دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه ۲۸ اردیبهشت اعلام کرد که حمله برنامهریزیشده سهشنبه به جمهوری اسلامی را متوقف کرده تا فرصتی برای انجام مذاکرات برای پایان دادن به جنگ فراهم شود؛ اقدامی که پس از ارسال یک پیشنهاد جدید صلح از سوی تهران به واشینگتن صورت گرفته است.
ترامپ گفت: «ما بزرگترین ارتش جهان را داریم. ما اجازه نخواهیم داد ایران سلاح هستهای داشته باشد، بنابراین این سه کشور به علاوه کشورهای دیگر با من تماس گرفتند و آنها بهطور مستقیم با مردم ما و در حال حاضر با ایران در ارتباط هستند و به نظر میرسد احتمال بسیار خوبی وجود دارد که بتوانند به نتیجهای برسند. اگر بتوانیم این کار را بدون بمباران وحشتناک انجام دهیم، بسیار خوشحال خواهم شد.»
ترامپ گفت: «به ارتش آمریکا دستور دادهام حمله برنامهریزیشده به ایران برای فردا انجام نشود، اما همچنین به آنها دستور دادهام که در صورت نرسیدن به یک توافق قابل قبول، در هر لحظه آماده اجرای یک حمله کامل و گسترده علیه ایران باشند.»
خبرگزاری رویترز در گزارشی تاکید که پیشتر هیچ حملهای بهطور رسمی اعلام نشده بود و این خبرگزاری نتوانسته مشخص کند که آیا تدارکاتی برای حملاتی که بهمعنای ازسرگیری جنگی باشد که ۹ اسفند آغاز شد، انجام شده است یا نه.
بهگزارش رویترز، ترامپ که برای دستیابی به توافقی جهت بازگشایی تنگه هرمز تحت فشار است، پیشتر نیز ابراز امیدواری کرده بود که توافق برای پایان جنگ نزدیک است و همزمان تهدید کرده بود در صورت عدم توافق، حملات سنگینی علیه جمهوری اسلامی انجام خواهد داد.
او در پیام خود نوشت که رهبران قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی از او خواستهاند حمله را متوقف کند، زیرا «توافقی حاصل خواهد شد که برای ایالات متحده آمریکا، همه کشورهای خاورمیانه و فراتر از آن بسیار قابل قبول خواهد بود.»
او جزئیاتی درباره این توافق ارائه نکرد اما گفت: «ما به اسرائیل اطلاع دادهایم، به افراد دیگری در خاورمیانه که با ما در ارتباط بودهاند نیز اطلاع دادهایم و این یک تحول بسیار مثبت است، اما خواهیم دید که آیا به نتیجهای میرسد یا خیر.»
او افزود: «ما دورههایی داشتهایم که فکر میکردیم تقریباً به توافق نزدیک شدهایم و به نتیجه نرسیدیم، اما این کمی متفاوت است.»
ترامپ ضمن تاکید دوباره بر این موضوع که تهران نباید به سلاح هستهای دست یابد، در پاسخ به پرسش شبکه خبری سیانان درباره ایران گفت: «ما کشوری را که قرار بود به سلاح هستهای دست پیدا کند متوقف کردیم و عملا ارتش آن را نابود کردیم. آنها دیگر نیروی دریایی ندارند. نیروی هوایی ندارند. تقریبا از نظر نظامی نابود شدهاند. این موضوع کوچکی نیست. مسالهای بسیار بزرگ است.»
او افزود: «ما همین حالا هم میتوانیم منطقه را ترک کنیم. بازسازی آن وضعیت برای آنها ۲۵ سال زمان خواهد برد. فکر میکنم آخرین چیزی که اکنون به آن فکر میکنند مساله هستهای است. حالا باید این موضوع را به صورت مکتوب ثبت کنند.»
رییسجمهوری آمریکا اضافه کرد: «ما کاملا ارتش آنها را نابود کردهایم. رهبری آنها را از بین بردیم. همانطور که میدانید رهبرانشان دیگر وجود ندارند. رهبران رده اول از بین رفتهاند. رهبران رده دوم هم از بین رفتهاند و اکنون با نیمی از رده سوم درگیر هستیم.»
ترامپ همچنین گفت: «فکر میکنم پیشرفت بسیار زیادی داشتهایم و موضوع بسیار ساده است. ما نمیخواهیم وارد چنین وضعیتی شویم.»
