همزمان با ادامه درگیریهای مرزی و عملیات ارتش اسرائیل در جنوب لبنان، نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، خلع سلاح این گروه را رد کرد و گفت آمریکا و اسرائیل بهدنبال «سلطه بر لبنان» هستند.
قاسم سهشنبه ۲۲ اردیبهشت با انتشار بیانیهای در آستانه مذاکرات دولت لبنان و اسرائیل، بر ادامه نبرد با اسرائیل تاکید کرد و گفت این گروه نیابتی جمهوری اسلامی خلع سلاح را نخواهد پذیرفت.
در این بیانیه کتبی آمده است: «هیچکس خارج از لبنان هیچ ارتباطی با سلاحها و مقاومت ندارد. این مساله داخلی لبنان است و بخشی از مذاکرات با دشمن نیست.»
قاسم خواستار توقف مذاکرات مستقیم میان دولت لبنان و اسرائیل شد و این گفتوگوها را «به سود اسرائیل و به معنای امتیازدهی رایگان از سوی دولت لبنان» توصیف کرد.
دبیرکل حزبالله با تاکید بر ضرورت انجام «مذاکرات غیرمستقیم» افزود توافق آتشبس میان جمهوری اسلامی و آمریکا که شامل «توقف تجاوز به لبنان» میشود، مهمترین اهرم برای جلوگیری از حملات اسرائیل به شمار میرود.
قاسم همچنین تهدید کرد نیروهای حزبالله میدان نبرد را برای نظامیان اسرائیلی به «جهنم» تبدیل خواهند کرد.
نمایندگان اسرائیل و لبنان قرار است ۲۴ و ۲۵ اردیبهشت برای دور تازه مذاکرات در واشینگتن دیدار کنند.
شبکه کان اسرائیل پیشتر گزارش داد در این نشست، موضوع خلع سلاح حزبالله و ترسیم مرز میان دو کشور بررسی خواهد شد.
بر اساس این گزارش، حزبالله تسلیحاتش را پایه قدرت نظامی، راهبردی و سیاسی خود در لبنان میداند و بهدلیل نگرانی از احتمال از دست دادن پشتیبانی حکومت ایران، به خلع سلاح تن نمیدهد.
تداوم آتشباری متقابل حزبالله و اسرائیل
تنشها میان اسرائیل و حزبالله همچنان ادامه دارد و دو طرف یکدیگر را به نقض آتشبس متهم میکنند.
وبسایت تایمز اسرائیل ۲۲ اردیبهشت از حمله پهپادی حزبالله به نیروهای اسرائیلی مستقر در جنوب لبنان خبر داد.
بر اساس این گزارش، ارتش اسرائیل چند پهپاد انفجاری حزبالله را رهگیری و سرنگون کرد و این حملات تلفات یا خسارات جانی به همراه نداشت.
شب گذشته نیز حزبالله چند راکت به سوی نظامیان اسرائیلی در جنوب لبنان شلیک کرد.
این پرتابهها در مناطق باز و غیرمسکونی فرود آمدند و خسارتی گزارش نشد.
در سوی دیگر، ارتش اسرائیل ۲۲ اردیبهشت اعلام کرد از زمان برقراری آتشبس، بیش از ۱۱۰۰ موضع حزبالله را هدف قرار داده و بیش از ۳۵۰ نفر از نیروهای این گروه نیابتی جمهوری اسلامی را در جنوب لبنان از پا درآورده است.
ارتش اسرائیل افزود حملات به ساختمانهای نظامی، انبارهای سلاح و پرتابگرهای حزبالله ادامه دارد و عملیات طبق دستور مقامهای سیاسی اسرائیل انجام میگیرد.
روزنامه هاآرتص پیشتر گزارش داده بود خلع سلاح حزبالله همچنان گره اصلی در مذاکرات میان لبنان و اسرائیل به شمار میرود.
مقامهای جمهوری اسلامی، بهعنوان پشتیبان اصلی حزبالله، تاکنون بهطور جدی با خلع سلاح این گروه مخالفت کردهاند.
تامین مالی و تسلیحاتی گروههای نیابتی حکومت ایران در منطقه در شرایطی ادامه دارد که مردم ایران در سالهای اخیر با مشکلات متعدد اقتصادی، از جمله تورم افسارگسیخته، افزایش نرخ ارز و بیکاری، دستبهگریبان بودهاند.
