گسترش محاصره ایران از دریا و هوا به مرزهای زمینی؛ سنتکام از تشکیل «دروازه آهنین» خبر داد
عکس آرشیوی، مرز ایران و ترکیه در بازرگان
ارتش آمریکا شنبه ۱۶ آبان از تشکیل کارگروه ویژهای برای جلوگیری از انتقال تسلیحات پیشرفته، فناوریهای دارای کاربرد دوگانه و کالاهای تحریمشده از مرزهای زمینی و دریای خزر به ایران خبر داد. این اقدام در ادامه محاصره دریایی و تحریم خطوط هوایی و راهآهن ایران صورت میگیرد.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، اعلام کرد دریاسالار برد کوپر دستور تشکیل کارگروهی با نام «دروازه آهنین» (Task Force Iron Gate) را صادر کرده است.
این کارگروه با حدود ۲۰ نیروی نظامی و غیرنظامی در مقر سنتکام در تامپا، ایالت فلوریدا، مستقر خواهد شد و وظیفه هماهنگی با دیگر نهادهای دولت آمریکا برای جلوگیری از انتقال محمولههای مورد نظر واشینگتن از مرزهای زمینی ایران و دریای خزر را بر عهده خواهد داشت.
بر اساس بیانیه سنتکام، این اقدامات علاوه بر جلوگیری از جابهجایی سامانههای تسلیحاتی پیشرفته و فناوریهای دارای کاربرد دوگانه، بر مقابله با انتقال کالاهای تحریمشده و جریانهای درآمدی غیرقانونی جمهوری اسلامی متمرکز خواهد بود.
دریاسالار کوپر تشکیل این کارگروه را گامی در جهت تقویت نتایج محاصره دریایی ایران دانست و گفت همکاری نزدیکتر سنتکام با نهادهای مختلف دولت آمریکا، توانایی جمهوری اسلامی را برای تامین مالی تروریسم، بازسازی کارخانههای تسلیحاتی و تامین مجدد تجهیزات نظامی محدودتر خواهد کرد.
سنتکام همچنین اعلام کرد محاصره دریایی آمریکا در ماههای گذشته مانع صدور بیش از ۲۵ میلیارد دلار نفت خام ایران شده است.
به گزارش رویترز، تشکیل این کارگروه بخشی از تلاش گستردهتر واشینگتن برای محدود کردن مسیرهای جایگزینی است که حکومت ایران پس از آغاز محاصره دریایی برای تامین کالا، تجهیزات و منابع مالی از آنها استفاده میکند.
درخواست آمریکا از عراق برای بستن گذرگاههای مرزی
همزمان با اعلام تشکیل کارگروه جدید، فؤاد حسین، وزیر امور خارجه عراق، شنبه در مصاحبه با شبکه الجزیره تایید کرد آمریکا رسما خواستار بسته شدن همه گذرگاههای مرزی عراق با ایران، بهجز دو گذرگاه، شده است.
وزیر امور خارجه عراق همچنین گفت بغداد به تهران اطلاع داده که خواهان روابط دوستانه و همکاری با ایران است، اما دخالت جمهوری اسلامی در امور داخلی عراق را نمیپذیرد.
حسین با هشدار درباره احتمال ازسرگیری جنگ در منطقه گفت عراق تلاش میکند از تبدیل شدن خاک خود به صحنه درگیریهای منطقهای جلوگیری کند.
پیش از این نیز خبرگزاری فرانسه ۳۰ مهر، به نقل از منابع عراقی گزارش داده بود دولت عراق گذرگاه مرزی الشیب در استان میسان را بسته است. بهگفته دو منبع سیاسی، وزارت خزانهداری آمریکا در جریان سفر نخستوزیر عراق به نیویورک خواستار محدود شدن گذرگاههای مرزی با ایران شده بود.
یکی از این منابع گفته بود پیشنهاد آمریکا حفظ تنها دو گذرگاه، یکی در مناطق تحت کنترل دولت مرکزی عراق و دیگری در اقلیم کردستان، بوده است.
منبع دیگری نیز به خبرگزاری فرانسه گفته بود واشینگتن درخواست مشابهی را با دیگر کشورهای همسایه ایران مطرح کرده است.
محدودیتهای تجاری در مرزهای پاکستان و ترکیه
فشار بر مسیرهای زمینی ایران پیش از تشکیل کارگروه جدید سنتکام آغاز شده بود.
