به گزارش رویترز، ارزیابیهای اخیر نهادهای اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد حکومت ایران در آینده نزدیک تنگه هرمز را بازگشایی نخواهد کرد و از کنترل این آبراه حیاتی بهعنوان مهمترین ابزار فشار بر ایالات متحده بهره میبرد.
به گفته سه منبع آگاه، این رویکرد میتواند به تهران اجازه دهد با محدود نگه داشتن عبور و مرور در تنگه، قیمت انرژی را بالا نگه دارد و از این طریق دولت دونالد ترامپ را برای پایان سریعتر جنگ تحت فشار قرار دهد.
رویترز مینویسد این وضعیت نشان میدهد جنگی که با هدف تضعیف توان نظامی حکومت ایران آغاز شد، ممکن است در عمل به افزایش نفوذ منطقهای تهران منجر شده باشد؛ چرا که توانایی این کشور در تهدید یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان برجسته شده است.
در حالی که ترامپ بازگشایی تنگه هرمز را ساده جلوه داده و حتی از امکان «باز کردن تنگه و بهرهبرداری از نفت» سخن گفته، تحلیلگران هشدار میدهند اقدام نظامی برای تحقق این هدف میتواند پرهزینه، پرریسک و حتی به یک جنگ زمینی طولانی منجر شود.
علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بینالمللی بحران، در اینباره گفته است: «در تلاش برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح کشتار جمعی، آمریکا عملاً به ایران یک سلاح اختلال گسترده داده است.» او تاکید کرد توانایی [حکومت] ایران در تأثیرگذاری بر بازار انرژی از طریق تنگه هرمز «حتی از یک سلاح هستهای هم قدرتمندتر» است.
موضع دولت آمریکا نیز در قبال نحوه بازگشایی تنگه یکدست نبوده است. ترامپ از یک سو آن را پیششرط آتشبس دانسته و از سوی دیگر از کشورهای وابسته به انرژی خلیج فارس و متحدان ناتو خواسته خود مسئولیت این کار را بر عهده بگیرند. یک مقام کاخ سفید در عین حال گفته است که رییسجمهوری «اطمینان دارد» تنگه بهزودی باز خواهد شد.
در همین حال، سپاه پاسداران با استفاده از تاکتیکهایی مانند حمله به کشتیها، کارگذاری مین و حتی مطالبه عوارض عبور، عملاً تردد در تنگه را مختل کرده و این موضوع به افزایش قیمت جهانی نفت و بروز کمبود سوخت در برخی کشورها انجامیده است.
کارشناسان هشدار میدهند حتی در صورت اقدام نظامی، کنترل کامل تنگه دشوار خواهد بود. این آبراه باریک، کشتیها و نیروهای نظامی را به اهدافی آسان تبدیل میکند و [حکومت] ایران میتواند با استفاده از پهپادها و موشکها از داخل خاک خود همچنان آن را تحت فشار نگه دارد.
به گفته منابع آگاه، تهران که اکنون قدرت این اهرم را تجربه کرده، بهسادگی از آن صرفنظر نخواهد کرد. همچنین برخی تحلیلگران معتقدند [حکومت] ایران ممکن است در دوره پساجنگ نیز با دریافت عوارض از کشتیها، از این مسیر برای تامین هزینههای بازسازی استفاده کند.
بیل برنز، رییس پیشین سیا، نیز گفته است [حکومت] ایران احتمالاً از این ابزار برای کسب «تضمینهای امنیتی بلندمدت» و منافع اقتصادی در مذاکرات آینده استفاده خواهد کرد- موضوعی که به گفته او، روند دستیابی به توافق را «بسیار دشوار» میکند.