادهاند.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، اعلام کرد سهمیه بنزین هزار و ۵۰۰ و نیز سه هزار تومانی خودروهای قدیمی، در صورت اقدام نکردن مالکان آنها برای اسقاط کردنشان، متوقف میشود. این خودروها پس از آن باید سوخت را با نرخ سوم، که اکنون پنج هزار تومان است، خریداری کنند.
عبدالناصر همتی، رییسکل بانک مرکزی، افزایش نرخ ارز را عمدتا ناشی از «فضای روانی» دانست و وعده عرضه تا دو میلیارد دلار داد. این موضع در حالی مطرح شد که آمارها از تورم ۶۶ درصدی، افت تجارت خارجی و چاپ پول برای جبران کسری بودجه حکایت دارند.
بر اساس آمار گمرکی که پس از ماهها تاخیر منتشر شده، تجارت خارجی ایران از زمان آغاز درگیری جمهوری اسلامی با ایالات متحده بهشدت کوچک شده و صادرات غیرنفتی و واردات این کشور حدود یکچهارم یا بیشتر کاهش یافته است.
در پی تشدید تنشها میان آمریکا و جمهوری اسلامی، نرخ ارزهای خارجی در بازار آزاد ایران به روند صعودی خود ادامه داد و قیمت دلار با عبور از رکورد پیشین، به ۲۱۰ هزار تومان رسید.
اظهارات معاون مسعود پزشکیان درباره قیمت بنزین با واکنش انتقادی برخی از مخاطبان ایراناینترنشنال روبهرو شده است. محور مشترک پیامها ایناست که اگر دولت قیمت بنزین را با معیارهای جهانی محاسبه میکند، باید دستمزد و دیگر هزینههای زندگی را نیز با همان معیار بسنجد.