عملیات ویژه ارتش اسرائیل با عبور از رود لیتانی
ارتش اسرائیل ۲۲ اردیبهشت اعلام کرد نیروهای این کشور بهتازگی در جریان عملیاتی علیه حزبالله، از رودخانه لیتانی در حومه شهر زوطر الشرقیه در جنوب لبنان عبور کردند. منطقهای که حدود ۱۰ کیلومتر با مرز اسرائیل فاصله دارد.
ارتش اسرائیل اعلام کرد نیروهای تیپ گولانی تحت فرماندهی لشکر ۳۶، عملیات ویژه «پاکسازی» در منطقه را به پایان رسانده و کنترل عملیاتی آن را به دست آوردهاند.
بر اساس بیانیه ارتش اسرائیل، در جریان این عملیات، مواضع حزبالله، تونلها و مسیرهای زیرزمینی، انبارهای تسلیحاتی و پرتابگرهای موشکی شناسایی و منهدم شد. همچنین نیروی هوایی اسرائیل بیش از ۱۰۰ هدف رزمی را «در حمایت از نیروهای مستقر در منطقه» مورد حمله قرار داد.
در جریان این عملیات «پاکسازی»، دهها عضو مسلح حزبالله «در درگیریهای رو در رو و با پشتیبانی هوایی» کشته شدند.
نخستوزیر اسرائیل ۲۱ اردیبهشت در گفتوگو با شبکه سیبیاس اعلام کرد در صورت دستیابی به توافقی با تهران، خارج کردن مواد هستهای جمهوری اسلامی «کاملا امکانپذیر» است.
نتانیاهو در پاسخ به پرسشی درباره احتمال استفاده از زور برای جابهجایی ذخایر اورانیوم حکومت ایران در صورت شکست مذاکرات گفت نمیتواند درباره گزینهها و عملیات نظامی احتمالی اظهار نظر کند.
معاریو سهشنبه ۲۲ اردیبهشت نوشت با وجود پاسخ مبهم نتانیاهو، ارتش اسرائیل سابقه اجرای «عملیاتهای ویژه در عمق خاک دشمن» را در کارنامه خود دارد.
بر اساس این گزارش، نیروهای واحد شلدگ هشتم سپتامبر ۲۰۲۴ در عملیاتی ویژه در خاک سوریه، به یک سایت زیرزمینی تولید موشک در منطقه مصیاف یورش بردند و آن را منهدم کردند.
واحد شلدگ، نیروی ویژه نخبه وابسته به نیروی هوایی اسرائیل است که ماموریتهایی چون نفوذ، شناسایی و عملیات مخفی در عمق خاک دشمن را انجام میدهد.
۲۱ اردیبهشت، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پاسخ تهران به پیشنهاد واشینگتن را «آشغال» و «بسیار ضعیف» توصیف کرد و شانس پایداری آتشبس موقت را «حدود یک درصد» دانست.
در روزهای اخیر گمانهزنیها درباره احتمال ازسرگیری کارزار نظامی ایالات متحده و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی بالا گرفته است.
جزییات عملیات پیچیده ارتش اسرائیل در مصیاف
معاریو نوشت سازمان اطلاعات نظامی اسرائیل طی سالها رصد، این سایت زیرزمینی را شناسایی کرد. تاسیساتی که با حمایت مالی جمهوری اسلامی برای تولید موشکهای دقیق و راکتهای دوربرد ساخته شده بود.
این تاسیسات زیرزمینی، پروژهای راهبردی در چارچوب تلاش تهران برای تجهیز حزبالله و دیگر نیروهای نیابتی خود در مرز شمالی اسرائیل بود که در جریان این عملیات منهدم شد.
در ماههای منتهی به عملیات، طرح نابودی این مجموعه با مشارکت نیروی هوایی اسرائیل تدوین شد و نیروها با بالگرد، تحت پوشش آتش و پشتیبانی پهپادها، جنگندهها و شناورهای نیروی دریایی، در منطقه فرود آمدند.
