طالبان و پاکستان در پی تشدید تنش‌ها اقدام به مبادله آتش در امتداد مرز مشترک کردند. در پی این تیراندازی، رسانه‌های پاکستانی خبر دادند که نیروی هوایی این کشور بامداد جمعه هشتم اسفند به وقت محلی، شهرهای کابل و قندهار و مناطقی از ولایت پکتیا را هدف قرار دادند.
درگیری‌ها پس از آن رخ داد که اداره طالبان اعلام کرد پنج‌شنبه هفتم اسفند حملات تلافی‌جویانه‌ای را به مواضع نظامی پاکستان انجام داده است، و در مقابل، اسلام‌آباد اعلام کرد که به تیراندازی‌های تحریک‌آمیز در این منطقه پاسخ می‌دهد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که نیروهای دو کشور بیش از دو ساعت در امتداد مرز تقریباً ۲۶۰۰ کیلومتری خود درگیر شدند که باعث شد آتش‌بس مورد توافق سال ۲۰۲۵ تهدید شود.
رویترز پیش‌تر گزارش داده بود که درگیری پس از آن رخ داد که نیروهای پاکستانی اوایل این هفته حملات هوایی در داخل افغانستان انجام دادند و مقامات طالبان از کشته شدن ۱۸ نفر در پی این حملات خبر دادند.
در همین حال، پاکستان اعلام کرد که مخفی‌گاه‌های شبه‌نظامیان را هدف قرار داده است و ادعاهای مربوط به هدف قرار گرفتن غیرنظامیان را رد کرد.
مقامات طالبان در ادامه از عملیات نظامی گسترده علیه مواضع ارتش پاکستان در پاسخ به این حملات خبر دادند.
ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در پاسخ به تحریکات مکرر، عملیات پیشگیرانه گسترده‌ای علیه مواضع نظامی پاکستان در امتداد خط دیورند آغاز شده است.»
وحیدالله محمدی، سخنگوی نظامی طالبان در ولایت ننگرهار، نیز در ویدیویی گفت که «عملیات تلافی‌جویانه» عصر پنج‌شنبه آغاز شد.
مجاهد در پست دیگری در ایکس، با اشاره به حملات قبلی، نوشت: «ارتش بزدل پاکستان برخی از نقاط کابل، قندهار و پکتیا را بمباران کرد» و کسی آسیب ندیده است.
در این میان، به نوشته روزنامه دیلی‌میل، وزیر دفاع پاکستان همزمان با حملات هوایی ارتش این کشور، «جنگ آشکار» علیه افغانستان را اعلام کرد.
این روزنامه اشاره کرد که کابل، پایتخت افغانستان، در ساعات اولیه جمعه هشتم اسفند شاهد انفجارهای متعدد بود.
مقامات پاکستان تایید کرده‌اند که حداقل سه استان افغانستان هدف قرار گرفته است.
دو مقام ارشد امنیتی پاکستان گفتند که حملات هوایی «تاسیسات نظامی افغانستان» را در ولایات کابل، قندهار و پکتیا هدف قرار داده و ظاهراً دو پایگاه را نابود کرده‌اند.
دو کشور می‌گویند تلفاتی به طرف مقابل وارد کرده‌اند
وزارت اطلاعات پاکستان در ایکس اعلام کرد که به «اقدام بی‌دلیل» طالبان افغانستان در امتداد مرز دو کشور «پاسخ فوری و مؤثر» داده شده است.
این وزارت‌خانه اعلام کرد که نیروهای طالبان «اشتباه محاسباتی کردند و بی‌دلیل به چندین مکان» در امتداد مرز در استان خیبر پختونخوا تیراندازی کردند.
وزارت اطلاعات پاکستان گفت که این اقدام با «واکنش فوری و موثر نیروهای امنیتی پاکستان» مواجه شد.
این وزارت‌خانه اعلام کرد: «گزارش‌های اولیه، تلفات سنگین در سمت افغانستان را با تخریب چندین پست و تجهیزات تایید می‌کند» و اضافه کرد: «پاکستان تمام اقدامات لازم را برای تضمین تمامیت ارضی و ایمنی و امنیت شهروندان خود انجام خواهد داد.»
هر دو طرف ادعا کردند که خسارات قابل توجهی به طرف مقابل وارد کرده‌اند. وزارت دفاع طالبان گزارش داد که ۱۹ پاسگاه و دو پایگاه ارتش پاکستان را تصرف کرده، ۵۵ سرباز را کشته و تعدادی از سربازان آن کشور را نیز اسیر کرده است.
