دولت آمریکا حملات هوایی به ایران را گسترش داده و از احتمال هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی و مراکز راهبردی سخن گفته است، اما برخی تحلیلگران معتقدند بعید است افزایش فشار نظامی، جمهوری اسلامی را وادار به پذیرش خواستههای واشینگتن کند و ممکن است دامنه جنگ گستردهتر شود.
خبرگزاری رویترز در یادداشتی تحلیلی با اشاره به فروپاشی توافق آتشبس موقتی که یک ماه پیش به دست آمد، نوشت که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اکنون میکوشد تسلط جمهوری اسلامی را بر تنگه هرمز در هم بشکند و تهران را وادار به پذیرش مطالبات خود کند.
در این یادداشت که جمعه ۲۶ تیر منتشر شد، آمده است: «هرچند دو طرف تاکنون از بازگشت به جنگ تمامعیار خودداری کردهاند، امید به دستیابی سریع به راهی برای خروج از بحران کاهش یافته است. بحرانی که بار دیگر قیمت جهانی نفت را افزایش داده و بازارهای مالی را متلاطم کرده است.»
حملات متقابل، ۲۵ تیر وارد ششمین روز شد. همزمان، تهران نشانههایی به دست داد که در صورت حمله آمریکا به زیرساخت برق ایران، ممکن است از حوثیهای یمن بخواهد تنگه بابالمندب، یکی دیگر از گذرگاههای مهم انتقال نفت در ورودی دریای سرخ، را ببندند.
ترامپ در گفتوگو با مشاوران خود و گاه بهطور علنی، گزینههایی مانند حمله به نیروگاهها و پلها، اعزام نیروی زمینی برای تصرف جزیره خارک و بمباران یک تاسیسات عمیق زیرزمینی مرتبط با برنامه هستهای موسوم به «کوه کلنگ» (کلنگ گزلا) را مطرح کرده است.
برخی از این گزینهها اما بهدلیل خطرهای شدید و احتمال واکنش منفی در داخل آمریکا و عرصه بینالمللی، غیرواقعبینانه به نظر میرسند. ترامپ پیشتر نیز تهدیدهای مشابهی مطرح کرده، اما در نهایت از اجرای آنها عقبنشینی کرده است.
بیشتر تحلیلگران معتقدند حتی تشدید گسترده حملات آمریکا - جز در قالب تهاجم زمینی «خطرناک و از نظر سیاسی غیرقابل دفاع برای سرنگونی حاکمان ایران» -، بعید است بتواند تهران را بیش از مراحل پیشین جنگ اخیر، به تغییر مسیر وادار کند.
در این مدت، حملات آمریکا و اسرائیل شماری از مقامهای ارشد جمهوری اسلامی را کشته و خسارت سنگینی به تواناییهای نظامی حکومت ایران وارد کرده است.
جاناتان پانیکوف، مقام پیشین اطلاعاتی آمریکا در امور خاورمیانه و پژوهشگر کنونی شورای آتلانتیک، گفت: «هیچ دلیلی وجود ندارد که تصور کنیم این دور تازه حملات یا هر اقدام دیگری که رییسجمهوری آمریکا در نظر دارد، ایرانیها را به تغییر محاسباتشان وادار کند. حتی ممکن است موضع آنها را سختتر کند.»
یک مقام ارشد دولت آمریکا در پاسخ به رویترز گفت اولویت ترامپ همچنان دیپلماسی است، اما «تنها زبانی که ایران میفهمد، قدرت نظامی است» و واشینگتن، تهران را به دلیل آنچه او «اقدامات تروریستی» در تنگه هرمز خواند، پاسخگو خواهد کرد.
فروپاشی توافق موقت
رویترز نوشت فروپاشی توافق در حالی رخ داده است که ترامپ برای پایان دادن به جنگی زیر فشار است که «هزاران کشته، عمدتا در ایران و لبنان، بر جا گذاشته، به اقتصاد آمریکا آسیب زده و در آستانه انتخابات میاندورهای ماه نوامبر، به کاهش محبوبیت او منجر شده» است.
