انتخابات میاندورهای آمریکا و آینده روابط واشینگتن و اسرائیل
نتایج انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا میتواند بر سیاست خارجی دونالد ترامپ و روابط واشینگتن و اسرائیل تاثیر بگذارد.
جزییات بیشتر با بابک اسحاقی،خبرنگار ایراناینترنشنال
نتایج انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا میتواند بر سیاست خارجی دونالد ترامپ و روابط واشینگتن و اسرائیل تاثیر بگذارد.
جزییات بیشتر با بابک اسحاقی،خبرنگار ایراناینترنشنال
خبرگزاری رویترز، بهمقل از هشت مقام کنونی و پیشین و افراد آگاه از موضوع گزارش داد تبادل اطلاعات درباره ایران و دیگر تهدیدهای جهانی میان نهادهای اطلاعاتی آمریکا با کنگره و بخشهای مختلف دولت فدرال در دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ کند و در برخی موارد بهطور موقت متوقف شده است.
مقامهای پیشین و کارشناسان مستقل گفتند این اختلالات ممکن است باعث شود سیاستگذاران تصویری ناقص از تهدیدهای پیش روی کشور داشته باشند؛ وضعیتی که یادآور ناکامیهای اطلاعاتی آشکارشده پس از حملات القاعده در ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ است.
بهنوشته رویترز این کندی در تبادل اطلاعات در حالی رخ میدهد که دولت آمریکا در حال بررسی احتمال ازسرگیری حملات به جمهوری اسلامی پس از انتخابات میاندورهای سهشنبه ۱۲ آبان است.
این خبرگزاری در گزارش اختصاصی خود افزود این مشکلات در دوران تصدی تولسی گبرد بهعنوان مدیر اطلاعات ملی و در بحبوحه تنشهای شدید میان دفتر او و سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) پدیدار شد. بهگفته دو مقام آمریکایی آگاه از موضوع، اگرچه این تنشها از زمان استعفای گبرد در ماه ژوئن فروکش کرده، مشکلات ناشی از این اختلافات همچنان پابرجاست.
این مقامها گفتند سیا سال گذشته مشارکت در تدوین مشترک ارزیابیها با شورای اطلاعات ملی (NIC)، گروهی تحلیلی زیرمجموعه دفتر مدیر اطلاعات ملی (ODNI)، را متوقف کرد. این اقدام شمار گزارشهایی را کاهش داد که دیدگاههای مجموعه نهادهای اطلاعاتی آمریکا را درباره موضوعاتی از جمله ایران برای تصمیمگیرندگان گردآوری و یکپارچه میکنند. یک مقام اطلاعاتی آمریکایی گفت سیا در ماههای اخیر مشارکت دوباره بهعنوان نویسنده مشترک در برخی ارزیابیهای این شورا را آغاز کرده است.
همچنین بهگفته دو فرد آگاه، نمایندگان کنگره و کارکنان دفاتر آنها در روزهای پس از حمله نظامی آمریکا به جمهوری اسلامی در خرداد ماه سال گذشته و بار دیگر پس از دستگیری نیکولاس مادورو، رییسجمهوری پیشین ونزوئلا، در ژانویه ۲۰۲۶، برای مدتی دریافت گزارشهای اطلاعاتی از دفتر گبرد را متوقفشده یافتند. تیم گبرد نمایندگان کنگره را به درز دادن اطلاعات به رسانهها متهم کرده بود.
اختلال در تبادل اطلاعات اطلاعاتی پیش از این گزارش نشده بود.
لیز لیونز، سخنگوی سیا، گفت این سازمان «بهطور کامل» در فرایند ارائه ارزیابیهای اطلاعاتی از طریق گزارش اطلاعاتی روزانه رییسجمهوری، که زیر نظر دفتر مدیر اطلاعات ملی تهیه میشود، و همچنین از طریق شورای اطلاعات ملی مشارکت دارد.
بهگفته چهار مقام پیشین آمریکایی، اکنون برخی مقامهای سابق در موسسه هوور دانشگاه استنفورد، با همکاری دوحزبی، در حال تدوین طرحهایی برای بازسازی مجموعه نهادهای اطلاعاتی آمریکا در دولت بعدی هستند.
بث سنر، معاون پیشین مدیر اطلاعات ملی در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ، گفت: «همه این مسائل روی هم انباشته میشوند، آن هم در جهانی واقعا پیچیده که سیاستگذاران نیاز دارند تصویری دقیقتر، ظریفتر و یکپارچهتر از جهان داشته باشند، اما در عمل اطلاعات کمتری در اختیارشان قرار میگیرد.»
اختلاف بر سر حوزه اختیارات و کاهش همکاری
مشکلات درون مجموعه نهادهای اطلاعاتی آمریکا سال گذشته و همزمان با کاهش قابلتوجه منابع و نیروی انسانی سازمانهای امنیت ملی، از جمله دفتر مدیر اطلاعات ملی و سیا، آغاز شد. این تحولات در شرایطی رخ داد که ترامپ برای برکناری یا کنار گذاشتن مقامهایی که آنها را فاقد وفاداری به خود میدانست، اقدام میکرد.