روزنامه والاستریت ژورنال دوم آبان گزارش داد پاکستان عبور کامیونهای ایرانی از گذرگاههای تفتان و ریمدان-گبد را متوقف کرده است. مقامهای پاکستانی دلایل امنیتی، جلوگیری از قاچاق و ضرورت رعایت تحریمها را از عوامل این محدودیتها عنوان کردهاند.
در مرز ترکیه نیز با افزایش بازرسیها و محدودیت پذیرش کامیونها، صفهای طولانی تشکیل شده است.
عبدالجلال ایری، سخنگوی کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی، ۱۲ آبان اعلام کرد ترکیه و پاکستان تعداد کامیونهای عبوری را کاهش دادهاند و بازرسیهای مکرر و ناهماهنگی دستگاههای داخلی ایران نیز بر مشکلات افزوده است.
آسوشیتدپرس نیز پیشتر گزارش داده بود در گذرگاه گوربولاغ در مرز ترکیه و ایران، شمار کامیونها از حدود ۲۰۰ دستگاه به ۱۲۰۰ دستگاه افزایش یافته و زمان انتظار برای عبور بیش از چهار برابر شده است.
با این حال، محدودیتهای مرزی ترکیه تاکنون به معنای بسته شدن کامل مرز تجاری این کشور با ایران نبوده است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، ۱۷ مهر در گفتوگو با شبکه نیوزمکس اعلام کرد دولت ترامپ کارزار «فشار حداکثری» علیه جمهوری اسلامی را به کارزار «انزوای کامل» تبدیل کرده است.
به گفته او، این سیاست به محدودیتهای مالی منحصر نمیشود و مسیرهای ارتباط دریایی، هوایی و زمینی ایران با جهان خارج را نیز در بر میگیرد.
بسنت افزود امارات متحده عربی و عمان در اجرای کارزار «انزوای کامل» با واشینگتن همکاری میکنند و کاخ سفید در حال مذاکره با پاکستان و ترکیه برای مسدود کردن مسیرهای زمینی ایران است.
تحریم خطوط هوایی و راهآهن ایران
اقدامات جدید سنتکام در ادامه مجموعهای از تحریمهای گسترده حملونقل ایران صورت میگیرد.
وزارت خزانهداری آمریکا ۱۷ شهریور در چارچوب عملیات «طرد اقتصادی»، ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی، از جمله ایرانایرتور، آسمان، کیشایر، قشمایر و زاگرس را تحریم کرد.
بهگفته وزارت خزانهداری، هدف این تحریمها جلوگیری از استفاده جمهوری اسلامی از شبکه هوایی برای انتقال تسلیحات، نیرو و محمولههای غیرقانونی و محدود کردن دسترسی به تجهیزات و خدمات مورد نیاز صنعت هواپیمایی بوده است.
آمریکا سپس نهم مهر، تحریمها را به بخش حملونقل ریلی گسترش داد وشرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران، شرکت قطارهای مسافری رجا و شرکت حملونقل ریلی، همراه با مجموعهای از صنایع خودروسازی، فولاد و تامینکنندگان خارجی آنها هدف این تحریمها قرار گرفتند.
وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد جمهوری اسلامی پس از محاصره دریایی، برای انتقال نفت، مواد شیمیایی و سایر کالاها به شبکه ریلی و جادهای وابستهتر شده است.
کانال ۱۲ اسرائیل گزارش داد بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، چند روز پیش از انتخابات این کشور کوشید اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی را پیش ببرد، اما مخالفت مقامهای امنیتی و مداخله واشینگتن مانع اجرای آن شد. به گفته این شبکه، رییس موساد از این طرح حمایت میکرد.
کانال ۱۲ جمعه ۱۵ آبان در برنامه «اولپان شیشی» گزارش داد رومن گوفمن، رییس موساد، از اقدام موردنظر نتانیاهو پشتیبانی کرده بود.
مقامهای حرفهای دیگر هشدار داده بودند که این اقدام میتواند به تشدید خطرناک درگیری و تعویق انتخابات بینجامد.
بهنوشته این شبکه، روند پیشبرد طرح سرعت گرفته بود تا اینکه یک منبع اسرائیلی «با بیاحتیاطی»، آمریکاییها را از آمادهسازیها باخبر کرد. پس از اطلاع ایالات متحده، واشینگتن بلافاصله برای متوقف کردن این طرح وارد عمل شد.
این روایت از سوی مقامهای آمریکایی تایید نشده است.
دفتر نخستوزیر اسرائیل گزارش را رد کرد و گفت نتانیاهو «همان زمان بهروشنی اعلام کرده بود که حمله پیش از انتخابات اسرائیل در دستور کار نیست».
