نیویورکتایمز و پولیتیکو در تحلیلهایی نوشتهاند که دونالد ترامپ با دیپلماسی تهاجمی و تهدید، در پی واداشتن تهران به عقبنشینی سریع است، اما سرسختی جمهوری اسلامی و نگرانی متحدان آمریکا، این رویکرد را به عاملی برای کاهش نفوذ واشینگتن تبدیل کرده است.
در حالی که ترامپ مدعی است حکومت ایران با شروط او موافقت کرده است، مقامات تهران این ادعاها را رد کردهاند. این تضاد ادراکی، همزمان با سفر احتمالی جیدی ونس به اسلامآباد، بیش از پیش نمایان شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، با تکیه بر دیپلماسی تهاجمی تلاش میکند تهران را به تسلیم سریع در برابر خواستههای خود وادار کند، اما به نظر میرسد او با کشوری روبهرو است که سرسختتر از پیشبینیهای اولیه بوده است.
این رویارویی در سطح بینالمللی هزینههای سنگینی به واشینگتن تحمیل کرده است؛ به طوری که نشریه «پولتیکو» از تسریع روند «جدایی آمریکا از جهان» خبر میدهد.
تفاوت ادراکی و سبکهای مذاکراتی
روزنامه نیویورک تایمز، در گزارشی تحلیلی که سهشنبه یکم اردیبهشت منتشر شد، بر تضاد عمیق سبک مذاکره دولت کنونی آمریکا با سبکی که دولتهای قبلی پیش گرفته بودند، تمرکز کرده است. رابرت مالی، که سابقه مذاکرات طولانی با تهران را دارد، به این روزنامه گفت: «ترامپ فردی عجول و دمدمیمزاج است، در حالی که رهبران جمهوری اسلامی سرسخت و بااراده هستند. ترامپ به دنبال خروجیهای پرزرقوبرق و تیترهای خبری است، اما برای رهبری جمهوری اسلامی تمامی جزییات مذاکرات مهم است.»
این گزارش تاکید میکند که برخلاف تیمهای قبلی مذاکرهکننده آمریکا که با لشکری از کارشناسان هستهای و اطلاعاتی در مذاکرات حضور پیدا میکردند، تیم ترامپ بسیار سبُک و بدون همراهی متخصصان سفر میکند؛ با این باور که مهارتهای معاملات املاکی در نیویورک برای حل پرونده جمهوری اسلامی کافی است.
نیویورک تایمز همچنین به تاریخچه توافق سال ۲۰۱۵ اشاره میکند که بیش از ۱۶۰ صفحه بود و هر بند آن از جدالی طولانی در مذاکرات حاصل شده بود.
وندی شرمن، معاون پیشین وزارت امور خارجه آمریکا و مذاکرهکننده ارشد سابق، در گفتوگو با این روزنامه یادآوری کرد: «من به خاطر دارم که سرانجام در هتل بر سر بندها توافق کردیم، اما چند روز بعد رهبر جمهوری اسلامی اعلام کرد که شرایط متفاوتی را در نظر دارد.»
این گزارش هشدار میدهد که ترامپ اکنون با تهدید به نابودی نیروگاهها و پلهای ایران، سعی دارد فشار را به حداکثر برساند، در حالی که جمهوری اسلامی با اعمال کنترل بر جریان تجارت در تنگه هرمز، پاسخ این فشارها را میدهد.
کاهش نفوذ آمریکا و تیرگی روابط با متحدان
نشریه پولتیکو نیز سهشنبه یکم اردیبهشت ابعاد دیگری از این بحران را بررسی کرده و نوشته است که اقدامات غیرقابل پیشبینی ترامپ در حال تخریب اتحادهای قدیمی است.
پولتیکو به نقل از توماس رایت، مقام سابق امنیت ملی آمریکا، نوشت: «متحدان نمیدانند چه چیزی را باور کنند، دشمنان نمیدانند از چه چیزی بترسند و حتی کابینه خود ترامپ هم نمیداند استراتژی یا نیت واقعی او چیست.»
این سردرگمی باعث شده است تا کشورهایی که با بحران سوخت و تورم مواجهند، به دنبال شرکای جدیدی بگردند.
یک دیپلمات آسیایی به این نشریه گفت: «بسیاری از مردم از هرجومرج این جنگ خسته شدهاند و نسبت به تاثیرات اقتصادی آن وحشتزده هستند.»
این گزارش همچنین به واکنش تند متحدانی چون کانادا پرداخته است.
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، در پیامی ویدیویی روابط اقتصادی با آمریکا را خطرناک توصیف کرد و گفت: «ما باید مراقب خودمان باشیم، زیرا نمیتوانیم به یک شریک خارجی تکیه کنیم. ما نمیتوانیم روی آینده خود شرطبندی کنیم و منتظر بمانیم تا رفتار بیثباتکننده همسایهمان ناگهان متوقف شود.»
پولتیکو معتقد است این وضعیت، کشورهای آسیایی و اروپایی را به سمت چین سوق میدهد؛ کشوری که اکنون به عنوان جایگزینی برای تامین انرژیهای سبز دیده میشود.
بحران در میدان نبرد و دیپلماسی
به نوشته نیویورک تایمز، درحالی که نیروی دریایی آمریکا موتورخانه یک کشتی بزرگ با پرچم ایران را هدف قرار داده و آن را توقیف کردند، ترامپ در شبکههای اجتماعی با لحنی تهدیدآمیز نوشت: «امیدوارم توافق را بپذیرند، چون اگر نپذیرند، ایالات متحده نیروگاهها و پلها را در ایران از بین خواهد برد. دیگر خبری از آقای مهربان نیست.»
این تغییر لحن از ستایش رهبران باقیمانده در ایران به تهدید به نابودی کامل، نشاندهنده بیثباتی در رویکردی است که متحدان واشینگتن را بیش از پیش نگران کرده است.
پولتیکو خاطرنشان میکند که حتی در حوزههای دیپلماتیک نیز نفوذ آمریکا در حال کاهش است.
پیامهای دیپلماتیک افشا شده از سفارتخانههای آمریکا در تاجیکستان، اندونزی و بحرین نشان میدهند که روایتهای ضدآمریکایی به شدت در حال گسترشاند.
در حالی که سخنگوی کاخ سفید مدعی است این اقدامات جهان را امنتر میکند، تحلیلگران معتقدند این مسیر ممکن است به انزوای تاریخی ایالات متحده منجر شود؛ چرا که حتی نزدیکترین متحدان واشینگتن مانند بریتانیا و فرانسه، اکنون بدون حضور آمریکا در حال تشکیل جلساتی برای مدیریت امنیتی منطقه پس از جنگ هستند.
