در حالی که دونالد ترامپ از تمایل خود برای پایان دادن به جنگ با [حکومت] ایران از طریق مذاکره سخن میگوید، گزارشها نشان میدهد که اختلافات کلیدی میان واشینگتن و تهران همچنان پابرجاست و مسیر دستیابی به توافق روشن نیست.
به گزارش پولیتیکو، اعلام آتشبس موقت میان اسرائیل و لبنان از سوی ترامپ، نشانهای از تلاشهای او برای ایجاد زمینهای جهت پایان دادن به «جنگ ایران» ارزیابی میشود. پیشنهاد میزبانی از بنیامین نتانیاهو و ژوزف عون در کاخ سفید نیز از تغییرات اخیر در رویکرد آمریکا حکایت دارد.
این در حالی است که تنها چند روز پیش، ترامپ حملات اسرائیل به حزبالله را «درگیری جداگانه» خوانده بود، اما اکنون با فشار بر اسرائیل برای توقف حملات، یکی از موانع احتمالی توافق با حکومت ایران را کاهش داده است.
با وجود ادامه مذاکرات - از جمله گفتوگوهای اخیر در پاکستان - هنوز پیشرفتی حاصل نشده است. با این حال، گفتوگوهای پشتپرده ادامه دارد و ترامپ از احتمال برگزاری دور جدیدی از مذاکرات حضوری در آینده نزدیک خبر داده است.
ترامپ تاکید کرده که [حکومت] ایران تمایل به توافق دارد و گفته است تهران «آماده انجام اقداماتی است که دو ماه پیش حاضر به انجام آن نبود.» با این حال، خط قرمز اصلی آمریکا همچنان جلوگیری از دستیابی [حکومت] ایران به سلاح هستهای است.
در عین حال، جزئیات اختلافات نشان میدهد که فاصله میان دو طرف همچنان قابل توجه است. بر اساس این گزارش، آمریکا پیشنهاد توقف ۲۰ ساله غنیسازی اورانیوم را مطرح کرده، در حالی که [حکومت] ایران تنها با توقفی پنجساله موافقت کرده است. همچنین واشینگتن خواستار واگذاری ذخایر اورانیوم نیمهغنیشده ایران به یک کشور ثالث است، اما تهران این درخواست را نپذیرفته است.
به نوشته پولیتیکو این اختلافات در شرایطی ادامه دارد که [حکومت] ایران همچنان توانسته در برابر فشارهای نظامی و اقتصادی مقاومت کند و با محدود کردن تردد در تنگه هرمز، بر بازار جهانی انرژی تاثیر بگذارد.
در همین راستا، اقدام آمریکا برای اعمال محاصره دریایی با هدف کاهش اهرم فشار [حکومت] ایران و وادار کردن تهران به بازگشت به میز مذاکره صورت گرفته است. با این حال، به نوشته پولیتیکو، تحلیلگران میگویند این اقدام میتواند پیامدهای اقتصادی و سیاسی قابل توجهی برای آمریکا داشته باشد، از جمله افزایش قیمت نفت و فشار بر دولت در داخل.
این گزارش میافزاید که ادامه محاصره نیازمند منابع گسترده نظامی است و میتواند آمادگی نیروهای آمریکایی را تحت تاثیر قرار دهد. در عین حال، گزارشهایی از عبور برخی نفتکشها از این محاصره منتشر شده که میتواند کارآمدی آن را زیر سوال ببرد.
در سطح بینالمللی نیز نگرانیها درباره پیامدهای این وضعیت افزایش یافته است. به گفته مقامهای انرژی، تداوم محدودیتها در تنگه هرمز میتواند به کمبود سوخت و اختلال در بازارهای جهانی منجر شود.
در همین حال، برخی تحلیلگران و مقامهای بینالمللی نسبت به دستیابی سریع به توافق ابراز تردید کردهاند و یادآور شدهاند که توافق هستهای سال ۲۰۱۵ پس از سالها مذاکره به دست آمد.
در نهایت، گزارش پولتیکو تاکید میکند که ترامپ ممکن است برای دستیابی به توافق ناچار به ارائه امتیازاتی شود؛ موضوعی که میتواند پرسشهایی جدی درباره راهبرد کلی او در این جنگ ایجاد کند، بهویژه اگر نتیجه نهایی تفاوت چندانی با چارچوبهای پیشین نداشته باشد.