بهگفته دو مقام پیشین و یک مقام کنونی آمریکایی، برخی از تحلیلگرانی که همچنان در سازمانهای اطلاعاتی فعالیت میکنند، اکنون از بیم اقدامات تلافیجویانه سیاسی، مراقباند ارزیابیهایی ننویسند که با دیدگاههای کاخ سفید در تضاد باشد. این مقامها مشخص نکردند که تحلیلگران از پرداختن به کدام موضوعات خودداری میکنند.
جولیا کرلی، تحلیلگر پیشین سیا که میگوید سال گذشته بهدلیل تراجنسیتی بودن از شورای امنیت ملی دولت ترامپ اخراج شده است، گفت: «تحلیلگران همچنان کار خود را انجام میدهند، اما کاخ سفید آنها را بیاهمیت کرده است، زیرا رییسجمهوری اطلاعات ناخوشایند را نشانه وفادار نبودن تلقی میکند.»
کاخ سفید به درخواست رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداد.
براساس این گزارش، این وضعیت در اثر اختلافاتی تشدید شد که مقامها آن را یکی از بزرگترین کشمکشها بر سر حوزه اختیارات در سه دهه گذشته میان دو نهاد بسیار مهم توصیف کردند: سیا و دفتر مدیر اطلاعات ملی، نهادی که پس از حملات ۱۱ سپتامبر تاسیس شد.
رویترز پیشتر جزییاتی از اختلاف میان این دو نهاد را گزارش کرده بود.
بهگفته سه مقام پیشین، اختلافات داخلی میان این نهادها که یک سال پیش با لغو مجوزهای دسترسی امنیتی مقامهای کنونی و پیشین اطلاعاتی از سوی دفتر گبرد آغاز شد، چنان بالا گرفت که سوزی وایلز، رییس دفتر کاخ سفید، ناچار شد چندین بار برای کاهش تنشها مداخله کند.
شورای اطلاعات ملی، که دههها یکی از منابع اصلی مقامها و قانونگذاران برای تصمیمگیری در حوزه سیاست خارجی بوده است، سال گذشته با توقف مشارکت سیا در تدوین ارزیابیها، مهمترین نهاد مشارکتکننده در نگارش این گزارشها را از دست داد.
هدف از تهیه این ارزیابیها، تجمیع دیدگاههای ۱۸ نهاد اطلاعاتی آمریکا است و این شورا برای تحلیل موضوعاتی مانند ایران و روسیه اتکای زیادی به سیا داشت.
اگرچه سیا همچنان به تبادل اطلاعات با شورای اطلاعات ملی و همکاری با آن در تهیه برخی گزارشها ادامه داد، تحلیلگران این سازمان تمرکز خود را بر تدوین ارزیابیهای مستقل سیا گذاشتند.
بهگفته دو فرد آگاه، از زمان این تغییر، شورای اطلاعات ملی که خود نیز با کاهش نیروی انسانی روبهرو شده، سرعت تهیه ارزیابیهایش را کاهش داده است. پنج مقام کنونی و پیشین گفتند هیچیک از این ارزیابیها بر جنگ ایران متمرکز نبوده است.
در پاسخ به درخواست اظهارنظر، یکی از مقامهای دفتر مدیر اطلاعات ملی گفت میزان تولید ارزیابیهای این شورا همچنان نزدیک به «روندهای تاریخی» باقی مانده است.
یک مقام آمریکایی با اشاره به جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی، گفت: «اگرچه تولسی از شورای اطلاعات ملی استفاده نکرد، مدیر اطلاعات ملی، کلیتون، نشان داده است که مدیر خوبی برای مجموعه نهادهای اطلاعاتی است و ارزش شورای اطلاعات ملی را درک میکند.»
موانع جدید
برخی مقامهای پیشین اطلاعاتی نگراناند که موانع تازهای در مسیر همکاری میان نهادها در حال شکلگیری باشد.
مورگان مویر، معاون پیشین مدیر اطلاعات ملی در دولت جو بایدن که پیشتر به جورج دبلیو بوش، رییسجمهوری سابق آمریکا، نیز گزارشهای اطلاعاتی ارائه میکرد، گفت: «مشکل این است که وقتی اقداماتی انجام میدهید که عملا نهادهای مسئول هماهنگی واقعی میان سازمانهای اطلاعاتی را از درون تضعیف میکنند، جزیرههای کوچک و جداافتادهای ایجاد میشود و آنوقت هر کسی میتواند جزیره دلخواه خود را برای شنیدن اطلاعات انتخاب کند.»
بهگفته دو فرد آگاه و یک مقام پیشین آمریکایی، دفتر گبرد همچنین در سال ۲۰۲۵ ارائه گزارشهای توجیهی درباره تهدیدهای انتخاباتی به کنگره را متوقف کرد.
بهگفته مقامها، کلیتون که در ماه اوت مسئولیت مدیریت اطلاعات ملی را بر عهده گرفت، ارائه گزارشهای توجیهی درباره تهدیدهای انتخاباتی به کنگره را از سر گرفته است.
دفتر مدیر اطلاعات ملی در بیانیهای به رویترز اعلام کرد: «مدیر اطلاعات ملی، کلیتون، همچنان متعهد است اطمینان حاصل کند که دفتر مدیر اطلاعات ملی و مجموعه نهادهای اطلاعاتی منابع لازم را برای ادامه اطلاعرسانی به تصمیمگیرندگان کلیدی دولت آمریکا و حفظ امنیت آمریکاییها در اختیار دارند.»
