مقامهای ارشد دولت آمریکا روز جمعه اعلام کردند واشینگتن ادامه مذاکرات با جمهوری اسلامی را به انتشار یک بیانیه رسمی از سوی تهران درباره تنگه هرمز مشروط کرده است. به گفته این مقامها، حکومت ایران باید تا روز شنبه بهطور علنی اعلام کند که همه مسیرهای تنگه هرمز برای عبور کشتیها باز است، هیچگونه عوارضی از کشتیها دریافت نخواهد شد و حملات به کشتیهای تجاری متوقف میشود.
به گفته مقامهای آمریکایی که در یک نشست تلفنی با گروهی از خبرنگاران سخن میگفتند، این پیام هم بهطور مستقیم و هم از طریق میانجیهای منطقهای به جمهوری اسلامی منتقل شده است. واشینگتن انتظار دارد تهران این موضع را در جریان دیدار روز شنبه عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، با بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، در مسقط اعلام کند.
بنابر گزارش رویترز یکی از مقامهای آمریکایی گفت: «آنچه از ایران میخواهیم این است که بهطور علنی اعلام کند دیگر به سوی کشتیها شلیک نخواهد کرد و همه مسیرهای تنگه هرمز باز هستند.» او هشدار داد که اگر چنین بیانیهای صادر نشود، «نتیجه خوبی» در انتظار جمهوری اسلامی نخواهد بود. مقام دیگری نیز گفت: «اگر این موضع ایران نباشد، فردا روز خوبی برای آنها نخواهد بود.»
به گزارش پولیتیکو و اکسیوس، واشینگتن علاوه بر توقف حملات، انتظار دارد تهران در بیانیه خود «بهطور صریح یا دستکم ضمنی» بپذیرد که در حملات اخیر به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز مرتکب اشتباه شده است. یکی از مقامهای آمریکایی تاکید کرد مقامهای ایرانی در گفتوگوهای خصوصی این موضوع را پذیرفته و به آمریکا گفتهاند: «اشتباه کردیم؛ بیایید گفتوگوها را ادامه دهیم.»
مقامهای آمریکایی همچنین گفتند جمهوری اسلامی به واشینگتن اطلاع داده است که حملات اخیر به کشتیرانی از سوی «بخشی سرکش» در ساختار حکومت ایران انجام شده است. به گفته آنها، نشانههایی از کشمکش قدرت میان «جریانهای تندرو و عملگرا» در داخل جمهوری اسلامی دیده میشود و همین اختلافها بر روند اجرای توافقها اثر گذاشته است.
به گفته این مقامها، سه حمله به کشتیهای تجاری در هفته جاری موجب شد دونالد ترامپ دستور دو مرحله حمله نظامی به اهدافی در ایران را صادر کند و سپس اعلام کند آتشبس [تفاهمنامه] امضاشده میان دو طرف دیگر اعتبار ندارد. با این حال، ترامپ روز جمعه تاکید کرد که مذاکرات همچنان ادامه خواهد یافت، هرچند آتشبس «پایان یافته است». او در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «جمهوری اسلامی از ما خواسته است گفتوگوها ادامه یابد. ما پذیرفتهایم، اما به آنها بهصراحت گفتهایم که آتشبس پایان یافته است.»
اکسیوس گزارش داد دولت ترامپ معتقد است جمهوری اسلامی با حملات مکرر به کشتیهای تجاری، تفاهمنامهای را که حدود سه هفته پیش میان دو طرف امضا شده بود نقض کرده است. به گفته مقامهای آمریکایی، این موضوع تردیدهای جدی درباره آمادگی و توانایی تهران برای اجرای یک توافق هستهای پیچیدهتر ایجاد کرده است.
به گفته مقامهای آمریکایی، با وجود بحران هرمز، مذاکرات هستهای در سه هفته گذشته، چه بهصورت مستقیم و چه غیرمستقیم، پیشرفتهایی داشته است و آمریکا همچنان با مقامهایی در ایران در تماس است که میگویند خواهان دستیابی به توافق هستند. به نوشته اکسیوس، با این حال، یکی از مقامها تاکید کرد که ترامپ برای ادامه مسیر دیپلماسی «فضا و زمان داده است، اما نه خیلی زیاد» و همزمان برنامهریزی برای گزینههای جایگزین نیز در جریان است.
مقامهای آمریکایی همچنین بار دیگر تاکید کردند هرگونه توافق نهایی با جمهوری اسلامی منوط به تحویل آنچه «گرد و غبار هستهای» نامیدند، خواهد بود. یکی از آنها گفت: «اگر این گرد و غبار را به ما ندهند، توافقی در کار نخواهد بود. در صورت مخالفت ایران، همچنان گزینههای نظامی، دیپلماتیک و اقتصادی روی میز است.»
در همین حال، یکی از مقامهای دولت آمریکا گفت تهران تصمیمگیری درباره برخی موضوعات مهم مذاکرات را تا پس از مراسم تشییع علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، که روز پنجشنبه برگزار شد، به تعویق انداخته بود و اکنون واشینگتن منتظر مشخص شدن موضع نهایی ایران پس از مذاکرات روز شنبه در عمان است.