دقایقی پیش از فرود نیروهای اسرائیلی در خاک سوریه، تاسیسات تولید موشکهای زمینبهزمین هدف قرار گرفت و مواضع امنیتی اطراف آن از بین رفت.
بالگردهای حامل بیش از ۱۰۰ نیروی واحد شلدگ در فاصله حدود ۷۰۰ متری هدف به زمین نشستند و پس از درگیری با نیروهای دشمن، مسیر ورود به تونلها و اتاقهای حفرشده در دل کوه هموار شد.
این مجموعه که ساخت آن از اواخر سال ۲۰۱۷ کلید خورده بود، در عمق یک کوه و در میان درهای با عمق حدود ۱۰۰ متر بنا شده بود و ساختاری نعلاسبی با دو خروجی اصلی داشت.
بهدلیل موقعیت جغرافیایی و عوارض طبیعی منطقه مصیاف سوریه، نیروهای اسرائیلی توانستند به سرعت محدوده عملیات را تحت کنترل درآورند و از هر گونه دخالت نیروهای متخاصم جلوگیری کنند.
نیروهای اسرائیلی پس از شکستن درها، حجم زیادی از مواد منفجره را در اتاقهای مجموعه کار گذاشتند. در مجموع، ۳۰۰ کیلوگرم مواد منفجره بههمراه مهمات موجود در سایت، انفجاری معادل حدود یک تُن مهمات ایجاد کرد.
در این عملیات، نظامیان اسرائیلی به تجهیزات کلیدی در تولید موشکهای دقیق، از جمله یک میکسر سیارهای، دست یافتند و همچنین مقادیری سلاح و اسناد اطلاعاتی را ضبط کردند.
پس از انفجار گستردهای که به نابودی کامل سایت انجامید و شدت آن همچون زمینلرزه احساس شد، نیروها از مسیر تخلیه به سوی بالگردها حرکت کردند.
عملیات خروج با پشتیبانی یگان ۶۶۹ و دیگر نیروهای هوایی انجام شد.
ارتش اسرائیل این جزییات را بهطور رسمی منتشر کرده است.
بر اساس این گزارش، نیروهای شلدگ و ۶۶۹ توانایی اجرای عملیات مشابه را در ایران یا دیگر مناطق نیز دارند و اجرای چنین عملیاتی به تصمیم رهبران اسرائیل و آمریکا بستگی خواهد داشت.
یگان ۶۶۹، واحد ویژه نجات رزمی نیروی هوایی اسرائیل است و مسئولیت بازیابی خلبانان، تخلیه مجروحان و اجرای عملیات نجات در عمق خاک دشمن را بر عهده دارد.
مقامهای جمهوری اسلامی تاکنون با انتقال کامل ذخایر اورانیوم موافقت نکرده و غنیسازی را «خط قرمز» تهران دانستهاند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۲۱ اردیبهشت گفت حکومت ایران در مقطع کنونی بر «پایان جنگ» متمرکز است و وارد مذاکرات هستهای نخواهد شد.
اسرائیل در انتظار تصمیم نهایی دولت آمریکا
معاریو در ادامه نوشت اسرائیل چه در پرونده جمهوری اسلامی و چه در موضوع لبنان، چشمانتظار تصمیم نهایی کاخ سفید است.
بر اساس این گزارش، نتانیاهو معتقد است که با انتقال ذخایر اورانیوم غنیشده، «داستان رژیم ایران خاتمه مییابد و بیمهنامه و عنصر بازدارندگی و استحکام آنها از بین خواهد رفت».
معاریو افزود در صورت تحقق چنین سناریویی، حزبالله نیز نقش خود را پایانیافته تلقی خواهد کرد.
ارزیابیها در اسرائیل حاکی از آن است که هرچه فشارهای حزبالله در جبهه شمالی افزایش یابد، احتمال اقدام علیه برنامه هستهای حکومت ایران نیز بیشتر خواهد شد.
به تعبیر ناظران، «راههای متعددی برای رسیدن به این هدف وجود دارد».
خبرگزاری رویترز سهشنبه ۲۲ اردیبهشت نوشت که رهبران دو اقتصاد بزرگ جهان قرار است پس از بیش از شش ماه نخستین دیدار حضوری خود را برگزار کنند. دیداری که در شرایط تنش میان دو کشور بر سر تجارت، جنگ آمریکا و اسرائیل با حکومت ایران و دیگر اختلافات انجام میشود.