مذاکرات برای تبدیل توافق موقت به صلحی پایدار، متوقف شده؛ هرچند نشانههایی محدود از تحرک دیپلماتیک دیده میشود. ترامپ از آنچه آزادی یک شهروند آمریکایی زندانی در ایران خواند استقبال کرد، اما قوه قضاییه جمهوری اسلامی هرگونه آزادی یا مبادله زندانی را رد کرد.
ترامپ ممکن است امیدوار باشد با افزایش بمباران، تهران را بر سر برنامه هستهای به میز مذاکره بازگرداند؛ موضوعی که هدف اصلی جنگ معرفی کرده است. با این حال، ریشه درگیریهای تازه به برداشتهای متفاوت دو طرف از مفاد توافق موقت درباره کنترل تنگه هرمز بازمیگردد.
جمهوری اسلامی در جریان جنگ نشان داد میتواند جریان انتقال یکپنجم نفت جهان از این گذرگاه را مختل کند. تهران برای خود نقشی در مدیریت آبراه قائل است و احتمال دریافت عوارض یا هزینه عبور را مطرح کرده، اما آمریکا و متحدان او در خلیج فارس، بر بازگشت کشتیرانی آزاد تاکید دارند.
بیشتر کارشناسان نشانهای نمیبینند که جمهوری اسلامی آماده دادن امتیازهای مورد نظر ترامپ باشد.
ازسرگیری حملات به کشتیها در روزهای اخیر از سوی ایران که کاخ سفید آن را نقض توافق موقت خواند، واکنش تازه آمریکا، از جمله بازگرداندن محاصره بنادر جنوب ایران را در پی داشت. واشینگتن همچنین معافیتی که امکان فروش بینالمللی نفت ایران را فراهم میکرد، لغو کرد و یکی از دستاوردهای تهران در توافق موقت را از میان برد.
سه مقام آمریکایی به رویترز گفتند موج حملات تازه میتواند بخشی از «عملیات آمادهسازی» باشد. عملیاتی برای نابودی تواناییهای نظامی ایران پیش از آن که ترامپ درباره اقدامات بزرگتر تصمیم بگیرد.
تهدید مسیر دریای سرخ
جمهوری اسلامی در مقابل هشدار داده است در صورت تشدید حملات، تاسیسات غیرنظامی متحدان آمریکا را در خلیج فارس هدف قرار خواهد داد و تاکید کرده است همچنان ذخایر قابل توجهی از موشک و پهپاد در اختیار دارد.
تهران همچنین از حوثیهای یمن خواسته است در صورت حمله آمریکا به زیرساخت برق ایران، برای بستن مسیر نفتی دریای سرخ آماده باشند.
این تهدید میتواند فشار تازهای بر عرضه جهانی انرژی وارد کند؛ بهویژه آن که بخشی از محمولهها پس از اختلال در تنگه هرمز، به این مسیر منتقل شدهاند.
مارک دوبوویتز، رییس بنیاد دفاع از دموکراسیها در واشینگتن، معتقد است تهران از سر استیصال از «کارت هرمز» استفاده میکند و چنین اقداماتی، تلاش جهانی را برای ایجاد خطوط لوله و مسیرهای دریایی تازه، سرعت خواهد بخشید.
برخی تحلیلگران باور دارند ترامپ که در کارزار انتخاباتی خود وعده داده بود از مداخلات خارجی پرهیز کند و بر مشکلات اقتصادی آمریکاییها تمرکز داشته باشد، جنگ را بدون توضیح روشن درباره دلایل آن و بدون راهبرد مشخصی برای خروج، آغاز کرد.
با این حال، مقام ارشد دولت آمریکا تاکید کرد فشار نظامی و اقتصادی واشینگتن بود که جمهوری اسلامی را به مذاکره و امضای یک تفاهمنامه وادار کرد.
دنی سیترینوویچ، پژوهشگر امور ایران در موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل و افسر پیشین اطلاعات نظامی این کشور، گفت فارغ از میزان فشار و تهدیدهای تازه آمریکا، بعید است رهبران جمهوری اسلامی تسلیم شوند.
او افزود: «اگر ترامپ به گسترش فهرست اهداف ادامه دهد، تهران نیز احتمالا به همان شکل پاسخ خواهد داد.»
فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، اعلام کرد ششمین موج حملات آمریکا به ایران ساعت ۹:۴۰ پنجشنبه شب به وقت شرق آمریکا [۵:۱۰ صبح جمعه تهران] پایان یافت. به گفته این فرماندهی، جنگندهها، پهپادها و ناوهای آمریکایی با مهمات هدایتشونده دقیق، دهها هدف نظامی را در ایران مورد حمله قرار دادند.
سنتکام اعلام کرد سامانههای دیدهبانی ساحلی، پدافند هوایی، زیرساختهای لجستیکی نظامی و توانمندیهای دریایی ایران از جمله اهداف این عملیات بودهاند. این فرماندهی گفت حملات با دستور دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای تضعیف بیشتر توان نظامی جمهوری اسلامی و پاسخگو کردن تهران در قبال حملات اخیر به کشتیهای تجاری انجام شده است.
بر اساس اعلام سنتکام، بیش از ۵۰ هزار نیروی آمریکایی در سراسر خاورمیانه در حال عملیات هستند و در وضعیت آمادگی کامل قرار دارند.
سنتکام پیشتر اعلام کرده بود موج تازه حملات ساعت دو بعدازظهر پنجشنبه به وقت شرق آمریکا، برابر با ساعت ۲۱:۳۰ به وقت ایران، آغاز شده است.
دونالد ترامپ نیز در بخشی از سخنرانی زنده خود خطاب به مردم آمریکا گفت کشورش در ایران به «دستاوردهای بزرگی» رسیده است و افزود نتایج این اقدامات «خیلی، خیلی زود» آشکار خواهد شد. او جزئیات بیشتری درباره این دستاوردها ارائه نکرد.
حمله به پلها در هرمزگان و افزایش شمار قربانیان
خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا، گزارش داد بامداد جمعه شش پل در شهرستان خمیر استان هرمزگان در جریان حملات آمریکا آسیب دیدهاند.
بر اساس اعلام استانداری هرمزگان، پل گریوه در محور بندرعباس–خمیر–لار، پل واقع در مسیر پس از روستای لاتیدان، معروف به کلمتلی، دو پل در محور کهورستان–لار، پل نیمهکاره محور بندر خمیر–کشار–بندرعباس و پل روستای مارو هدف قرار گرفتهاند.
آمار قربانیان این حملات در ساعات نخست چند بار تغییر کرد. استانداری هرمزگان ابتدا اعلام کرد حمله به پلهای کهورستان و گریوه دو کشته و چهار زخمی بر جای گذاشته است. رسانههای حکومتی ایران سپس شمار کشتهها را سه نفر و تعداد مجروحان را ۹ نفر اعلام کردند.
دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان در تازهترین آمار، شمار کشتهشدگان حملات به پلهای بندر خمیر را هفت نفر و تعداد مجروحان را ۹ نفر اعلام کرد. این آمار بهطور مستقل قابل راستیآزمایی نیست.
استانداری هرمزگان ابتدا اعلام کرده بود محور بندرعباس–خمیر–لار و جاده کشار–کهورستان تا اطلاع ثانوی مسدود شدهاند و از شهروندان خواسته بود از تردد در این مسیرها خودداری کنند. این نهاد بعدتر گفت تردد در محورهای آسیبدیده برقرار شده، اما با کندی انجام میشود.
باشگاه خبرنگاران، وابسته به صداوسیمای جمهوری اسلامی، نیز گزارش داد «ایستگاه انشعاب راهآهن» بندرعباس هدف حمله قرار گرفته و دو نفر در این حمله مجروح شدهاند.
پیش از تایید رسمی این حملات، شهروندان با انتشار ویدیوهایی از هدف قرار گرفتن پل کهورستان در بندر خمیر خبر داده بودند. شهروندان همچنین گزارشهایی درباره حمله به فرودگاه ایرانشهر در استان سیستان و بلوچستان منتشر کردند، اما مقامهای رسمی تا آن زمان جزئیاتی در این زمینه ارائه نکرده بودند.