در مورد دیگری از اختلاف میان نهادها، بهگفته دو مقام پیشین، افبیآی در اواخر سال گذشته، پس از آنکه جو کنت، رییس وقت مرکز ملی مبارزه با تروریسم، و کارکنانش تلاش کردند درباره تیراندازی به چارلی کرک، بنیانگذار سازمان «ترنینگ پوینت آمریکا»، تحقیق کنند، تبادل برخی اطلاعات اطلاعاتی با این مرکز را برای چند هفته متوقف کرد.
رهبران افبیآی به کنت گفتند معتقدند مرکز ملی مبارزه با تروریسم از حدود اختیارات خود فراتر رفته است.
خبرگزاری رویترز سهشنبه ۱۲ آبان در گزارشی تحلیلی رای شهروندان آمریکایی در انتخابات میاندورهای را قضاوتی درباره عملکرد دو سال نخست دوره دوم ریاستجمهوری دونالد ترامپ دانست.
بهنوشته رویترز نظرسنجیها و تحلیلگران مستقل، شانس دموکراتها برای بازپسگیری کنترل مجلس نمایندگان از جمهوریخواهان را بیشتر میدانند، در حالی که سرنوشت کنترل مجلس سنا همچنان نامشخص است.
رقابت برای کنترل سنا در نزدیک به ۱۰ رقابت انتخاباتی فشرده در سطح ایالتها جریان دارد که بیشتر آنها در پایگاههای سنتی جمهوریخواهان برگزار میشوند.
سابقه تاریخی به زیان جمهوریخواهان طرفدار ترامپ است: از زمان جنگ جهانی دوم، حزب رییسجمهوری مستقر در تمام انتخابات میاندورهای، بهجز دو مورد، کرسیهایی را در کنگره از دست داده است.
بهنوشته رویترز میزان محبوبیت ترامپ نزدیک به پایینترین سطوح ثبتشده برای او قرار دارد؛ وضعیتی که نارضایتی عمیق رأیدهندگان از جنگ ایران و افزایش قیمت سوخت در پی آن، به تشدیدش کمک کرده است.
تردید چندانی وجود ندارد که انتخابات امسال بیش از هر چیز حول محور ترامپ میچرخد؛ شخصیتی که در بخش عمده یک دهه گذشته در مرکز سیاست آمریکا قرار داشته است. خود ترامپ بارها از هوادارانش خواسته است «وانمود کنید نام من روی برگه رأی است»؛ پیامی که رهبران دموکرات نیز با رضایت آن را تکرار کردهاند.
ترامپ صبح سهشنبه در یک مصاحبه تلویزیونی، به آنچه دستاوردهای خود در ونزوئلا و ایران توصیف میکرد، مباهات کرد و نسبت به عملکرد همحزبیهای جمهوریخواه خود در انتخاباتی که گفته است باید با آن بهگونهای برخورد شود که گویی نام خودش روی برگه رأی است، ابراز خوشبینی کرد.
او به شبکه فاکسنیوز گفت: «فکر میکنم نتایج بهتر از آن چیزی خواهد بود که تصور میکنید.»
ترامپ افزود که شامگاه سهشنبه در کاخ سفید، جایی که میزبان مراسمی برای تماشای اعلام نتایج انتخابات است، روند انتشار نتایج را دنبال خواهد کرد.
ترامپ همچنین گفت واشنگتن پس از پایان سال جاری، کمک مالی سالانه ۴ میلیارد دلاری به اسرائیل را متوقف خواهد کرد.
بهنوشته رویترز این اظهارات ظاهرا با هدف جلب نظر رأیدهندگانی مطرح شد که عمدتا گرایش دموکرات دارند و از حمایت آمریکا از اسرائیل ناراضیاند.
سیاست آمریکا در قبال اسرائیل بهویژه در ایالت میشیگان مورد توجه قرار گرفته است؛ جایی که عبدال السید، نامزد دموکرات ترقیخواه، در رقابتی حساس برای ورود به سنا حضور دارد.
رییسجمهوری آمریکا از ابتدای ماه اکتبر با برگزاری بیش از ۲۴ گردهمایی انتخاباتی کوشیده است پایگاه هواداران خود را به مشارکت ترغیب کند. اکثریت قاطع این گردهماییها در ایالتهایی برگزار شدهاند که او در انتخابات سال ۲۰۲۴ بهراحتی در آنها پیروز شد؛ موضوعی که نشان میدهد جمهوریخواهان تا چه اندازه در موضع دفاعی قرار گرفتهاند.
جمهوریخواهان به رهبری ترامپ، نامزدهای دموکرات را افرادی افراطی، ضدآمریکایی و حتی کمونیست معرفی کردهاند.
ترامپ دوشنبه در سخنرانی خود در واشینگتن گفت: «حزب دموکرات افراطیترین و خطرناکترین مجموعه نامزدها را در تاریخ آمریکا معرفی کرده است.»
اما نظرسنجیها نشان میدهند که مهمترین نگرانی رأیدهندگان، هزینههای زندگی و توانایی تامین مخارج است و آنها از نحوه مدیریت این موضوع از سوی ترامپ رضایت ندارند. سیاست گسترده تعرفهای او و تصمیمش برای حمله به جمهوری اسلامی در اسفند ماه سال گذشته، هزینههای داخلی را افزایش داده است.
