بی‌خبری از مجید عبدالحسینی، قهرمان پیشین کاراته جهان، پس از بازداشت از سوی جمهوری اسلامی

در این نامه، امضاکنندگان با استناد به نقض آشکار و مستمر حقوق بشر، کشتار گسترده شهروندان ایرانی و از میان رفتن جمعی از جوانان شایسته کشور و همچنین ناامن بودن فضای ورزش برای کاراته‌کاهای ایرانی، مراتب اعتراض عمیق خود را نسبت به شرایط موجود اعلام کردند.

حمیده عباسعلی، هامون درفشی‌پور، سمانه خوش‌قدم، سمیرا ملک‌پور، حسن شاطرزاده، اسماعیل ترک‌زاد، علی عزیزی، روح‌الله اسفندیاری، محمود کرک‌آبادی، رضا عزیزی، حامد زیکساری، سعید احمدی، علی جعفر قلی‌زاده، مهدی دلیخانی، احسان حیدری، هادی صافی، محمدرضا توپچیلاری، داود صمدی گلی، مرتضی هاشمیان، علی اجدادی، آروین باقری، شهناز میرحیدری، فرزاد رستمی، آنشان خسروی، مهتا قرائی، امیر ولدخانی، فرزاد یوشانلو، احد تن‌زاده، کیانوش فرجاد، یوسف محمدی مقدم، کورش لطفی، بهناز امیدی، زهرا دهقان قاضیانی، زهرا مهری، مهرداد دزیانیان، علی ندایی، زهره آرمان، سپیده خموشی، سلماز خموشی، عزت اوصیا، ندا صالحی، سارا ذاکری، معصومه فصیحی چکامی، فرزانه حسن‌پور، صمد آزادی، پاتیناس سعیدی، اشکان کیانمهر، ندا رضایی، فریدون بخشنده، نسرین حاتمی‌پور، محمدحسین مهری، ۵۱ کاراته‌کایی هستند که این نامه را امضا کردند.

یک ویدیو رسیده به ایران‌اینترنشنال نشان می‌دهد شهروندان شیراز شبانه و در آستانه مراسم حکومتی ۲۲ بهمن از خانه‌های خود شعارهایی علیه علی خامنه‌ای سر دادند.

ویدیو رسیده دیگری به ایران اینترنشنال نشان می‌دهد مردم کرمانشاه نیز در منطقه‌ای از این شهر، شعارهای اعتراضی از خانه‌های خود سر دادند.

همچنین یک ویدیو رسیده از شهریار نشان می‌دهد مردم شعارهایی از جمله مرگ بر دیکتاتور و «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده» سر دادند.

ویدیو رسیده دیگری به ایران‌اینترنشنال، نشا‌ن‌دهنده سردادن شعارهای شبانه ضدحکومتی از سوی شماری از شهروندان در مشهد است.

علاوه بر این، شهروندان در تهران و برخی شهرها از خانه‌های خود علیه حکومت و خامنه‌ای شعار دادند.

ویدیویی از شهر پردیس نیز رسیده است که در آن شهروندان علیه خامنه‌ای شعار سر می‌دهند و یکی از آنها فریاد می‌زند «مرگ بر جمهوری اسلامی کثافت.»

همچنین ویدیوهای رسیده به ایران اینترنشنال نشان می‌دهد که مردم منطقه تهرانپارس شعار می‌دهند: «مرگ بر خامنه‌ای قاتل.»

شهروندان معترض در محله جنت‌آباد تهران هم با شعارهای اعتراضی به استقبال سالگرد جشن‌ حکومتی رفتند و از خانه‌های خود شعار «مرگ بر خامنه‌ای قاتل» سر دادند.

یک ویدیو رسیده به ایران‌اینترنشنال از کرج نیز نشان می‌دهد که گروهی از شهروندان، از خانه‌های خود شعار «مرگ بر خامنه‌ای» سر می‌دهند.

عبدالله بازیار، نویسنده، فعال حقوق بشر، مدیر سازمان «نه به مین»، نیز در شبکه اجتماعی ایکس از شعار «مرگ بر دیکتاتور»‌ مردم آبدانان خبر داد.

چلسی هارت، کمدین و فعال حقوق بشر، هم با انتشار یک ویدیو از تهران نوشت شعار «مرگ بر خامنه‌ای» و «مرگ بر دیکتاتور» در سراسر ایران در چهل و هشتمین سالگرد جمهوری اسلامی طنین‌انداز شد.

در همین حال، ‌یک شهروند ویدیویی را به ایران‌اینترنشنال فرستاد که مردم در غرب تهران شعارهایی چون «مرگ بر خامنه‌ای» سردادند. این شهروند گفت که حکومت برای تحریک و آزار شهروندان در نزدیکی برج میلاد، «بمب صوتی» به کار گرفت.

هنگامه هویدا، جامعه‌شناس در فرانسه، هم درشبکهاجتماعی ایکس نوشت:‌ «الان داشتم با ایران، قیطریه، تلفنی حرف می‌زدم، یهو پر شد از صدای شعار مرگ بر دیکتاتور.»