ترامپ قرار است چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت وارد پکن شود و مذاکرات او با شی، روزهای پنجشنبه و جمعه برگزار خواهد شد.
این نخستین سفر ترامپ به چین از سال ۲۰۱۷ است.
توافقهای احتمالی درباره خرید هواپیما، کشاورزی و تجارت
مقامهای آمریکایی گفتند آمریکا و چین احتمالا درباره ایجاد سازوکارهایی برای تسهیل تجارت و سرمایهگذاری متقابل توافق خواهند کرد و انتظار میرود پکن خریدهایی را در حوزه هواپیماهای بوئینگ، محصولات کشاورزی آمریکا و انرژی اعلام کند.
به گفته یکی از این مقامها، احتمال دارد طرح ایجاد «شورای تجارت» و «شورای سرمایهگذاری» نیز در این دیدار بهطور رسمی اعلام شود، اما اجرای این سازوکارها به مذاکرات و اقدامات بعدی نیاز خواهد داشت.
دو کشور همچنین درباره تمدید آتشبس در جنگ تجاری خود گفتوگو خواهند کرد. توافقی که امکان صادرات مواد معدنی کمیاب از چین به آمریکا را فراهم کرده است.
این مقام آمریکایی گفت هنوز مشخص نیست این توافق در همین هفته تمدید شود یا نه، اما ابراز اطمینان کرد که در نهایت تمدید خواهد شد.
او به خبرنگاران گفت: «این توافق هنوز منقضی نشده است. مطمئنم هر گونه تمدید احتمالی در زمان مناسب اعلام خواهد شد.»
رویترز نوشت که سفارت چین در واشینگتن از اظهار نظر درباره این موضوع خودداری کرد.
ایران، تایوان و تسلیحات هستهای؛ محورهای اختلاف
انتظار میرود گفتوگوهای ترامپ و شی به موضوعاتی مربوط شود که سالها از محورهای تنش میان واشینگتن و پکن بودهاند؛ از جمله ایران، تایوان و تسلیحات هستهای.
پکن روابط خود را با تهران حفظ کرده و همچنان یکی از خریداران اصلی نفت ایران است.
ترامپ تلاش کرده از نفوذ چین برای اعمال فشار بر تهران بهمنظور توافق با واشینگتن و پایان دادن به جنگی استفاده کند که با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۹ اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد.
دولت ترامپ همچنین درباره روابط چین و روسیه به پکن فشار آورده است.
یکی از مقامهای آمریکایی گفت: «رییسجمهوری چندین بار با شی جینپینگ درباره ایران و روسیه گفتوگو کرده، از جمله درباره درآمدی که چین در اختیار این دو حکومت قرار میدهد، و نیز کالاها و قطعات دو منظوره و حتی احتمال صادرات تسلیحات.»
او افزود: «انتظار دارم این گفتوگوها ادامه پیدا کند.»
در مقابل، شی از سیاست واشینگتن درباره تایوان ناراضی است.
آمریکا همچنان مهمترین حامی بینالمللی و تامینکننده تسلیحات برای تایوان به شمار میرود. جزیرهای که چین آن را بخشی از خاک خود میداند.
به گفته مقامهای آمریکایی، چین در سالهای اخیر حضور نظامی خود را در اطراف تایوان افزایش داده، اما سیاست آمریکا در این زمینه تغییر نخواهد کرد.
نگرانی آمریکا از پیشرفت هوش مصنوعی در چین
مشاوران ترامپ نگرانی فزایندهای نسبت به مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی در حال توسعه در چین ابراز کردهاند.
آنان معتقدند دو کشور باید برای جلوگیری از بروز تنش ناشی از استفاده از این فناوری، «کانال ارتباطی» میان خود ایجاد کنند.
یکی از مقامها گفت: «هنوز مشخص نیست این سازوکار چه شکلی خواهد داشت، اما میخواهیم از فرصت دیدار رهبران برای آغاز گفتوگو و بررسی امکان ایجاد کانال ارتباطی درباره مسائل مرتبط با هوش مصنوعی استفاده کنیم.»
