هشدار امنیتی سفارت آمریکا در پی فعالیت پهپادی بر فراز اربیل
سفارت آمریکا در عراق در پی حملات پهپادی روز چهارشنبه ۲۴ تیر در اربیل، از شهروندان این کشور خواست «بالاترین سطح هوشیاری» را حفظ کنند، رسانههای محلی را زیر نظر داشته باشند و از دستورهای مقامهای محلی پیروی کنند.
این سفارت هشدار داد اختلال در پروازها و بسته شدن حریم هوایی ممکن است هر لحظه و بدون اطلاع قبلی رخ دهد و بار دیگر از شهروندان آمریکایی خواست بهدلیل خطر تروریسم، آدمربایی، درگیری مسلحانه و ناآرامیهای داخلی، به عراق سفر نکنند.
نمایندگی آمریکا در عراق همچنین اعلام کرد با وجود صدور دستور خروج اجباری برای شماری از کارکنان، به فعالیت خود ادامه میدهد.
روزنامه والاستریت ژورنال با اشاره به تهدید اخیر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای بمباران کوه کلنگ گزلا نوشته است که مقامهای آمریکایی نگراناند تهران از این مجتمع زیرزمینی در حال ساخت برای پیشبرد برنامه هستهای خود استفاده کند.
در حالی که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، لحن تهدیدآمیز خود علیه ایران را تشدید کرده است، اکنون هدف جدیدی را در مرکز توجه قرار داده است: کوه کلنگ گزلا؛ محل احداث یک مجموعه زیرزمینی در نزدیکی یکی از مهمترین تأسیسات هستهای ایران.
ترامپ در گفتوگو با هیو هویت، مجری محافظهکار آمریکایی، گفت: «ما این محل را زیر نظر داریم و کوه کلنگ گزلا میتواند هدف یک حمله بزرگ و سنگین قرار بگیرد. به ایرانیها بگویید آماده باشند.»
بهنوشته والاستریت ژورنال اما اینکه دقیقا چه چیزی در این محل قرار دارد، همچنان پرسشی بیپاسخ است.
دولت دونالد ترامپ پنجشنبه ۲۵ تیر با ابلاغ مقرراتی جدید از سوی وزارت امنیت داخلی آمریکا، محدودیتهای تازهای برای مدت اعتبار ویزای دانشجویان بینالمللی، شرکتکنندگان برنامههای تبادل فرهنگی و خبرنگاران خارجی اعمال کرد.
بر اساس این قانون، ویزاهای دانشجویی نوع اِف، ویزاهای تبادل فرهنگی نوع جِی و ویزاهای خبرنگاری نوع آی، دیگر بهصورت نامحدود تا پایان دوره تحصیل یا فعالیت فرد معتبر نخواهند بود و برای آنها سقف زمانی مشخص تعیین میشود.
طبق مقررات جدید، مدت حضور دانشجویان خارجی و شرکتکنندگان برنامههای تبادل فرهنگی در آمریکا حداکثر چهار سال خواهد بود. خبرنگاران خارجی نیز با محدودیت بیشتری مواجه میشوند؛ بهطوری که مدت ویزای آنها حداکثر ۲۴۰ روز تعیین شده است. این مدت برای خبرنگاران چینی به ۹۰ روز کاهش مییابد.
طبق مقررات جدید اعلامشده، دارندگان این ویزاها همچنان میتوانند برای تمدید مدت اقامت خود درخواست ارائه کنند.
وزارت امنیت داخلی آمریکا اعلام کرده است که افزایش شمار دانشجویان و بازدیدکنندگان خارجی، نظارت بر وضعیت این افراد را دشوار کرده است.
این وزارتخانه گفته است در سال ۲۰۲۴ بیش از ۱.۸ میلیون پذیرش دانشجوی خارجی در آمریکا ثبت شده که نسبت به سال قبل بیش از ۱۱ درصد افزایش داشته است.
همچنین بیش از ۵۰۰ هزار نفر با ویزای تبادل فرهنگی و حدود ۳۷ هزار خبرنگار خارجی در همان سال وارد آمریکا شدهاند.