به گزارش فارنپالیسی، پس از بازگشت سناتورها به کنگره، جمهوریخواهان با پرسشهای فزایندهای درباره ادامه حمایت از جنگی که بدون مجوز رسمی کنگره آغاز شده، مواجه شدهاند. این پرسشها در شرایطی مطرح میشود که پیامهای متناقضی از کاخ سفید درباره اهداف جنگ منتشر شده و وزارت جنگ نیز جزئیات روشنی از هزینهها و نیازهای مالی ارائه نکرده است.
در همین حال، کاهش محبوبیت جنگ در میان رأیدهندگان - بهویژه در آستانه انتخابات میاندورهای - فشار سیاسی بر جمهوریخواهان را افزایش داده است. با این وجود، بسیاری از آنها از پاسخ مستقیم به پرسشها خودداری کرده و یا تمرکز خود را بر اقدامات دولت برای مقابله با [حکومت] ایران قرار دادهاند.
جان تون، رهبر اکثریت جمهوریخواه سنا، در واکنش به تهدید اخیر دونالد ترامپ مبنی بر «نابودی تمدن ایران» گفت که تمرکز او بر اقدامات عملی رییسجمهوری است و تلاشها برای بازگشایی تنگه هرمز و افزایش فشار اقتصادی بر [حکومت] ایران را مورد حمایت قرار داد.
بر اساس این گزارش، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه حکومت ایران - با احتساب یک آتشبس شکننده - بیش از ۴۵ روز ادامه یافته است. طبق قانون اختیارات جنگی آمریکا، چنین درگیریهایی در صورت عدم تایید کنگره باید پس از ۶۰ روز متوقف شوند، هرچند رییسجمهوری میتواند این مهلت را برای ۳۰ روز دیگر تمدید کند.
با این حال، رهبر اکثریت سنا در پاسخ به اینکه آیا در صورت ادامه جنگ فراتر از این مهلت از آن حمایت خواهد کرد یا نه، موضع روشنی اتخاذ نکرد و این سناریو را «فرضی» دانست. در عین حال، او از دستاوردهای نظامی آمریکا در این جنگ ابراز رضایت کرد.
این در حالی است که به گفته تحلیلگران، با وجود برتری نظامی آمریکا، توانایی [حکومت] ایران در جنگ نامتقارن - از جمله اختلال در تنگه هرمز یا حمله به زیرساختهای انرژی منطقه - میتواند این درگیری را طولانیتر کند و هزینههای سیاسی آن را برای واشینگتن افزایش دهد.
دموکراتها این موضوع را بهطور جدی مطرح کردهاند. کریس مورفی، سناتور دموکرات، هشدار داده که افزایش ۳۰ درصدی قیمت بنزین و رشد هزینههای کشاورزی از پیامدهای مستقیم جنگ بوده و فشار اقتصادی بر شهروندان آمریکایی را تشدید کرده است.
با وجود این انتقادها، جمهوریخواهان همچنان مانع از تلاشهای دموکراتها برای پایان دادن به جنگ شدهاند. سنای آمریکا با رای ۵۲ در برابر ۴۷، بررسی یک قطعنامه مربوط به اختیارات جنگی را رد کرد و تلاش مشابهی در مجلس نمایندگان نیز با اختلافی اندک ناکام ماند.
در همین حال، دموکراتها از عدم شفافیت دولت در ارائه اطلاعات درباره هزینهها و راهبرد جنگ انتقاد کردهاند. اندی کیم اعلام کرد که حتی درخواست او برای دریافت گزارش از پنتاگون درباره این جنگ نیز رد شده است.
در حوزه بودجه، دولت ترامپ خواستار افزایش ۴۵۰ میلیارد دلاری هزینههای نظامی شده که بخشی از آن قرار است از طریق کاهش برنامههای اجتماعی تامین شود. با این حال، قانونگذاران هنوز برآورد دقیقی از هزینههای جنگ دریافت نکردهاند.
