به گفته سه منبع نزدیک به حلقه داخلی قدرت در جمهوری اسلامی، مجتبی خامنهای، رهبر جدید حکومت ایران، همچنان در حال مداوای جراحات شدید صورت و پا است که در حمله هوایی آغاز جنگ - حملهای که به کشته شدن پدرش انجامید - متحمل شد.
این منابع به رویترز گفتند صورت خامنهای در حمله به مجموعه محل اقامت رهبر جمهوری اسلامی در مرکز تهران دچار آسیب جدی شده و او همچنین از ناحیه یک یا هر دو پا بهشدت مجروح شده است.
با این حال، به گفته این منابع که بهدلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، خامنهای ۵۶ ساله در حال بهبود است و از نظر ذهنی همچنان هوشیار باقی مانده است.
دو تن از آنها گفتند او از طریق ارتباط صوتی در نشستهای مقامات ارشد شرکت میکند و در تصمیمگیری درباره مسائل مهم، از جمله جنگ و مذاکرات با واشینگتن، نقش دارد.
ابهام درباره توان اداره کشور در اوج بحران
پرسش درباره اینکه آیا وضعیت جسمی خامنهای به او امکان اداره امور کشور را میدهد یا نه، در شرایطی مطرح است که جمهوری اسلامی با یکی از بحرانیترین مقاطع خود در دهههای اخیر روبهروست و مذاکرات حساسی را با ایالات متحده در اسلامآباد، پایتخت پاکستان، آغاز کرده است.
روایت این منابع نزدیک به حلقه قدرت، جزییترین توصیف را از وضعیت رهبر جدید جمهوری اسلامی در هفتههای اخیر ارائه میدهد، اما رویترز نتوانسته است این اطلاعات را بهطور مستقل تایید کند.
محل اقامت، وضعیت جسمی و میزان توانایی مجتبی خامنهای برای اداره کشور همچنان تا حد زیادی در هالهای از ابهام است، چرا که از زمان حمله هوایی و انتصاب او بهعنوان جانشین پدرش، هیچ تصویر، ویدیو یا فایل صوتیای از او منتشر نشده است.
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل به پرسشهای رویترز درباره میزان جراحات خامنهای یا دلیل عدم انتشار تصویر یا پیام صوتی از او، پاسخ نداده است.
جزییات حمله و سکوت رسمی تهران
خامنهای ۹ اسفند، همزمان با نخستین روز جنگی که با حمله آمریکا و اسرائیل آغاز شد، در عملیاتی که به کشته شدن پدرش، رهبر جمهوری اسلامی از سال ۱۳۶۸، انجامید، زخمی شد.
در این حمله، همسر، باجناق و خواهرزن او نیز در میان دیگر اعضای خانوادهاش، کشته شدند.
تاکنون هیچ بیانیه رسمیای از سوی تهران درباره میزان جراحات خامنهای منتشر نشده است.
با این حال، یک گوینده اخبار در صداوسیمای جمهوری اسلامی، پس از اعلام رهبری او، از اصطلاح «جانباز» برای توصیف وضعیتش استفاده کرد. این اصطلاح در ایران معمولا برای افرادی بهکار میرود که در جنگ، مجروح شدهاند.
برخی رسانهها در ایران گزارش دادند فروشگاه جینوست در خیابان فرشته تهران، شنبه ۱۹ مهر و پس از برگزاری جشنی در ۱۸ مهر و انتشار ویدیوهای آن، بهدست نیروی انتظامی پلمب شد.
وبسایت خبری «آسیانیوز ایران» با اشاره به این اقدام نوشت که به نظر میرسد این برخورد، صرفا یک واکنش مقطعی نیست، بلکه بخشی از یک کارزار بزرگتر برای «کنترل بیشتر بر فضای اجتماعی، مقابله با نمایش ثروت و اجرای سختگیرانهتر قوانین» است.
بسیاری از کسبوکارها نگران تاثیر این سیاست تازه بر معیشت، سلامت روان شهروندان و زندگی اجتماعی آنها هستند.
فشار اقتصادی حکومت بر مردم و استفاده از آنها برای سرکوب
در هفتههای اخیر فشار حکومت بر کسبوکارها و شهروندان به دلیل سرپیچی از قانون حجاب اجباری، رقص و سرو مشروبات الکلی افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از جمله، در پی انتشار ویدیوهایی از برگزاری جشنی در جزیره کیش با عنوان «قهوهپارتی» در رسانههای اجتماعی، دادستان عمومی و انقلاب کیش، از تشکیل پرونده و بازداشت برگزارکنندگان آن خبر داد.