1 / 3
بر اساس مقررات تازه، دانشجویان تحصیلات تکمیلی برای تغییر هدف آموزشی خود یا انتقال به دانشگاه دیگر نیازمند دریافت مجوز خواهند بود. همچنین مهلت خروج دانشجویان و شرکتکنندگان برنامههای آموزشی پس از پایان دوره اقامت از ۶۰ روز به ۳۰ روز کاهش پیدا میکند.
منتقدان میگویند این تغییرات میتواند فشار بیشتری بر دانشجویان خارجی وارد کند و مسیر اقامت قانونی آنها پس از پایان تحصیل را دشوارتر سازد.
داگ رند، مقام پیشین وزارت امنیت داخلی آمریکا، هشدار داده است که این مقررات میتواند به جای کاهش بروکراسی، موانع بیشتری ایجاد کند.
دیوید بیر، مدیر مطالعات مهاجرت در موسسه کاتو، نیز گفته است محدودیتهای جدید درباره انتقال دانشگاه و تغییر برنامه تحصیلی فاقد مبنای قانونی روشن است و ممکن است دانشجویانی که سالها در آمریکا حضور داشتهاند، تنها ۳۰ روز فرصت داشته باشند تا برای ادامه اقامت خود راهحلی پیدا کنند.
چین نیز پیش از نهایی شدن این مقررات، بخش مربوط به محدودیت ویزای خبرنگاران چینی را تبعیضآمیز خوانده بود.
این قانون ۶۰ روز پس از انتشار در «فدرال رجیستر»، نشریه رسمی دولت فدرال آمریکا که قوانین جدید در آن منتشر میشود، اجرایی خواهد شد و پس از آن، افرادی که قصد ادامه حضور در آمریکا بیش از مدت تعیینشده را داشته باشند، باید برای تمدید اقامت درخواست خود را به وزارت امنیت داخلی ارائه کنند یا پس از خروج از آمریکا دوباره برای ورود اقدام کنند.
این اقدام جدید بخشی از سیاست گستردهتر دولت ترامپ برای افزایش کنترل بر روند مهاجرت قانونی و تشدید نظارت بر ورود و اقامت اتباع خارجی در آمریکا محسوب میشود.
روزنامه والاستریت ژورنال با اشاره به تهدید اخیر دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، برای بمباران کوه کلنگ گزلا نوشته است که مقامهای آمریکایی نگراناند تهران از این مجتمع زیرزمینی در حال ساخت برای پیشبرد برنامه هستهای خود استفاده کند.
در حالی که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، لحن تهدیدآمیز خود علیه ایران را تشدید کرده است، اکنون هدف جدیدی را در مرکز توجه قرار داده است: کوه کلنگ گزلا؛ محل احداث یک مجموعه زیرزمینی در نزدیکی یکی از مهمترین تأسیسات هستهای ایران.
ترامپ در گفتوگو با هیو هویت، مجری محافظهکار آمریکایی، گفت: «ما این محل را زیر نظر داریم و کوه کلنگ گزلا میتواند هدف یک حمله بزرگ و سنگین قرار بگیرد. به ایرانیها بگویید آماده باشند.»
بهنوشته والاستریت ژورنال اما اینکه دقیقا چه چیزی در این محل قرار دارد، همچنان پرسشی بیپاسخ است.
ایران در سال ۲۰۲۰ اعلام کرد ساخت این مجموعه را آغاز خواهد کرد؛ اقدامی که پس از آسیب شدید تاسیسات غنیسازی اورانیوم در نطنز در پی آنچه اقدامی خرابکارانه عنوان شد، صورت گرفت. یک سال بعد، رییس وقت سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرد این مجموعه برای استقرار تجهیزات «حساس» مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
با این حال، عملیات ساختوساز در کوه کلنگ گزلا هنوز کامل نشده و مشخص نیست که در این مجموعه در حال حاضر چه فعالیتی، هستهای یا غیرهستهای، انجام میشود. در جریان حملات هوایی اسرائیل و آمریکا به اهدافی در خاک ایران در سال گذشته و امسال نیز این سایت آنقدر مهم ارزیابی نشد که هدف حمله قرار گیرد.