اختلاف بر سر تسلیحات هستهای
واشینگتن سالهاست امیدوار است گفتوگوهایی را درباره تسلیحات هستهای با پکن آغاز کند، اما چین همچنان تمایلی به مذاکره درباره زرادخانه هستهای خود نشان نداده است.
به گفته یک مقام آمریکایی، دولت چین بهصورت خصوصی به واشینگتن اعلام کرده که در مقطع کنونی، «هیچ علاقهای به گفتوگو درباره کنترل تسلیحات هستهای یا موضوعات مشابه ندارد».
آخرین دیدار ترامپ و شی، آبان ۱۴۰۴ در کره جنوبی انجام شد. جایی که دو طرف توافق کردند جنگ تجاری شدید میان خود را متوقف کنند. جنگی که طی آن آمریکا تعرفههای سه رقمی بر کالاهای چینی وضع کرده بود و پکن نیز تهدید کرده بود صادرات مواد معدنی کمیاب را محدود خواهد کرد.
این روزنامه بلافاصله تاکید کرده است که محاصره دریایی جمهوری اسلامی باید ادامه یابد، تهران از اورانیوم غنیشده خود دست بکشد و بهصورتی قابل راستیآزمایی به برنامه هستهایش پایان دهد.
شورای سردبیری نیویورکپست افزوده رییسجمهوری کاملا درست میگوید که جمهوری اسلامی «ما را سر کار گذاشته و معطل نگه داشته است»، پیشنهادهای متقابل «کاملا غیرقابل قبول» داده و بهطور کلی «در حال بازی کردن» است.
ترامپ از ابتدا گفته بود آتشبس مشروط به «بازگشایی کامل، فوری و امن» تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی است، اما تهران نهتنها چنین کاری نکرده، بلکه کوشیده بازگشایی تنگه هرمز را تنها امتیازی قرار دهد که ارائه میکند؛ آن هم در ازای فهرستی بیپایان از امتیازهایی که آمریکا باید بدهد، از جمله پایان محاصره، پرداخت غرامت جنگی و بهرسمیت شناختن حاکمیت ایران بر تنگه هرمز.
شورای سردبیری نیویورکپست نوشته است: «اینها توهین هستند، نه مذاکرهای صادقانه؛ آنها فکر میکنند این رییسجمهوری هم به همان اندازه باراک اوباما سادهلوح است.»
در این یادداشت گفته شده ترامپ همچنین درست میگوید که حکومت ایران دهههاست غرب را به همین شیوه معطل کرده است: ابتدا مطالبه امتیاز برای صرف آغاز گفتوگو، سپس تقسیم مذاکرات به بخشهای کوچک، و بعد کش دادن بیپایان هر بخش؛ آنهم در حالی که حتی توافقهای «موقت» هم در میانه راه از بین میروند.
این روزنامه تاکید کرده است: «دیگر کافی است: متحدان ما در خلیج فارس اکنون از پروژه آزادی حمایت میکنند و باید در اجرای آن نیز مشارکت داشته باشند. دیگر متحدانی که خواهان ازسرگیری جریان نفت و تجارت هستند نیز باید کمک کنند: بریتانیا که دستکم یک کشتی به خلیج فارس فرستاده؛ آیا میتواند کاری فراتر از «زیر نظر گرفتن اوضاع» انجام دهد؟»
بهنوشته شورای سردبیری نیویورکپست، آنچه نیاز است، صرفا اسکورت کشتیها از سوی نیروی دریایی آمریکا نیست، بلکه اقدام قاطع آمریکا علیه هرگونه تلاش جمهوری اسلامی برای متوقف کردن کشتیرانی است: هر قایقی که اقدامی انجام میدهد باید غرق شود؛ هر سایتی که از آن موشک یا پهپاد شلیک میشود باید نابود شود.
این روزنامه خطاب به دولت آمریکا نوشته است: «هدف قرار دادن کامل زیرساختهای فرماندهی و کنترل نظامی را از سر بگیرید؛ دوباره به حذف هر افسر سپاه پاسداران که ما یا اسرائیلیها بتوانیم پیدا کنیم بازگردید.»