به گفته این پزشک، تنها طی ۸۱ عمل جراحی، حدود ۷۵۰ ساچمه از بدن مجروحان خارج شده است.

او همچنین گفته است پسرش حدود ۱۳۰ معترض را جراحی کرده و بیش از ۲۷۰ ساچمه از چشم مجروحان خارج شده است. به گفته این منبع، بیمارانی که وضعیت وخیم‌تری داشته‌اند برای ادامه درمان به تهران منتقل شده‌اند.

این پزشک افزوده است که پس از این اقدامات، بازداشت شده و چند روز در محلی نگهداری شده که بازداشتگاه یا زندان رسمی نبوده است. به گفته او، فضای محل نگهداری به‌قدری کوچک بوده که تنها در حالت نشسته امکان خوابیدن وجود داشته است.

بر اساس این روایت، در زمان بازداشت، این پزشک تحت توهین و فشار قرار گرفته و از او تعهد گرفته‌اند. او همچنین گفته است یک نیروی بسیجی کم‌سن‌وسال به دلیل ثبت‌نشدن کد ملی مجروحان هنگام جراحی، به او توهین کرده و مقام‌های امنیتی او را به ابطال مدارک پزشکی و ایجاد مشکل برای پسرش تهدید کرده‌اند.

بر اساس این گزارش، چین نه‌تنها تجهیزات فنی نظارت و فیلترینگ را در اختیار تهران قرار داده، بلکه مدل اقتدارگرایانه «حاکمیت سایبری» خود را نیز صادر کرده است؛ مدلی که امروز یکی از پایه‌های اصلی استبداد دیجیتال در ایران به شمار می‌رود.

از همکاری راهبردی تا کنترل اینترنت

روابط سیاسی و اقتصادی چین و ایران سابقه‌ای چنددهه‌ای دارد، اما نقطه عطف این همکاری‌ها، امضای توافق جامع ۲۵ ساله در اسفندماه ۱۳۹۹ (مارس ۲۰۲۱) بود. این توافق، که بخشی از ابتکار «کمربند و جاده» و به‌ویژه «جاده ابریشم دیجیتال» محسوب می‌شود، بستر گسترش فناوری‌های مخابراتی و دیجیتال چین در ایران است.

در این چارچوب، ایران به‌طور رسمی مفهوم «حاکمیت سایبری» چین را پذیرفت؛ مفهومی که بر حق دولت برای کنترل کامل اینترنت درون مرزهای ملی تاکید دارد. این رویکرد با اصول بنیادین حقوق بشر، از جمله آزادی بیان و حق دسترسی آزاد به اطلاعات، در تضاد آشکار است.

از حدود سال ۱۳۸۹، جمهوری اسلامی توسعه «شبکه ملی اطلاعات» را آغاز کرد؛ شبکه‌ای با معماری مشابه «دیوار آتش بزرگ» چین که هدف آن جداسازی اینترنت داخلی از شبکه جهانی و اعمال سانسور متمرکز است. در سطح نهادی نیز، شورای عالی فضای مجازی ایران الگویی نزدیک به اداره فضای سایبری چین دارد؛ نهادی که مستقیماً زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی فعالیت می‌کند و سیاست‌های کلان سانسور و نظارت دیجیتال را هدایت می‌کند.

فناوری‌های چینی و سرکوب دیجیتال

چین مجموعه‌ای از فناوری‌های کلیدی را در اختیار جمهوری اسلامی قرار داده که نقش مستقیم در نظارت و سرکوب دیجیتال دارند.

در حوزه بازرسی عمیق بسته‌های داده، شرکت «زد‌تی‌ئی» از سال ۱۳۸۹ با شرکت مخابرات ایران همکاری داشته و شرکت «هواوی» نیز تجهیزات مشابهی را به اپراتورها و ارائه‌دهندگان اینترنت عرضه کرده است. این فناوری‌ها امکان رصد گسترده تماس‌ها، پیام‌ها و ترافیک اینترنتی را فراهم کرده و اغلب از مسیر شرکت‌های واسطه برای دور زدن تحریم‌های بین‌المللی منتقل شده‌اند.

در حوزه ناوبری ماهواره‌ای، انتقال ایستگاه‌های زمینی سامانه «بِی‌دو» از سال ۱۳۹۴ به ایران، امکان جعل موقعیت مکانی و ایجاد اختلال در سیگنال‌های ماهواره‌ای را افزایش داده است. در جریان قطع اینترنت در دی‌ماه ۱۴۰۴، اختلال گسترده در استارلینک گزارش شد؛ امری که تحلیلگران آن را نتیجه ترکیبی از فناوری‌های چینی و روسی می‌دانند.

هم‌زمان، شرکت‌های چینی مانند «هایک‌ویژن» و «تیاندی» ابزارهای پیشرفته تشخیص چهره و نظارت هوشمند را در اختیار نهادهای امنیتی ایران قرار داده‌اند. این فناوری‌ها، به‌ویژه در شناسایی معترضان و کنترل اجتماعی، نقشی پررنگ ایفا کرده‌اند.