وزارت دفاع طالبان تلفات این کشور را هشت کشته و ۱۱ زخمی دیگر اعلام کرد.
اما پاکستان تصرف هرگونه پست مرزی یا اسارت سربازان به دست نیروهای طالبان را تکذیب کرد.
مشرف علی زیدی، سخنگوی نخست‌وزیر پاکستان، هم گفت که دست‌کم ۱۳۳ نیروی طالبان کشته و بیش از ۲۰۰ نفر زخمی شده‌اند.
او افزود ۲۷ پست نیروهای طالبان نابود و ۹ نفر اسیر شده‌اند. هیچ جزئیاتی در مورد محل این تلفات ارائه نشده است.
در همین حال، پلیس پاکستان اعلام کرد که ساکنان مناطق مرزی در حال تخلیه به مناطق امن‌تر هستند. همچنین برخی از پناهندگان افغانستانی که منتظر بازگشت به کشور خود بودند نیز به مکان‌های امن منتقل شده‌اند.
درگیری پس از اتهامات اسلام آباد مبنی بر اینکه طالبان به شبه‌نظامیان تحریک طالبان پاکستان پناه می‌دهد، روی داد. با این همه، طالبان افغانستان این ادعا را رد می‌کنند.
به گزارش رویترز، مقامات پاکستانی پیش از این گفته بودند که «شواهد غیرقابل انکاری» در اختیار دارند که نشان می‌دهد شبه‌نظامیان از خاک افغانستان حملاتی را انجام می‌دهند.
وزیر دفاع پاکستان: صبر ما لبریز شده است
روابط بین این دو کشور از زمان درگیری‌های مرگ‌بار در پاییز سال گذشته میلادی که بیش از ۷۰ کشته برجای گذاشت، رو به وخامت گذاشته است و خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، ادعا کرد که اکنون اسلام‌آباد چاره‌ای جز این در پیش رو ندارد.
او اوایل جمعه گفت: «صبر ما لبریز شده است. اکنون یک جنگ آشکار در جریان است.»
آصف، طالبان را متهم کرد که به «نیروی نیابتی هند» تبدیل شده‌اند.
همچنین محمد شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، در ایکس نوشت: «مردم پاکستان و نیروهای مسلح همیشه آماده حفاظت از امنیت، حاکمیت و تمامیت ارضی کشور هستند. نیروهای مسلح پاکستان وظایف خود را با غیرت ملی انجام می‌دهند.»
او افزود: «هیچ مصالحه‌ای در دفاع از میهن عزیزمان صورت نخواهد گرفت و به هر تجاوز، پاسخی کوبنده داده خواهد شد.»
در همین حال، سخنگوی سازمان ملل متحد گفت آنتونیو گوترش، دبیرکل این نهاد جهانی، از هر دو طرف خواست که از غیرنظامیان محافظت کنند و «به تلاش برای حل هرگونه اختلاف از طریق دیپلماسی ادامه دهند.»
یافته‌های یک پژوهش تازه نشان می‌دهد برخی افراد بیش از دیگران تحت تاثیر نشانه‌های دیداری و شنیداری محیط اطراف خود قرار می‌گیرند و همین مساله می‌تواند آن‌ها را در چرخه‌ای از تصمیم‌های پرخطر یا زیان‌بار گرفتار کند.
بر اساس پژوهشی که از سوی انجمن علوم اعصاب آمریکا منتشر شد، مغز انسان به‌طور مداوم اطلاعاتی مانند تصاویر، صداها و فضاهای آشنا را با پیامدهای بعدی آن‌ها پیوند می‌دهد.
این فرآیند که «یادگیری تداعی‌گر» نام دارد، به افراد کمک می‌کند بر پایه تجربه‌های قبلی، سریع‌تر تصمیم بگیرند و از خطر دوری کنند.
با این حال، پژوهشگران می‌گویند این سیستم در همه افراد به یک شکل عمل نمی‌کند.
این تحقیق توضیح می‌دهد که چگونه سازوکارهای طبیعی یادگیری در مغز، در بعضی افراد به‌جای کمک به تصمیم‌گیری بهتر، به تداوم انتخاب‌های نامطلوب منجر می‌شود.
