تقابل آرژانتین و انگلیس؛ نیمهنهایی جام جهانی زیر سایه فالکلند و «دست خدا»
تقابل آرژانتین و انگلیس در مرحله نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۶ بار دیگر خاطره یکی از حساسترین و سیاسیترین رقابتهای تاریخ فوتبال را زنده کرده است؛ دیداری که تنها یک مسابقه فوتبال نیست و خاطرات جنگ فالکلند (مالویناس) و گل جنجالی «دست خدا» دیهگو مارادونا را دوباره زنده میکند.
به گزارش گاردین، پس از پیروزی ۳ بر یک آرژانتین مقابل سوئیس و صعود این تیم به نیمهنهایی، بازیکنان آلبیسلسته در رختکن سرود غیررسمی جام جهانی با نام «ستاره چهارم» را خواندند؛ سرودی که در بخشی از آن نام «مالویناس» و «دیهگو» مارادونا کنار هم آمده است.
این سرود در طول جام جهانی بارها از سوی هواداران و بازیکنان آرژانتین خوانده شده، اما پس از مشخص شدن رویارویی دوباره با انگلیس، معنایی متفاوت پیدا کرده است.
نزدیک به چهار دهه از دیدار تاریخی جام جهانی ۱۹۸۶ میگذرد؛ مسابقهای که مارادونا ابتدا با گل معروف «دست خدا» و سپس با یکی از زیباترین گلهای تاریخ فوتبال، انگلیس را شکست داد. آن مسابقه تنها چهار سال پس از جنگ فالکلند برگزار شد و از همان زمان به نمادی فراتر از فوتبال تبدیل شده است.
پابلو کوئینتانا، آهنگساز سرود «ستاره چهارم»، درباره اشاره به مالویناس در این ترانه گفت: «پشت تیم ملی آرژانتین مردمی هستند که هنوز درد آن اتفاقات را با خود حمل میکنند، نمیخواهند تاریخشان را فراموش کنند و میخواهند در زمین فوتبال پیروز شوند.»
او که هنگام جنگ فالکلند و حتی جام جهانی ۱۹۸۶ هنوز متولد نشده بود، افزود: «بازی با انگلیس فقط یک مسابقه فوتبال نیست.»
آلدو لیوا، کهنهسرباز جنگ فالکلند و نماینده کنگره آرژانتین، نیز معتقد است پیروزی سال ۱۹۸۶ برای مردم کشورش نوعی التیام بود.
او گفت: «در فوتبال قانون و داور وجود دارد، اما در جنگ چنین چیزی نبود. بسیاری از آرژانتینیها گل "دست خدا" را نوعی احقاق حق میدانستند، زیرا معتقد بودند بریتانیا در جنگ نیز خارج از قواعد عمل کرده بود؛ بهویژه با غرق کردن ناو ژنرال بلگرانو که به کشته شدن ۳۲۳ ملوان آرژانتینی انجامید.»
ویکتور هوگو مورالس، گزارشگر مشهور اروگوئهای که گزارش تاریخی بازی ۱۹۸۶ او همچنان در آرژانتین ماندگار است، نیز گفت خاطرات آن مسابقه بار دیگر زنده شده است.
او گفت: «مارادونا پیش از بازی تاکید میکرد این فقط یک مسابقه فوتبال است، اما همه میدانستند که جنگ مالویناس در ذهن بازیکنان و مردم حضور دارد.»
مورالس افزود: «پیش از سال ۱۹۸۶، بازی آرژانتین و انگلیس فقط یک مسابقه عادی بود، اما از آن زمان به بعد، این دیدار بار سیاسی و احساسی بسیار سنگینی پیدا کرد.»
رسانههای آرژانتینی نیز با تیترهای نمادین به استقبال این مسابقه رفتهاند. شبکه کرونیکا از عبارتهایی مانند «آرژانتین مقابل دزدان دریایی انگلیسی»، «مسی؛ M یعنی مالویناس» و «دیهگو، یک بار دیگر کمکمان کن» استفاده کرده است.
روزنامه ورزشی اوله نیز یادآوری کرده که آرژانتین در این مسابقه همان پیراهن آبی جام جهانی ۱۹۸۶ را بر تن خواهد کرد؛ اتفاقی که بسیاری آن را به فال نیک گرفتهاند.