در همین حال، بهنوشته رویترز، نامزدهای جمهوریخواه برای فاصله گرفتن از رییسجمهوری که وفاداری بیچونوچرا میطلبد و بهندرت به اشتباهات خود اذعان میکند، با دشواری روبهرو شدهاند.
تمام ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان آمریکا و همچنین ۳۵ کرسی از مجموع ۱۰۰ کرسی سنا در این انتخابات به رأی گذاشته میشوند، هرچند بیشتر رقابتها چندان نزدیک ارزیابی نمیشوند. دموکراتها برای کسب اکثریت در هر یک از دو مجلس، باید دستکم سه کرسی مجلس نمایندگان و چهار کرسی سنا را از جمهوریخواهان بگیرند.
دموکراتها فرصت بسیار محدودی برای اشتباه دارند. این حزب باید تمام کرسیهای کنونی خود را حفظ کند و در عین حال، از میان ایالتهای آلاسکا، آیووا، کانزاس، نبراسکا، اوهایو، کارولینای جنوبی و تگزاس که دو سال پیش ترامپ با اختلافی دورقمی در آنها به پیروزی رسید، دستکم در دو ایالت پیروز شوند.
نظرسنجیها نشان میدهند که دموکراتها در تمام این ایالتها یا با اختلافی اندک پیشتازند یا فاصله کمی تا پیشی گرفتن از رقبای خود دارند.
رقابت سنا در میشیگان تحت تاثیر حمایت غیرمنتظره یک دموکرات از نامزد جمهوریخواه
رقابت بر سر کرسی سنا در ایالت میشیگان میان عبدال السید، ۴۲ ساله، و مایک راجرز، نماینده پیشین جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، ۶۳ ساله، یکشنبه با تحول تازهای روبهرو شد: هیلی استیونز، سیاستمدار دموکراتی که در انتخابات مقدماتی حزب با اختلافی اندک از السید شکست خورده بود، در چرخشی غیرمنتظره حمایت خود را از راجرز اعلام کرد.
رقابت میشیگان، افزون بر پیامدهایی که برای کنترل سنا دارد، آزمونی مهم و پرمخاطب برای سنجش میزان تاثیرگذاری حملات جمهوریخواهان بر مبنای هویت نامزدها در یکی از ایالتهای کلیدی انتخاباتی است؛ السید در صورت پیروزی، نخستین سناتور مسلمان در تاریخ آمریکا خواهد شد.
پیروزی السید، که از اسرائیل انتقاد کرده و از سیاستهای ترقیخواهانهای مانند پوشش همگانی خدمات درمانی حمایت میکند، همچنین بهعنوان عاملی برای تقویت جناح چپ حزب دموکرات در آستانه انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۸ تلقی خواهد شد.
رقابت سنا در آلاسکا نیز با جنجالهای خاص خود روبهرو شده است. روزنامه نیویورکتایمز گزارش داده است که ستاد انتخاباتی مری پلتولا، نامزد دموکرات ۵۳ ساله، به جذب نامزد سومی کمک کرده که نام و نام خانوادگی او با رقیب جمهوریخواه پلتولا، دن سالیوان ۶۱ ساله، یکسان است.
پلتولا هرگونه دخالت در این موضوع را رد کرده است. وزارت دادگستری دولت ترامپ تحقیقات کیفری درباره این اتهامات را آغاز کرده و همچنین برای جلوگیری از تایید رسمی نتایج انتخابات شکایتی قضایی مطرح کرده است، هرچند قاضی این درخواست را رد کرد.
در تگزاس، جیمز تالاریکو، نامزد ۳۷ ساله دموکرات برای سنا، بار دیگر امیدهای حزب خود را برای پیروزی در بزرگترین ایالت جمهوریخواه پس از دههها ناکامی زنده کرده است. رقیب او، کن پکستون، دادستان کل جمهوریخواه ۶۳ ساله که با رسواییهای متعددی روبهرو بوده، از سرمایهگذاری انتخاباتی صدها میلیون دلاری ایلان ماسک، ثروتمندترین مرد جهان، بهرهمند شده است. ماسک صدها میلیون دلار برای تقویت جمهوریخواهان هزینه کرده است.
در کانزاس، آدام همیلتون، نامزد دموکرات ۶۲ ساله و کشیش یک کلیسای بزرگ، بر اساس نظرسنجیها با اختلافی اندک از راجر مارشال، سناتور جمهوریخواه ۶۶ ساله، پیش است. ترامپ در انتخابات سال ۲۰۲۴ با اختلاف بیش از ۱۶ واحد درصد در این ایالت پیروز شد و کانزاس نزدیک به یک قرن است که هیچ سناتور دموکراتی را انتخاب نکرده است.
در ایالت مین نیز سوزان کالینز، سناتور جمهوریخواه ۷۳ ساله، بار دیگر میکوشد برخلاف گرایش سیاسی عمدتا دموکرات ایالت خود، برای ششمین دوره به سنا راه یابد. رقیب او تروی جکسون، دموکرات ۵۸ ساله و رییس پیشین سنای ایالتی است که پس از کنارهگیری غیرمنتظره گراهام پلاتنر، پرورشدهنده صدف خوراکی و نامزد دموکرات، نامزدی این حزب را به دست آورد. پلاتنر در پی مطرح شدن اتهاماتی درباره رفتار نامناسب خود کنارهگیری کرد، هرچند این اتهامات را رد کرده است.