پتی موری، سناتور دموکرات، در جلسهای با مقام بودجهای کاخ سفید تاکید کرد که کنگره هنوز از میزان هزینههای این جنگ بیاطلاع است؛ موضوعی که با پاسخ مبهم مقامهای دولتی همراه شده است.
در نهایت، جمهوریخواهان در کنگره درباره نحوه تصویب درخواست ۱.۵ تریلیون دلاری بودجه دفاعی نیز با اختلاف نظر مواجه هستند؛ اختلافی که در صورت ادامه کاهش حمایت عمومی از جنگ، میتواند به چالشی جدی برای دولت ترامپ تبدیل شود.
نخستوزیر اسرائیل، در بیانیهای که پنجشنبه ۲۷ فروردین منتشر شد، با اشاره به گفتوگوهای دو روز گذشته خود با ترامپ گفت رییسجمهوری آمریکا «قاطعانه مصمم» است هم محاصره دریایی ایران را ادامه دهد و هم آنچه او «باقیمانده توانمندی هستهای ایران» خواند، از میان ببرد.
او تاکید کرد ترامپ از این هدف دست نخواهد کشید و معتقد است میتواند در ادامه اقداماتی که دو طرف پیشتر با هم انجام دادهاند، این تهدید را «یکبار برای همیشه» برطرف کند.
نتانیاهو در ادامه گفت: «قطعا ما به تهدیدات موشکی و توان غنیسازی حکومت ایران نیز رسیدگی خواهیم کرد. اکنون جزئیات را بازگو نمیکنم، اما این دو اقدام بسیار مهم میتواند وضعیت امنیتی و سیاسی ما را برای سالهای آینده به طور اساسی تغییر دهند.»
رییسجمهوری ایالات متحده نیز در صحبتهای خود در نیمروز پنجشنبه ۲۷ فروردین، بار دیگر تاکید کرد که «حکومت ایران نباید سلاح هستهای داشته باشد.»
او افزود: «چنین اتفاقی بیفتد، نهفقط منطقه بلکه دیگر کشورهای جهان نیز با بحران روبهرو خواهند شد.»
ترامپ همچنین محاصره دریایی ایران را «فوقالعاده» و «قدرتمند» توصیف کرد و گفت این فشارها به «پیشرفت زیادی» منجر شده است.
ترامپ در ادامه، سیاست فشار بر [حکومت] ایران را با تحولات بازار انرژی نیز گره زد و گفت اگر در تابستان سال گذشته به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی حمله نمیشد و اگر پیش از آن آمریکا از توافق موسوم به برجام بیرون نیامده بود، قیمت نفت بهمراتب بالاتر میرفت.
او با اشاره به کاهش بهای نفت، این روند را یکی از نتایج اقدامهای نظامی و فشاری دانست که به گفته او برای جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای ضروری بوده است.
با این حال ترامپ همزمان از جریان داشتن «یک مذاکره بسیار موفق» با مقامهای حکومت ایران سخن گفت و افزود در صورتِ به نتیجه رسیدن این مذاکرات، توافق بهزودی اعلام خواهد شد. او گفت در آن صورت نفت ارزانتر میشود، مسیرهای دریایی آزاد خواهند شد و شرایط به سمت ثبات بیشتر پیش خواهد رفت.
ترامپ حتی گفت که واشینگتن در حال حاضر، با وجود جنگ و فشارهای نظامی، «رابطه بسیار خوبی» با ایران دارد؛ رابطهای که به گفته او حاصل حدود چهار هفته بمباران و یک محاصره بسیار قدرتمند بوده است.
او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال تمدید آتشبس نیز گفت ممکن است پیش از پایان آتشبس کنونی، توافق حاصل شود و بنابراین شاید نیازی به تمدید آن نباشد.
رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد «ایران خواهان توافق است» و مذاکره با مقامهای این کشور «بهخوبی» پیش میرود. او همچنین گفت دور دوم مذاکرات حضوری احتمالا آخر هفته برگزار خواهد شد.
ترامپ در بخش دیگری از سخنانش، تصویری از ایرانِ پس از جنگ ترسیم کرد که در آن، به گفته او، حکومت ایران عملا توان تجارت دریایی خود را از دست داده و «هیچ کشتی حتی فکر عبور هم نمیکند».