او افزود: «من گفتم یک سفر کوتاه به خاورمیانه خواهیم داشت و با ایران روبهرو خواهیم شد چون آنها بهشدت دنبال دستیابی به سلاح هستهای هستند و تنها دلیلی که آن را میخواهند استفاده از آن است. گفتم از انجام این کار خوشم نمیآید، چون اوضاع برای ما بسیار خوب پیش میرفت اما این مهمترین کاری است که میتوانیم انجام دهیم. ما نمیتوانیم اجازه دهیم ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند.»
ترامپ اضافه کرد: «پس این کار را انجام دادیم و وقتی انجامش دادیم با مقداری مقاومت روبهرو شدیم اما در نهایت آنها را نابود کردیم.»
او همچنین گفت: «ما یک دیوار فولادی عظیم داریم که هیچ قایقی نمیتواند از آن عبور کند، محاصرهای که هیچ قایقی قادر به عبور از آن نیست، و حتی یک قایق هم نتوانسته از محاصره ما عبور کند.»
این اظهارات پس از آن مطرح شد که اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، تایید کرد دیدگاههای تهران «از طریق پاکستان به طرف آمریکایی منتقل شده است».
بقایی نیز از جزییات تازهترین پیشنهاد صلح جمهوری اسلامی سخن نگفت. آمریکا پیشنهادهای قبلی تهران را ناکافی خوانده و آنها را رد کرده بود.
یک منبع پاکستانی نیز در گفتوگو با رویترز تایید کرد که اسلامآباد، که از زمان میزبانی تنها دور مذاکرات صلح در ماه گذشته، نقش انتقال پیام میان طرفین را بر عهده داشته، آخرین پیشنهاد تهران را به واشینگتن منتقل کرده است. با این حال، این منبع گفت پیشرفت در مذاکرات دشوار بوده است.
این منبع پاکستانی افزود: «دو طرف مدام خطوط هدف خود را تغییر میدهند.»
او اضافه کرد: «زمان زیادی نداریم.»
پیشنهادی مشابه پیشنهادهای قبلی
یک مقام ارشد جمهوری اسلامی که نامش اعلام نشده به خبرگزاری رویترز گفت پیشنهاد جدید تهران در بسیاری از جنبهها مشابه پیشنهاد قبلی جمهوری اسلامی است که ترامپ هفته گذشته آن را «مزخرف» توصیف کرده بود.
این پیشنهاد در گام نخست بر پایان جنگ، بازگشایی تنگه هرمز، که مسیر اصلی انتقال نفت است و تهران عملاا آن را مسدود کرده، لغو تحریمها، برچیدن محاصره دریایی و آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران تمرکز دارد.
به گفته این منبع، موضوعات بحثبرانگیز مربوط به برنامه هستهای ایران و غنیسازی اورانیوم به مراحل بعدی مذاکرات موکول خواهد شد.
با این حال، بهنوشته رویترز در نشانهای از نرمتر شدن موضع واشینگتن، این مقام ارشد جمهوری اسلامی گفت آمریکا روز دوشنبه با آزادسازی یکچهارم از داراییهای مسدودشده ایران، به ارزش دهها میلیارد دلار در بانکهای خارجی موافقت کرده است. تهران خواهان آزادسازی کامل این داراییهاست.
این مقام همچنین گفت واشینگتن در زمینه ادامه برخی فعالیتهای هستهای صلحآمیز ایران تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی انعطاف بیشتری نشان داده است.
ایالات متحده تhیید نکرده که در مذاکرات با چنین مواردی موافقت کرده باشد.
خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران نیز به نقل از منبعی ناشناس گزارش داد که آمریکا موافقت کرده است در طول مذاکرات، تحریمهای نفتی ایران را لغو کند.
مقامهای بلافاصله به این گزارش واکنش نشان ندادند، اما یک مقام آمریکایی که نخواست نامش فاش شود، در گفتوگو با رویترز این ادعا را نادرست خواند.
دونالد ترامپ نیز دوشنبه پس از آنکه اعلام کرد حمله برنامهریزیشده به جمهوری اسلامی را فعلا متوقف کرده است، به نیویورکپست گفت: «پس از دریافت پاسخ اخیر جمهوری اسلامی درباره مذاکرات، دیگر تمایلی به دادن هیچ امتیازی به تهران ندارد.»