رقابتهای نزدیک دیگری برای سنا در ایالتهای آیووا، نبراسکا، اوهایو و کارولینای جنوبی در جریان است که کرسیهای مورد رقابت در همه آنها در اختیار جمهوریخواهان قرار دارد.
مداخله وزارت دادگستری دولت ترامپ
وزارت دادگستری آمریکا سهشنبه اعلام کرد در اقدامی که آن را بزرگترین عملیات نظارت بر روز انتخابات در تاریخ این کشور توصیف کرد، هزار ناظر و بازرس انتخاباتی را به تمام ۵۰ ایالت اعزام میکند.
مقامهای این وزارتخانه گفتهاند اولویتهای این اقدام شامل مناطقی است که سابقه مشکلات مربوط به دسترسی رأیدهندگان به فرایند رأیگیری دارند و همچنین مناطقی که رقابتهای انتخاباتی نزدیک در آنها ممکن است زمینهساز ارعاب رأیدهندگان شود.
بر اساس تحلیل رویترز از ارزیابیهای موسسات پیشرو در پیشبینی نتایج انتخابات، ۴۷ حوزه رقابت مجلس برای نمایندگان آمریکا بهطور گسترده نزدیک ارزیابی میشوند. اگر نتایج سایر رقابتها همگی مطابق پیشبینیها رقم بخورد، دموکراتها برای کسب اکثریت تنها به پیروزی در ۱۳ مورد از این رقابتهای نزدیک نیاز خواهند داشت.
نبرد برای کنترل مجلس نمایندگان عمدتا در حوزههای انتخاباتی تحت نفوذ جمهوریخواهان جریان داشته است؛ از جمله برخی حوزههایی که ترامپ در سال ۲۰۲۴ با اختلاف دورقمی در آنها پیروز شد.
به نظر میرسد تلاش جمهوریخواهان با حمایت ترامپ برای بازترسیم مرز حوزههای انتخاباتی در چند ایالت، با هدف امنتر کردن کرسیها برای این حزب، دستاوردهایی را که کاخ سفید انتظار داشت به همراه نداشته است.
دموکراتها هشدار دادهاند که ترامپ، که مدتهاست بهدروغ مدعی تقلب در انتخابات آمریکا شده است، ممکن است در صورت شکست جمهوریخواهان، تلاش کند نتایج انتخابات روز سهشنبه را به چالش بکشد.
وزارت دادگستری دولت ترامپ، علاوه بر اقدامات خود در آلاسکا، در کالیفرنیا نیز شکایتی قضایی برای جلوگیری از شمارش برگههای رأیی که به ادعای این وزارتخانه ممکن است نامعتبر باشند، مطرح کرده است.
این اقدام با رویه چند دهه گذشته که با هدف مصون نگه داشتن انتخابات از نفوذ سیاسی دنبال میشد، مغایرت دارد. دیوان عالی آمریکا دوشنبه درخواست دولت برای صدور حکم اضطراری در این پرونده را رد کرد.
روز سهشنبه همچنین انتخابات فرمانداری در ۳۶ ایالت، هزاران رقابت برای انتخاب نمایندگان مجالس قانونگذاری ایالتی و همهپرسیهایی درباره موضوعات مختلف، از وضع مالیات بر میلیاردرها گرفته تا حق سقط جنین، برگزار میشود.
رهبران چهار حزب یهودی مخالف بنیامین نتانیاهو توافق کردند بیدرنگ مذاکرات تشکیل ائتلاف را آغاز کنند و برای هماهنگی اقدامات خود در کنست گام بردارند. این در حالی است که با توجه به ترکیب کرسیهای کنست، چشمانداز تشکیل دولت جدید اسرائیل همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
گادی آیزنکوت، رهبر حزب «یاشار»، نفتالی بنت، رییس حزب «با هم»، یائیر گولان، رهبر حزب «دموکراتها»، و آویگدور لیبرمن، رهبر حزب «اسرائیل خانه ما» سهشنبه ۱۲ آبان در بیانیهای مشترک متعهد شدند برای جایگزینی دولت نتانیاهو با دولتی «صهیونیستی» بهسرعت اقدام کنند.
بهنوشته روزنامه تایمز اسرائیل، این احزاب چهار اصل پیشنهادی آیزنکوت را مبنای تشکیل دولت آینده قرار دادهاند که سه مورد آن شامل به رسمیت شناختن اسرائیل بهعنوان کشوری یهودی و دموکراتیک، پایبندی به ارزشهای اعلامیه استقلال و خدمت سربازی اجباری برای همگان است.
اصل چهارم، بهرسمیت شناختن حماس بهعنوان سازمانی «تروریستی» و تعهد به برچیدن توان نظامی این گروه و پایان دادن به حاکمیت آن بر نوار غزه است.
در بیانیه مشترک آنها آمده است: «رهبران احزاب متحد هستند و بیدرنگ برای جایگزینی دولت هفتم اکتبر با یک دولت اضطراری ملی و بهکار گرفتن اکثریت روشن پارلمانی در کنست اقدام خواهند کرد.»