او بار دیگر تکرار کرد که جمهوری اسلامی ایران دیگر نیروی دریایی، نیروی هوایی و پدافند موثری ندارد و حتی رهبران پیشینش نیز از میان رفتهاند.
ترامپ همچنین گفت: «رهبران جدید ایران نهتنها با نداشتن سلاح هستهای موافقت کردهاند، بلکه پذیرفتهاند مواد هستهای دفنشده در اعماق زمین را نیز تحویل دهند.»
رویای صلح از مسیر جنگ؛ روایت ترامپ و نتانیاهو از مذاکرات لبنان و اسرائیل
ترامپ درباره چشمانداز توافق میان اسرائیل و لبنان گفت بهنظر او، این توافق ممکن است خیلی زود حاصل شود. رییسجمهوری آمریکا گفت: «فکر میکنم بین لبنان و اسرائیل توافقی حاصل خواهد شد، احتمالا در کاخ سفید و طی یکی دو هفته آینده.»
او افزود هدف این روند، «توقف بمبارانها و برقراری صلح» است و تاکید کرد اسرائیل و لبنان در حال همکاری و هماهنگی هستند. ترامپ همچنین با اشاره به نقش حزبالله در معادلات داخلی لبنان گفت: «اگر لبنان را بشناسید میدانید که آنها با حزبالله کار خواهند کرد.»
نتانیاهو نیز از وجود فرصتی کمسابقه برای رسیدن به توافق با لبنان سخن گفت و اعلام کرد: «ما فرصتی برای انعقاد یک قرارداد صلح تاریخی با لبنان داریم.»
او افزود ترامپ قصد داشته از او و رییسجمهوری لبنان دعوت کند تا برای پیشبرد این توافق تلاش کنند. به گفته نخستوزیر اسرائیل، این فرصت پس از آن ایجاد شده که اسرائیل در جریان جنگ اخیر، «موازنه قوا در لبنان را از اساس تغییر داده» است.
نتانیاهو در توضیح این مساله، به مجموعهای از عملیات اسرائیل علیه حزبالله اشاره کرد و گفت: «ما پیجرها را فعال کردیم، ذخایر عظیم تسلیحاتی شامل ۱۵۰ هزار راکت و موشکی را که نصرالله برای نابودی شهرهای اسرائیل آماده کرده بود، منهدم کردیم و در نهایت نصرالله را حذف کردیم.»
او افزود همین تغییر موازنه باعث شد در یک ماه گذشته پیامهایی از لبنان برای آغاز گفتوگوهای مستقیم صلح دریافت شود؛ اتفاقی که به گفته او در ۴۰ سال گذشته «بیسابقه» بوده است.
نخستوزیر اسرائیل گفت در پاسخ به این پیامها، با یک آتشبس موقت ۱۰ روزه موافقت کرده تا مسیر مذاکرات باز بماند و تلاشها برای پیشبرد توافقی که بحث آن در واشینگتن آغاز شده، ادامه یابد.
نتانیاهو همچنین تاکید کرد اسرائیل در این گفتوگوها دو مطالبه اصلی را دنبال میکند: «خلع سلاح حزبالله» و دستیابی به «یک قرارداد صلح پایدار، صلحی از موضع قدرت.»
او در ادامه گفت حزبالله برای رسیدن به آتشبس، دو شرط مشخص را مطرح کرده بود: «عقبنشینی کامل اسرائیل از تمام خاک لبنان تا مرزهای بینالمللی» و برقراری آتشبس بر مبنای «آرامش در برابر آرامش». با این حال، نتانیاهو تصریح کرد: «من با هیچکدام از اینها موافقت نکردم» و گفت این دو شرط نیز در نهایت محقق نشدهاند.
تازهترین نمونه از این جنگ روایتها در جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی، موجی از ویدیوهای تبلیغاتی تولیدشده با هوش مصنوعی است که با محوریت تمسخر دونالد ترامپ و دفاع از روایت جمهوری اسلامی، در هفتههای اخیر بهسرعت در اینترنت منتشر شده و میلیونها بازدید گرفته است.