پس از این اظهارات و ابراز خوشبینی ترامپ درباره احتمال رسیدن به توافقی با جمهوری اسلامی، لیندسی گراهام، سناتور ارشد جمهوریخواه و از حامیان دونالد ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «هرگونه توافق میان واشینگتن و تهران باید برای تایید به کنگره ارائه شود همانطور که در دوره ریاستجمهوری اوباما درباره برجام،این روند طی شد.»
او افزود: «اگر بتوانیم از طریق راهحلهای دیپلماتیک و در عین حال با تحقق اهداف امنیت ملیمان به این درگیری پایان دهیم، این دستاورد بزرگی خواهد بود.»
گراهام نوشت ترامپ خواستار آن است که «تنگه هرمز باید بدون هیچگونه مداخلهای از سوی ایران باز بماند»، «ایران باید برنامه موشکهای بالستیک دوربرد و هرگونه تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای را کنار بگذارد» و «حمایت از تمامی گروههای نیابتی تروریستی در منطقه را متوقف کند.»
گراهام نوشت: «اما اینکه بگویم نسبت به اینکه ایران واقعا با شرایطی موافقت کند که این توافق را بهطور اساسی متفاوت از برجام کند، یا وارد توافقی شود که در بلندمدت دوام بیاورد، تردید دارم.»
خبرگزاری رویترز، عصر دوشنبه ۲۸ اردیبهشت در گزارشی کوتاه به نقل از یک منبع ارشد حکومت ایران نوشت: «ایالات متحده در مورد اجازه دادن به ایران برای حفظ فعالیتهای هستهای محدود و صلحآمیز، تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی، انعطاف نشان داده، اما تاکنون فقط با آزادسازی یکچهارم داراییهای مسدودشده ایران، طبق یک جدول زمانی مرحلهای، موافقت کرده است.»
به گفته این منبع، جمهوری اسلامی از آمریکا میخواهد در هر دو موضع خود تجدیدنظر کند.
این منبع همچنین گفت ایران در پیشنهاد تازه خود بار دیگر بر «تضمین پایان جنگ، بازگشایی تنگه هرمز و لغو تحریمهای دریایی» تمرکز کرده است.
اکسیوس: پیشنهاد تازه ایران پیشرفت معناداری برای پایان جنگ نیست
ساعتی پس از انتشار این گزارش در رویترز، رسانه آمریکایی اکسیوس به نقل از «یک مقام ارشد آمریکایی و یک منبع مطلع از موضوع» نوشت: «ایران پیشنهاد بهروزشدهای برای توافقی با هدف پایان دادن به جنگ ارائه کرده است، اما کاخ سفید معتقد است این پیشنهاد پیشرفت معناداری محسوب نمیشود و برای دستیابی به توافق کافی نیست.»
مقام ارشد آمریکایی به این رسانه گفت طرح پیشنهادی تازه جمهوری اسلامی که یکشنبهشب از طریق میانجیهای پاکستانی با آمریکا در میان گذاشته شد، در مقایسه با نسخه قبلی حاوی «بهبودهایی نمادین» است.
به نوشته اکسیوس، پیشنهاد جدید شامل توضیحات بیشتری درباره تعهد جمهوری اسلامی به دنبال نکردن سلاح هستهای است، اما تعهدات مشخصی درباره تعلیق غنیسازی اورانیوم یا تحویل ذخایر موجود اورانیوم با غنای بالا در آن دیده نمیشود.
رویترز نیز درباره این نسخه پیشنهادی نوشت که در آن مسائل جنجالیتر مربوط به برنامه هستهای جمهوری اسلامی و غنیسازی اورانیوم، که همچنان دشوارترین بخشهای مذاکرات به شمار میروند، به دورهای بعدی گفتوگوها موکول شدهاند.
این مقام ارشد آمریکایی به اکسیوس گفت اگر ایران موضع خود را تغییر ندهد، آمریکا ناچار خواهد شد مذاکرات را «از طریق بمبها» ادامه دهد.
رویترز بعد از ظهر دوشنبه ۲۸ اردیبهشت به نقل از یک منبع پاکستانی گزارش داده بود که این کشور پیشنهاد جدید جمهوری اسلامی برای پایان دادن به جنگ را به ایالات متحده تحویل داده است. این پیشنهاد در واقع نسخه تازه و بازنگریشدهای از آخرین طرح صلحی است که آمریکا به جمهوری اسلامی ارائه داده بود.
