دان یورگنسن، کمیسر انرژی اتحادیه اروپا، اعلام کرد که تابستان پیشرو به دلیل کمبود سوخت ناشی از جنگ در خاورمیانه و بسته شدن تنگه هرمز، حتی در بهترین حالت نیز برای اروپا دشوار خواهد بود. همزمان، اتحادیه اروپا در تلاش است دامنه تحریمها علیه جمهوری اسلامی را افزایش دهد.
یورگنسن سهشنبه یکم اردیبهشت در مادرید به خبرنگاران گفت اتحادیه اروپا در حال در نظر گرفتن تمهیداتی برای کاهش اثرات جنگ ایران بر تامین سوخت هواپیماهاست.
او افزود: «در صورت نیاز ممکن است منابع سوخت جت موجود را دوباره توزیع و به اشتراک بگذاریم.»
شرکتهای هواپیمایی اروپایی هشدار دادهاند که به دلیل جنگ ایران که مسیر اصلی تامین سوخت از طریق تنگه هرمز را مسدود کرده است، طی چند هفته آینده با کمبود سوخت مواجه خواهند شد.
حدود ۷۵ درصد از سوخت هواپیماها در اروپا از خاورمیانه تامین میشود.
پیشتر کمیسر اقتصادی اتحادیه اروپا به کشورهای عضو هشدار داده بود صرف کردن هزینههای خارج از بودجه برای مهار قیمت سوخت، «پیامدهای مالی جدی» خواهد داشت و از دولتها خواست از حمایتهای مالی بیش از حد برای پایین نگه داشتن قیمت انرژی خودداری کنند.
مقامات اتحادیه اروپا هشدار دادند شوک ناشی از جنگ ایران ممکن است باعث بروز بحران مالی در اتحادیه اروپا شود.
کمیسیون اروپا در گفتوگو با کشورهای عضو تاکید کرد سیاستهای حمایتی مانند اعطای یارانه، کاهش مالیات و تعیین سقف قیمت، باید از نظر زمان و دامنه، محدود باشند.
بروکسل نمیخواهد بحران انرژی سال ۲۰۲۲ تکرار شود. این بحران به تورم شدید و افزایش چشمگیر بدهی دولتها انجامید.
افزایش دامنه تحریمهای اتحادیه اروپا علیه جمهوری اسلامی
دو دیپلمات اتحادیه اروپا اعلام کردند که این اتحادیه معیارهای تحریمهای خود علیه جمهوری اسلامی را گسترش خواهد داد تا افرادی را نیز شامل شود که مسئول مسدود کردن تنگه هرمز هستند.
تنگه هرمز نزدیک به دو ماه است تا حد زیادی بسته شده و بازارهای جهانی انرژی و کالا را دچار اختلال کرده است.
تهران عملا این تنگه را ۹ اسفند، پس از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل بست و حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت و گاز طبیعی مایع را قطع کرد.
تعداد نفتکشهایی که پس از بازگشایی کوتاه تنگه هرمز در روز جمعه توانستند از این تنگه عبور کنند، اندکی افزایش یافت اما با بسته شدن دوباره این تنگه، این تعداد بهشدت کاهش یافت.
یکی از این دیپلماتها به رویترز گفت: «میان سفرای کشورهای عضو اتحادیه اروپا توافقی سیاسی شکل گرفته بود که بر اساس آن، معیارها برای تحریم ایران تغییر کند تا بتوان افراد و نهادهایی را که در ایجاد اختلال در کشتیرانی آزاد در تنگه هرمز موثرند، در فهرست تحریمها قرار داد.»
منبع دیپلماتیک دوم نیز گفت که سرویس اقدام خارجی اتحادیه اروپا به چند هفته زمان نیاز دارد تا هرگونه فهرستگذاری جدید را آماده کند.
اتحادیه اروپا بهمن سال گذشته سپاه پاسداران را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داد و اسفند ۱۴۰۴ نیز شماری دیگر از مقامهای جمهوری اسلامی را به دلیل نقض حقوق بشر به فهرست تحریمهای خود افزود.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