این توافق در آستانه آغاز به کار پارلمان جدید اسرائیل در هفته آینده صورت گرفته است. طی روزهای اخیر، احتمال تشکیل دولت وحدت ملی، ائتلاف با احزاب عرب و برگزاری دوباره انتخابات، به محور گمانهزنیهای سیاسی تبدیل شده است.
بر اساس نتایج رسمی، ائتلاف حامی نتانیاهو ۵۳ کرسی و اردوگاه مخالف او، بدون احتساب احزاب عرب، ۴۸ کرسی به دست آوردهاند و هیچیک به حدنصاب ۶۱ کرسی برای تشکیل دولت در کنست ۱۲۰ نفره نرسیدهاند.
حزب لیکود به رهبری نتانیاهو با ۲۷ کرسی بزرگترین حزب کنست است و حزب یاشار به رهبری آیزنکوت با ۲۱ کرسی در جایگاه دوم قرار دارد.
دو جریان سیاسی عرب در مجموع ۱۹ کرسی کسب کردهاند که ۱۱ کرسی سهم فهرست مشترک احزاب عرب و هشت کرسی سهم حزب رعام است.
ابهام در مسیر تشکیل دولت بدون احزاب عرب
تایمز اسرائیل نوشت رهبران احزاب یهودی مخالف نتانیاهو هنوز توضیح ندادهاند چگونه قصد دارند بدون حمایت احزاب عرب دولت تشکیل دهند، در حالی که اکثر آنها پیشتر همکاری با این احزاب در قالب ائتلاف را رد کردهاند.
با این حال، رهبران این چهار حزب بار دیگر خواستار آن شدند که اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، ماموریت تشکیل دولت را به آیزنکوت بسپارد.
آنها همچنین توافق کردند تیمهای مذاکرهکنندهشان بیدرنگ تدوین توافقنامههای ائتلاف و تعیین چارچوب سیاستهای دولت آینده را آغاز کنند.
این رهبران همچنین آنچه را «کارزار خطرناک و افسارگسیخته» نتانیاهو و لیکود برای زیر سوال بردن اعتبار نتایج انتخابات و کمیته مرکزی انتخابات خواندند، محکوم کردند و گفتند به دفاع از روند دموکراتیک متعهد هستند.
بهنوشته تایمز اسرائیل، انتخاب جانشین امیر اوحانا، نماینده لیکود و رییس کنست، همچنان از موضوعات حلنشده میان این احزاب است.
کانال ۱۲ اسرائیل گزارش داد رهبران مخالف درباره حمایت از یائیر لاپید، نفر دوم حزب «با هم»، برای ریاست کنست گفتوگو کردهاند و قرار است تا هفته آینده تصمیم نهایی خود را بگیرند.
رایزنیها برای تشکیل دولت در شرایطی ادامه دارد که چشمانداز جنگ ایران و سرنوشت خلع سلاح حماس در نوار غزه و حزبالله در لبنان بر معادلات سیاسی اسرائیل سایه افکنده است.
حمله نتانیاهو به گزینههای ائتلاف مخالفان
نتانیاهو و حزب لیکود پس از نشست رهبران مخالف دولت، آنها را مورد انتقاد قرار دادند و دو مسیر احتمالی تشکیل دولت بدون نخستوزیر کنونی، یعنی همکاری با احزاب عرب یا احزاب یهودی فوقارتدوکس، را هدف گرفتند.
لیکود در بیانیهای نوشت: «در حالی که نخستوزیر نتانیاهو برای تشکیل یک دولت فراگیر ملی دست همکاری دراز کرده است، آنها قصد دارند دولتی خطرناک و متکی به حامیان تروریسم تشکیل دهند.»
این حزب با اشاره به مواضع احزاب عرب پرسید چنین دولتی چگونه میخواهد درگیریهای جاری در غزه، لبنان و ایران را مدیریت کند، «وقتی اعضای کلیدی آن حاضر نیستند حماس و حزبالله را سازمانهایی تروریستی بنامند».
در مقابل، رهبران احزاب مخالف، تشکیل دولت وحدت با نتانیاهو را رد کردهاند. بهنوشته تایمز اسرائیل، آنها نتانیاهو را مسئول ناکامیهای مرتبط با حمله هفتم اکتبر حماس میدانند و بهدلیل «تضعیف و به حاشیه راندن سازمانیافته شرکایش در دولتهای وحدت پیشین»، به او «عمیقا بیاعتماد» هستند.
نتانیاهو همچنین در اظهاراتی جداگانه، مخالفان را به «دورویی» متهم کرد، زیرا با وجود وعده برقراری خدمت سربازی اجباری برای همگان، احتمال همکاری با احزاب یهودی فوقارتدوکس را منتفی ندانستهاند.
لیبرمن، رهبر حزب «اسرائیل خانه ما»، ۱۱ آبان در یک نشست خبری حاضر نشد همکاری با احزاب حریدی را بهطور کامل رد کند.
بر اساس برخی گزارشها، حزب «یهودیت توراتی»، متحد دیرینه نتانیاهو، در حال بررسی حمایت از تشکیل دولتی به رهبری آیزنکوت است.
با از دست رفتن اکثریت پارلمانی نتانیاهو در انتخابات اخیر، چشمانداز تشکیل دولت به رهبری او نامشخص است و انتظار میرود هرتزوگ نخستین ماموریت تشکیل ائتلاف را به آیزنکوت واگذار کند.