این ویدیوها که عمدتا با الهام از سبک بصری لگو، موسیقی رپ، طنز اغراقآمیز، ارجاعات گسترده به فرهنگ عامه آمریکا و دامن زدن به مباحث نژادی در ایالات متحده ساخته شدهاند، تصویری از ترامپ بهعنوان سیاستمداری سالخورده، ضعیف، منزوی و گرفتار بحرانهای داخلی ارائه میدهند.
در برخی از این محتواها، به پرونده جفری اپستین، اختلافهای درونی در اردوگاه جمهوریخواهان، اظهارات مقامهای ارشد آمریکایی و حتی گمانهزنیها درباره وضعیت جسمی ترامپ اشاره شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پیشتر به این ویدیوها واکنش نشان داده و جمهوری اسلامی را به استفاده از اطلاعات جعلی و تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی برای بزرگنمایی توان نظامی خود متهم کره بود.
او در متنی که شبکه اجتماعی تروثسوشیال منتشر کرد، گفت: «ایران مدتهاست بهعنوان استاد دستکاری رسانهها و روابط عمومی شناخته میشود. آنها از نظر نظامی ناکارآمد و ضعیف هستند، اما در خوراک دادن و ارائه اطلاعات نادرست به رسانههای فیکنیوز بسیار ماهرند.»
ترامپ تاکید کرد تهران با استفاده از فناوریهای جدید تلاش میکند تصویری متفاوت از وضعیت جنگ ارائه دهد. او گفت: «هوش مصنوعی به سلاح دیگری برای انتشار اطلاعات نادرست تبدیل شده است.»
او در توضیح این ادعا گفت: «آنها قایقهای انتحاری جعلی را نشان میدهند که به کشتیهای مختلف در دریا شلیک میکنند؛ صحنههایی که قدرتمند و ترسناک به نظر میرسند، اما چنین قایقهایی اصلا وجود ندارند.»
تحلیلگران میگویند این موج تازه، بخشی از یک جنگ تبلیغاتی و رسانهای پیچیده است که هدف آن، تاثیرگذاری بر افکار عمومی غرب و بازتعریف روایت درگیری به نفع تهران است و جمهوری اسلامی کوشیده ضعفهای ساختاری خود در میدان تقابل مستقیم را با عملیات رسانهای جبران کند.
در سالهای اخیر، استفاده از میم، تصاویر اینترنتی و محتوای وایرال در جنگها پدیدهای تازه نبوده است. روسیه نیز پس از حمله به اوکراین، از این ابزارها در جنگ روایتها بهره برد. اما در درگیری اخیر، استفاده گسترده از محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی، شکل تازهای به این نبرد داده است.
یکی از مهمترین بازیگران این فضا، حسابهایی مانند «اکسپلوسیو مدیا» هستند که خود را گروهی از تولیدکنندگان محتوای ایرانی معرفی میکنند.
این حسابها ویدیوهایی تولید کردهاند که در آنها، از عناصر آشنا برای مخاطب غربی استفاده شده؛ از شخصیتهای کارتونی و انیمیشنی گرفته تا موسیقی و شوخیهای مبتنی بر فرهنگ عامه. همین شناخت دقیق از سلیقه و زبان بصری مخاطب غربی، به این محتواها کمک کرده تا سریعتر منتشر شوند و توجه بیشتری جلب کنند.
سطح پیچیدگی این تولیدات، در کنار محدودیتهای اینترنتی شدید در ایران، احتمال ارتباط مستقیم یا غیرمستقیم بخشی از این شبکهها با نهادهای حکومتی را تقویت میکند.
در عین حال، رسانههای رسمی جمهوری اسلامی نیز برخی از این ویدیوها را بازنشر کردهاند؛ موضوعی که نشان میدهد این محصولات صرفا تولیدات پراکنده اینترنتی نیستند، بلکه بخشی از یک تلاش منسجمتر برای شکل دادن به افکار عمومی محسوب میشوند.
وقتی مرگ، ویرانی و بحران انسانی در قالب کلیپهای کوتاه، موسیقی و شوخی بازنمایی میشود، مرز میان واقعیت، تبلیغات و سرگرمی بیش از پیش مخدوش میشود.