یکی از زنان کافهداری که تجربه برخورد عوامل انتظامی با چنین جشنهایی را دارد به ایراناینترنشنال گفت شاهد بوده که مقامات در بعضی موارد از افراد بازداشتشده - بدون توجه به موقعیت مالیشان - وثیقه چند میلیاردی دریافت کرده و آنها را از کار کردن منع کردهاند.
او افزود بر اساس مشاهداتش بر این باور است که حساسیت بیشتری روی تجمعات تفریحی با حضور جوانها و نسل زد وجود دارد و نیروهای امنیتی با چنین رویدادهایی خشنتر برخورد میکنند.
مقامهای جمهوری اسلامی همواره چنین جشنهایی را «برخلاف شئونات اسلامی» و «هنجارشکنی» توصیف کرده و به نظر میرسد نگران الگوبرداری کسبوکارها از یکدیگر در این زمینهاند.
در ماههای اخیر ویدیوهایی از صاحبان چندین کافه در دزفول و قم در رسانههای اجتماعی منتشر شده که در آن در سخنانی شبیه به اعتراف اجباری یا به دلیل برگزاری جشن همراه با رقص و موسیقی، از مسئولان عذرخواهی و ابراز ندامت میکنند یا از مشتریان خود میخواهند برای جلوگیری از پلمب شدن، حجاب را رعایت کنند.
کارمند یک کافه در تهران به ایراناینترنشنال گفت مقامهای جمهوری اسلامی تلاش میکنند با فشار بر صاحبان کسبوکارها و تهدید به برخورد و پلمب اماکن، مردم را در برابر هم قرار دهند و از آنها به عنوان وسیلهای برای سرکوب و سانسور خودشان و زنان استفاده کنند.
پلمب به مثابه ابزار فشار سیاسی
از طرف دیگر، شواهد و گزارشهای رسیده حاکی است حکومت از بستن کسبوکارها برای انتقامگیری از مخالفانش هم استفاده میکند.
اطلاعات و گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال نشان میدهند دستکم در دو مورد، کسبوکار شهروندان به دلیل فعالیت سیاسی خود آنها یا نزدیکانشان و با هدف اعمال فشار بر افراد، به دستور نهادهای حکومتی در تهران پلمب شدهاند.
این برخورد در گذشته هم سابقه داشته و به عنوان مثال در آذر ۱۴۰۱ و همزمان با اعتراضات سراسری در خیزش «زن، زندگی، آزادی»، اداره اماکن برای توقف اعتصاب در شهرهای مختلف کردستان و نیز در ایلام و کرمانشاه، مغازه کسبهای را که در اعتصاب شرکت کرده بودند، پلمب کردند.
کارمند یک کافه در مشهد به ایراناینترنشنال گفت حکومت فکر میکند با پلمب و بازداشت، باقی رستورانها و کافهها را «از برگزاری ایونت» بازمیدارد اما تعداد این رخدادها روز به روز بیشتر میشود و در نهایت حتی پلمب هم کارگر نیست و مراسم بسیاری از چشمش در میرود.
او افزود: «غول از چراغ جادو بیرون آمده و دیگر به آن برنمیگردد.»
مردم چه میگویند؟
رسانههای اجتماعی از جمله ایکس و اینستاگرام سرشار از روایت شهروندان از پلمب شدن کسبوکارها و فشار اجتماعی بر زنان برای حجاب اجباریاند.
گروهی از زنان با اشاره به پلمب کافه و رستورانها و جریمههای موجود، بر این باورند تنها زمانی میتوان گفت حجاب اجباری در ایران برچیده شده که زنان بتوانند آزادانه با پوشش دلخواه خود در مدرسه، دانشگاه، محل کار و اماکن دولتی حاضر شوند و مدارک هویتی بدون حجاب اجباری داشته باشند.
برخی دیگر از زنان هم با اشاره به فشار موجود بر آنها در محل کار برای حجاب اجباری، میگویند حجاب آزاد نشده، بلکه حکومت بهدلیل شجاعت زنها در سرپیچی از قانون حجاب اجباری و همچنین ترس از اعتراضات مردم بهخاطر فشارهای اجتماعی و شرایط سخت معیشتی، مستاصل شده است.
در کشوری با فرهنگ طولانی قهوهخانهداری در کنار نبود فضاهای تفریحی کافی و آزادیهای اجتماعی، کافهها جزو معدود مکانهای مورد علاقه جوانها برای جمع شدن و تنفساند.
فشار بر کافهها و رستورانها بر سر حجاب و بگیر و ببند زنان، ممکن است باعث جرقه خوردن دور جدید اعتراضات ضدحکومتی در ایران بشود.
