فایننشالتایمز گزارش داد سپاه پاسداران برای تامین تجهیزات پیشرفته ارتباطات ماهوارهای ساخت چین مورد استفاده در برنامه پهپادی خود، از شرکت «تلسان» مستقر در راسالخیمه امارات متحده عربی استفاده کرده است.
این روزنامه یکشنبه سوم خرداد نوشت این تجهیزات برای «گروه صنعتی سامان» که در فهرست تحریمهای آمریکا قرار دارد، تهیه شدهاند.
بر اساس این گزارش، شرکت تلسان در اواخر سال ۲۰۲۵ انتقال حدود دو تن تجهیزات آنتن ماهوارهای، از جمله یک آنتن موتوردار ۴.۵ متری ساخت شرکت چینی «استاروین»، را از شانگهای به ایران از طریق بندر جبلعلی هماهنگ کرده است.
این معامله از آن جهت توجهها را جلب کرده که نشان میدهد یک شرکت مستقر در امارات در تامین تجهیزات ارتباطی مورد نیاز سپاه پاسداران نقش داشته است؛ نهادی که در واکنش به کارزار نظامی اخیر آمریکا و اسرائیل، امارات را هدف حملات موشکی و پهپادی خود قرار داد.
امارات بیشترین آسیب را از حملات تلافیجویانه تهران در جریان جنگ اخیر متحمل شد و جمهوری اسلامی بیش از ۲۸۰۰ پهپاد و موشک به سوی این کشور شلیک کرد، از جمله به اهداف غیرنظامی.
فعالیت شرکتهای ایرانی در امارات
با وجود موضع سختگیرانه ابوظبی در قبال جمهوری اسلامی، امارات متحده عربی پیش از جنگ بهطور سنتی مرکز فعالیت شرکتهای ایرانی در خارج از کشور بود.
به گفته تحلیلگران، امارات که طی دو دهه اخیر به قطب تجارت در منطقه تبدیل شده، در امارتهای مختلف خود مناطق آزاد تجاری ایجاد کرده است؛ مناطقی که نظارت بر مبادلات مالی و تجاری در آنها با محدودیتهایی همراه است.
همین موضوع نگرانیهایی را درباره احتمال سوءاستفاده از این مناطق برای تجارت غیرقانونی و دور زدن تحریمها افزایش داده است.
نقش شرکت مستقر در راسالخیمه
فایننشالتایمز در ادامه گزارش داد تجهیزات مورد نیاز سپاه از طریق شرکت تلسان که در راسالخیمه مستقر است، منتقل شد.
این شرکت انتقال حدود ۱.۸ تن تجهیزات آنتن ماهوارهای ساخت چین را از شانگهای به ایران، از طریق بندر کانتینری جبلعلی در دبی، هماهنگ کرد.
فایننشالتایمز با استناد به تصاویر ماهوارهای و دادههای موقعیتیابی کشتیها نوشت یک شناور ایرانی که در مرحله پایانی این انتقال در ماه نوامبر مورد استفاده قرار گرفت، با ارسال اطلاعات ناوبری جعلی برای سایر شناورها تلاش کرد سفر خود به ایران را پنهان کند.
این اسناد و تحلیلهای حملونقل نشان میدهد سپاه پاسداران حتی پس از اعمال تحریمهای غرب علیه شبکه تامین نظامیاش، همچنان از مسیر شرکتها و شبکههای تجاری مستقر در امارات برای دستیابی به فناوریهای حساس ارتباطی بهره میگرفت.
سپاه پاسداران در جریان جنگ اخیر از این توانمندیها در حملات خود علیه پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه استفاده کرد؛ حملاتی که خساراتی بر جای گذاشت و به کشته شدن ۱۳ نظامی آمریکایی منجر شد.
پیشتر شبکه سیانان به نقل از منابع آگاه گزارش داد جمهوری اسلامی در جریان آتشبس ششهفتهای بخشی از روند تولید پهپادهای خود را از سر گرفته است.
بر اساس این گزارش، حکومت ایران بسیار سریعتر از برآوردهای اولیه در حال بازسازی و احیای توان نظامی خود است.
جمهوری اسلامی با وجود تحریمهای بینالمللی، همچنان برای دور زدن محدودیتها تلاش میکند.
