پولیتیکو: تنگه هرمز بعید است به وضعیت پیش از جنگ بازگردد
پولیتیکو در گزارشی تحلیلی نوشت با وجود آغاز دوباره عبور برخی کشتیهای گرفتار از تنگه هرمز، بعید است این گذرگاه راهبردی در کوتاهمدت، یا حتی در بلندمدت، به وضعیت پیش از جنگ بازگردد.
در این گزارش که پنجشنبه ۴ تیر منتشر شد، آمده است آتشبس شکننده به آزاد شدن بخشی از ترافیک دریایی کمک کرده، اما خطر عبور از هرمز از بین نرفته است. به نوشته پولیتیکو، برخورد یک پرتابه ناشناس با یک کشتی در حال عبور از تنگه، باعث شد سازمان بینالمللی دریانوردی بهطور موقت طرح تخلیه و عبور ایمن کشتیها را متوقف کند.
برت اریکسون، مدیر شرکت مشاوره ریسک «ابسیدین ریسک ادوایزرز»، به پولیتیکو گفت تنگه هرمز اکنون «کارکرد پیشین خود را از دست داده» و بعید است دوباره به مسیر کلیدی پیش از جنگ تبدیل شود.
به نوشته پولیتیکو، این وضعیت در کوتاهمدت میتواند قیمت کالاها، بهویژه در آسیا، را بالا نگه دارد و در بلندمدت کشورها را به سرمایهگذاری بیشتر در مسیرهای جایگزین، خطوط لوله و انرژیهای پاک برای کاهش وابستگی به هرمز سوق دهد.
رویا برومند، فعال حقوق بشر، درباره معرفی ایران به عنوان پرخطرترین کشور جهان از نظر شکنجه و خشونت حکومتی از سوی سازمان جهانی مبارزه با شکنجه، به ایران اینترنشنال گفت: «شکنجه در سازوکار عادی حکومت و شیوه حکمرانی جمهوری اسلامی به ابزاری معمول تبدیل شده و پدیدهای استثنایی نیست.»
او افزود: «نهتنها اراده سیاسی برای مبارزه با شکنجه وجود ندارد، بلکه قوه قضاییه که استقلال ندارد و برای صدور احکام خود به اعترافات اجباری متکی است، عملا زمینه شکنجه را فراهم و آن را تشویق میکند، بدون آنکه هیچگونه پاسخگویی در قبال آن وجود داشته باشد.»
جمشید برزگر، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی، به ایراناینترنشنال گفت: «جمهوری اسلامی در شرایط فعلی به دنبال گرفتن امتیازهایی از جمله در لبنان و دریافت مشوقهای اقتصادی است.»
او افزود: «تعلیق تحریمهای نفتی، آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران و صندوق ۳۰۰ میلیارد دلاری، همگی مشروط هستند و تداوم آنها به اقدامات و رفتار جمهوری اسلامی، از جمله حسن همجواری با کشورهای منطقه و قطع حمایت از گروههای نیابتی، بستگی دارد.»
یک مقام پیشین آمریکایی هشدار داد تعهد واشینگتن به «عدم مداخله در امور داخلی» ایران، مطابق تفاهمنامه اخیر، نباید به معنای قطع حمایت از مخالفان جمهوری اسلامی باشد، زیرا حلوفصل مناقشه ایران تنها با سرنگونی حکومت امکانپذیر است.
الیوت آبرامز، نماینده ویژه ایالات متحده در امور ایران در دولت نخست دونالد ترامپ و عضو ارشد اندیشکده «شورای روابط خارجی»، پنجشنبه چهارم تیر با انتشار یادداشتی در روزنامه واشینگتنپست، از توافق اخیر آمریکا با جمهوری اسلامی انتقاد کرد.
او در یادداشتی در روزنامه واشینگتنپست نوشت ترامپ زمانی بهدنبال «آزادسازی» ایران بود و در ساعات نخست جنگ اخیر گفت: «تنها چیزی که میخواهم، آزادی برای مردم است.»