گفته میشود زامیر، رییس ستاد کل ارتش اسرائیل، خواستار بررسی بیشتر و دریافت اسناد امضاشده درباره مجوز قانونی اقدام شده است.
نتانیاهو در مصاحبه با شبکه ۱۴ اسرائیل، گزارش اختلاف با زامیر را رد کرد و گفت «هیچ دعوایی» میان آنها رخ نداده است.
او در همین مصاحبه گفت به تازگی به ارتش و موساد دستور داده است حکومت ایران را سرنگون کنند.
اختلاف بر سر حمله یا مذاکره
در روزهای اخیر، گزارشهایی از فشار نتانیاهو برای ازسرگیری حملات و تمایل ترامپ به ادامه مذاکرات منتشر شده است.
در همین رابطه، واشینگتنپست گزارش داد اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، با حمایت رییسجمهوری ایالات متحده، از چین خواسته است برای پایان جنگ از نفوذش بر تهران استفاده کند.
به گفته یک مقام آمریکایی، پکن این پیام را به جمهوری اسلامی منتقل کرده است.
اکسیوس اما گزارش داد نتانیاهو از ترامپ خواسته بوده بلافاصله پس از انتخابات میاندورهای آمریکا به ایران حمله کند، اما ترامپ خواسته است تا به مذاکرات فرصت بدهد.
بر اساس گزارش واینت، پس از انتخابات اسرائیل و آمریکا، احتمال حمله به ایران همچنان مطرح است. با این حال، تحرکات نظامی آمریکا تاکنون به تقویت نیروها در جنوب اسرائیل و چند جابهجایی نهچندان غیرعادی در دریای عرب محدود بوده است.
گزارش کانال ۱۲ از اختلاف بر سر زمان و پیامدهای اقدام نظامی حکایت دارد: نتانیاهو برای پیشبرد طرح تلاش کرده است، اما مقامهایی در ارتش اسرائیل و دولت آمریکا نسبت به خطر تشدید درگیری هشدار دادهاند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، با حمایت دونالد ترامپ از چین خواسته است برای پایان جنگ از نفوذش بر تهران استفاده کند. به گفته یک مقام آمریکایی، پکن این پیام را به جمهوری اسلامی منتقل کرده است.
همزمان جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، نیز با ارسال نامهای به محسن رضایی، مسیر جداگانهای را برای تماس با رهبران جمهوری اسلامی پیش برده است.
واشینگتنپست جمعه ۱۵ آبان به نقل از یک مقام آگاه آمریکایی نوشت بسنت این درخواست را مطرح کرده و پکن نیز پیام واشینگتن را به تهران رسانده است.
این مقام درباره زمان انتقال پیام یا پاسخ احتمالی چین و جمهوری اسلامی توضیح بیشتری نداد.
بر اساس این گزارش، ونس نقش اصلی را در تلاشهای دیپلماتیک دولت ترامپ برعهده دارد.
او پیش از این نامهای برای دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، فرستاده است.
علی الثوادی، مقام قطری و واسطه میان کاخ سفید و تهران، به واشینگتنپست گفت رهبران جمهوری اسلامی منتظرند ببینند آیا نتیجه انتخابات میاندورهای آمریکا به تغییر رفتار واشینگتن منجر میشود یا نه.
او افزود مقامهای ایرانی نامه ونس را «نشانه احترام» تلقی کردهاند و از اینکه او جنگ را اشتباه خوانده، استقبال کردهاند.
از سوی دیگر هیات تحریریه روزنامه والاستریت ژورنال در سرمقالهای نوشت اظهارات علنی ونس درباره ضرورت پایان جنگ، در مقطعی حساس به حکومت ایران پیام استیصال میدهد و آزادی عمل ترامپ را محدود میکند.
والاستریت ژورنال همچنین گزارش داد که ونس و متحدان واشینگتن در کشورهای حاشیه خلیج فارس به ترامپ توصیه میکنند به جنگ پایان دهد، اما گروه دیگری از مشاوران او در تلاشند تا رییسجمهوری آمریکا را به ازسرگیری حملات متقاعد کنند.
این روزنامه به نقل از منابع خود نوشت: «توافق پیشنهادی مدت زمان مذاکرات بین واشینگتن و تهران را از ۶۰ روز به دو روز کاهش میدهد.»
والاستریت ژورنال همچنین اشاره کرد که یک هیات از تهران «برای بررسی توافق احتمالی میان واشینگتن و تهران به دوحه سفر خواهد کرد».