پیشتر والاستریت ژورنال گزارش داد شبکهای محرمانه تحت مدیریت بابک زنجانی، طی دو سال از طریق صرافی رمزارز بایننس ۸۵۰ میلیون دلار تراکنش برای تامین مالی نیروهای نظامی جمهوری اسلامی انجام داد.
به نوشته این روزنامه، این تراکنشها دستکم تا بهمن ۱۴۰۴ ادامه داشت.
شهروندان با ابراز ناامیدی از سیاستهای دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تاکید کردند توافق باعث تغییر رفتار حکومت نمیشود.
موج ناامیدی از سیاستهای ترامپ
احتمال توافق بر سر یک آتشبس ۶۰ روزه میان تهران و واشینگتن تقویت شده است و ترامپ نیز در شبکه تروثسوشال تاکید کرد که این توافق در آستانه نهایی شدن است.
یکی از شهروندان در پیامی گفت ترامپ به مردم ایران «قول کمک» داده بود و اگر با این حکومت مذاکره کند، به معنای رها کردن مردمی است که به او اعتماد کردهاند.
شهروند دیگری با انتقاد از سیاستهای ترامپ هشدار داد جمهوری اسلامی به «تعهدات» خود پایبند نمیماند و تا زمانی که این حکومت بر سر کار است، مردم ایران و جهان روی آرامش را نخواهند دید.
مخاطب دیگری با اشاره به افزایش اعدامها و سرکوبهای سیاسی در ایران، توافق احتمالی میان آمریکا و جمهوری اسلامی را نشانی از پایمال شدن خون جاویدنامان دیماه دانست.
او با تاکید بر اینکه دستیابی به توافق در نهایت به قربانی کردن مردم ایران خواهد انجامید، یادآور شد آنچه ۹۰ میلیون ایرانی خواهان آن هستند، «سرنگونی» حکومت جمهوری اسلامی است.
در پیامی دیگر، شهروندی نوشت مردم بیش از آنچه به خود و آینده تباه شدهشان نگاه کنند، به مادری فکر میکنند که فرزندش را در اعتراضات دیماه از دست داده اما امیدوار بود که ظلم پایدار نیست.
در میان پیامهای رسیده، برخی شهروندان با ابراز تردید نسبت به تاثیر اقتصادی توافق نوشتند حتی اگر پس از آن کاهش قیمتی رخ دهد، این «آرامش گذرا» جایگزین «نجات همیشگی» نخواهد شد.
تاکید برخی شهروندان بر لزوم اقدام از داخل کشور
شماری از شهروندان، نگران از تداوم جمهوری اسلامی و قطع حملات آمریکا به مواضع حکومت، بر این باورند که باید مردم سرنوشت کشور را به دست بگیرند و مسیر تغییر را از داخل رقم بزنند.
یکی از شهروندان در پیامی به ایراناینترنشنال نوشت دیگر امیدی به کمکرسانی ترامپ نیست و پس از کشته شدن نزدیک به ۴۰ هزار نفر در دیماه، «مماشات با حکومت» محلی از اعراب ندارد. به باور او، مردم ایران خود باید کار را تمام کنند.
مخاطب دیگری ضمن دعوت مردم به آمادهباش برای قیام نهایی یادآور شد: «ما خودمان باید کاری برای خود انجام بدهیم، حتی اگر تکتک ما کشته شویم. اما مرگ با شرافت بهتر از زندگی بیعدالت است.»
شهروند دیگری نیز در پیامی مشابه گفت تمام دنیا میدانند ایرانیان چه میخواهند و از وضعیت داخل کشور بهتر از هر شهروندی خبر دارند. به باور او، نفع این کشورها در سکوت است و همین نشان میدهد مردم ایران باید به خود امید ببندند.
شماری دیگر از شهروندان با انتقاد از آنچه «انتظار برای نجات» از سوی بازیگران خارجی خواندند، تاکید کردند مردم نباید چشم به تصمیمهای ترامپ بدوزند و باید از طریق مبارزه مدنی و اقتصادی و اعتصاب برای تغییر شرایط اقدام کنند.
این واکنشها در شرایطی منتشر میشود که هنوز مقامهای رسمی دو طرف جزییات تازهای درباره توافق احتمالی اعلام نکردهاند، اما افزایش گمانهزنیها به طرح دیدگاههای متفاوت و در برخی موارد تاکید بر اقدام از داخل کشور منجر شده است.