در چنین شرایطی، جنگ در ذهن مخاطبان، در الگوریتمها و در فضای آنلاین جریان دارد و نوع محتوای طنزآمیز، پرزرقوبرق و عامهپسند این ویدیوها، خطر عادیسازی خشونت و کمرنگ شدن ابعاد انسانی جنگ را در پی دارد.
شرایط کنونی، نشانهای روشن از فرسایش کارایی ابزارهای سنتی ایدئولوژیک و کاهش قدرت اقناعی مذهب در میان نسلهای جدید است؛ نسلی که بیش از گذشته در معرض روایتهای متنوع، تجربههای زیسته متفاوت و الگوهای تازه هویتی قرار گرفته و با چارچوبهای رسمی و تحمیلی همراه نمیشود.
او پنجشنبه ۲۷ فروردین در نشست خبری پنتاگون، به گزینههای پیش روی حکومت ایران در مذاکرات جاری اشاره کرد و گفت آنها میتوانند به جای ادامه نبرد، به مذاکره با آمریکا وارد شوند و به «خاطر مردم ایران» یک «آینده شکوفا و پل طلایی» را انتخاب کنند.
هگست تاکید کرد: «اما اگر ایران انتخاب نادرستی بکند، با محاصره و بمبهایی روبهرو خواهد شد که بر زیرساختها، برق و انرژی فرو میریزند.»
او در آغاز این نشست خبری گفت که آمریکا «در بالاترین سطح آمادگی برای ازسرگیری عملیات رزمی» قرار دارد، در حالی که حکومت ایران قادر نیست نیروهای نظامی خود را از نو بازسازی کند.
او گفت: «این یک نبرد برابر نیست» و افزود که در حالی که ایران «در حال بیرون آمدن از زیر آوار تاسیسات بمبارانشده و ویرانشده خود است، ما فقط قویتر میشویم.»
او با خطاب قرار دادن رهبران جمهوری اسلامی گفت: «ما در حال تجهیز مجدد خود با قدرتی بیش از هر زمان دیگری هستیم، و با اطلاعاتی بهتر از همیشه، در حالی که شما با تحرکاتتان خود را در معرض نگاه مراقب ما قرار میدهید.»
این اظهارات در نشست خبری پنتاگون در حالی مطرح شد که تلاشها برای ازسرگیری گفتوگوهای مستقیم میان آمریکا و جمهوری اسلامی در جریان است و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نیز چهارشنبه ۲۶ فروردین در گفتوگو با شبکه خبری فاکس احتمال داد که جنگ ایران به پایان خود نزدیک شده باشد.
محاصره تنگه هرمز از سوی حکومت ایران به معنای کنترل آن نیست
هگست در بخش دیگری از صحبتهایش گفت که محاصره تنگه هرمز از سوی حکومت ایران به معنای کنترل این آبراه نیست.
او افزود: «برای اینکه روشن شود میگویم که تهدید به شلیک موشک و پهپاد به سوی کشتیهای تجاری که بهطور قانونی در آبهای بینالمللی در حال عبور هستند، کنترل نیست؛ دزدی دریایی و تروریسم است. نیروی دریایی ایالات متحده رفتوآمد به داخل و خارج از تنگه را کنترل میکند، چون ما تجهیزات و توانمندیهای واقعی داریم و این محاصره را اجرا میکنیم.»
به گفته هگست «کمتر از ۱۰ درصد از توان دریایی آمریکا» برای اجرای محاصره دریایی بندرهای جنوب ایران به کار گرفته شده است. در حال حاضر طبق اعلام فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده، سنتکام، کشتیهایی از مبدا یا به مقصد ایران اجازه تردد در آبهای جنوبی ایران را ندارند و از سوی آمریکا مورد بررسی قرار میگیرند.
نیروی دریایی آمریکا در حال حاضر ۱۶ ناو جنگی، در قالب دو ناوگروه، در خاورمیانه دارد که ۱۱ ناوشکن، سه ناو آبیـخاکی تهاجمی، یک ناو هواپیمابر و یک ناو رزمی ساحلی را شامل میشود. تعداد کل نیروی رزمی دریایی آمریکا حدود ۳۰۰ ناو جنگی برآورد میشود.