بر اساس این گزارش، استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ، از مسیر دیپلماتیک برای بازگشایی تنگه هرمز حمایت میکند و مارکو روبیو، وزیر خارجه، و بسنت، از تشدید تحریمها و ادامه محاصره ایران.
والاستریت ژورنال همچنین نوشت که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، همچنان برای انجام حملات نظامی مجدد آمریکا به جمهوری اسلامی فشار میآورد و پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، و برد کوپر، فرمانده سنتکام، در نشستهای توجیهی اخیر از بازگشت به عملیات نظامی گسترده حمایت کردهاند.
در همین چارچوب، تماس با پکن نیز اهمیت پیدا میکند.
علی باقریکنی، معاون رضایی، اوایل آبان در پکن با وانگ یی، وزیر خارجه چین، دیدار کرد.
وانگ در آن دیدار گفتوگو را راهحل مناقشات خاورمیانه دانست و از حمایت چین از ایران سخن گفت.
جزییات بیشتری درباره نقشی که پکن ممکن است در مذاکرات ایفا کند، منتشر نشد اما گوئو جیاکون، سخنگوی وزارت خارجه چین، پنجم آبان اعلام کرد پکن بهشدت نگران درگیریها در خاورمیانه و مناطق پیرامونی آن است و بهزودی نماینده ویژهای را برای کمک به کاهش تنشها به کشورهای منطقه اعزام خواهد کرد.
گزارش واشینگتنپست نشان میدهد دولت ترامپ همزمان چند مسیر را برای ارتباط با تهران دنبال میکند: درخواست از چین برای استفاده از نفوذش، نامه ونس به رضایی و میانجیگری قطر.
با این حال، اظهارات مقام قطری حاکی است رهبران جمهوری اسلامی هنوز درباره قابل اعتماد بودن واشینگتن تردید دارند و تغییر احتمالی سیاست آمریکا پس از انتخابات را دنبال میکنند.
والاستریت ژورنال، اکسیوس و انبیسینیوز از اختلاف در دولت ترامپ بر سر جنگ ایران خبر دادند. جیدی ونس برای توافق تلاش میکند و پیت هگست از حملات تازه حمایت کرده است؛ دونالد ترامپ هنوز تصمیم نهایی نگرفته است.
بر اساس این گزارشها، ترامپ هنوز تصمیم نهایی خود را اعلام نکرده است. رایزنیهای دیپلماتیک با میانجیگری قطر و پاکستان ادامه دارد و ارتش آمریکا نیز برای اجرای حملات تازه آماده میشود.
والاستریت ژورنال جمعه ۶ نوامبر، برابر با ۱۵ آبان، به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد هگست، وزیر جنگ، و دریاسالار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، در جلسات بررسی گزینههای نظامی از ازسرگیری عملیات رزمی گسترده دفاع کردهاند. به گفته منابع این روزنامه، آنها حمله به زیرساختهای انرژی، تاسیسات هستهای و ذخایر موشکی و پهپادی حکومت ایران را راه وادار کردن تهران به واگذاری مواد هستهای میدانند.
در مقابل، به نوشته همین روزنامه، ونس و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ، خواهان ادامه حمایت رییسجمهوری از تلاشهای دیپلماتیک برای پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز هستند. مارکو روبیو، وزیر خارجه، و اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، نیز از تشدید تحریمها و ادامه محاصره تجارت ایران حمایت کردهاند.
اکسیوس در گزارشی به نقل از دو منبع آگاه نوشت ونس طی دو هفته گذشته شخصا در مذاکرات غیرمستقیم با حکومت ایران مشارکت داشته و تقریبا هر روز با نخستوزیر قطر، فرمانده ارتش پاکستان و دیگر میانجیها گفتوگو کرده است. ویتکاف و جرد کوشنر، مشاور و داماد ترامپ، نیز در این روند حضور دارند.
به گزارش اکسیوس، احتمال برگزاری نشستی فنی در سطح کارشناسی میان حکومت ایران و آمریکا در روزهای آینده بررسی شده، اما چنین نشستی هنوز برگزار نشده است. منابع مشارکتکننده در میانجیگری به این رسانه گفتند پیشرفتهایی حاصل شده، اما روند آن بسیار کند بوده است.
