بر اساس نظرسنجی منتشرشده در ۱۹ مهر، بلوک حامی نتانیاهو ۵۳ کرسی و چهار حزب اصلی مخالف او در مجموع ۵۰ کرسی به دست میآورند. این در حالی است که ۱۳ کرسی به احزاب عرب و چهار کرسی به فهرست مشترک «نیروهای ذخیره و حزب اقتصادی» اختصاص یافته است.
این ارقام نشان میدهد هر دو طرف برای دستیابی به اکثریت پارلمانی به حمایت احزاب دیگری نیاز دارند. موضوعی که میتواند مذاکرات پس از انتخابات پنجم آبان را پیچیده کند.
نتانیاهو برای ادامه قدرت به کدام احزاب نیاز دارد؟
طبق این نظرسنجی، حزب لیکود به رهبری نتانیاهو با ۲۰ کرسی، پس از یاشار در جایگاه دوم قرار گرفته است.
در بلوک حامی نتانیاهو، حزب «قدرت یهودی» به رهبری ایتامار بنگویر ۹ کرسی، «یهودیت توراتی» هشت کرسی، «شاس» هفت کرسی و فهرست «صهیونیسم دینی–زهوت» پنج کرسی به دست میآورند.
حزب تازهتاسیس «مردم اسرائیل» به رهبری عوفر وینتر نیز چهار کرسی دارد که در محاسبه بلوک نتانیاهو منظور شده است.
مجموع این احزاب به ۵۳ کرسی میرسند؛ یعنی هشت کرسی کمتر از اکثریت مطلق پارلمان.
بنابراین، اگر نتیجه انتخابات مشابه این نظرسنجی باشد، نتانیاهو برای تشکیل دولتی با اکثریت پارلمانی، باید حمایت نمایندگان دیگری را نیز به دست آورد.
مخالفان نتانیاهو چقدر تا تشکیل دولت فاصله دارند؟
در سوی دیگر، حزب «یاشار» به رهبری آیزنکوت با ۲۲ کرسی، بیشترین کرسی را در میان احزاب شرکتکننده در نظرسنجی به دست آورده است.
فهرست «با هم»، متشکل از جریانهای سیاسی نفتالی بنت و یائیر لاپید، ۱۲ کرسی دارد. دو حزب «دموکراتها» به رهبری یائیر گولان و «اسرائیل خانه ما» به رهبری آویگدور لیبرمن نیز هر کدام هشت کرسی به دست میآورند.
مجموع کرسیهای این چهار جریان به ۵۰ میرسد؛ یعنی ۱۱ کرسی کمتر از اکثریت مطلق.
این وضعیت نشان میدهد مخالفان نتانیاهو نیز صرفا با تکیه بر چهار حزب اصلی خود نمیتوانند دولتی با اکثریت پارلمانی تشکیل دهند و برای رسیدن به این هدف، به توافق با جریانهای دیگری نیاز خواهند داشت.
۱۷ کرسی خارج از دو بلوک اصلی؛ معادله چگونه تغییر میکند؟
یکی از مهمترین نکات نظرسنجی کاننیوز، قرار گرفتن ۱۷ کرسی خارج از دو بلوک اصلی است.
طبق این نظرسنجی، «فهرست مشترک» متشکل از احزاب حداش، تعال و بلد، هشت کرسی به دست میآورد و حزب «رعام» به رهبری منصور عباس نیز پنج کرسی خواهد داشت.
به این ترتیب، مجموع کرسیهای دو فهرست عرب به ۱۳ میرسد.
از سوی دیگر، فهرست مشترک «نیروهای ذخیره و حزب اقتصادی» به رهبری یوآز هندل و یارون زلیخا، چهار کرسی به دست میآورد.
این ۱۷ کرسی میتوانند از نظر عددی بر ترکیب ائتلافهای آینده تاثیر بگذارند، اما حضور آنها در یک دولت یا حمایتشان از تشکیل دولت به مواضع سیاسی رهبران و توافقهای احتمالی پس از انتخابات بستگی دارد.
در اسرائیل، رسیدن به مجموع ۶۱ کرسی بهتنهایی به معنای توافق سیاسی احزاب نیست و اختلاف بر سر همکاری با دیگر جریانها میتواند مانع تشکیل ائتلاف شود.
چرا چهار کرسی احزاب کوچک اهمیت دارد؟
در انتخابات اسرائیل، هر فهرست انتخاباتی برای ورود به کنست باید دستکم ۳.۲۵ درصد آرای معتبر سراسری را به دست آورد.
فهرستی که از این حدنصاب عبور نکند، هیچ کرسیای دریافت نمیکند و آرای آن در تقسیم کرسیها میان احزاب راهیافته به پارلمان محاسبه نخواهد شد.
از این رو، عبور یا عبور نکردن فهرستهای کوچک، از جمله «نیروهای ذخیره و حزب اقتصادی»، از حدنصاب قانونی میتواند توزیع نهایی کرسیها و فاصله بلوکها تا اکثریت را تغییر دهد.
آیا بزرگترین حزب نخستوزیر بعدی را تعیین میکند؟
با وجود قرار گرفتن یاشار در صدر این نظرسنجی، پیشتازی آن به معنای تضمین نخستوزیری آیزنکوت نیست؛ همانطور که قرار گرفتن لیکود در جایگاه دوم نیز بهخودی خود به معنای پایان نخستوزیری نتانیاهو نخواهد بود.
در نظام پارلمانی اسرائیل، رییسجمهور پس از انتخابات و در مشورت با فراکسیونهای منتخب، مسئولیت تشکیل دولت را به یکی از نمایندگان کنست واگذار میکند. موفقیت فرد منتخب به توانایی او در جلب حمایت پارلمان بستگی دارد.
نظرسنجی کاننیوز تصویری از توزیع احتمالی کرسیها در زمان انجام نظرسنجی ارائه میکند، نه نتیجه قطعی انتخابات یا احتمال آماری نخستوزیر شدن هر یک از رهبران.
به این ترتیب، پرسش اصلی انتخابات پنجم آبان فقط این نیست که لیکود یا یاشار کدام یک کرسی بیشتری به دست میآورند، بلکه این است که کدام جریان میتواند پس از مشخص شدن نتایج، حمایت لازم را برای تشکیل دولت فراهم کند.