ژنرال کِین خطاب به کشتیها: برگردید، از زور استفاده خواهیم کرد
ژنرال دن کِین، رییس ستاد ارتش آمریکا، نیز یکی از سخنرانان این نشست بود. او با تاکید بر اینکه محاصره بندرها و خطوط ساحلی ایران «هم در آبهای بینالمللی و هم درون آبهای سرزمینی ایران» انجام میشود، هشدار داد که اگر شناوری بخواهد محاصره آمریکا را دور بزند، باید آماده مقابله نظامی آمریکا باشد.
او خطاب به این کشتیها گفت: «برگردید، یا آماده باشید که نیروهای ما سوار کشتی شوند… ما از زور استفاده خواهیم کرد.»
کِین تاکید کرد که از آغاز محاصره تا کنون ارتش آمریکا مجبور به استفاده از زور برای متقاعد کردن کشتیهای ایرانی به بازگشت نشده و ۱۳ کشتی با هشدارهای آمریکا «تصمیم عاقلانه گرفتند که برگردند.»
رییس ستاد کل ارتش آمریکا در توضیح وضعیت محاصره دریایی بندرها و خطوط ساحلی ایران گفت: «این محاصره همه کشتیهایی را شامل میشود که به سوی بنادر ایران میروند یا از آنها خارج میشوند. شناورهای ناوگان سایه حامل نفت ایران هم فارغ از ملیت و مالکیتشان در این محاصره میگنجند.»
به گفته او ناوگان سایه «کشتیها یا آن شناورهای غیرقانونی یا نامشروعی» هستند که از مقررات بینالمللی، تحریمها یا الزامات بیمهای میگریزند.
او همچنین گفت: «بیش از ۱۰ هزار ملوان، تفنگدار دریایی و نیروی هوایی با استفاده از کشتیها، هواپیماها و بالگردها برای اجرای این محاصره در حال فعالیت هستند.»
اظهارات این دو مقام نظامی آمریکا در حالی مطرح شد که بازیگران منطقهای و در صدر آنها پاکستان در تلاشاند که مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا ادامه یابد و در مسیر حل مسالمتآمیز بحران پیش برود.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا چهارشنبه در گفتوگو با فاکسنیوز گفت که احتمال میدهد جنگ با ایران به پایان خود نزدیک باشد.
او یک روز پیش از آن درباره احتمال ملاقات در اسلامآباد به کِیتلین دورنباس، خبرنگار نیویورکپست که در این شهر مستقر است، گفت: «واقعا باید همانجا بمانید، چون ممکن است طی دو روز آینده اتفاقی بیفتد و ما بیشتر مایل هستیم به آنجا برویم.»
همزمان با این صحبتهای ترامپ، وزیر خزانهداری ایالات متحده روز چهارشنبه هشدار داد کشورها و نهادهایی که نفت ایران را خریداری کنند یا منابع مالی [حکومت] ایران را در بانکهای خود نگه دارند، در معرض تحریمهای ثانویه قرار خواهند گرفت.
ساعاتی پس از این گفتوگو وزارت خزانهداری آمریکا از اعمال تحریمهای تازهای علیه ناوگان سایه جمهوری اسلامی و افراد و نهادهای مرتبط با تامین مالی حزبالله لبنان خبر داد. بر اساس بیانیه این وزارتخانه سه فرد، ۱۷ شرکت و ۹ نفتکش مرتبط با جمهوری اسلامی در فهرست تحریمهای آمریکا قرار گرفتند.
تحلیلهای منطقهای از این حکایت دارد که واشینگتن فعلا محاصره دریایی را ترجیح میدهد و آن را نوعی «کارزار بمباران اقتصادی» میداند؛ رویکردی که کشورهای منطقه آن را به «جنگ بیشتر» ترجیح میدهند.