در روزهای اخیر همچنین خبر نصب بنرهایی در ورزشگاه باشگاه گودوی کروز منتشر شد؛ بنرهایی که گفته میشود در جام جهانی ۲۰۱۴ از هواداران انگلیس گرفته شده بود و رسانههای آرژانتینی آن را اقدامی تحریکآمیز توصیف کردند.
این مسابقه در شرایطی برگزار میشود که خاویر میلی، رییسجمهوری آرژانتین، بارها از مارگارت تاچر، نخستوزیر وقت بریتانیا در دوران جنگ فالکلند، تمجید کرده است؛ موضوعی که با انتقاد بسیاری در آرژانتین روبهرو شده است.
مورالس در اینباره گفت: «برای بسیاری از آرژانتینیها، شکست دادن انگلیس میتواند پاسخی سیاسی به مواضع میلی نیز تلقی شود.»
در آرژانتین، مسئله مالویناس همچنان بخشی از هویت ملی محسوب میشود و نسلهای مختلف از دوران کودکی درباره ادعای مالکیت این جزایر آموزش میبینند.
دانیل فیلموس، وزیر پیشین مسئول پرونده فالکلند، گفت: «احساس مردم آرژانتین نسبت به مالویناس حتی در سرودهای فوتبالی هم دیده میشود. آرژانتین یکی از معدود کشورهایی است که نزدیک به ۲۰۰ سال پس از از دست دادن یک سرزمین، همچنان ادعای خود را با قدرت حفظ کرده است.»
در سوی مقابل، اگرچه جنگ فالکلند در حافظه عمومی بریتانیا جایگاه کمرنگتری نسبت به آرژانتین دارد، اما این مسابقه باعث شده رسانههای انگلیسی نیز بار دیگر به این موضوع بپردازند.
روزنامه دیلی تلگراف اظهارات اخیر یکی از مقامهای آرژانتینی درباره جزایر فالکلند را بازتاب داده و همزمان گری لینهکر، مهاجم پیشین تیم ملی انگلیس، نیز به دلیل استفاده همزمان از نامهای «فالکلند» و «مالویناس» در پادکست خود، با انتقاد برخی رسانههای محافظهکار روبهرو شده است.
با این حال، بازیکنان فعلی آرژانتین تلاش میکنند تمرکز خود را روی فوتبال حفظ کنند. لئاندرو پاردس، هافبک این تیم، در آستانه مسابقه گفت: «میدانیم بازی با انگلیس برای مردم کشورمان چه اهمیتی دارد، اما در نهایت این یک مسابقه فوتبال است و تلاش میکنیم بهترین عملکرد ممکن را ارائه دهیم.»
در حالی مسئولان ورزش جمهوری اسلامی طی ماههای گذشته بارها از آماده شدن ورزشگاه آزادی برای میزبانی مسابقات فصل جدید لیگ برتر خبر داده بودند، که به یکباره اقدام به جمع آوری چمن این استادیوم کردند تا تنها استادیوم استاندارد تهران همچنان آماده میزبانی از بازیهای فوتبال نباشد.
چمن ورزشگاه آزادی در حالی جمعآوری شد که با توجه به زمان مورد نیاز برای آمادهسازی و رشد چمن جدید، این فرآیند چندین ماه طول خواهد کشید و عملا استفاده از بزرگترین ورزشگاه فوتبال ایران را تا میانه نیمفصل نخست لیگ برتر غیرممکن میکند.
این در حالی است که طی هفتههای گذشته مسئولان از تامین بودجه برای تعویض چمن و آمادهسازی ورزشگاه خبر داده بودند و انتظار میرفت آزادی پس از دو سال بازسازی، در فصل ۱۴۰۵ دوباره میزبان دیدارهای استقلال، پرسپولیس و تیم ملی باشد. با این حال، درست در آستانه آغاز لیگ، چمن ورزشگاه به طور کامل برداشته شده و هنوز زمان مشخصی برای بازگشت این استادیوم به چرخه میزبانی اعلام نشده است.
ورزشگاه آزادی در دو سال گذشته به بهانه بازسازی از دسترس فوتبال ایران خارج شد و استقلال، پرسپولیس و تیم ملی ناچار شدند مسابقات خود را در ورزشگاه قلعهحسنخان و سایر ورزشگاهها برگزار کنند. موضوعی که همواره با انتقاد گسترده هواداران همراه بوده است.