شورای سردبیری نیویورکپست افزوده است: «تا آنجا که ما میتوانیم تشخیص دهیم، تنها دلیل ادامه دادن به «حفظ مصنوعی» آتشبس این است که مذاکرات رییسجمهوری در چین در اواخر این هفته پیچیدهتر نشود. اما پس از آن، او میتواند به این آتشبس پایان دهد و بدون گرفتار شدن دوباره در چرخه «حرف، حرف، حرف» خواستههای واشینگتن را تحمیل کند.»
این روزنامه نوشته است: «رهبران حکومت ایران فکر میکنند میتوانند ما را فرسوده و منتظر نگه دارند، اما ما هیچ دلیلی برای منتظر ماندن نداریم. آنها نمیتوانند مانع بازگشایی تنگه یا ادامه محاصره شوند؛ ترامپ میتواند این روند را ادامه دهد تا یا تهران شروط او را بپذیرد، یا رهبران جدیدی در این کشور روی کار بیایند که حاضر به پذیرش آنها باشند.»
بهنوشته سمافور، مقامهای خلیج فارس تلاش زیادی کردهاند تاکید کنند که جنگ ایران باعث فاصله گرفتن منطقه از آمریکا، مهمترین شریک اقتصادی و امنیتی آن، نخواهد شد. اما واقعیت پیچیدهتر است: واشینگتن همچنان بازیگر مسلط در خلیج فارس است، با این حال این درگیری فرصتی برای گسترش نفوذ چین فراهم کرده است.
آمریکا، بهعنوان بخشی از تلاش برای مهار قدرتگیری پکن و حفظ جایگاه خود در منطقه، متحدانش در خلیج فارس را تحت فشار گذاشته تا استفاده از شرکتهای چینی در حوزه فناوری و دفاعی را محدود کنند.
اما چین، بهعنوان بزرگترین شریک تجاری کشورهای خلیج فارس و ایران، در حال گسترش نقش خود بهعنوان منبع سرمایهگذاری مستقیم خارجی، تامین مالی زیرساختها و مشارکتهای صنعتی است.
همچنین پکن، بهعنوان یکی از متحدان اصلی جمهوری اسلامی، مهمترین رقیب راهبردی کشورهای خلیج فارس، در نگاه بسیاری از دولتهای منطقه دارای اهرم نفوذ تلقی میشود.
بهنوشته سمافور در نهایت، این چین بود که بنا بر گزارشها تهران را برای پذیرش آتشبس با آمریکا تحت فشار قرار داد زیرا اگر درگیری ادامه پیدا کند، از نظر اقتصادی بیش از آمریکا ضرر خواهد کرد.
نویسنده این مقاله که مسئول دفتر سمافور در عربستان سعودی است، میگوید مقامهای کشورهای حاشیه خلیج فارس، بهویژه در عربستان سعودی، اغلب میگویند آمریکا شریک ترجیحی آنهاست. اما این رابطه پیچیده است و بسته به دولتهای آمریکا، سیاست داخلی این کشور و شخصیتها تغییر میکند.
او افزوده جو بایدن، رییسجمهوری پیشین آمریکا، زمانی وعده داده بود عربستان سعودی را به یک «منفور جهانی» تبدیل کند، اما بعدا موضعش را تغییر داد و برای دیدار و دستدادن با محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، به عربستان رفت.
دونالد ترامپ نیز اخیرا در یک سخنرانی برای نخبگان اقتصادی سعودی در میامی گفت ولیعهد سعودی «فکر نمیکرد مجبور شود اینطور به من التماس کند»؛ اظهارنظری که فراتر از حدود نزاکتی بود که پادشاهی سعودی از یک متحد نزدیک انتظار دارد.
بهنوشته سمافور در رابطه با چین، چنین نوساناتی وجود ندارد و روابط بسیار قابل پیشبینیتر است.
این البته به معنای آن نیست که پکن میتواند جای واشینگتن را بگیرد.
جنگ اخیر بسیاری از ضعفهای آمریکا را آشکار کرده، اما توان نظامی و فناوری پدافند هوایی آمریکا منطقه را از ویرانی بسیار گستردهتر حفظ کرده است.