والاستریت ژورنال نیز گزارش داد طرح مورد بحث میتواند مهلت گفتوگوهای مقدماتی را از ۶۰ روز به دو روز کاهش دهد تا مذاکرات هستهای تقریبا بلافاصله آغاز شود. به گفته منابع این روزنامه، مشخص نیست تهران چنین ترتیبی را بپذیرد. مقامهای ایرانی قرار است در روزهای آینده برای بررسی توافق احتمالی به دوحه بازگردند.
این تلاشها در پی شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای شدت گرفته است. انبیسی نیوز گزارش داد در نظرسنجی خروج از شعب رایگیری این شبکه، ۶۲ درصد رایدهندگان اقدام نظامی علیه ایران را تصمیمی اشتباه دانستهاند. ونس نیز پس از انتخابات، جنگ را عامل اصلی شکست حزب خود معرفی کرد.
انبیسی نیوز به نقل از مقامهای آمریکایی نوشت برخی مشاوران ترامپ به او گفتهاند فرصت آغاز کارزار نظامی تازه محدود است و بهتر است پیش از آغاز به کار کنگره تحت کنترل دموکراتها در ژانویه تصمیم بگیرد. به گفته این منابع، تحقیقات کنگره، محدودیت بودجه یا مصوبههایی برای جلوگیری از اقدام نظامی ممکن است پس از آن، تشدید جنگ را دشوار کند.
این شبکه همچنین گزارش داد تمدید ماموریت شمار زیادی از نیروها، کشتیها و هواپیماهای آمریکایی در خاورمیانه، نگرانیهایی درباره آمادگی ارتش ایجاد کرده است. به گفته منابع انبیسی، آمریکا بیش از ۵۰ هزار نیرو در منطقه مستقر کرده و میتواند محاصره دریایی ایران را با حضوری کوچکتر ادامه دهد.
والاستریت ژورنال نوشت گروه رزمی ناو هواپیمابر تئودور روزولت و یک یگان اعزامی دیگر تفنگداران دریایی در مسیر منطقه هستند. منابع این روزنامه، اواخر ماه جاری میلادی را، پس از رسیدن تجهیزات بیشتر، بازه مطلوبتر برای ازسرگیری عملیات توصیف کردهاند؛ هرچند ارتش برای اجرای سریع دستور رییسجمهوری نیز آمادگی دارد.
تصویری از بازدید ماه گذشته فرمانده سنتکام از تنگه هرمز
به گزارش انبیسی، ترامپ در ماههای گذشته چند بار کارزار نظامی تازهای را تایید کرده، اما ساعاتی پیش از آغاز، آن را لغو کرده است. منابع این شبکه گفتهاند عملیات احتمالی بعدی میتواند کوتاهتر اما شدیدتر باشد و زیرساختهای نفت و گاز و تاسیسات هستهای، از جمله کوه کلنگ، را هدف بگیرد.
ترامپ در اظهاراتی در جریان سفر به فلوریدا گفت درباره ایران «پیشرفت زیادی» حاصل شده و تعامل با تهران ادامه دارد. او در عین حال بار دیگر تاکید کرد اجازه نخواهد داد حکومت ایران به سلاح هستهای دست یابد. والاستریت ژورنال نیز به نقل از یک مقام کاخ سفید نوشت رییسجمهوری برای تصمیمگیری عجله ندارد.
کارشناسانی که با والاستریت ژورنال گفتوگو کردهاند، درباره نتیجه حملات بیشتر تردید دارند. گرگوری برو، کارشناس اوراسیا گروپ، هشدار داد ادامه تحریمها و محاصره نیز به معنای تداوم جنگ، بالا ماندن قیمت نفت و استمرار ناامنی در تنگه هرمز خواهد بود. به این ترتیب، هر سه مسیر پیش روی ترامپ - توافق، حمله گسترده یا حفظ وضع موجود - با هزینهها و ابهامهای جدی همراه است.
یک مقام نظامی آمریکایی به ایراناینترنشنال گفت ایالات متحده نگران امنیت و ایمنی مردم ایران است و از آنان میخواهد در صورت تشدید تنشهای نظامی، در خانه بمانند و از نیروها و مراکز سپاه پاسداران فاصله بگیرند.
این مقام گفت سپاه پاسداران تجهیزات و تاسیسات نظامی، از جمله تسلیحات و مراکز فرماندهی خود را در محلههای مسکونی و نزدیکی خانههای مردم مستقر کرده است.
او رهبران جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران را متهم کرد که در حالی که خود در تاسیسات مستحکم و پناهگاههای زیرزمینی پنهان شدهاند، از غیرنظامیان بیگناه بهعنوان «سپر انسانی» استفاده میکنند. به گفته این مقام، چنین رفتاری نشان میدهد حکومت جمهوری اسلامی به مردم ایران اهمیت نمیدهد.