تایمز اسرائیل نوشت به نظر میرسد تلاشهای نتانیاهو با هدف جلوگیری از تشکیل دولتی به رهبری مخالفان دنبال میشود؛ روندی که ممکن است اسرائیل را به سوی انتخاباتی دیگر سوق دهد.
جبهه مبارزین مردمی با انتشار دو بیانیه جداگانه، مسئولیت سه حمله مسلحانه در شهرستانهای گلشن، کنارک و سراوان را بر عهده گرفت و از کشتهشدن شماری از نیروهای سپاه پاسداران، نیروهای وابسته به لشکر فاطمیون و یکی از اعضای خود خبر داد.
این جبهه در بیانیه سهشنبه ۱۲ آبان خود اعلام کرد نیروهایش صبح ۱۱ آبان، یک فرمانده سپاه پاسداران را در منطقه کلهگان شهرستان گلشن، هنگام تردد با خودرو تویوتا هایلوکس هدف قرار دادند و او را به همراه سه نفر دیگر کشتند.
این گروه همچنین اعلام کرد عصر همان روز، نیروهایش به محل استقرار نیروهای وابسته به لشکر فاطمیون در یک مدرسه دولتی در روستای بیر سفلی شهرستان کنارک حمله کردند و در جریان تبادل آتش، شش نیروی فاطمیون و یکی از اعضای جبهه مبارزین مردمی کشته شدند.
لشکر فاطمیون افغانستان و لشکر زینبیون پاکستان از گروههای شبهنظامی وابسته به سپاه پاسداران هستند که در کنار برخی گروههای حشدالشعبی عراق، از نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه به شمار میروند.
خبرگزاریهای مهر و برنا نیز از کشتهشدن جواد حشمتی، ستوانیکم تیپ ۳۷۷ متحرک هجومی نیروی زمینی ارتش، و زخمیشدن یک نظامی دیگر در حملهای مسلحانه در منطقه زرآباد شهرستان کنارک خبر دادند.
جبهه مبارزین مردمی در بیانیه دوم خود اعلام کرد صبح سهشنبه ۱۲ آبان، یک فرمانده میدانی یگان ویژه فراجا را که با لباس محلی و خودروی شخصی در شهر سراوان تردد میکرد، شناسایی و هدف قرار داد.
این گروه از عبارت «خنثی شدن» استفاده کرد، اما درباره سرنوشت این فرمانده اطلاعات بیشتری ارائه نداد.
سایت جامجم آنلاین به نقل از فراجا گزارش داد حجت وفاکرده، ستوان سوم نیروی انتظامی شهرستان سراوان، صبح ۱۲ آبان هنگام خروج از منزل هدف تیراندازی قرار گرفت و کشته شد.
هنوز مشخص نیست کشتهشدن حشمتی در کنارک و وفاکرده در سراوان با حملاتی که جبهه مبارزین مردمی مسئولیت آنها را بر عهده گرفته، مرتبط است یا نه.
جبهه مبارزین مردمی همچنین از دولتهای افغانستان و پاکستان خواست جمهوری اسلامی را برای جلوگیری از بهکارگیری اتباع این کشورها در سرکوب شهروندان بلوچستان و دیگر مناطق ایران تحت فشار قرار دهند.
این گروه در بیانیه دوم خود نیز به نیروهای نظامی و انتظامی هشدار داد مشارکت در سرکوب شهروندان و حمله به مخالفان حکومت، آنان را در معرض حملات این گروه قرار میدهد.
سایت حالوش بهنقل از شاهدان عینی، از کشتهشدن دستکم دو نفر و زخمیشدن یک نفر در حمله گلشن خبر داد و نوشت صفحات وابسته به سپاه پاسداران نیز وقوع این حمله را تایید کردهاند.
این رسانه همچنین شمار کشتهشدگان فاطمیون در حمله کنارک را دستکم هفت نفر اعلام کرد و از زخمیشدن شماری دیگر و کشتهشدن یک فرد مسلح خبر داد.
شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان نیز از کشتهشدن یک نیروی پلیس در نزدیکی دانشگاه آزاد و ساختمان فرمانداری سراوان خبر داد.
مشخص نیست این فرد همان فرمانده میدانی یگان ویژه فراجا باشد که جبهه مبارزین مردمی از هدف قرار دادن او خبر داده است.
این حملات در ادامه درگیریهای مسلحانه هفتههای اخیر در سیستان و بلوچستان رخ داد که طی آن، افراد مسلح بارها مقرها، پاسگاهها و خودروهای نیروهای نظامی و انتظامی جمهوری اسلامی را در نقاط مختلف استان هدف قرار دادهاند.
شماری از احزاب و گروههای فعال در سیستان و بلوچستان آذر ۱۴۰۴ از تشکیل «جبهه مبارزین مردمی» با هدف «اتحاد و افزایش اثرگذاری مبارزات» خبر دادند.
«جنبش پادا بلوچ»، «حرکت نصر بلوچستان»، «سازمان جیشالعدل»، «گروه محمد رسولالله» به رهبری حاجی واحدبخش و گروههایی با عنوان «پیکارجویان خودجوش بلوچ» از جمله گروههای مشارکتکننده در این جبهه هستند.
