وزارت جنگ آمریکا اعلام کرد نیروهای این کشور نفتکش تحریمشده و بدون تابعیت «تیفانی»، مرتبط با جمهوری اسلامی را در حوزه اقیانوس آرام، بازرسی و توقیف کردند. در سه روز گذشته این دومین کشتی متعلق یا منسوب به جمهوری اسلامی است که بهدست نیروهای آمریکایی توقیف شده است.
بر اساس اعلام وزارت جنگ ایالات متحده، کشتی «تیفانی» دو بار در محدوده سنگاپور و در شرایطی که سامانه رهگیری خود را خاموش کرده بود، نفت ایران را بارگیری کرد.
پیشتر آمریکا شرکت «ایاناسای» را که مدیریت این کشتی را بر عهده دارد، بهدلیل مشارکت در حمل نفت ایران تحریم کرده بود.
رسانههای ایران از این اقدام بهعنوان توقیف دومین کشتی ایران از سوی آمریکا پس از آغاز محاصره دریایی بنادر ایران نام بردند.
وزارت جنگ آمریکا دوشنبه اول اردیبهشت در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «نیروهای آمریکایی طی شب گذشته در منطقه تحت فرماندهی بخش اقیانوس هند و اقیانوس آرام، عملیات "بازرسی حق بازدید" و رهگیری دریایی را بدون هیچ حادثهای انجام دادند، به کشتیِ بدون تابعیت و تحت تحریم تیفانی وارد شدند و آن را توقیف کردند.»
وزارت جنگ آمریکا افزود: «همانطور که پیشتر نیز اعلام کردهایم،تلاشهای جهانی برای اجرای قوانین دریایی را ادامه خواهیم داد تا شبکههای غیرقانونی را مختل کنیم و کشتیهای تحت تحریم را که به [حکومت] ایران حمایت مادی ارائه میدهند، در هر نقطهای که فعالیت کنند، متوقف و رهگیری کنیم.»
این وزارتخانه تاکید کرد: «آبهای بینالمللی نباید به پناهگاهی امن برای کشتیهای تحت تحریم تبدیل شوند. وزارت جنگ آمریکا همچنان به محدود کردن آزادی عمل بازیگران غیرقانونی و کشتیهای وابسته به آنها در حوزه دریایی ادامه خواهد داد.»
جزئیاتی درباره اولین کشتی توقیفشده: توسکا
توقیف نفتکش مرتبط با جمهوری اسلامی از سوی آمریکا در حالی است که پیشتر رویترز گزارش داد کشتی «توسکا» با پرچم جمهوری اسلامی که یکشنبه ۳۰ فروردین توقیف شد، احتمالا حامل اقلامی با «کاربری دوگانه» با امکان استفاده نظامی و صنعتی بوده است.
رویترز به نقل از منابع امنیت دریایی گزارش داد ارزیابیهای اولیه نشان میدهد این کشتی پس از سفری از آسیا و توقف در چین و مالزی چنین اقلامی را حمل میکرده و پیشتر نیز کالاهای مشابهی را جابهجا کرده بود. درباره ماهیت دقیق محموله توضیحی ارائه نشده است.
رویترز همچنین نوشت خدمه توسکا شامل یک کاپیتان ایرانی و شماری ملوان ایرانی بودهاند، هرچند مشخص نیست همه خدمه تابعیت ایرانی داشتهاند یا نه.
بر اساس تحلیل ماهوارهای شرکت «سینمکس»، توسکا ۲۵ مارس (۵ فروردین) در بندر تایکانگ چین دیده شده، سپس با توقف در بندر گائولان در جنوب چین و بندر کلانگ، مهمترین بندر مالزی، کانتینر بارگیری کرده است. این کشتی هنگام رسیدن به دریای عمان حامل کانتینر بوده است.
نیکی هیلی، سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل، نیز پیشتر اعلام کرد که این کشتی توقیف شده به دست نیروهای آمریکایی از چین به مقصد ایران در حرکت بود و با محمولههای شیمیایی مرتبط با برنامه موشکی جمهوری اسلامی ارتباط داشت.
همچنین سنتکام اعلام کرد ناوشکن «یواساس اسپروئِنس» پس از شش ساعت بیتوجهی خدمه کشتی «توسکا» به هشدارها، با شلیک توپ موتورخانه آن را از کار انداخت و تفنگداران دریایی وارد کشتی شدند.
این شناور که بهسمت بندرعباس میرفت، به اتهام نقض محاصره در بازداشت آمریکاست.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