این منبع پاکستانی جزئیاتی درباره پیشنهاد بازنگریشده ارائه نکرد و در پاسخ به اینکه آیا پر کردن شکافها زمانبر خواهد بود، گفت که طرفها «مدام شرطها و خواستههای خود را تغییر میدهند» و افزود: «ما زمان زیادی نداریم.»
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز بعدتر تایید کرد که دیدگاههای تهران «از طریق پاکستان به طرف آمریکایی منتقل شده است»، اما جزئیاتی ارائه نکرد.
رسانههای جمهوری اسلامی چه میگویند؟
پیشتر خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران، به نقل از «یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده» نوشت که آمریکا بر خلاف متنهای پیشنهادی قبلی خود، در متن جدید پذیرفته است که در جریان مذاکره از اعمال تحریمهای نفتی علیه جمهوری اسلامی چشمپوشی کند.
تسنیم نوشته است: «وِیو کردن تحریمها [اشاره به کلمه انگلیسی waive که احتمالا در متن پیشنهادی بهکار رفته است] به معنای معافیت یا اسقاط موقت تحریمهاست. اما ایران تاکید دارد که لغو همه تحریمها باید جزو تعهدات آمریکا باشد.»
مقام ارشد آمریکایی درباره این اظهارات به آکسیوس گفت: ««ما واقعا پیشرفت زیادی ندیدیم. امروز در نقطه بسیار حساسی قرار داریم. فشار بر آنهاست تا به شکل درست پاسخگو باشند.»
او افزود: «ما به گفتوگویی واقعی، محکم و جزئینگر [درباره برنامه هستهای] نیاز داریم. اگر چنین چیزی اتفاق نیفتد، ما گفتوگو را با بمبها ادامه خواهیم داد، چیزی که مایه تاسف خواهد بود.»
او همچنین تاکید کرد که دو کشور مذاکرات مستقیم ندارند، اما درگیر گفتوگوهای غیرمستقیماند تا تلاش کنند بر سر اینکه این مذاکرات چه شکلی خواهد داشت، به اجماع برسند.
در حالی که به نظر میرسد مذاکرات به بنبست خورده و طرفین تنها در حال تصحیح و ویرایش طرحهای پیشنهادی یکدیگر هستند، ناظرانْ آتشبس کنونی میان جمهوری اسلامی و آمریکا را شکننده میدانند. دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده هفته گذشته پیش از سفر به چین آتشبس را به بیماری در حال احتضار تشبیه کرد که با اتصال به دستگاه زنده است.
از سوی دیگر، طی یک هفته گذشته حملات پراکندهای به جزایر و بندرهای جنوب ایران و همینطور خاک عربستان سعودی و امارات متحده عربی گزارش شد.
بنبست مذاکرات و سایه سنگین حملات گسترده
یکی از خواستههای اصلی واشینگتن که از ابتدای مذاکرات به میانجیگری پاکستان همچنان بر آن تاکید دارد برچیده شدن برنامه هستهای جمهوری اسلامی است. افزون بر این، آمریکا از جمهوری اسلامی میخواهد دست از محاصره تنگه هرمز بر دارد.
در مقابل، جمهوری اسلامی خواستار پرداخت غرامت بابت خسارتهای جنگ، پایان محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا و توقف درگیری در همه جبههها، از جمله در لبنان، شده است؛ جایی که اسرائیل با شبهنظامیان حزبالله، گروه مورد حمایت ایران، میجنگد.
ترامپ در پایان هفته در پستی در تروث سوشال نوشت که «ساعت برای ایران در حال تیکتاک کردن است» و افزود که «آنها بهتر است سریع، خیلی سریع، دست به کار شوند، اگرنه چیزی از آنها باقی نخواهد ماند. زمان حیاتی است!»
اکسیوس یکشنبه ۲۷ اردیبهشت نوشت که انتظار میرود ترامپ روز سهشنبه جلسهای با مشاوران ارشد امنیت ملی خود داشته باشد تا گزینههای ازسرگیری اقدام نظامی را بررسی کنند.
ترامپ پنجشنبه گذشته در گفتوگویی با شان هنیتی، مجری شبکه فاکس نیوز، هشدار داده بود که صبر او در قبال [حکومت] ایران رو به پایان است.
او در این مصاحبه گفت: «دیگر خیلی صبر نخواهم کرد. آنها باید توافق کنند. هر فرد عاقلی توافق میکند، اما شاید آنها دیوانه باشند.»