برتری آمریکا در حوزه هوش مصنوعی و تمایل کشورهای خلیج فارس برای تبدیل منابع انرژی خود به داراییهای دیجیتال نیز همچنان منطقه را به واشینگتن نزدیک نگه میدارد.
چین میداند که بعید است کشورهای خلیج فارس در این حوزههای حیاتی بیش از حد از آمریکا فاصله بگیرند.
اما همچنان فضایی برای گسترش نفوذ پکن وجود دارد؛ از طریق کمک به توسعه صنایع خودروسازی، تولید و انرژیهای تجدیدپذیر در منطقه، و بهرهبرداری از بازاری بزرگ که تحت تاثیر تعرفههای متغیر و تغییرات سیاسی مداوم قرار ندارد.
زمانی که ترامپ سال گذشته به خلیج فارس سفر کرد، با وعدههایی به ارزش تریلیونها دلار سرمایهگذاری منطقه را ترک کرد. او در سفر این هفته خود به پکن نیز به دنبال توافقهای اقتصادی خواهد بود.
چین اما نفوذ خود را در خلیج فارس، و جهان، آرامتر گسترش میدهد و در رقابت برای افزایش سهم نفوذ در منطقه، شاید حتی موثرتر عمل کند.
بر اساس گزارشی از اندیشکده خانه آسیا (Asia House)، تجارت دوجانبه میان کشورهای خلیج فارس و چین در سال ۲۰۲۴ برای نخستین بار از تجارت خلیج فارس با غرب پیشی گرفت و از سال ۲۰۱۰ تاکنون بیش از ۲۵۰ درصد رشد کرده است.
سرمایهگذاری مستقیم چین در عربستان سعودی نیز جهش چشمگیری داشته و این کشور را پس از آمریکا به یکی از بزرگترین سرمایهگذاران در عربستان تبدیل کرده است.
حتی امارات متحده عربی، که بیش از دیگران بر تقویت روابط خود با آمریکا تاکید کرده، علنا نشان داده که خواهان نزدیکی بیشتر به چین نیز هست.
اگرچه آمریکا همچنان مهمترین مقصد سرمایهگذاری صندوقهای ثروت ملی خلیج فارس است، اما نشانههای متعددی وجود دارد که جریان سرمایه به سمت چین در آینده افزایش خواهد یافت.
شیخ خالد بن محمد، ولیعهد ابوظبی، در ماه آوریل به چین سفر کرد و ابوظبی در حال بررسی طرحهایی برای تجمیع برخی داراییهای چینی در یک ساختار سرمایهگذاری جدید است تا حضور خود در این کشور را گسترش دهد.
رسانههای چینی این سفر را نشانهای از تلاش امارات برای یافتن «شرکای قابل اعتمادتر» توصیف کردند.
شی جینپینگ، رهبر چین، در سال ۲۰۲۲ به ریاض سفر کرد و بعدتر به میانجیگری برای آشتی عربستان و جمهوری اسلامی کمک کرد.
اگرچه آن توافق اکنون عملا از هم پاشیده به نظر میرسد، اما نشانه اندکی وجود دارد که عربستان بخواهد روابط خود با چین را بازنگری کند.
در واقع، صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان دفتر دوم خود در سرزمین اصلی چین را افتتاح کرده تا جذب سرمایهگذاری در دومین اقتصاد بزرگ جهان و همچنین ورود سرمایه چینی به عربستان را تسهیل کند.
بهنوشته سمافور در شرایطی که کشورهای خلیج فارس به دنبال راههایی برای بازیابی پس از جنگ و بسته شدن تنگه هرمز هستند، احتمالا چین نقشی در بازسازی زیرساختها، سرمایهگذاری در مسیرهای تجاری جدید و استفاده از جاهطلبیهای منطقه در حوزه تولید و مواد معدنی حیاتی برای پیشبرد اهداف جهانی خود ایفا خواهد کرد.
بر اساس این گزارش، بلانش متعهد شده بود احضاریههایی را مشخصا برای دسترسی به سوابق خبرنگارانی که روی گزارشهای حساس امنیت ملی کار کردهاند صادر کند.
یکی از مقامهای دولتی به والاستریت ژورنال گفت در یکی از جلسات، ترامپ مجموعهای از گزارشهای خبری را که او و دیگر مقامهای ارشد آنها را تهدیدی برای امنیت ملی میدانستند، به بلانش داد؛ روی این گزارشها یادداشتی چسبانده شده بود که روی آن نوشته شده بود: «خیانت».