نقش نشانه‌ها در تصمیم‌گیری نادرست
به گفته جوزپه دی پلگرینو، سرپرست این مطالعه از دانشگاه بولونیا، افراد از نظر میزان اتکا به نشانه‌های محیطی برای تصمیم‌گیری تفاوت چشمگیری با یکدیگر دارند.
برخی افراد هنگام تصمیم‌گیری به‌شدت به تصاویر و صداهای اطراف خود وابسته‌اند، در حالی که گروهی دیگر انعطاف‌پذیری بیشتری دارند و کمتر تحت تاثیر این محرک‌ها قرار می‌گیرند.
به گفته پژوهشگران، مشکل زمانی بروز می‌کند که معنای این نشانه‌ها دستخوش تغییر می‌شود.
برای نمونه، اگر یک محیط یا صدای آشنا که پیش‌تر با پاداش همراه بوده، به‌تدریج به پیامدهای پرخطر یا نامطلوب منجر شود، مغز همه افراد نمی‌تواند این تغییر را به‌درستی ثبت کند.
در افرادی که حساسیت بالایی به نشانه‌ها دارند، مغز در «به‌روزرسانی» این آموخته‌ها ناتوان می‌ماند و همچنان بر اساس الگوهای قدیمی واکنش نشان می‌دهد.
در نتیجه این افراد، حتی پس از تجربه شکست یا زیان، همان انتخاب‌های قبلی را تکرار می‌کنند.
پیوند نشانه‌ها با اعتیاد و اضطراب
در این شرایط، نشانه‌های محیطی به‌جای آنکه راهنمایی مفید باشند، به عامل اصلی هدایت رفتار تبدیل می‌شوند و ترک عادت‌های زیان‌بار را دشوارتر می‌کنند.
این یافته‌ها می‌تواند به درک بهتر الگوهای رفتاری در اعتیاد، اختلالات وسواسی و اضطراب کمک کند.
تیم تحقیقاتی قصد دارد این نوع الگوی یادگیری را در میان افراد دارای اختلالات بالینی مورد بررسی قرار دهد.
هدف آن‌ها یافتن پاسخ روشن‌تری برای این پرسش است که آیا حساسیت بیش از حد به نشانه‌های محیطی می‌تواند یکی از دلایل اصلی تداوم الگوی تصمیم‌گیری‌های پرخطر در این گروه‌ها باشد.
دانشمندان بریتانیایی مطالعه‌ای برای بررسی این موضوع آغاز کرده‌اند که آیا آلودگی هوا می‌تواند باعث زوال عقل شود؟ این پژوهش، می‌تواند به توسعه داروهای جدیدی برای مقابله با پیشرفت بیماری‌هایی مانند آلزایمر منجر شود.
گاردین روز یک‌شنبه ۲۹ مهر در گزارشی نوشت دانشمندان بریتانیایی در آستانه راه‌اندازی پروژه تحقیقاتی چشمگیری هستند که نشان می‌دهد هوایی که تنفس می‌کنیم چگونه می‌تواند بر مغز ما تاثیر بگذارد.
به گفته دانشمندان، این تحقیق برای درک یک مشکل پزشکی مهم، یعنی چگونگی تاثیر آلودگی هوا بر بروز زوال عقل، حیاتی است.
در سال‌های اخیر، دانشمندان دریافتند که آلودگی هوا یکی از خطرناک‌ترین تهدیدها برای سلامت انسان است و نشان داده‌اند که این آلودگی در بروز سرطان، بیماری‌های قلبی، دیابت و بسیاری از مشکلات بهداشتی دیگر نقش دارد.
اکنون دانشمندان در موسسه فرانسیس کریک (Francis Crick) قرار است به بررسی ارتباط آلودگی هوا با پدیده زوال عصبی بپردازند.
این پروژه تحقیقاتی با عنوان «سرعت» (Rapid) که از سوی خیریه «مقابله با زوال عقل» تامین مالی شده است، از روز دوشنبه ۳۰ مهر به‌طور رسمی آغاز خواهد شد.
ذرات کوچک آلاینده چطور منجر به زوال عقل می‌شوند؟
پروژه سرعت شامل بررسی دقیق فرآیندهایی است که ذرات کوچک آلاینده می‌توانند منجر به زوال عقل شوند.
این تحقیق می‌تواند بینشی کلی درباره چگونگی تاثیر ذرات معلق در هوا بر بروز بیماری‌ها ارائه دهد و همچنین به توسعه داروهای جدید برای مقابله با پیشرفت شرایطی مانند بیماری آلزایمر کمک کند.