بر اساس این گزارش که دوشنبه ۲۸ اردیبهشت منتشر شد، تصاویر ماهوارهای ثبتشده در ۲۶ اردیبهشت، حضور ۲۳ نفتکش را در اطراف جزیره خارک نشان میدهد. این نفتکشها یا در لنگرگاههای اطراف مستقر بودهاند یا در اسکلههای بارگیری نفت خام و گاز مایع، پهلو گرفتهاند.
بلومبرگ ۲۲ اردیبهشت نیز در گزارشی نوشت تصاویر ماهوارهای اروپایی نشان میدهد در روزهای ۱۸، ۱۹ و ۲۱ اردیبهشت هیچ نفتکش اقیانوسپیمایی در پایانه نفتی جزیره خارک دیده نشده است. موضوعی که به گفته این رسانه، نخستین توقف طولانی صادرات نفت ایران از آغاز جنگ محسوب میشود.
بر اساس این گزارش، از زمان شروع حملات آمریکا و اسرائیل به جمهوری اسلامی در ۹ اسفند ۱۴۰۴، پایانه خارک حتی در جریان جنگ نیز به بارگیری نفت ادامه داده بود و نفتکشها پس از پر شدن، بهدلیل محاصره دریایی آمریکا در خلیج فارس، به عنوان مخازن شناور استفاده میشدند.
بلومبرگ در ادامه گزارش تازه خود نوشت که تصاویر جدید را بررسی کرده و تحلیلهای گروه «اتحاد علیه ایران هستهای» (United Against Nuclear Iran)، یک نهاد غیرانتفاعی مستقر در آمریکا که بر بررسی سیاستهای مرتبط با جمهوری اسلامی تمرکز دارد، نیز آن را تایید کرده است.
این گزارش افزود که تعداد نفتکشهای حاضر در خارک در مقایسه با ۲۴ فروردین ۱۴۰۵ (۱۳ آوریل) - درست پیش از آنکه ناوهای آمریکایی در دریای عمان برای بازرسی و توقیف کشتیها مستقر شوند - افزایش چشمگیری داشته است.
در آن زمان تنها چهار نفتکش در این منطقه دیده شده بودند.
بلومبرگ پیش از این نوشته بود که اگر فعالیت پایانه خارک همچنان متوقف بماند، فشار بر دیگر تاسیسات ذخیرهسازی نفت ایران بیشتر خواهد شد.
شرکت تحلیلی کپلر پیشبینی کرده است تهران احتمالا تا اواخر ماه می (۱۳ روز دیگر) امکان ادامه تولید بدون فضای ذخیرهسازی جدید را خواهد داشت.
همزمان، فاتح بیرول، رییس آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، ۲۸ اردیبهشت اعلام کرد بهدلیل «جنگ ایران» و بسته شدن تنگه هرمز به روی کشتیرانی، ذخایر تجاری نفت به سرعت در حال کاهش است و تنها برای چند هفته دیگر کفایت میکند.
بیرول که در نشست وزیران دارایی گروه هفت در پاریس حاضر شد، به خبرنگاران گفت آزادسازی ذخایر راهبردی نفت روزانه ۲.۵ میلیون بشکه نفت به بازار اضافه کرده است، اما تاکید کرد که این ذخایر «بیپایان نیستند».
او افزود با آغاز فصل کشت بهاره و سفرهای تابستانی در نیمکره شمالی، ذخایر نفتی سریعتر کاهش خواهند یافت، زیرا تقاضا برای گازوئیل، کود شیمیایی، سوخت جت و بنزین افزایش پیدا میکند.
سپاه پاسداران در فهرست سازمانهای تروریستی اتحادیه اروپا قرار گرفته است.
بر اساس گزارش یوروپل که دوشنبه ۲۸ اردیبهشت منتشر شد، این عملیات به رهبری «واحد ارجاع اینترنتی اتحادیه اروپا» (EU IRU) وابسته به یوروپل انجام شد و بر شناسایی و مختل کردن حضور آنلاین سپاه پاسداران تمرکز داشت. حضوری که برای انتشار تبلیغات، جذب نیرو و جمعآوری منابع مالی استفاده میشد.
یوروپل اعلام کرد ۱۹ کشور از جمله آلمان، اسپانیا، اوکراین، ایتالیا، سوئد، فرانسه، هلند و آمریکا، در این عملیات مشارکت داشتند.