در این تحلیل که پنجشنبه ۲۷ فروردین منتشر شد، به آخرین تحولات در مسیر مذاکرات میان آمریکا و حکومت ایران، از جمله سفر عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، به ایران؛ سفر منطقهای شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، بهویژه دیدار او با محمد بن سلمان در ریاض؛ محاصره دریایی بنادر جنوب ایران؛ و تنظیمات تازه وزارت خزانهداری آمریکا برای اعمال محدودیت بیشتر بر فروش نفت از سوی جمهوری اسلامی، اشاره شده و نتیجه گرفته است که کشورهای منطقه ترجیح میدهند که آمریکا در قدمهای بعدی خود بر فشار و مهار غیرمستقیم تهران تکیه کند.
اورشلیمپست در این تحلیل، با استناد به گزارشهای رسانههای عربی و ترکیه، از جمله عربنیوز، نوشته است که «خوشبینی نسبت به اینکه جنگ در خاورمیانه ممکن است به پایان خود نزدیک شده باشد، افزایش یافته است»، زیرا پاکستان بهعنوان یک «میانجی کلیدی» در تهران حضور دارد و دولت دونالد ترامپ نیز از احتمال دستیابی به توافق سخن میگوید.
در بخشی از این تحلیل به بخشهایی از گزارش روزنامه عربنیوز، مستقر در عربستان سعودی اشاره شده است: «پنجشنبه خوشبینیها نسبت به اینکه جنگ در خاورمیانه شاید به پایان نزدیک شده باشد، افزایش یافت؛ زیرا یک میانجی کلیدی پاکستانی در تهران حضور دارد و دولت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، نیز از امیدها برای دستیابی به توافقی سخن میگوید که تنگه حیاتی هرمز را باز خواهد کرد.»
نویسنده مقاله این گزارش را بازتابدهنده پیام رسمی ریاض دانسته و نتیجه گرفته است که عربستان، پاکستان و ترکیه در مجموع ترجیح میدهند از تشدید بیشتر درگیری جلوگیری شود.
اورشلیمپست همچنین با اشاره به ارزیابی سه پایتخت منطقهای یعنی ریاض، آنکارا و اسلامآباد مینویسد این کشورها معتقدند «همکاری مشترک میتواند آمریکا را متقاعد کند از انجام حملات تازه عقبنشینی کند.»
در همین راستا، این روزنامه تصریح میکند که واشینگتن فعلا محاصره دریایی را ترجیح میدهد و آن را نوعی «کارزار بمباران اقتصادی» میداند؛ رویکردی که به نوشته این روزنامه، کشورهای منطقه آن را به «جنگ بیشتر» ترجیح میدهند.
گره اصلی: چین همچنان نفت ایران را میخرد
در بخش پایانی تحلیل به ادامه خریداری نفت ایران از سوی چین اشاره شده است.
اورشلیمپست نوشته در حالی که آمریکا اصرار دارد که محاصره دریایی بندرهای جنوب ایران موثر بوده است، چین همچنان از جمهوری اسلامی نفت میخرد.
این روزنامه اسرائیلی به نقل از عربنیوز نوشت: «وزارت خزانهداری آمریکا به دو بانک چینی هشدار داد که پول ایران را پردازش نکنند، وگرنه با تحریم روبهرو خواهند شد. وزیر خزانهداری بدون نام بردن از این بانکها این موضوع را مطرح کرد.»
این در حالی است که بر اساس دادههای شرکتهای مستقل رهگیری دریایی، از جمله کپلر، یک نفتکش خالی بسیار بزرگ به نام آراِچاِن روز چهارشنبه، در دومین روز محاصره دریایی، وارد خلیج فارس شد. بهنقل از عربنیوز، مشخص نبود که این نفتکش با توان حمل دو میلیون بشکه نفت خام، به کجا میرود. یک روز پیش از آن نیز نفتکش آلیشیا که تحت تحریم آمریکاست، از تنگه هرمز عبور کرد و اکنون با توجه به دادههای رهگیری دریایی روشن شده که به سمت عراق حرکت میکند.»
این تحلیل تاکید میکند که استراتژی آمریکا برای مهار جمهوری اسلامی در حال حاضر بر کنترل اقتصادی متمرکز است و چین یکی از بازیگران تعیینکننده در این نبرد است که از یک سو به ایالات متحده قول همکاری میدهد و از سوی دیگر نشانههای مبهمی وجود دارد که به خرید نفت از حکومت ایران و تامین اقتصادی آنها ادامه میدهد.