قطع اینترنت به‌عنوان الگوی سرکوب: سه تجربه کلیدی

آبان ۱۳۹۸

اعتراضات پس از افزایش قیمت بنزین، با قطع تقریباً کامل اینترنت سراسری برای حدود یک هفته همراه شد. گزارش‌های عفو بین‌الملل و دیگر نهادهای حقوق بشری از کشته شدن صدها تا بیش از هزار نفر حکایت دارند. قطع اینترنت نقش مهمی در جلوگیری از انتشار تصاویر، هماهنگی معترضان و مستندسازی خشونت‌ها ایفا کرد و به الگویی برای سرکوب‌های بعدی تبدیل شد.

جنبش «زن، زندگی، آزادی» – ۱۴۰۱

پس از قتل حکومتی مهسا (ژینا) امینی، حکومت به‌جای قطع کامل اینترنت، از روش‌های هدفمندتر استفاده کرد: مسدودسازی پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی پرکاربرد، قطع شبانه اینترنت تلفن همراه و اعمال خاموشی کامل ارتباطی در برخی مناطق مانند کردستان. هم‌زمان، استفاده از فناوری‌های تشخیص چهره و نظارت دیجیتال افزایش یافت. بر اساس گزارش‌های حقوق بشری، صدها نفر کشته و هزاران نفر بازداشت شدند. این دوره نشان داد که سرکوب دیجیتال ایران هدفمندتر و مبتنی بر فناوری‌های پیشرفته‌تر شده است.

دی‌ماه ۱۴۰۴

در تازه‌ترین موج اعتراضات، قطع اینترنت گسترده‌تر و شدیدتر از دوره‌های پیشین اعمال شد. از ۱۸ دی ۱۴۰۴، ارتباطات اینترنتی و تلفنی در بخش بزرگی از کشور مختل یا قطع شد و هم‌زمان تلاش سازمان‌یافته‌ای برای مختل‌سازی اینترنت ماهواره‌ای صورت گرفت. برآوردها از کشته شدن هزاران نفر و بازداشت‌های گسترده حکایت دارد، هرچند به دلیل قطع ارتباطات، دسترسی به آمار دقیق ممکن نیست.

چرا قطع اینترنت مؤثر است؟

تجربه این سه دوره نشان می‌دهد قطع یا محدودسازی اینترنت برای حکومت ایران کارکردی چندلایه دارد:

نخست، هماهنگی و سازماندهی معترضان را مختل می‌کند؛ دوم، انتشار تصاویر و شواهد نقض حقوق بشر را به حداقل می‌رساند؛ و سوم، با ایجاد انزوای ارتباطی، فضای ترس و بی‌اطلاعی را تشدید می‌کند. این الگو نمونه‌ای روشن از استبداد دیجیتال است که با الهام از مدل چینی و با استفاده از فناوری‌های وارداتی تقویت شده است.

تهدیدی فراتر از ایران

همکاری چین و ایران بخشی از یک روند گسترده‌تر «استبداد شبکه‌ای» است که کشورهایی مانند روسیه و کره شمالی نیز در آن نقش دارند. در این چارچوب، چین نه‌تنها ابزارهای فنی سرکوب را صادر می‌کند، بلکه با ترویج مفهوم «حاکمیت سایبری»، به دولت‌ها کمک می‌کند نقض سیستماتیک حقوق بشر را تحت عنوان حاکمیت ملی توجیه کنند.

بدون فشار بین‌المللی هدفمند بر زنجیره تامین این فناوری‌ها و حمایت عملی از دسترسی آزاد به اینترنت، این چرخه سرکوب دیجیتال همچنان تکرار خواهد شد.

یک مقام نظامی زن در استان گلستان گفت از نیمه دی‌ماه و در اعتراضات بازداشت و حبس ناگهانی چند صد کودک دختر آغاز شده که به گفته او، بخشی همچنان ادامه دارد و زندان گرگان را با کمبود شدید فضا، امکانات غذایی، بهداشتی و پوششی و نیز کمبود نیروی زندان‌بان روبه‌رو کرده است.

این مقام که از مسئولان زندان گرگان به شمار می‌رود گفت ازدحام و شرایط ناهنجار محیط، به‌ویژه برای دخترانی که برخی از آن‌ها مضروب و مجروح بوده‌اند، پیامدهای جدی پزشکی و روان‌پزشکی داشته است. به گفته او، ترس و افسردگی گسترده در میان بازداشت‌شدگان موجب بروز مکرر مشکلات جسمی، از جمله خونریزی‌های شدید قاعدگی شده، در حالی‌که زندان اقلام ضروری مانند نوار بهداشتی را به تعداد کافی در اختیار نداشته است.

این منبع همچنین تاکید می‌کند که سال‌هاست آمار دقیق ورودی، خروجی و جمعیت زندان‌ها به‌طور آگاهانه منتشر نمی‌شود.