با وجود این، شماری از مقامهای پیشین آمریکایی و اسرائیلی معتقدند این مجموعه که در زیر رشتهکوهی با ارتفاع بیش از ۱۵۸۵ متر از سطح دریا قرار گرفته، میتواند در هرگونه تلاش آینده تهران برای احیای برنامه هستهای خود نقشی کلیدی ایفا کند.
روزنامه والاستریت ژورنال چهارشنبه ۲۴ تیز نیز گزارش داد که به گفته مقامهای آمریکایی، ترامپ پس از چند روز دریافت گزارشهای امنیتی از مشاوران ارشد خود، در حال بررسی گزینه حمله به این کوه و تاسیسات ساخته شده در دل آن است؛ اقدامی که در چارچوب گسترش عملیات نظامی آمریکا علیه ایران مطرح شده است.
این مجموعه سالهاست تحت نظارت اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل قرار دارد، اما همچنان اطلاعات قابل توجهی درباره آن در دست نیست. جمهوری اسلامی تاکنون هیچ اطلاعات طراحی درباره این سایت در اختیار آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار نداده و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، در ماه مارس خواستار بازدید بازرسان از این محل شده بود.
در دو سال گذشته، تاسیسات اصلی هستهای ایران در نطنز و فردو، محل استقرار سانتریفیوژهای غنیسازی اورانیوم، و همچنین مجتمع اصفهان که در آن فلز اورانیوم تولید و اورانیوم به گاز قابل غنیسازی تبدیل میشد، هدف حملات سنگین آمریکا و اسرائیل قرار گرفتهاند.
ترامپ پس از حملات خرداد ماه سال گذشته، که در آن از بمبهای سنگرشکن بسیار قدرتمند علیه تاسیسات زیرزمینی فردو و نطنز استفاده شد، بارها تاکید کرده بود که برنامه هستهای ایران «کاملا نابود شده است.»
آمریکا در جریان جنگ ۴۰ روزه نیز بار دیگر این مراکز را بمباران کرد؛ اقدامی که بخشی از هدف آن دفن عمیقتر مواد شکافتپذیری بود که تصور میشود هنوز در این تاسیسات نگهداری میشوند.
اکنون که واشینگتن بار دیگر عملیات نظامی علیه جمهوری اسلامی را از سر گرفته، مقامهای آمریکایی به دنبال اهداف تازهای برای تضعیف توان تهاجمی حکومت ایران هستند.
دن شاپیرو، مقام پیشین پنتاگون در دولت بایدن، به والاستریت ژورنال گفت: «ترامپ نگران است خسارتهایی که جنگ ۱۲ روزه به برنامه هستهای ایران وارد کرد، در آینده جبران شود.»
بهگفته او، شاید مدتی طول بکشد تا جمهوری اسلامی بتواند غنیسازی اورانیوم یا سایر فعالیتهای حساس را در این مجموعه عمیق زیرزمینی آغاز کند، «اما همین موضوع کوه کلنگ گزلا را به هدفی منطقی برای حمله تبدیل میکند.»
دو ورودی تونل در شرق و غرب این مجموعه شناسایی شدهاند. اگر ایران سالن اصلی را درست در زیر خطالرأس کوه ساخته باشد، طول هر یک از این تونلها بیش از۳۰۰ متر خواهد بود.
موسسه علوم و امنیت بینالملل، اندیشکده مستقر در واشینگتن که در زمینه منع اشاعه سلاحهای هستهای فعالیت میکند، در سال ۲۰۲۲ برآورد کرد که این مجتمع میتواند فضایی بیش از ۵ هزار متر مربع را در خود جای دهد.