این مقام نظامی آمریکایی از شهروندان ایرانی خواست در صورت تشدید تنشهای نظامی، اقدامات احتیاطی لازم را رعایت کنند، در خانه بمانند و از مراکز سپاه پاسداران فاصله زیادی بگیرند.
او تاکید کرد که از نظر ایالات متحده، در دوره افزایش تنشها، امنترین مکان برای غیرنظامیان ایرانی داخل خانههایشان است.
این هشدار در حالی مطرح میشود که در روزهای اخیر، گزارشهایی درباره آمادگی آمریکا و اسرائیل برای ازسرگیری حملات به ایران منتشر شده است. نیویورکتایمز ۱۲ آبان گزارش داد ارتش آمریکا با استقرار کشتیهای جنگی، جنگندهها و بمبافکنهای بیشتر در منطقه، برای احتمال ازسرگیری عملیات آماده شده است. بر اساس این گزارش، اجرای برنامه حملات به تصمیم دونالد ترامپ بستگی دارد.
ترامپ در گفتوگویی با فایننشالتایمز که ۱۲ آبان منتشر شد، گفته بود واشینگتن برنامه فوری برای حمله به ایران ندارد، اما در صورت لزوم آماده ادامه جنگ است. پیشتر، اکسیوس نیز گزارش داده بود بنیامین نتانیاهو خواستار حمله به ایران بلافاصله پس از انتخابات میاندورهای آمریکاست، در حالی که ترامپ ترجیح میدهد به مذاکرات فرصت بیشتری بدهد.
نگرانی درباره حضور نیروها و تجهیزات نظامی در محیطهای غیرنظامی نیز پیشتر مطرح شده بود. ایراناینترنشنال ششم مهر، بر اساس ویدیوها و پیامهای دریافتی، از حضور نیروهای مسلح و خودروهای نظامی در شماری از مدارس خبر داده بود. در گزارشی دیگر در ۱۳ آبان نیز، آموزش باز و بسته کردن سلاح و سازماندهی حضور دانشآموزان در تجمعات شبانه حکومتی، از برنامههای طرح مشترک آموزشوپرورش و بسیج دانشآموزی با عنوان «نومیدان» معرفی شد.
همزمان، جمعه ۱۵ آبان بیبیسی جهانی نیز گزارش داد تصاویر ماهوارهای، نشانههایی از حفاری و ساختوساز تازه در پایگاههای گرمدره در کرج و شاهرود و تعمیر دستکم ۱۲ سایت نظامی دیگر را نشان میدهند. تحلیلگران این فعالیتها را با تلاش جمهوری اسلامی برای بازسازی و حفاظت از توان نظامی خود پس از حملات آمریکا و اسرائیل مرتبط دانستهاند.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا، اوفک (OFAC)، جمعه ۱۵ آبان در چارچوب عملیات «طرد اقتصادی»، هشت صرافی و شرکت خدمات پولی مستقر در کانادا را که به حکومت ایران، نهادهای تحریمشده مرتبط با این حکومت کمک میکنند، در فهرست تحریمها قرار داد.
براساس بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا این شرکتها با تسهیل تبدیل ریال ایران و سایر ارزها به داراییهای دیجیتال، انجام تراکنشهای بینالمللی مرتبط با ایران را امکانپذیر میکنند. بسیاری از این شرکتها تراکنشهایی را با صرافیهای دارایی دیجیتال تحریمشده ایرانی و همچنین آدرسهای ارز دیجیتال مرتبط با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تسهیل کردهاند.
صرافیهای «میلیون»، «امین»، «نیا»، «فرح»، «بیگالاکسی»، «سیسیسی» و «درویش» هشت صرافی هستند که جمعه ۱۵ آبان در فهرست تحریمهای آمریکا قرار گرفتند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت: «کانادا نمیتواند پناهگاه امنی برای تسهیلکنندگان فعالیتهای مالی غیرقانونی باشد که خدمات دور زدن تحریمها را به حکومت ایران و نیروهای نیابتی آن ارائه میکنند.»
او افزود: «وزارت خزانهداری کانالهای مالی حکومت ایران را در هر نقطهای از جهان شناسایی، تعقیب و مختل خواهد کرد.»
عملیات «طرد اقتصادی» دوم شهریور با هدف قطع منابع درآمد حکومت ایران و تحریم ۷۸ فرد، شرکت و کشتی آغاز شد. این عملیات شامل مقابله با استفاده تهران از ارزهای دیجیتال بهعنوان یکی از ابزارهای اصلی دور زدن تحریمها نیز میشود.