روحالله لک علیآبادی سخنگوی فراکسیون ورزش مجلس شورای اسلامی در این باره به تسنیم گفت: «اگر اخبار منتشر شده صحت داشته باشد، با یک فاجعه مدیریتی مواجه هستیم. اگر مشخص شود چمن ورزشگاه آزادی از لحاظ فنی قابلیت استفاده داشته و بدون ضرورت کارشناسی تخریب و تعویض شده، این موضوع صرفا یک اشتباه مدیریتی نیست؛ بلکه میتواند مصداق تضییع بیتالمال باشد و همه افرادی که در این تصمیم نقش داشتهاند، باید پاسخگو باشند.»
آنچه امروز برای فوتبال ایران باقی مانده، مجموعهای از وعدههای محققنشده است. ورزشگاهی که قرار بود پس از صرف هزینههای سنگین و ماهها تعطیلی، با آغاز فصل جدید دوباره در اختیار فوتبال ایران قرار گیرد، اکنون حتی چمنی برای برگزاری مسابقات ندارد.
دیدار حساس و تاریخی انگلیس و آرژانتین ناخودآگاه تداعیکننده خاطرات جام جهانی ۱۹۸۶، گل جنجالی «دست خدا» توسط دیگو مارادونا و البته تنشهای سیاسی دیرینه بر سر جزایر فالکلند است.
لیونل اسکالونی، سرمربی آرژانتین، برای دور نگه داشتن سیاست از این دیدار حساس در کنفرانس خبری پیش از بازی گفت: «حقیقت این است که این فقط یک بازی فوتبال است. من همهچیز را با هم مخلوط نمیکنم، بهویژه مسائلی که سالها پیش رخ داده است. آن دوران بخش بسیار غمانگیزی از تاریخ ما بود و کاری از دست ما ساخته نیست.»
اسکالونی درباره شرایط بدنی و خستگی بازیکنانش گفت: «ما در شرایط خوبی هستیم و واقعاً نمیتوانیم برای شروع بازی صبر کنیم. این نیمهنهایی جام جهانی است و امیدهای ما دستنخورده باقی مانده است. یک ماه و نیم پیش، اگر رسیدن به نیمهنهایی را به من پیشنهاد میدادید، بیدرنگ میپذیرفتم؛ بنابراین برایم مهم نیست چطور به اینجا رسیدهایم. نمیتوانم از بازیکنانم خرده بگیرم. خسته باشیم یا نه، برایم اهمیتی ندارد. این نیمهنهایی جام جهانی است.»
سرمربی آرژانتین همچنین درباره گل فراموشنشدنی مارادونا به انگلیس در سال ۱۹۸۶ گفت: «آن یک گل شگفتانگیز بود که در قلب همه ما حک شده است و هر عاشق فوتبالی آن را به یاد میآورد؛ گلی که از قضا مقابل انگلیس به ثمر رسید.»
تیم ملی انگلیس و آرژانتین چهارشنبه ساعت ۲۲:۳۰ در یکی از حساسترین دیدارهای نیمهنهایی جام جهانی در آتلانتا به مصاف یکدیگر میروند؛ مسابقهای که ششمین تقابل دو کشور در تاریخ این رقابتهاست و همواره با تنشهای سیاسی و فوتبالی همراه بوده است.
بازیکنان آرژانتین پس از صعود به این مرحله، در رختکن سرودی خواندند که در آن به جنگ فالکلند اشاره شده و در آن قسم خوردهاند که جام را برای «فالکلند، دیگو مارادونا و آخرین جام لئو مسی» فتح کنند.
توماس توخل، سرمربی سهشیرها، با اشاره به روحیه تهاجمی و احساسی حریف گفت: «من برخی از بازیکنان آنها را میشناسم و مربیشان بودهام. این ویژگی را حس و مشاهده میکنید؛ آنها نوعی لبه تیز تهاجمی دارند. مطمئناً آنها از تاریخ هم انرژی میگیرند. تاریخ برای آنها معنای زیادی دارد. این همان چیزی است که ما انتظارش را داریم، اما ما هم احساسات، سرسختی و ذهنیتی را که برای مقابله با آن لازم است داریم و برایش آمادهایم.»