بهگفته این موسسه، یکی از تونلها حدود ۱۰۰ متر و دیگری ۱۴۵ متر پایینتر از قله کوه قرار دارد؛ موضوعی که نشان میدهد این مجموعه احتمالا دارای چندین طبقه زیرزمینی است. همچنین هر دو ورودی با سازههای مقاوم تقویت شدهاند.
بر اساس تصاویر ماهوارهای جدید، حکومت ایران پس از جنگ ۱۲ روزه در خرداد ۱۴۰۴ بخشی از ورودیهای شرقی را با خاک پر کرده تا از ورود خودروهای زمینی جلوگیری کند، اما ورودیهای غربی همچنان باز هستند.
عملیات ساختوساز در این سایت از پاییز گذشته، پس از حملات خرداد ماه، دوباره آغاز شده و تا روزهای اخیر نیز ادامه داشته است.
این اندیشکده معتقد است فضای موجود در زیر کوه به اندازهای بزرگ است که بتواند یک مرکز غنیسازی اورانیوم با سانتریفیوژهایی برای تولید اورانیوم با غنای تسلیحاتی را در خود جای دهد.
در گزارش این موسسه آمده است: «این مجموعه احتمالا به اندازه کافی بزرگ است که برخی فعالیتهای مرتبط با ساخت سلاح هستهای، از جمله تولید فلز اورانیوم با غنای تسلیحاتی و تبدیل آن به اجزای یک سلاح هستهای، نیز در آن انجام شود.»
بر اساس توافق موقت اخیر میان تهران و واشینگتن، جمهوری اسلامی متعهد شده بود دستکم ۴۴۱ کیلوگرم مواد شکافتپذیر با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی را که پیش از جنگ ۱۲ روزه تولید کرده بود، رقیق کند؛ مقداری که برای ساخت حدود ۱۱ سلاح هستهای کافی ارزیابی میشود. گمان میرود این مواد در تاسیسات زیرزمینی اصفهان، فردو و نطنز مدفون باشند.
با این حال، عمق زیاد تونلهای کوه کلنگ گزلا باعث شده بسیاری از کارشناسان تردید داشته باشند که حتی بمبهای سنگرشکن ۳۰ هزار پوندی آمریکا نیز بتوانند مستقیما این مجموعه را منهدم کنند.
مقامهای جمهوری اسلامی نیز پیشتر اعلام کردهاند این سایت دقیقاا با هدف مقاومت در برابر چنین حملاتی طراحی شده است.
بهگفته کارشناسان، در حملات به فردو، آمریکا مجاری تهویه این مرکز را که سالها پیش از طریق نقشهها و عملیات اطلاعاتی شناسایی شده بودند، هدف قرار داد. اما تصاویر ماهوارهای موجود تاکنون محل دقیق سامانههای تهویه احتمالی در کلنگ گزلا را آشکار نکردهاند.
متیو شارپ، پژوهشگر ارشد هستهای مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) و دیپلمات پیشین آمریکا در آژانس بینالمللی انرژی اتمی، به والاستریت ژورنال گفت: «نمیتوان انتظار داشت حملات هوایی به کلنگ گزلا همان میزان موفقیتی را داشته باشند که در فردو مشاهده شد.»
او افزود: «کلنگ گزلا در عمق بیشتری قرار دارد و برخلاف فردو، شناخت دقیقی از ساختار داخلی و نقاط آسیبپذیر آن وجود ندارد.»
با این حال، بهگفته شارپ، این مجموعه نیز کاملا مصون نیست. عملیات ساخت آن به تامین برق، انتقال تجهیزات، سامانههای خنککننده و حضور نیروهای اجرایی وابسته است و همه این بخشها میتوانند هدف حمله قرار گیرند. همچنین هدف قرار دادن ورودیهای تونل میتواند روند توسعه این مجموعه را مختل کند و هرگونه ازسرگیری فعالیتهای هستهای در آن را آشکار سازد.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، ادعای رسانههای حکومتی ایران درباره حمله نیروهای آمریکایی به یک مرکز غیرنظامی ذخیره گندم در هویزه در ۲۴ تیر را رد کرد و آن را «نادرست» خواند.