بر اساس این گزارش، افشای این استقرار نظامی زمانی رخ داد که عبدالفتاح السیسی، رییسجمهوری مصر، در سفر اخیر خود به امارات در کنار محمد بن زاید آل نهیان از جنگندههای «رافال» مصری مستقر در این کشور بازدید کرد. سیسی در این دیدار گفت: «هر آنچه به امارات آسیب بزند، به مصر آسیب زده است.»
فایننشالتایمز نوشت قاهره جزئیاتی از این ماموریت نظامی منتشر نکرده، اما اعزام نیرو ظاهراً با هدف کاهش تنشها با امارات متحده عربی صورت گرفته؛ کشوری که پیشتر از دولتهای عربی به دلیل کمک نکردن کافی در دفاع مقابل حملات حکومت ایران انتقاد کرده بود.
امارات متحده عربی که هدف اصلی حملات تلافیجویانه جمهوری اسلامی در جریان جنگ بوده، طی سالهای اخیر نقش حیاتی در حمایت اقتصادی از مصر ایفا کرده است. این کشور در سال ۲۰۲۳ با یک سرمایهگذاری ۳۵ میلیارد دلاری، به تثبیت اقتصاد بحرانزده مصر کمک کرد و همچنین حوالههای مالی صدها هزار مصری شاغل در امارات متحده عربی، منبع مهم ارز خارجی برای قاهره محسوب میشود.
به نوشته فایننشالتایمز، در ابوظبی این برداشت شکل گرفته که جنگ اخیر نشان داد کدام متحدان در شرایط بحرانی قابل اتکا هستند. انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رییس امارات متحده عربی، در ماه مارس از کشورهایی که در برابر «تجاوز ایران» واکنش کافی نشان ندادند انتقاد کرده بود.
این روزنامه همچنین نوشت جنگ اخیر، شکافهای تازهای در میان کشورهای منطقه ایجاد کرده و ائتلافهای خاورمیانه را در حال بازتعریف قرار داده است. به باور برخی تحلیلگران، محور جدیدی میان عربستان سعودی، مصر، ترکیه و پاکستان در حال شکلگیری است؛ کشورهایی که نسبت به نقش اسرائیل در بیثباتی منطقه نگرانی دارند و برای پایان دادن به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران تلاشهای دیپلماتیک انجام دادهاند.
اما امارات متحده عربی نسبت به این روند بدبین بوده و نگران است هرگونه توافق، جمهوری اسلامی را در موقعیتی قویتر حفظ کند. مایکل وحید حنا، تحلیلگر گروه بینالمللی بحران، به فایننشالتایمز گفت از نگاه ابوظبی، مشارکت مصر در میانجیگری ممکن است به معنای ایجاد نوعی همترازی سیاسی میان جمهوری اسلامی ایران و امارات متحده عربی تلقی شده باشد؛ موضوعی که برای امارات قابل پذیرش نیست. به گفته او، امارات احساس کرده میانجیها حمایت کافی از مواضع این کشور نشان ندادهاند.
فایننشالتایمز همچنین گزارش داد مصر به دقت رفتار امارات متحده عربی با پاکستان را دنبال کرده است. ابوظبی در ماه آوریل از اسلامآباد خواست بازپرداخت فوری وام ۳.۵ میلیارد دلاری را انجام دهد؛ اقدامی که برخی آن را ناشی از نارضایتی امارات از نقش پاکستان در میانجیگری میان حکومت ایران و آمریکا دانستند.
به نوشته این روزنامه، اعزام جنگندههای مصری تا حدی تنشها میان قاهره و ابوظبی را کاهش داده است. عبدالخالق عبدالله، پژوهشگر اماراتی، این اقدام را «غافلگیری خوشایند» توصیف کرد و گفت: «ما تصور میکردیم مصر مردد است و کمک چندانی نمیکند. اکنون با ایرانی بسیار تهاجمی روبهرو هستیم و این اقدام میتواند پیام مهمی برای تهران داشته باشد.»