توخل همچنین شایعات مربوط به اختلاف با جود بلینگام، ستاره تیمش، را پس از انتقاد از عملکرد فنی بازی با نروژ رد کرد و گفت: «نظرات ما هر دو از حس رقابت سرچشمه میگیرد. اگر من هم ۱۲۰ دقیقه بازی میکردم، دو گل میزدم و تمام وجودم را میگذاشتم، شاید پس از شنیدن انتقاد نیش میزدم. این یک واکنش کاملاً طبیعی برای بازیکنی با ذهنیت اوست؛ بنابراین هیچ مشکلی وجود ندارد.»
دیدار نیمهنهایی جام جهانی با شکست ۲ بر صفر فرانسه مقابل اسپانیا و ناکامی خروسها در صعود به فینال به پایان رسید. دیدیه دشان، سرمربی فرانسه، پس از این شکست در گفتوگو با شبکه M6، ناراحتی خود و بازیکنانش را ابراز کرد.
دشان گفت: «قطعا ناامیدی بزرگی است. بازیکنانم نابود شدهاند، چون ما جاهطلبی زیادی داشتیم. با این حال، باید منطقی باشیم و بپذیریم که از نظر فنی، یک پله پایینتر از حریف بودیم. مقصر اول خودمان هستیم.»
دشان همچنین از عملکرد کادر داوری انتقاد کرد و گفت: «من یک سوال میپرسم و پاسخی به آن نمیدهم: آیا این داور در حد و اندازه قضاوت در نیمهنهایی جام جهانی بود؟ این حرف را به خاطر باختمان نمیگویم، اما تصمیماتی گرفته شد که اغلب به ضرر ما بود.»
او با پذیرش برتری اسپانیا و اشاره به مصدومیت ویلیام سالیبا افزود: «علت اصلی شکست ما این بود که در خط حمله کماثرتر بودیم. اسپانیا کیفیت بهتری نشان داد و تسلط خوبی بر بازی داشت. اکنون باید خود را برای بازی ردهبندی آماده کنیم. این شکست چیزی از ارزش کارهای بزرگی که انجام دادیم کم نمیکند.»
شکست ۲ بر صفر تیم ملی فرانسه مقابل اسپانیا و ناکامی در صعود به فینال، موجی از انتقادهای شدید را علیه دیدیه دشان برانگیخته است. تصمیم او برای تعویض آدرین رابیو در بین دو نیمه و ورود مانو کونه به زمین، محور اصلی این انتقادها بوده است؛ تصمیمی که بسیاری آن را غیرقابلدرک و ناشی از ترس دانستهاند.
دشان در توجیه این تعویض به رسانهها گفت: «او یک کارت زرد گرفته بود و چیزی نمانده بود کارت دوم را هم دریافت کند. در چنین مسابقه سنگین و پرفشاری، بازی کردن با ترس از اخراج برای یک هافبک بسیار دشوار است.»
با این حال، کارشناسان فرانسوی با این استدلال متقاعد نشدند. رابیو با وجود دریافت کارت زرد در دقیقه ۹، هافبک محوری فرانسه در نیمه اول بود. یوهان میکو، ملیپوش پیشین فرانسه، در برنامهای تلویزیونی گفت: «اصلا چطور میشود در نیمهنهایی چنین منطقی داشت؟ شما بازیکن کلیدی خود را فقط به خاطر یک کارت زرد بیرون میکشید؟ رابیو تنها کسی بود که در زمین میجنگید و جریان بازی را زنده نگه میداشت.»
روزنامه اکیپ نیز با انتقاد از عملکرد منفعلانه هافبکهای دیگر، از جمله چوآمنی، نوشت که تعویض رابیو رمق خط هافبک فرانسه را گرفت. همچنین ژولین لورنز، روزنامهنگار، این تصمیم را یک فاجعه مدیریتی خواند و اظهار داشت: «رفتار دشان ناامیدکننده بود. بیرون کشیدن رابیو یک رسوایی است. او تنها کسی بود که در دوئلهای تنبهتن پیروز میشد. دشان از ابتدا تا انتهای بازی مرتکب اشتباه شد.»