پروفسور چارلز سوانتون، معاون مدیر بالینی موسسه کرک و از مدیران این پروژه گفت: «آلودگی هوا معمولا با زوال عقل مرتبط نیست. با این حال، اپیدمیولوژیست‌ها به‌تازگی دریافته‌اند که ذرات موجود در هوا کاملا با خطر بیماری‌های نورودژنراتیو (زوال عصبی) مرتبط هستند.»
او افزود: «ما می‌خواهیم دقیقا بفهمیم که چگونه ذرات ریز در هوا می‌توانند تاثیرات عمیقی بر مغز ما داشته باشند و از این دانش برای توسعه داروهای جدیدی برای درمان زوال عقل استفاده کنیم.»
یک نوع کلیدی از آلودگی هوا، شامل معلق‌های ریز ذرات جامد و قطرات مایع است.
این ذرات از اگزوز خودروها و کامیون‌ها، کارخانه‌ها، گرد و غبار، گرده‌ها، آتش‌فشان‌ها، آتش‌سوزی‌های جنگلی و منابع دیگر تولید می‌شوند و به‌عنوان ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری یا به‌طور ساده PM2/5 شناخته می‌شوند.
این ذرات دارای قطری کمتر از ۲.۵ میلیونیم متر هستند که حدود ۳۰ برابر نازک‌تر از موی انسان است و به‌قدری کوچک‌اند که می‌توانند به عمق بدن انسان نفوذ کنند.
در مورد زوال عقل، پی‌ام۲.۵ها هنگام تنفس و از طریق پیاز بویایی (olfactory bulb) وارد مغز می‌شوند.
پیاز بویایی یک ساختار عصبی در مغز است که در بالای حفره بینی قرار دارد و سیگنال‌های بویایی را از گیرنده‌های موجود در بینی دریافت کرده و پردازش می‌کند. این بخش، نقش مهمی در درک و تشخیص بوها دارد.
به گفته پروفسور سوانتون، به نظر می‌رسد که پی‌ام۲.۵ها در مغز، از سوی سلول‌های ایمنی در سیستم عصبی مرکزی جذب می‌شوند و پس از آن است که احتمالا زوال عصبی آغاز می‌شود.
با این حال، این که این فرآیند چگونه پیش می‌رود و منجر به زوال عقل می‌شود، هنوز روشن نیست.
درک دقیق این فرایند، یکی از اهداف اصلی پروژه سرعت است تا بفهمیم چگونه پی‌ام۲.۵ها موجب تشکیل توده‌هایی در بافت مغز می‌شوند که نشانه مشخص بیماری آلزایمر است.
سونیا گاندی، رییس آزمایشگاه زیست‌شناسی زوال عصبی در موسسه کرک و دانشگاه کالج لندن گفت: «ما شواهد خوبی از ارتباط بین قرارگیری در معرض ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری و بیماری‌های مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون داریم. اما هنوز نمی‌دانیم که آیا این ذرات واقعا زوال عصبی را به‌طور مستقیم تحریک می‌کنند یا تنها فرایندی را که در افراد آسیب‌پذیر در حال وقوع است، تسریع می‌کنند.»
پژوهشگران موسسه کرک بر این باورند که آلودگی هوا از طریق سه مکانیسم مختلف می‌تواند باعث زوال عقل شود؛ بر اساس یکی از این مکانیسم‌ها، ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری ممکن است به‌طور مستقیم فرآیند تجمع پروتئین‌ها را در مغز تسریع کنند و باعث بروز آلزایمر شوند.
به عبارت دیگر، ممکن است ورود ذرات معلق با توانایی مغز در پاکسازی توده‌های پروتئینی تداخل ایجاد کند.
به بیانی ساده، این ذرات ۲.۵ میکرومتری با سیستم پاکسازی سلول‌های بدن تداخل دارند و باعث می‌شوند حذف پروتئین‌های عامل بیماری‌هایی مانند آلزایمر، دشوارتر شود.
سومین نظریه این است که پی‌ام۲.۵ها به وسیله سلول‌های ایمنی مغز به نام میکروگلیا جذب و احتمالا باعث می‌شوند که این سلول‌ها، واکنشی التهابی را ایجاد و آغاز زوال عقل را تسریع کنند.
پژوهشگران برای تشخیص اینکه کدام مکانیسم در بروز زوال عقل نقش دارد، بر آزمایش‌های درون‌کشتگاهی روی سلول‌های بنیادی انسانی و همچنین مدل‌های حیوانی تمرکز خواهند کرد.