مقامها بین ۲۵ بهمن ۱۴۰۴ تا هشتم اردیبهشت ۱۴۰۵، در چند مرحله هماهنگ، به جمعآوری اطلاعات، تطبیق اهداف و ارسال درخواستهای مشترک برای حذف محتوا از پلتفرمهای آنلاین پرداختند.
ویدیوهای هوش مصنوعی و فراخوان «گرفتن انتقام خامنهای»
به گفته یوروپل، این محتواها در شبکههای اجتماعی، سرویسهای استریم، وبسایتهای وبلاگی و سایتهای مستقل منتشر شده بودند و به زبانهای مختلف، از جمله فارسی، عربی، انگلیسی، فرانسوی، اسپانیایی و اندونزیایی، انتشار مییافتند.
محتواهای شناساییشده شامل سخنرانیهایی با روایتهای مذهبی درباره «شهادت» و پیامهای سیاسی تند، ویدیوهای تولیدشده با هوش مصنوعی در ستایش سپاه پاسداران، و فراخوانهایی برای «انتقامگیری از کشتهشدن علی خامنهای» بوده است.
یوروپل همچنین اعلام کرد بررسی ارتباط میان وبسایتهای چندزبانه وابسته به سپاه پاسداران، اطلاعات مهمی درباره ساختار شبکه تبلیغاتی آنلاین این نهاد در اختیار محققان قرار داده است.
بر اساس این گزارش، تحقیقات درباره نحوه انتشار و تقویت تبلیغات سپاه پاسداران به شناسایی و حذف بیانیهها و ویدیوهای تولیدشده بهوسیله گروههای همسو و نیابتی، از جمله انصارالله یمن، جهاد اسلامی فلسطین، حزبالله لبنان و حماس، نیز کمک کرده است.
حذف حسابهای مرتبط با سپاه پاسداران
یوروپل اعلام کرد در جریان این عملیات، حساب اصلی سپاه پاسداران در شبکه اجتماعی ایکس (X) که بیش از ۱۵۰ هزار دنبالکننده داشت، در اتحادیه اروپا مسدود شد و هزاران لینک دیگر نیز حذف شدند یا همچنان در حال بررسی برای حذف هستند.
این نهاد همچنین اعلام کرد سپاه پاسداران برای حفظ حضور آنلاین خود به شبکهای از شرکتهای میزبانی اینترنتی در کشورهای مختلف، از روسیه تا آمریکا، متکی بوده است؛ موضوعی که به گفته یوروپل، نشاندهنده تلاش این شبکه برای حفظ تابآوری دیجیتال خود است.
مقامها همچنین استفاده از تراکنشهای رمزارزی برای تامین مالی و تقویت فعالیتهای آنلاین سپاه پاسداران را شناسایی کردند. روشی که به گفته یوروپل، با هدف دور زدن محدودیتهای مالی سنتی به کار گرفته شده است.
یوروپل تاکید کرد این عملیات بخشی از تلاشهای گستردهتر اتحادیه اروپا برای مقابله با فعالیت شبکههای تروریستی در فضای دیجیتال و محدود کردن توانایی آنها برای تبلیغ، جذب نیرو و گسترش نفوذ آنلاین است.
این رسانه آمریکایی، در تحلیلی نوشته کریم سجادپور که یکشنبه ۲۷ اردیبهشت منتشر شد، امارات را نماد مدلی مبتنی بر ثبات، توسعه و پیوند با اقتصاد جهانی توصیف کرد و جمهوری اسلامی را حکومتی دانست که هویت آن با بیثباتی، جنگهای نیابتی و تخریب گره خورده است.
به نوشته آتلانتیک، تهران اکنون با تکیه بر همین ویژگی، در پی پیش بردن هدفی است که مقامهایش آن را «کشتن ایده دبی» خواندهاند؛ در حالی که جنگ آمریکا با ایران تاکنون همان بیثباتیای را تولید کرده که جمهوری اسلامی از آن تغذیه میکند و همان ثباتی را به خطر انداخته که امارات به آن وابسته است.
در ابتدای این مقاله آمده است: «جمهوری اسلامی در دوران صلح یک شکستخورده تمامعیار است؛ حکومتی دینی و ورشکسته که مهمترین صادراتش، بهترین مغزهای کشور است. اما در زمان جنگ و بیثباتی، یک مزیت ساختاری دارد: آستانه تحملش در برابر رنج مردم خود بهطرزی خارقالعاده بالاست؛ سطحی که کمتر دولتی توان رقابت با آن را دارد.»