در عین حال، نزدیکی بیشتر امارات متحده عربی به اسرائیل پس از حملات جمهوری اسلامی ایران، واکنش منفی بخشی از افکار عمومی مصر را برانگیخته است. کاربران مصری شبکههای اجتماعی بارها از روابط امارات و اسرائیل انتقاد کردهاند؛ موضوعی که به نوشته فایننشال تایمز، در ابوظبی با نارضایتی دنبال شده است.
این گزارش همچنین به اختلافهای دیرینه دو کشور درباره مسائل منطقهای اشاره میکند؛ از جمله جنگ داخلی سودان، که مصر از ارتش سودان و امارات متحده عربی متهم به حمایت از نیروهای رقیب است، و نیز روابط نزدیک ابوظبی با اتیوپی بر سر پروژه سد بزرگ نیل؛ موضوعی که قاهره آن را تهدیدی برای امنیت آبی خود میداند.
فایننشالتایمز نوشت اگرچه مصر و امارات همچنان متحد باقی ماندهاند، اما جنگ ایران شکافهای پنهان میان دو کشور را آشکار کرده و نشان داده است که فشارهای امنیتی منطقهای میتواند اتحادهای سنتی جهان عرب را بازتعریف کند.
اورزولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، از نشانههای پیشرفت در مذاکرات میان آمریکا و جمهوری اسلامی استقبال کرده و گفته است اروپا از دستیابی به توافقی حمایت میکند که به کاهش واقعی تنشها، بازگشایی تنگه هرمز و تضمین آزادی کامل کشتیرانی بدون دریافت عوارض منجر شود.
فون در لاین در پیامی در شبکه ایکس نوشت: «از پیشرفت در مسیر توافق میان آمریکا و ایران استقبال میکنم. ما به توافقی نیاز داریم که واقعاً تنشها را کاهش دهد، تنگه هرمز را بازگشایی کند و آزادی کامل ناوبری را تضمین کند. نباید به ایران اجازه داده شود به سلاح هستهای دست پیدا کند.» او همچنین تاکید کرد تهران باید اقدامات بیثباتکننده منطقهای، از جمله حمایت از نیروهای نیابتی و حملات به کشورهای همسایه را متوقف کند.
رییس کمیسیون اروپا افزود اتحادیه اروپا برای بهرهبرداری از فرصت کنونی جهت دستیابی به یک راهحل دیپلماتیک پایدار، همکاری با شرکای بینالمللی را ادامه خواهد داد و همزمان برای کاهش اثرات بحران بر زنجیرههای تامین جهانی و قیمت انرژی تلاش میکند.
اظهارات فون در لاین پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ اعلام کرد واشینگتن و تهران «تا حد زیادی» درباره یک یادداشت تفاهم برای توافق صلح مذاکره کردهاند؛ توافقی که میتواند به بازگشایی تنگه هرمز منجر شود.
در بریتانیا نیز کییر استارمر، نخستوزیر این کشور، از «پیشرفت در مسیر توافق» برای پایان دادن به جنگ ایران استقبال کرد. استارمر در پیامی نوشت: «ما با شرکای بینالمللی خود همکاری خواهیم کرد تا از این فرصت برای دستیابی به یک راهحل دیپلماتیک بلندمدت استفاده کنیم.»
این مواضع در حالی مطرح میشود که مقامهای آمریکایی گفتهاند احتمال دارد جزئیات توافق احتمالی میان [حکومت] ایران و آمریکا طی ساعات یا روزهای آینده اعلام شود؛ هرچند هنوز اختلافهایی بر سر برنامه هستهای ایران، وضعیت تنگه هرمز و دامنه کاهش تحریمها باقی مانده است.
در همین حال، منابع سیاسی اسرائیل نیز نگرانی خود را نسبت به پیامدهای توافق احتمالی ابراز کردهاند. یک مقام ارشد سیاسی اسرائیل به یینون ماگال، خبرنگار کانال۱۴ این کشور گفته است تلآویو به واشینگتن اطلاع داده که «صرفنظر از دستیابی یا عدم دستیابی به توافق، آزادی عمل عملیاتی خود را در همه جبههها، از جمله لبنان، حفظ خواهد کرد.»
این اظهارات نشان میدهد با وجود افزایش امیدها به پیشرفت دیپلماتیک، اختلافها بر سر نحوه مهار برنامه هستهای ایران، نقش منطقهای تهران و آینده درگیریهای نیابتی همچنان از چالشهای اصلی مسیر توافق باقی مانده است.