آسیب به شبکه برق در جنوب ایران
وزارت نیروی جمهوری اسلامی اعلام کرد حملات آمریکا به بندرعباس به بخشی از خطوط انتقال برق آسیب رسانده و موجب قطع برق در برخی مناطق شده است.
شرکت توانیر نیز گفت کارکنان صنعت برق در حال رفع اتصالیها، ترمیم خطوط آسیبدیده و بازگرداندن پایداری شبکه در مناطق جنوبی کشور هستند. این شرکت وعده داد اطلاعات تکمیلی درباره وضعیت شبکه برق و روند بازسازی را منتشر کند.
در همین حال، شرکت مهندسی آب و برق کیش گزارشها درباره حمله آمریکا به تاسیسات برق این جزیره را رد کرد. این شرکت گفت قطعی برق در بخشی از شهرک نوبنیاد یک ناشی از نقص فنی در شبکه توزیع بوده و پس از چند ساعت برطرف شده است.
به گفته مقامهای محلی کیش، جریان برق اکنون در تمامی محلههای این جزیره بهطور پایدار برقرار است.
حملات به بوشهر، اهواز و لرستان
رسانههای ایران پنجشنبه شب از شنیده شدن صدای ۱۲ انفجار در بوشهر خبر دادند. فرماندار بوشهر بعدتر اعلام کرد این شهر بامداد جمعه برای دومین بار طی چند ساعت هدف حمله آمریکا قرار گرفته و دستکم یک نفر مجروح شده است.
محمد مظفری گفت وضعیت فرد مجروح از سوی نیروهای امدادی و درمانی پیگیری میشود.
معاون سیاسی و امنیتی استانداری بوشهر نیز اعلام کرد نقطهای در شهرستان دشتی هدف حمله قرار گرفته است. جزئیات بیشتری درباره ماهیت هدف یا خسارتهای احتمالی منتشر نشد.
در خوزستان، رسانههای ایرانی و شهروندان از شنیده شدن چند انفجار شدید در اهواز خبر دادند. پیامهای شهروندی حاکی از آن بود که حوالی ساعت ۲۲:۳۰ تا ۲۳:۳۰ دستکم دو انفجار مهیب، از جمله در محدوده سهراهی تپه، شنیده شده است.
معاون امنیتی و انتظامی استانداری خوزستان بعدتر تایید کرد نقاطی در اطراف اهواز از سوی نیروهای آمریکایی هدف قرار گرفتهاند، اما درباره اهداف، خسارتها یا تلفات احتمالی توضیح بیشتری نداد.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استانداری لرستان نیز اعلام کرد آمریکا نقطهای در بخش ویسیان شهرستان چگنی را هدف قرار داده است. سعید پورعلی گفت جزئیات این حمله پس از انجام بررسیهای دقیق اعلام خواهد شد.
شهروندان همچنین از شنیده شدن صدای جنگنده در آسمان شهر قدس، اراک، فریدونکنار و بروجرد خبر دادند. بر اساس پیامهای رسیده به ایران اینترنشنال، صدای جنگنده حدود ساعت ۲۱:۱۰ در شهر قدس شنیده شد و یک شهروند در اراک نیز از حرکت احتمالی جنگندهها به سوی تهران یا کرج خبر داد. ایران اینترنشنال نتوانسته است این گزارشهای شهروندی را مستقلاً تایید کند.
حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی به کشورهای منطقه
همزمان با ادامه حملات آمریکا به ایران، ارتش کویت اعلام کرد سامانههای پدافند هوایی این کشور در حال مقابله با حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی هستند.
ستاد کل ارتش کویت گفت صداهای انفجار شنیدهشده در این کشور ناشی از رهگیری اهداف مهاجم بهوسیله سامانههای پدافندی بوده است. ارتش از شهروندان خواست دستورالعملهای ایمنی صادرشده از سوی مقامهای مسئول را رعایت کنند.
وزارت کشور بحرین نیز اعلام کرد آژیرهای هشدار در سراسر این کشور به صدا درآمده و از شهروندان و ساکنان خواست آرامش خود را حفظ کنند و به نزدیکترین محل امن بروند.