همزمان با ادامه گمانهزنیها درباره چشمانداز مذاکرات تهران و واشینگتن، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، پاسخ آمریکا به خواستههای حکومت ایران را «قانعکننده» ندانست و بازگشایی تنگه هرمز را به تحقق شروط هفتگانه تهران منوط کرد.
رضایی سهشنبه ۱۲ آبان در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پاسخ آمریکا به حقوق و مطالبات ایران قانعکننده نبود و آنها باید کامل و صریح هفت شرط ایران را پاسخ داده و به آن عمل کنند.»
این اظهارات در حالی مطرح میشوند که حملات سپاه پاسداران به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز طی روزهای اخیر افزایش یافته است و آمریکا نیز شامگاه دوشنبه ۱۱ آبان حملهای که محدود خواندهشده به جزیره قشم انجام داد.
تنگه هرمز آبراهی باریک میان ایران و عمان است که پیش از آغاز جنگ ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴، حدود یکپنجم نفت خام و گاز طبیعی مایع جهان از آن عبور میکرد.
قیمت نفت ۱۲ آبان حدود ۱.۳ درصد بالا رفت؛ در حالی که یک روز پیش از آن، امیدواری به پیشرفت مذاکرات به افت بیش از هفت درصدی آن انجامیده بود.
جیدی ونس، معاون رییسجمهوری آمریکا، هفته گذشته در نامهای به رضایی، موضوع مذاکرات دو طرف را مطرح کرده بود.
محمدباقر قالیباف، رییس مجلس، ۱۲ آبان گفت جمهوری اسلامی پاسخی «مقتدرانه و عقلانی» به طرف آمریکایی داده و اکنون توپ در زمین واشینگتن است تا از وقوع جنگ جلوگیری کند.
فاصله زیاد تهران و واشینگتن تا دستیابی به توافق
خبرگزاری رویترز ۱۲ آبان بهنقل از یک مقام ارشد جمهوری اسلامی گزارش داد تهران و واشینگتن همچنان تا دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ فاصله زیادی دارند.
این مقام گفت تهران «خواستههای زیادهخواهانه» واشینگتن را نمیپذیرد و آغاز مذاکرات هستهای تنها پس از برآورده شدن شروط حکومت ایران امکانپذیر خواهد بود.
او با تکرار لفاظیهای تهدیدآمیز مقامهای جمهوری اسلامی طی روزهای اخیر افزود تهران به حملات آمریکا در منطقه و فراتر از آن، با قدرت پاسخ خواهد داد.
رویترز نوشت همزمان با تحولات اخیر، قطر تلاشهای میانجیگرانه خود را برای جلوگیری از شعلهور شدن مجدد آتش درگیریها افزایش داده است.
ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت امور خارجه قطر، ۱۲ آبان گفت واشینگتن و تهران در حال بررسی پیشنهادهای میانجیها هستند و با وجود بازگشت هیات قطری از تهران به دوحه، گفتوگوها ادامه دارد.
این هیات شامگاه دوشنبه ۱۱ آبان برای مذاکره به تهران سفر کرده بود.
الانصاری اضافه کرد: «اگر هیچ روزنه امیدی وجود نداشت، مذاکرهای هم در کار نبود... ما بهعنوان میانجی نمیتوانیم امیدمان را از دست بدهیم.»
این تلاشها با شدت گرفتن گمانهزنیها درباره حمله احتمالی آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی پس از انتخابات میاندورهای کنگره همزمان شده است.
ترامپ ۱۱ آبان اعلام کرد برای ازسرگیری کارزار نظامی علیه حکومت ایران عجلهای ندارد.
رسانه اکسیوس ۱۱ آبان از اختلافنظر مشاوران ترامپ بر سر چشمانداز جنگ با جمهوری اسلامی خبر داد.
اکسیوس بهنقل از یک منبع آگاه نوشت جان رتکلیف، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، خواهان حفظ وضعیت «نه جنگ، نه توافق» از سوی ترامپ است تا تهران زیر فشار اقتصادی به دادن امتیازهای بیشتر تن دهد.
رایزنیهای منطقهای در سایه حملات حوثیها به عربستان
بهگزارش رویترز، در کنار تبادل پیامها میان تهران و واشینگتن، قدرتهای منطقهای نیز برای جلوگیری از تشدید مناقشه خاورمیانه رایزنی میکنند.
این درگیریها طی هفتههای اخیر با حملات حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی به عربستان سعودی، دامنه گستردهتری یافته است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۲ آبان از ادامه رایزنیهای تهران و ریاض خبر داد و گفت: «هدف ما دستیابی به ترتیبات امنیتی جدید در منطقه به دور از حضور نظامی نیروهای خارجی است.»
هفته گذشته، مقامهای ارشد عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان برای نخستین بار از ماه اوت، در تهران با همتایان ایرانی خود دیدار کردند.
ابراهیم حیدان، وزیر کشور یمن، نیز ۱۲ آبان اعلام کرد ۲۱ کارشناس وابسته به سپاه پاسداران و حزبالله لبنان در مناطق تحت کنترل حوثیها فعالیت میکنند و در هدایت عملیات نظامی، توسعه توان تسلیحاتی و برنامهریزی حملات دریایی این گروه نقش دارند.