یک ماه پیش از آن نیز رییسجمهوری آمریکا در جریان اعتراضات دیماه از «میهندوستان» ایرانی خواسته بود به تظاهرات حکومتی ادامه دهند و نهادهای حکومتی را به دست گیرند، زیرا «کمک در راه است».
آبرامز افزود حال تنها با گذشت پنج ماه، دولت ترامپ از این رویکرد فاصله گرفته و حمایت از مخالفان جمهوری اسلامی را کنار گذاشته است.
آمریکا و حکومت ایران ۲۵ خرداد از دستیابی به تفاهمی برای پایان جنگ خبر دادند. این یادداشت تفاهم ۲۸ خرداد به امضای ترامپ و مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، رسید.
در بند دوم این تفاهمنامه تصریح شده است: «ایالات متحده و جمهوری اسلامی متعهد میشوند به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و از مداخله در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند.»
یک مقام پیشین آمریکایی هشدار داد تعهد واشینگتن به «عدم مداخله در امور داخلی» ایران، مطابق تفاهمنامه اخیر، نباید به معنای قطع حمایت از مخالفان جمهوری اسلامی باشد، زیرا حلوفصل مناقشه ایران تنها با سرنگونی حکومت امکانپذیر است.
الیوت آبرامز، نماینده ویژه ایالات متحده در امور ایران در دولت نخست دونالد ترامپ و عضو ارشد اندیشکده «شورای روابط خارجی»، پنجشنبه چهارم تیر با انتشار یادداشتی در روزنامه واشینگتنپست، از توافق اخیر آمریکا با جمهوری اسلامی انتقاد کرد.
او در یادداشتی در روزنامه واشینگتنپست نوشت ترامپ زمانی بهدنبال «آزادسازی» ایران بود و در ساعات نخست جنگ اخیر گفت: «تنها چیزی که میخواهم، آزادی برای مردم است.»
یک ماه پیش از آن نیز رییسجمهوری آمریکا در جریان اعتراضات دیماه از «میهندوستان» ایرانی خواسته بود به تظاهرات حکومتی ادامه دهند و نهادهای حکومتی را به دست گیرند، زیرا «کمک در راه است».
آبرامز افزود حال تنها با گذشت پنج ماه، دولت ترامپ از این رویکرد فاصله گرفته و حمایت از مخالفان جمهوری اسلامی را کنار گذاشته است.
آمریکا و حکومت ایران ۲۵ خرداد از دستیابی به تفاهمی برای پایان جنگ خبر دادند. این یادداشت تفاهم ۲۸ خرداد به امضای ترامپ و مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی، رسید.
در بند دوم این تفاهمنامه تصریح شده است: «ایالات متحده و جمهوری اسلامی متعهد میشوند به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند و از مداخله در امور داخلی یکدیگر خودداری کنند.»
آبرامز در ادامه یادداشت خود، بهکارگیری عبارت «عدم مداخله» در متن یادداشت تفاهم را نمونهای کلاسیک از «نفوذ معنایی» دانست و نوشت اگر مذاکرهکنندگان آمریکایی از پیشینه طولانی و بحثبرانگیز این عبارت آگاه نبودند، همتایان آنها در حکومت ایران تقریبا بهطور قطع از آن اطلاع داشتند.
دانیل پاتریک موینیهان، سناتور پیشین آمریکایی، نفوذ معنایی را چنین تعریف کرده بود: «فرآیندی که طی آن برای توصیف واقعیتهای سیاسی، زبان دشمنان خود را به کار میگیریم.»
مفهوم «عدم مداخله» نخستین بار در سال ۱۹۸۱ مطرح شد؛ زمانی که ایالات متحده میکوشید ۵۲ شهروند آمریکایی را که حامیان جمهوری اسلامی به مدت ۴۴۴ روز به گروگان گرفته بودند، آزاد کند.
بر اساس «توافقنامه الجزایر» که در دوران ریاستجمهوری جیمی کارتر به امضا رسید، آمریکا متعهد شد که بهعنوان سیاست رسمی خود، «بهطور مستقیم یا غیرمستقیم، از نظر سیاسی یا نظامی، در امور داخلی ایران مداخله نکند».