والاستریت ژورنال در عین حال اعلام کرده که احضاریههایی برای دریافت سوابق خبرنگاران دریافت کرده است. نمایندگان روزنامه واشینگتنپست و وبسایت آکسیوس به درخواست والاستریت ژورنال باری اظهار نظر جواب ندادند.
به گفته مقامها، ترامپ بهویژه از مقالهای در ۷ آوریل در نیویورکتایمز خشمگین شده بود؛ مقالهای که توضیح میداد بنیامین نتانیاهو چگونه ترامپ را برای بمباران ایران متقاعد کرده بود. این گزارش جزییات روشنی از جلسات مقامهای ارشد درباره این موضوع، از جمله نشستهایی در اتاق وضعیت محرمانه کاخ سفید، ارائه میکرد. در این گزارش همچنین آمده بود که مقامهای اطلاعاتی آمریکا نسبت به استدلال نتانیاهو درباره جنگی که به تغییر رژیم منجر شود، تردید داشتهاند.
سخنگوی نیویورکتایمز نیز از اظهار نظر در این زمینه خودداری کرد.
بر اساس این گزارش، در ماههای اخیر دادستانها احضاریههایی برای سازمانهای رسانهای و همچنین ارائهدهندگان خدمات ایمیل و تلفن ارسال کردهاند تا در تحقیقات مربوط به افشای اطلاعات، اطلاعات بیشتری به دست آورند.
وزارت دادگستری آمریکا سالها محدودیتهایی برای توانایی دادستانهای فدرال در دستیابی به سوابق تماس خبرنگاران هنگام بررسی افشای اطلاعات حساس دولتی اعمال کرده بود تا از آزادی مطبوعات تحت متمم اول قانون اساسی حفاظت شود. دادستانهای سابق گفتهاند در دهههای اخیر، دادستانها بهندرت بلافاصله پس از انتشار گزارشها برای رسانهها احضاریه صادر کردهاند.
بروس براون، رییس کمیته خبرنگاران برای آزادی مطبوعات، به والاستریت ژورنال گفت: «از نظر تاریخی، وزارت دادگستری در پروندههای افشای اطلاعات فقط بهعنوان آخرین راهحل و پس از پایان تلاشهای تحقیقاتی علیه منابع غیررسانهای از احضاریه علیه سازمانهای خبری استفاده کرده است.»
پم باندی، دادستان کل پیشین آمریکا، سال گذشته با لغو یک سیاست رسانهای مربوط به دوران بایدن، صدور احضاریه و حکم بازرسی علیه خبرنگاران در پروندههای افشای اطلاعات را برای دادستانها آسانتر کرده بود.
پس از تهدید ترامپ در یک نشست خبری، بلانش گفت وزارت دادگستری همیشه افشای اطلاعات محرمانهای را که «جان سربازان یا ماموران ما را به خطر میاندازد» بررسی خواهد کرد.
او افزود: «اگر این به معنی ارسال احضاریه برای خبرنگار باشد، دقیقاا همین کاری است که باید انجام دهیم و دقیقاا همین کار را خواهیم کرد.»
وزارت دادگستری همچنین تلاشهای خود را برای تحقیق درباره دیگر افشاگریهای رسانهای افزایش داده است. در ماه ژانویه، این وزارتخانه خانه یک خبرنگار واشینگتنپست را در جریان تحقیق درباره یک مهندس سیستم که برای یک پیمانکار دولتی کار میکرد و متهم به نگهداری غیرقانونی اطلاعات محرمانه بود، بازرسی کرد.
این اقدام برخی دادستانهای سابق را غافلگیر کرد، زیرا وزارت دادگستری پیشتر مدارک کافی برای متهم کردن آن مهندس را در اختیار داشت؛ فردی که اتهامات را نپذیرفته است. در ماه فوریه، یک قاضی فدرال درخواست دادستانها برای بازرسی دستگاههای توقیفشده از خانه خبرنگار واشینگتنپست را رد کرد و حکم داد که دادگاه باید بررسی این تجهیزات را انجام دهد.