«کشتن ایده دبی»
سجادپور در این مقاله از دو نماد برای بسط ایده اصلی خود استفاده کرده است: شاهین، بهعنوان نماد امارات متحده عربی در برابر لاشخور. ستون اصلی این مقاله بر تقابل میان دو مدل حکمرانی استوار است: امارات بهعنوان کشوری که موجودیت سیاسی و اقتصادی خود را بر رفاه، ثبات، گشودگی و اتصال به جهان بنا کرده، و جمهوری اسلامی بهعنوان حکومتی که از جنگ، دشمنی ایدئولوژیک و بیثباتی منطقهای نیرو میگیرد.
در این مقاله، حملات جمهوری اسلامی به امارات نه صرفا تعرض به خاک یک کشور همسایه، بلکه تلاشی برای هدف گرفتن ایدهای توصیف شده است که دبی و امارات نمایندگی میکنند: امکان ساختن کشوری موفق، ثروتمند، جهانی و باثبات در خلیج فارس.
به نوشته سجادپور، تهران از آغاز جنگ اخیر، عمدتا نه پایگاههای نظامی آمریکا در امارات، بلکه زیرساختهایی را هدف قرار داده که این کشور را به قطب حملونقل، تجارت، مالی و گردشگری جهان تبدیل کردهاند؛ از جمله فرودگاه بینالمللی دبی، مرکز مالی بینالمللی دبی، برجالعرب و بندر جبلعلی.
او نوشت هدف جمهوری اسلامی، همانطور که در رسانههای حکومتی ایران نیز بیان شده، «کشتن ایده دبی» است؛ ایدهای که برای بسیاری از ایرانیان یادآور چیزی است که ایران میتوانست باشد اما تحت حاکمیت جمهوری اسلامی به آن نرسید.
شاهین در برابر لاشخور
در این تحلیل، نویسنده با مقایسه تاریخی میان شیخ زاید بن سلطان آل نهیان، بنیانگذار امارات، و روحالله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی، دو جهانبینی متفاوت را در برابر هم قرار میدهد: یکی بر پایه این پرسش که «چه میتوان ساخت؟» و دیگری بر پایه این پرسش که «چه کسی باید نابود شود؟»
به نوشته این مقاله در دوران صلح، مدل امارات دست بالا را دارد، اما در دوران جنگ، جمهوری اسلامی از مزیتی خطرناک برخوردار میشود؛ زیرا نابود کردن فرودگاه، ترساندن سرمایهگذار و بستن مسیرهای تجاری بسیار آسانتر از ساختن شهرهای جهانی، جذب سرمایه و ایجاد ثبات است.
به نوشته سجادپور، جنگ آمریکا با ایران تاکنون همان بیثباتیای را تولید کرده که جمهوری اسلامی از آن تغذیه میکند و همان ثباتی را به خطر انداخته که امارات و دیگر کشورهای خلیج فارس برای بقا و موفقیت خود به آن وابستهاند.
او هشدار داد که جمهوری اسلامی حتی بدون پیروزی نظامی مستقیم، میتواند از راه تخریب اعتماد، فراری دادن سرمایه و تهدید مسیرهای انرژی و تجارت جهانی، به مدل موفق امارات ضربه بزند.
پیروزی چیزی نیست جز صلحی که مانع بیثباتسازی جمهوری اسلامی شود
در بخش پایانی، سجادپور نوشت معیار واقعی پایان این جنگ، نه آن چیزی است که جمهوری اسلامی امضا میکند و نه آن چیزی که دونالد ترامپ اعلام میکند، بلکه این است که کدام چشمانداز در منطقه پیروز شود: مدل آیندهنگر، اقتصادی و مبتنی بر ثبات، یا مدل ایدئولوژیک، کینهمحور و متکی بر بیثباتسازی.
او نتیجه گرفت ترامپ جنگی منطقهای را آغاز کرده که امارات نمیتواند در آن بهتنهایی و بهطور مستقیم بر حکومت ایران پیروز شود؛ بنابراین اکنون باید اطمینان یابد این جنگ با صلحی منطقهای پایان مییابد که اجازه ندهد جمهوری اسلامی از مسیر بیثباتسازی، بر امارات غلبه کند.