به گفته آبرامز، دیپلماتهای جمهوری اسلامی عبارت «عدم مداخله» را از اتحاد جماهیر شوروی وام گرفته بودند. در سراسر دوران جنگ سرد، پاسخ شوروی به انتقادات درباره نقض حقوق بشر این بود که چنین اظهارنظرهایی «نامشروع» و دخالت در امور داخلی این کشور است.
لئونید برژنف، رهبر اتحاد شوروی، سال ۱۹۷۷ در تلگرامی خطاب به کارتر نوشت: «باید تاکید کنم اگر خواهان آن هستیم که روابطمان بهطور عادی توسعه یابد، نباید هیچ تلاشی برای مداخله در امور داخلی یکدیگر صورت گیرد.»
در سوی دیگر، دولت رونالد ریگان این دیدگاه را نپذیرفت که آمریکا به بهانه «عدم مداخله»، باید در برابر عملکرد جمهوری اسلامی یا هر حکومت دیگری سکوت کند.
آبرامز افزود حکومت ایران چهار دهه پیش دقیقا میدانست با پافشاری بر گنجاندن این عبارت در توافق الجزایر چه پیامی را مخابره میکند. مفهوم اصلی «عدم مداخله» این بود: «دیگر از نقض حقوق بشر انتقاد نکنید و مخالفان و دگراندیشان را مورد حمایت قرار ندهید.»
در روزهای اخیر، شهروندان با ارسال پیامهایی به ایراناینترنشنال، از تصمیم کاخ سفید برای دستیابی به توافق با جمهوری اسلامی انتقاد کردند.
شماری از مخاطبان ایراناینترنشنال در پیامهای خود این نکته را یادآوری کردند که منابع مالی در صورت آزادسازی به سفره مردم نمیرسد و صرف نیروهای نیابتی یا برنامههای نظامی حکومت میشود.
آبرامز در ادامه یادداشت خود تاکید کرد اگر غرب واقعا به آزادی در ایران اهمیت میدهد، حمایت از مخالفان حکومت در این مسیر نقشی اساسی دارد؛ از رهبران اپوزیسیون در داخل کشور و فعالان در تبعید گرفته تا میلیونها ایرانی بیزار از حکومت و صدها هزار نفری که با وجود سرکوبهای خونین، بارها علیه جمهوری اسلامی قیام کردهاند.
در این یادداشت آمده است: «این افراد به حمایت اخلاقی و سیاسی جوامع دموکراتیک نیاز دارند و خواهان آن هستند. کاهش تحریمها و آزادسازی داراییهای جمهوری اسلامی تنها مبارزه آنان را دشوارتر میکند.»
او هشدار داد نه جنگ و نه مذاکرات هیچیک راهحل مساله جمهوری اسلامی نیستند، بلکه راهحل نهایی، سقوط این حکومت است، یا به عبارت دیگر، «بازپسگیری حق ایرانیان برای دخالت در امور داخلی خود از طریق حکمرانی دموکراتیک».
آبرامز در پایان تاکید کرد دولت ترامپ باید این ادبیات زیانبار را از هرگونه توافق نهایی احتمالی با تهران کنار بگذارد و اگر قرار است این عبارت پابرجا بماند، ترامپ باید با الگوبرداری از رویکرد ریگان، این ادعا را که حمایت از ایرانیان آزادیخواه مصداق مداخله نامشروع است، بهطور قاطع رد کند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در سفر به کویت تاکید کرد واشینگتن در روند مذاکرات با جمهوری اسلامی با شرکای خود در خلیج فارس هماهنگ خواهد بود و آنها را در جریان تصمیمهای مرتبط با این مذاکرات قرار خواهد داد.
ارزیابی محمدجواد اکبرین، عضو تحریریه ایراناینترنشنال، از دستاوردهای سفر وزیر خارجه آمریکا به کشورهای حاشیه خلیج فارس