سنتکام پنجشنبه با انتشار یک پست راستیآزمایی در ایکس، اعلام کرد نیروهای آمریکا در این روز اهداف نظامی جمهوری اسلامی را در بندرعباس، خورموج، اهواز، قشم، تنب، بوشهر و کوه استک هدف قرار دادند تا توانایی ایران برای حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز را کاهش دهند.
این نهاد نظامی همچنین جمهوری اسلامی را متهم کرد که غیرنظامیانِ در حال عبور از تنگه هرمز و شهروندان کشورهای همسایه خلیج فارس را هدف قرار داده است.
جو بنت، پسر لیندسی فورمن و سخنگوی خانواده، در گفتوگو با ایراناینترنشنال از وضعیت کریگ و لیندسی فورمن، دو شهروند بریتانیایی زندانی در ایران، بهشدت ابراز نگرانی کرد. به گفته او، این دو بهدلیل صحبت درباره شرایط خود در اوین مجازات شدهاند و کریگ دو سال حبس اضافی گرفته است.
جو بنت گفت حکم دو سال حبس اضافی، بدون حضور وکیل، بدون مترجم و بدون آنکه فرصتی برای دفاع به کریگ داده شود، صادر شده است.
او افزود خانواده تاکنون هیچ حکم مکتوب یا توضیح حقوقی روشنی درباره این تصمیم دریافت نکرده و تنها از طریق کانالهای محدود موفق شده اطلاعاتی از این روند به دست آورد.
بنت به ایراناینترنشنال گفت: «برداشت ما این است که این حکم بهدلیل صحبتهای کریگ درباره نحوه برخورد با او و مادرم و شرایطی که هر دو در آن به سر میبرند صادر شده است.»
او این اتفاق را بخشی از «الگویی تکرارشونده» توصیف کرد و افزود هر بار که کریگ یا لیندسی تلاش میکنند صدای خود را به بیرون برسانند، با مجازات بیشتری مواجه میشوند.
جو بنت همچنین درباره نحوه صدور حکم تازه برای کریگ گفت اعضای خانواده مطلع شدهاند که او تصور میکرد برای ملاقات با وکیلش منتقل میشود، اما در عوض وارد اتاقی شد که دو نفر در آن حضور داشتند و همانجا به او اعلام شد دو سال دیگر به محکومیتش افزوده شده است.
بهگفته بنت، هیچ حکم کتبی، مدرک یا توضیحی درباره مبنای حقوقی این تصمیم ارائه نشده است و به همین دلیل خانواده این روند را «دادگاهی نمایشی» میدانند؛ زیرا به گفته او، «هیچ شباهتی به یک روند قضایی عادلانه و شفاف ندارد.»
سخنگوی خانواده فورمن تاکید کرد، کریگ صرفا درباره وضعیت خود و لیندسی، نبود روند قانونی مناسب، شرایط نگهداری در زندان و احساس درماندگی ناشی از ماهها بلاتکلیفی صحبت کرده بود و این اظهارات «ماهیت سیاسی نداشت».
او گفت: «کریگ فقط حقیقت آنچه بر سر دو انسان بیگناه آمده را بیان کرده است.» بنت معتقد است هدف از صدور حکم جدید، مجازات کریگ و ایجاد رعب برای واداشتن او و لیندسی به سکوت بوده است. به گفته او، این اقدام همچنین پیامی هشدارآمیز برای سایر زندانیان است که اگر درباره شرایط زندان سخن بگویند، با پیامدهای سنگینی روبهرو خواهند شد.
بنت در ادامه با اشاره به وضعیت جسمانی کریگ و لیندسی گفت اطلاعات موثق درباره شرایط آنها بسیار محدود است، اما خانواده مطلع شدهاند هر دو کاهش وزن قابل توجهی داشتهاند و از نظر جسمی بهشدت ضعیف شدهاند.