این هشدار پس از آن صادر شد که جمهوری اسلامی اعلام کرده بود پایگاه ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در بحرین را هدف حمله قرار داده است. مقامهای بحرینی در آن زمان درباره علت به صدا درآمدن آژیرها یا خسارتهای احتمالی جزئیات بیشتری منتشر نکردند.
رویترز نیز به نقل از یک شاهد عینی گزارش داد چندین صدای انفجار در دوحه، پایتخت قطر، شنیده شده است. دولت قطر همزمان پیام هشدار امنیتی برای تلفنهای همراه شهروندان و ساکنان ارسال کرد.
وزارت کشور قطر اعلام کرد سطح تهدید امنیتی در این کشور بالا است و از شهروندان خواست تا اطلاع ثانوی در خانه یا مکانهای امن بمانند و تنها دستورالعملهای مقامهای رسمی را دنبال کنند.
آمریکا یک نفتکش را در خلیج فارس بازرسی کرد
ارتش آمریکا در تحولی دیگر اعلام کرد تفنگداران دریایی یگان اعزامی یازدهم روز ۱۶ ژوئیه [۲۵ تیر] با اجرای عملیات هلیبرن، نفتکش «امتی ون یائو» را در خلیج فارس بازرسی کردند.
به گفته ارتش آمریکا، هدف از این عملیات اطمینان از اجرای کامل محاصره دریایی ایران بوده است. واشینگتن پیشتر اعلام کرده بود این نفتکش قصد داشته محاصره دریایی ایران را نقض کند.
تاکنون اطلاعات بیشتری درباره محل ثبت، مالکیت، محموله یا مقصد نهایی این نفتکش منتشر نشده است.
این طرح که بخشی از برنامه گستردهتر لندن برای کاهش آسیبهای فضای مجازی به کودکان است، اگرچه امکان غیرفعال کردن آن از سوی کاربران را فراهم میکند، اما دولت میگوید تجربههای آزمایشی نشان داده بیشتر نوجوانان این محدودیت را حفظ میکنند.
به گزارش آسوشیتدپرس، دولت حزب کارگر بریتانیا چهارشنبه ۲۴ تیر ماه اعلام کرد در تازهترین اقدام خود برای مقابله با آسیبهای ناشی از شبکههای اجتماعی، برای نوجوانان ۱۶ و ۱۷ ساله یک «محدودیت زمانی شبانه» را بهصورت پیشفرض فعال خواهد کرد؛ بهگونهای که از ساعت ۱۲ شب تا ۶ صبح دسترسی آنها به شبکههای اجتماعی محدود میشود، هرچند کاربران در صورت تمایل میتوانند این تنظیمات را غیرفعال کنند.
بر اساس این طرح، قابلیتهایی که باعث میشوند کاربران زمان بیشتری را در شبکههای اجتماعی سپری کنند نیز بهطور پیشفرض برای این گروه سنی غیرفعال خواهد شد. از جمله این قابلیتها میتوان به پخش خودکار ویدیوها اشاره کرد که باعث میشود ویدیوها بدون دخالت کاربر یکی پس از دیگری اجرا شوند.
این پیشنهاد تنها یک ماه پس از آن مطرح شده است که دولت بریتانیا از برنامه ممنوعیت استفاده افراد زیر ۱۶ سال از شبکههای اجتماعی خبر داد؛ طرحی که قرار است از بهار سال آینده شبکههایی مانند اسنپچت، تیکتاک، یوتیوب، اینستاگرام، فیسبوک و ایکس را در بر بگیرد، اما پیامرسانهایی مانند واتساپ و سیگنال را شامل نمیشود.
این محدودیتهای جدید از آخرین اقدامات دولت کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، پیش از پایان کار دولت او به شمار میرود و برای اجرایی شدن نیازمند تصویب پارلمان است. با این حال، بسیاری انتظار دارند اندی برنهام، که از او به عنوان جانشین احتمالی استارمر یاد میشود، این سیاستها را دنبال کند.
کانیشکا نارایان، وزیر ایمنی آنلاین بریتانیا، انتقادها مبنی بر اینکه نوجوانان بهسادگی محدودیت اختیاری را غیرفعال خواهند کرد، رد کرد و گفت چنین برداشتی «بیانصافی» در حق نوجوانان است.
