فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرد یک نظامی آمریکایی هنگام خنثیسازی بقایای یک پهپاد تهاجمی جمهوری اسلامی کشته و یک نظامی دیگر نیز بهطور جزیی زخمی شده است. همچنین در حمله جمهوری اسلامی به اردن، دو نظامی آمریکایی کشته و یک نفر دیگر همچنان مفقود است.
محمد قائدی، مدرس روابط بینالملل در دانشگاه جورج واشینگتن، به ایراناینترنشنال گفت پس از کشته شدن نظامیان آمریکایی، دونالد ترامپ تلاش میکند تا حد امکان، نیروها و تجهیزات آمریکا در خاورمیانه را از تیررس موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی دور نگه دارد.
همزمان، استقرار گسترده هواپیماهای سوخترسان آمریکا و شلیک موشک به نزدیکی مرز اسرائیل، از نزدیکتر شدن تدریجی درگیریها به خاک این کشور حکایت دارد.
به نوشته هاآرتص، حمله موشکی جمهوری اسلامی به یک پایگاه آمریکا در اردن که دو کشته و شماری زخمی بر جا گذاشت، گزینههای ترامپ را محدود کرده است. این روزنامه احتمال داد پاسخ گسترده آمریکا اندکی پس از پایان دیدار نهایی جام جهانی آغاز شود.
جمهوری اسلامی و آمریکا بیش از یک هفته است که حملات متقابلی انجام میدهند. به نوشته هاآرتص، آمریکا پس از آن حملات خود را از سر گرفت که حکومت ایران بار دیگر کشتیهای در حال عبور از مسیر جنوبی تنگه هرمز، در نزدیکی عمان، را هدف قرار داد.
ترامپ بازگشت حکومت ایران به میز مذاکره، ترجیحا با شرایطی بهتر برای واشینگتن، را مطلوبترین نتیجه میداند؛ اما رهبری تندروی شکلگرفته پیرامون مجتبی خامنهای تاکنون تمایلی به مصالحه نشان نداده است. هاآرتص همچنین به نقل از منابع اسرائیلی که با یک رسانه سعودی گفتوگو کردهاند، نوشت خامنهای از ایران خارج شده است؛ ادعایی که مستقلا تایید نشده است.
بر اساس این تحلیل، محدودیتهای اقتصادی و اعتمادبهنفس حکومت ایران پس از عقبنشینی ترامپ از برخی خواستهها و امضای یادداشت تفاهم ماه گذشته میلادی، تهران را به پذیرش خطر بیشتر سوق داده است. جمهوری اسلامی با تردد بدون محدودیت کشتیها در تنگه هرمز مخالف است و میخواهد با دریافت عوارض عبور، درآمد کسب کند. تهران همچنین انتظار دارد واشینگتن تحریمهای تجاری را لغو و حسابهای بانکی مسدودشده ایران در خارج را آزاد کند.
هاآرتص نوشت پذیرش عوارض عبور برای آمریکا مشکل بزرگی خواهد بود، زیرا به معنای امتیاز دادن به حکومت ایران درباره آزادی جهانی کشتیرانی است. چنین توافقی ممکن است کشورهای کنترلکننده مسیرهای دریایی در جنوب شرق آسیا را نیز به طرح خواستههای مشابه ترغیب کند.
ترامپ طی هفتههای گذشته با درخواست نتانیاهو برای ورود اسرائیل به جنگ موافقت نکرده و به نوشته هاآرتص، مدتی است از نخستوزیر اسرائیل فاصله گرفته است. با این حال، ادامه بنبست و کشتهشدن نیروهای آمریکایی ممکن است محاسبات او را تغییر دهد.
این روزنامه انگیزه نتانیاهو برای ورود به جنگ را دستیابی به یک موفقیت نظامی روشن پس از ناکامی ۴۰ روز نخست درگیری امسال با حکومت ایران ارزیابی کرد. هاآرتص همچنین نوشت نتانیاهو کمتر از ۱۰۰ روز مانده به انتخابات سراسری، در حالی که نظرسنجیها شکست بلوک او را نشان میدهند، ممکن است از شکلگیری فضای بحرانی تازه در اسرائیل سود سیاسی ببرد.
با این حال، این روزنامه هشدار داد ورود به جنگ لزوما در خدمت منافع اسرائیل نخواهد بود، بهویژه اگر ترامپ خواهان بازگشت سریع به مذاکرات باشد. اسرائیل ممکن است همانند همسایگان ایران در خلیج فارس هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گیرد، بدون آنکه دستاورد مشخصی به دست آورد.
به گفته نیروی هوایی اسرائیل، نزدیک به ۱۰۰ هواپیمای سوخترسان آمریکایی در فرودگاه بنگوریون و پایگاههای نظامی جنوب اسرائیل مستقر شدهاند. آمریکا نیز یکشنبه هشدار مسافرتی مشخصی برای شهر عقبه در جنوب اردن، در نزدیکی ایلات، صادر کرد. به نوشته هاآرتص، هواپیماهای حامل تسلیحات آمریکایی در عقبه فرود آمدهاند و این موضوع ممکن است شهر را به هدفی برای حکومت ایران تبدیل کرده باشد.
دو ساعت پس از صدور هشدار، موشکهایی به سوی عقبه شلیک شدند که ظاهرا پدافند هوایی اردن آنها را رهگیری کرد. صدای انفجارها در ایلات نیز شنیده شد. هاآرتص این تحولات را نشانه نزدیکتر شدن تدریجی کارزار نظامی به خاک اسرائیل دانست.
این روزنامه احتمال داد حمله قریبالوقوع آمریکا آخرین هشدار به [حکومت] ایران باشد و درگیری را پایینتر از سطح جنگ تمامعیار نگه دارد. با این حال، خودداری تهران از بازگشت به مذاکرات میتواند ترامپ را برخلاف خواسته اعلامشدهاش به دور دیگری از جنگ گسترده در خلیج فارس بکشاند و زمینه ورود اسرائیل را فراهم کند.
توافق آمریکا و عربستان بدون امتیاز برای اسرائیل
هاآرتص در بخش دیگری از تحلیل خود نوشت دولت آمریکا در آستانه امضای توافق هستهای غیرنظامی با عربستان سعودی است؛ اقدامی که میتواند نشانه کاهش نفوذ نتانیاهو بر ترامپ باشد.
قرار بود توافق مشابهی در پاییز ۲۰۲۳ امضا شود، اما دولت جو بایدن آن را به عادیسازی روابط عربستان سعودی و اسرائیل مشروط کرده بود. حملات هفتم اکتبر و جنگ پس از آن، این طرح را متوقف کرد و دولت ترامپ نیز نتوانست آن را با همان شرایط احیا کند.
به نوشته هاآرتص، ترامپ اکنون قصد دارد خواسته محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، را بدون توجه به موضع اسرائیل و بدون کسب امتیازی برای این کشور برآورده کند. این روزنامه این تحول را یکی از عوامل مهم در ارزیابی موازنه راهبردی جنگ دانست.
تنش در کرانه باختری به آستانه انتخابات نزدیک میشود
هاآرتص در ادامه هشدار داد در حالی که نگاهها به خلیج فارس دوخته شده، خطر درگیری در کرانه باختری نیز افزایش یافته است. این روزنامه نوشت «فعالان راست افراطی» و نمایندگان آنها در ائتلاف حاکم، در آستانه انتخابات ۲۷ اکتبر از ملتهب شدن این منطقه سود میبرند.