او افزود خانواده نه گزارشهای پزشکی مستقل و منظم در اختیار دارد و نه امکان تماس مستمر با آنها را پیدا کرده است. به گفته او، نگرانیهای جدی درباره دسترسی این دو زندانی به مراقبتهای پزشکی، معاینات منظم، ویتامین و سایر خدمات درمانی وجود دارد.
بنت با اشاره به اینکه کریگ پیش از این نیز مشکلات پزشکی، از جمله مشکلات دندان، داشته است، هشدار داد هر روزی که میگذرد خطر وارد آمدن آسیبهای جبرانناپذیر به سلامت آنها را افزایش میدهد و به همین دلیل دسترسی فوری پزشکان مستقل به این دو زندانی ضروری است.
او در بخش دیگری از این گفتوگو از عملکرد دولت بریتانیا نیز انتقاد کرد و گفت اگرچه مقامهای لندن بارها نگرانی خود را ابراز کردهاند، اما این موضعگیریها تاکنون به اقدام عملی منجر نشده است.
بنت گفت دولت بریتانیا هنوز این پرونده را بهعنوان «بازداشت خودسرانه» یا «گروگانگیری» به رسمیت نشناخته، نتوانسته دسترسی منظم کنسولی یا مراقبت پزشکی مستقل را تضمین کند و همچنین راهبرد روشنی برای آزادی آنها به خانواده ارائه نداده است.
او افزود: «هجده ماه است که فقط میشنویم این پرونده مطرح شده و مقامها عمیقا نگران هستند، اما مادرم و کریگ همچنان در زنداناند، وضعیت سلامتشان رو به وخامت است و اکنون کریگ نیز با حکم تازهای روبهرو شده است.»
به گفته بنت، دولت بریتانیا باید این پرونده را نه صرفا یک موضوع کنسولی، بلکه یک بحران فوری سیاسی و دیپلماتیک تلقی کند و اقدامات متناسب با آن را در دستور کار قرار دهد.
سخنگوی خانواده فورمن همچنین درباره پیامی که در صورت امکان به مادر و کریگ خواهد داد، گفت نخستین حرفش این خواهد بود که همه اعضای خانواده آنها را دوست دارند و دلتنگشان هستند.
1 / 2
او افزود در عین حال از آنها خواهد خواست که به اعتصاب غذای خود پایان دهند و گفت: «آنها دیگر لازم نیست شجاعتشان را به ما ثابت کنند. بیش از آنچه هر انسانی باید تحمل کند، استقامت نشان دادهاند. فقط میخواهیم زنده بمانند و به خانه بازگردند.»
بنت همچنین خبر داد که قرار است خانواده طی هفتههای آینده با آلیستر برت، نماینده ویژه تازه منصوبشده دولت بریتانیا، دیدار کنند.
او گفت انتظار خانواده این است که برت علاوه بر بررسی کامل پرونده، برای فراهم شدن دسترسی پزشکی مستقل، برقراری دوباره ارتباط با کریگ و لیندسی و ایجاد تماس مستقیم در سطوح عالی با مقامهای جمهوری اسلامی اقدام کند.
در پایان، بنت خطاب به مقامهای جمهوری اسلامی خواستار دسترسی فوری این دو زندانی به خدمات پزشکی مستقل و امکان تماس با خانوادههایشان شد و گفت: «اما مهمتر از همه، آنها را آزاد کنید؛ آنها انسانهای بیگناهی هستند.»
او همچنین از دولت بریتانیا خواست برنامهای روشن و فوری برای بازگرداندن این دو شهروند ارائه دهد، پرونده را رسما بهعنوان بازداشت خودسرانه به رسمیت بشناسد و آن را به بالاترین سطح سیاسی و دیپلماتیک ارجاع دهد.
بنت در پایان از جامعه جهانی خواست با افزایش فشارهای دیپلماتیک، برای آزادی کریگ و لیندسی فورمن اقدام کند و گفت اکنون مساله فقط بیعدالتی نیست، بلکه این است که آیا آنها آنقدر زنده خواهند ماند که بتوانند به خانه بازگردند.