او به نتایج یک برنامه آزمایشی اشاره کرد که با مشارکت بیش از ۳۰۰ نوجوان و والدین آنها در سراسر بریتانیا اجرا شد. به گفته او، این طرح باعث کاهش چشمگیر استفاده از شبکههای اجتماعی در ساعات شب شده و در عین حال کیفیت خواب و میزان تمرکز نوجوانان را نیز بهبود بخشیده است.
نارایان همچنین گفت برخی شبکههای اجتماعی از ماه اکتبر چنین تنظیمات پیشفرضی را بهصورت آزمایشی اجرا کردهاند و بیش از ۹۰ درصد نوجوانان شرکتکننده تصمیم گرفتهاند این محدودیتها را غیرفعال نکنند؛ موضوعی که به گفته او نشان میدهد بسیاری از نوجوانان خود نیز از کاهش استفاده شبانه از شبکههای اجتماعی استقبال میکنند.
اما این طرح با انتقاد احزاب مخالف روبهرو شده است. لورا تروت، سخنگوی آموزش حزب محافظهکار، گفت این پیشنهادها «هیچ منطقی ندارد.»
او افزود: «یا دولت معتقد است نوجوانان ۱۶ و ۱۷ ساله باید از شبکههای اجتماعی استفاده کنند یا نباید. محدودیتی که کاربران بتوانند بهراحتی آن را خاموش کنند، هیچ نتیجهای نخواهد داشت.»
سازمان حمایت از کودکان بریتانیا (NSPCC) نیز ضمن استقبال محتاطانه از این تصمیم اعلام کرد که این اقدامات میتواند تا حدی تجربه نوجوانان در شبکههای اجتماعی را بهبود دهد، اما بهتنهایی برای مقابله با آسیبهای فضای مجازی کافی نیست.
کریس شروود، مدیر اجرایی این سازمان، گفت اگر این سیاستها با اقدامات قویتر همراه نشود، تنها راهکاری موقت خواهد بود و نمیتواند ویژگیهای اعتیادآور طراحی شبکههای اجتماعی را که موجب افزایش زمان استفاده از صفحهنمایش و آسیب به سلامت روان و رفاه کودکان میشود، از میان بردارد.
ریچل دِ سوزا، کمیسر کودکان در انگلستان، نیز این تصمیم را «گامی مثبت» توصیف کرد و گفت بسیاری از نوجوانان تمایل دارند زمان حضور خود در شبکههای اجتماعی را کاهش دهند، اما انجام این کار برای آنها آسان نیست.
او افزود که نحوه اجرای این سیاستها و میزان اثربخشی آنها را با دقت دنبال خواهد کرد تا مشخص شود محدودیتهای پیشنهادی تا چه اندازه در حفاظت از سلامت و رفاه نوجوانان موفق خواهند بود.
باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، در گزارشی از پشت پرده تلاش نتانیاهو برای دیدار با ترامپ نوشت که برخلاف گزارشهای منتشرشده در رسانههای اسرائیلی، هیچ ملاقاتی میان نخستوزیر اسرائیل و رییسجمهوری آمریکا برای روز دوشنبه برنامهریزی یا تایید نشده بود.
به نوشته اکسیوس، انتشار گزارشهایی در رسانههای اسرائیلی مبنی بر اینکه ترامپ قرار است روز دوشنبه در کاخ سفید میزبان نتانیاهو باشد، مقامهای کاخ سفید را شگفتزده کرد؛ زیرا این دیدار هرگز در برنامه رسمی رییسجمهوری آمریکا قرار نگرفته بود.
نتانیاهو از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید در یک سال و نیم گذشته، شش بار با او در دفتر بیضی دیدار کرده است؛ رقمی بیش از دیدارهای هر رهبر خارجی دیگری با رییسجمهوری آمریکا. دیدارهای قبلی معمولاً ظرف چند ساعت یا چند روز هماهنگ میشد، اما نتانیاهو این بار بیش از دو هفته برای گرفتن وقت ملاقات تلاش کرده بود.