سونیا گاندی در همین زمینه گفت: «زمانی که این مکانیسم‌ها را با جزییات بیشتری درک کنیم، می‌توانیم از این دانش برای توسعه درمان‌هایی استفاده کنیم که تاثیر آلودگی‌های هوا را کاهش دهند.»
او اظهار امیدواری کرد که شاید روزی، بتوانیم از اثرات محیط بر بیماری‌های مغزی پیشگیری کنیم.
یافته‌های یک پژوهش جدید با موضوع تغییرات آب و هوایی نشان داد که قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض دمای شدید با افت شناختی، بیماری‌های کلیوی و سرطان پوست مرتبط است و امواج گرما می‌تواند مشکلات سلامت روان و شیوع بیماری‌های عفونی را تشدید کند.
این تحقیق که از سوی پژوهشگران دانشگاه بریستول بریتانیا انجام شد، شامل نظرات دانشمندان برجسته آب و هوا، هواشناسان و پزشکان بهداشت عمومی است.
بر اساس یافته‌های این پژوهش، قرار گرفتن طولانی‌مدت در دمای شدید ارتباط مستقیمی با زوال شناختی، بیماری کلیوی، سرطان پوست و گسترش بیماری‌های عفونی دارد.
دان میچل، نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد محققان از برخی «پیوندهای قوی» میان این بیماری‌ها و امواج گرما آگاه هستند و این امر «موجب نگرانی قابل توجهی» شده است.
سخنگوی دانشگاه بریستول گفت: «در حالی که تاثیر منفی تغییرات آب و هوایی بر سلامت قلب و ریه به طور گسترده‌ای شناخته شده، این تحقیق تصویر جامع‌تری از پیامدهای مرتبط ارائه می‌دهد.»
کارشناسان دریافتند که «تکرار و افزایش تغییرات آب و هوایی، مانند موج گرما و سیل، مشکلات سلامت روانی و گسترش بیماری‌های عفونی را تشدید می‌کند.»
زنگ خطر بیماری‌های پنهان
این مطالعه همچنین نشان می‌دهد که قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض گرما می‌تواند خواب را مختل کند که این امر با زوال شناختی، بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است.
هوای سرد نیز ممکن است منجر به صدمات جسمی، مانند زمین خوردن یا تضعیف سلامت روانی، از جمله گوشه‌گیری شود و درد مفاصل و بی‌تحرکی را بر اثر نشستن و دراز کشیدن بیش از حد افزایش دهد.
میچل، استاد علوم آب و هوا در دانشگاه بریستول گفت: «این تحقیق عمدتا عوارض بالقوه بسیار جدی ناشی از قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض تغییرات آب و هوایی را نشان می‌دهد که تاکنون در ارزیابی‌های مشابه به آن پرداخته نشده است.»
او افزود که اطلاعات کافی در مورد اینکه چگونه دماهای گرم‌تر یا سیل مداوم ممکن است با بیماری‌های مختلف مرتبط باشد، وجود ندارد.
با این حال، این پژوهشگر تاکید کرد که فشار گرمایی مداوم و چندساله احتمالا بیماری‌های زمینه‌ای مانند بیماری‌های کلیوی را تشدید می‌کند اما برای تعیین اثرات بلندمدت آن، باید تحقیقات بیشتری انجام شود.
میچل ادامه داد: «با استفاده از نمونه بریتانیا ما زمینه را برای تجزیه و تحلیل کامل و جهانی ارتباط میان تغییرات آب و هوایی و سلامت فراهم کرده‌ایم.»
یونیس لو، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق گفت که گام‌های بعدی شامل تجزیه و تحلیل داده‌های بلندمدت بیشتر در کنار «عوامل دیگری است که در طول زمان بر سلامتی تاثیر می‌گذارند».
تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر درازمدت میانگین دمای زمین است که شرایط آب و هوایی را عوض می‌کند.
در طول یک دهه گذشته، دمای زمین به طور متوسط حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرم‌تر از اواخر قرن ۱۹ بوده است.
اکنون تایید شده که گرمایش جهانی در دوره ۱۲ ماهه بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ از ۱.۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.
پیامدهای افزایش دما که به دلیل تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیت‌های انسان رخ داده، با پدیده ال‌نینو تشدید و باعث شده سال ۲۰۲۳ گرم‌ترین سال ثبت شده در تاریخ باشد.