شرکتهای خدمات پولی کانادا؛ کانالی برای دور زدن تحریمهای جمهوری اسلامی
بهگفته وزارت خزانهداری آمریکا، صدها شرکت خدمات پولی در کانادا فعالیت میکنند که امکان انتقال وجوه به داخل و خارج از ایران را چه از طریق سامانههای انتقال ارزش مبتنی بر پول نقد و چه از طریق تبدیل وجه نقد به داراییهای دیجیتال برای انتقال برونمرزی، فراهم میکنند.
در بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا گفته شده است شرکتهایی که جمعه ۱۵ آبان تحریم شدهاند، به نهادهای ایرانی تحت تحریم اجازه میدهند از خدمات آنها استفاده کنند و به این ترتیب، شریانهای مالی لازم را برای حکومت ایران فراهم میکنند تا بتواند به تامین مالی تروریسم و گروههای نیابتی ادامه دهد. بسیاری از این شرکتها همچنین وجوه مرتبط با دیگر فعالیتهای مجرمانه را دریافت و پولشویی میکنند.
بهگفته وزارت خزانهداری آمریکا، شماری از صرافیهایی که جمعه تحریم شدند همچنین با رایان ودینگ، قاچاقچی مواد مخدر کانادایی که در فهرست تحریمهای دفتر کنترل داراییهای خارجی قرار دارد، همکاری کردهاند.
براساس این بیانیه ودینگ از شرکتهای صرافی در مناطق ونکوور و تورنتو برای پولشویی میلیاردها دلار درآمد حاصل از قاچاق مواد مخدر استفاده کرده است. او از پیکها برای انتقال حجم زیادی پول نقد به این شرکتها استفاده میکرد. این شرکتها سپس وجوه دریافتی را به داراییهای دیجیتال تبدیل کرده و به خارج از کشور انتقال میدادند. ودینگ در ژانویه ۲۰۲۶ بازداشت شد، اما پیش از قرار گرفتن در بازداشت آمریکا، با چندین شرکت خدمات پولی که جمعه تحریم شدند، برای انتقال داراییهای دیجیتال به ارزش میلیونها دلار همکاری کرده بود.
صرافی میلیون (Million Exchange)
در بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا گفته شده است شرکت «دایورس ترید» (Diverse Trade Inc) که با نام تجاری صرافی میلیون فعالیت میکند، یک شرکت خدمات پولی مستقر در استان انتاریو است که توانایی تبدیل ریال ایران به سایر ارزها و همچنین مدیریت داراییهای دیجیتال مشتریان را تبلیغ میکند.
آدرسهای دارایی دیجیتال مرتبط با صرافی میلیون، معادل صدها هزار دلار به آدرسهای مرتبط با سپاه پاسداران یا دیگر آدرسهای مرتبط با تروریسم ارسال کردهاند.
صرافی میلیون همچنین با استفاده از پول نقد حاصل از فروش مواد مخدر برای خرید داراییهای دیجیتال و ارسال آنها به قاچاقچیان، درآمدهای حاصل از قاچاق مواد مخدر را پولشویی کرده است.
ودینگ از همین روش برای پولشویی درآمدهای قاچاق مواد مخدر از طریق صرافی میلیون استفاده کرده و همچنین دستور داده است برخی داراییهای دیجیتالی که این صرافی با پول نقد مرتبط با مواد مخدر خریداری کرده بود، به خارج از کشور ارسال شوند.
صرافی امین (Amin Exchange)
بهگفته وزارت خزانهداری آمریکا شرکت 1380079 BC Limited یک شرکت خدمات پولی مستقر در بریتیش کلمبیاست که با نام تجاری صرافی امین فعالیت میکند و انتقال ارز میان ایران و کانادا و همچنین خریدوفروش داراییهای دیجیتال را تسهیل میکند.
شرکت Top PC Technician Inc که از شرکتهای وابسته و نزدیک به 1380079 BC Limited است، در استان انتاریو بهعنوان یک شرکت خدمات پولی فعالیت میکند و از همان نام تجاری صرافی امین استفاده میکند.
آدرسهای دارایی دیجیتال مرتبط با صرافی امین، صدها هزار دلار از صرافی شلبیت دریافت کردهاند. صرافی امین میلیونها دلار از درآمدهای حاصل از قاچاق مواد مخدر را در کانادا، در مکانهایی واقع در تورنتو، ونکوور و مونترال، پولشویی کرده است.