اکسیوس نوشت خودداری ترامپ از شتاب برای نشستن مقابل دوربینها در کنار نتانیاهو، تنها نشانه اختلاف منافع دو طرف نیست، بلکه از سرخوردگی فزاینده کاخ سفید از نخستوزیر اسرائیل، پنج ماه پس از آغاز مشترک جنگ با حکومت ایران، حکایت دارد.
ترامپ اوایل ژوئیه [نیمه اول تیر] به اکسیوس گفته بود نتانیاهو در تماس تلفنی برای تبریک دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا، خواستار سفر به واشینگتن و دیدار با او شده است. رییسجمهوری آمریکا نیز گفته بود نخستوزیر اسرائیل میتواند پس از بازگشت او از نشست ناتو در آنکارا، که روزهای هفتم و هشتم ژوئیه [۱۶ و ۱۷ تیر] برگزار شد، به کاخ سفید بیاید.
با این حال، پس از بازگشت ترامپ از ترکیه نیز هیچ ملاقاتی در برنامه او ثبت نشد.
پس از انتشار خبر درگذشت لیندزی گراهام، سناتور پیشین جمهوریخواه، دفتر نتانیاهو روز یکشنبه اعلام کرد نخستوزیر اسرائیل قصد دارد برای شرکت در مراسم خاکسپاری او به آمریکا سفر کند. دستیاران نتانیاهو در روزهای بعد به خبرنگاران گفتند او آخر هفته راهی واشینگتن میشود و روز دوشنبه با ترامپ دیدار خواهد کرد.
دفتر نتانیاهو حتی از نیروی هوایی اسرائیل خواست هواپیمای دولتی نخستوزیر را آماده کند و گروهی از مقامهای امنیتی و تشریفاتی را نیز پیشاپیش به واشینگتن فرستاد.
با این حال، دفتر نخستوزیر اسرائیل صبح پنجشنبه ۲۵ تیر اعلام کرد این سفر به دلیل به تعویق افتادن مراسم خاکسپاری گراهام لغو شده است.
دو مقام کاخ سفید به اکسیوس گفتند با وجود تمایل نتانیاهو به ملاقات با ترامپ، چنین دیداری هرگز تایید نشده و در برنامه رییسجمهوری آمریکا قرار نگرفته بود.
یکی از این مقامها گفت: «برداشت ما این بود که بیبی تلاش میکرد با اصرار و مطرح کردن مداوم موضوع، دیداری را که وجود نداشت به واقعیت تبدیل کند.»
مشخص نیست کاخ سفید درخواست نتانیاهو را صریحا رد کرده یا نه، اما به نوشته اکسیوس، روشن است که نخستوزیر اسرائیل پاسخ مثبتی دریافت نکرده بود.
مقامهای کاخ سفید با این حال احتمال دیدار ترامپ و نتانیاهو را در اواخر ماه جاری میلادی، زمانی که نخستوزیر اسرائیل برای شرکت در مراسم یادبود گراهام در کلیسای جامع ملی واشینگتن به آمریکا سفر کند، رد نکردهاند.
برخی مقامهای اسرائیلی نیز گفتهاند لغو سفر نتانیاهو ممکن است به ارزیابی او از احتمال تشدید حملات آمریکا علیه [حکومت] ایران مربوط باشد. بر اساس این ارزیابی، نخستوزیر اسرائیل ترجیح داده است در صورت واکنش تلافیجویانه جمهوری اسلامی علیه اسرائیل، در داخل کشور حضور داشته باشد.
انتقاد نتانیاهو از سیاست ترامپ در قبال ترکیه
کشمکش بر سر دیدار احتمالی نتانیاهو و ترامپ اندکی پس از آن رخ داد که نخستوزیر اسرائیل، درست پیش از سفر رییسجمهوری آمریکا به آنکارا، در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز از قصد ترامپ برای فروش جنگندههای اف-۳۵ به ترکیه انتقاد کرد.
یکی از مقامهای کاخ سفید به اکسیوس گفت ترامپ از این مصاحبه «بهشدت عصبانی» شده بود. مقام دوم نیز گفت رییسجمهوری آمریکا معتقد بود «بیبی هیچ حقی نداشت» درباره فروش این جنگندهها اظهارنظر کند.
اطلاعات اسرائیل درباره تهدید جمهوری اسلامی علیه ترامپ
در جریان سفر ترامپ به ترکیه، اسرائیل اطلاعاتی در اختیار آمریکا قرار داد که بر اساس آن، یک مقام ارشد ایرانی به یکی از همکارانش گفته بود تهران باید هنگام حضور رییسجمهوری آمریکا در آنکارا برای کشتن او تلاش کند.
مقامهای آمریکایی و اسرائیلی به اکسیوس گفتند این اطلاعات جدید باعث شد سرویس مخفی آمریکا تدابیر احتیاطی بیشتری اتخاذ کند؛ از جمله اینکه هواپیمای مورد استفاده ترامپ تغییر داده شود و او با مدل قدیمی «ایرفورس وان» پرواز کند.
با این حال، چند مقام آمریکایی گفتند این اطلاعات تنها بر یک منبع استوار بود و منابع مستقل دیگری آن را تایید نکرده بودند.
یکی از این مقامها گفت تهدید مطرحشده «بیشتر جنبه آرزومندانه داشت تا عملیاتی»؛ به این معنا که نشانهای از وجود یک برنامه مشخص و قابل اجرا برای ترور ترامپ در دست نبود.
دو منبع آگاه نیز گفتند سرویسهای امنیتی ترکیه این موضوع را بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که هیچ طرح مشخصی برای ترور رییسجمهوری آمریکا در آنکارا وجود نداشته است.
اختلاف بر سر جنگ ایران
به گزارش اکسیوس، نتانیاهو این روزها نهتنها در میان دموکراتهای واشینگتن، بلکه در حلقه نزدیکان ترامپ و بخشی از پایگاه سیاسی جنبش «ماگا» نیز بهشدت نامحبوب شده است.
شماری از مقامهای آمریکایی، از جمله جیدی ونس، معاون رییسجمهوری، نتانیاهو را متهم کردهاند که پیش از آغاز یا در جریان جنگ با ایران، پیشبینیهای بیش از حد خوشبینانهای ارائه کرده که در عمل تحقق نیافته است.
ونس روز چهارشنبه در پادکست جو روگان، برخی اعضای دولت نتانیاهو را متهم کرد که برای طولانیتر کردن جنگ، تلاش کردهاند سیاست دولت ترامپ در قبال ایران را تضعیف کنند.
این اظهارات نشاندهنده شکاف فزاینده میان واشینگتن و تلآویو درباره اهداف و مدت جنگ با حکومت ایران است. به نوشته اکسیوس، مقامهای نزدیک به ترامپ معتقدند برخی اعضای دولت اسرائیل خواهان ادامه جنگ هستند، در حالی که دولت آمریکا در پی اجرای سیاستی متفاوت در برابر تهران است.
همزمان، روز چهارشنبه ۱۰۳ نماینده دموکرات مجلس نمایندگان آمریکا به کاهش سه میلیارد دلار از کمکهای ایالات متحده به اسرائیل رای دادند؛ اقدامی که اکسیوس آن را اعتراضی کمسابقه به دولت نتانیاهو توصیف کرد.
یک رهبر یهودی نزدیک به حزب دموکرات به اکسیوس گفت این رایگیری کمتر درباره اصل کمکهای آمریکا به اسرائیل و بیشتر راهی برای ابراز مخالفت شمار زیادی از دموکراتها با نتانیاهو و دولت او بود.
اکسیوس در جمعبندی گزارش خود نوشت ماجرای دیدار برنامهریزینشده در کاخ سفید فراتر از اختلاف بر سر یک ملاقات بود و نشانه دیگری از متزلزلتر شدن موقعیت نتانیاهو در واشینگتن به شمار میرود؛ موقعیتی که بهویژه در پی اختلافها درباره جنگ ایران، پیشبینیهای تحققنیافته دولت اسرائیل و تلاش برخی مقامهای آن برای تاثیرگذاری بر سیاست تهران دولت ترامپ، بیش از گذشته تضعیف شده است.