صرافی امین در ونکوور درآمدهای حاصل از قاچاق مواد مخدر را برای ودینگ پولشویی کرده است. این شرکت درآمدهای حاصل از قاچاق را بهصورت پول نقد دریافت و به داراییهای دیجیتال تبدیل کرده است؛ داراییهایی که ودینگ دستور انتقال آنها به خارج از کشور را داده بود.
صرافی نیا (NIA Nations)
براساس بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا شرکت NIA Nations Currency Ltd، معروف به «نیا نیشنز»، یک شرکت خدمات پولی مستقر در بریتیش کلمبیاست که خدمات تبدیل داراییهای دیجیتال و امکان انتقال پول از ایران به کانادا را تبلیغ میکند.
آدرسهای دارایی دیجیتال مرتبط با نیا نیشنز با آدرسهای مرتبط با سپاه پاسداران و صرافیهای ارز دیجیتال تحریمشده ایرانی، از جمله نوبیتکس، والکس، رمزینکس و بیتپین، تراکنش داشتهاند.
در بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا گفته شده است شرکت 2397639 Ontario Ltd که با نام تجاری صرافی فرح فعالیت میکند، خود را یک صرافی ایرانی فعال در کانادا معرفی کرده که خدمات تبدیل ارزهای خارجی و داراییهای دیجیتال ارائه میدهد.
یک آدرس دارایی دیجیتال مرتبط با صرافی فرح، تراکنشهایی به ارزش صدها هزار دلار با صرافیهای مرتبط با ایران و تحت تحریم، یعنی شلبیت و والکس، انجام داده است. صرافی فرح همچنین هزاران دلار دارایی دیجیتال به آدرسهای مرتبط با تروریسم و میلیونها دلار دارایی دیجیتال به آدرسهای مرتبط با ودینگ ارسال کرده است.
شرکتهای CCC Inc و B Galaxy Inc
بهگفته وزارت خزانهداری آمریکا، شرکتهای CCC Inc و B Galaxy Inc دو شرکت مستقر در انتاریو هستند که در یک محل مشترک فعالیت میکنند و خدمات تبدیل ارز و مبادله داراییهای دیجیتال ارائه میدهند.
یکی از وبسایتهای شرکت CCC Inc خدمات خریدوفروش ارزهای دیجیتال را ارائه میکند و اعلام کرده است که در ایران و کانادا مجوز فعالیت دارد.
یک آدرس دارایی دیجیتال مرتبط با این شرکت، صدها هزار دلار دارایی دیجیتال از آدرسهای مرتبط با تروریسم دریافت کرده است. شرکت B Galaxy Inc که با نام تجاری کریپتویال (Cryptoyal) فعالیت میکند، امکان تبدیل مقادیر نامحدود دارایی دیجیتال در ازای ارزهای ایرانی را تبلیغ میکند.
صرافی درویش (Darvish Exchange)
طبق بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا، صرافی درویش یک شرکت خدمات پولی مستقر در انتاریو است که امکان تبدیل بیتکوین به ریال ایران را تبلیغ میکند.
یک آدرس دارایی دیجیتال مرتبط با صرافی درویش، با صرافیهای ایرانی تحریمشده نوبیتکس، والکس، آبانتتر و شلبیت تراکنش داشته است.
کارزار محروم کردن جمهوری اسلامی از داراییهای دیجیتال
در بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا تاکید شده است که تحریمهای جمعه ۱۵ آبان ادامه کارزار جامع وزارت خزانهداری برای مختل کردن استفاده حکومت ایران از داراییهای دیجیتال بهمنظور تأمین مالی تروریسم، نقض حقوق بشر و حمله به نیروها و متحدان آمریکا است.
این تحریمها همچنین در ادامه اقدامات پیشین دفتر کنترل داراییهای خارجی علیه صرافیهای دارایی دیجیتال صورت میگیرد که از طرف حکومت ایران، داراییهای دیجیتال را به خارج از کشور منتقل کردهاند.
از جمله این اقدامات، تحریم صرافیهای ایرانی نوبیتکس، والکس، بیتپین و رمزینکس در ۱۲ خرداد ۱۴۰۵ و تحریم صرافی آبانتتر و شرکت شلبیت (SHPS Shelbit) در ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ است. شرکت شلبیت ادارهکننده صرافی شلبیت است که میلیونها دلار را از طرف سپاه پاسداران منتقل کرده است.