هماهنگ کننده سابق سازمان ملل در ایران: کاری که حکومت ایران با مردم کرده مرا مبهوت میکند
گری لوییز، هماهنگ کننده سابق سازمان ملل در ایران، با بازنشر ویدیوی زیرگرفتن معترضان با خودروی نیروهای سرکوبگر نوشت: «میدانم که به تازگی اتفاقاتی بدتر از این در ایران افتاده است. اما من همچنان آن را تماشا میکنم و شوکه و مسحور از کاری هستم که حکومت با مردم خودش میکند.»
او در پیام دیگری در شبکه ایکس با اشاره به تصویب اصل «مسئولیت حمایت» (R2P) در سال ۲۰۰۵ در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، گفت که مطابق این مصوبه دولتها باید از جنایات و نقض حقوق بشر علیه شهروندان خود جلوگیری کنند و اگر در این امر کوتاهی کنند، جامعه بینالمللی وظیفه دارد اقدام کند.
جعفر پناهی، فیلمساز سرشناس و منتقد ایرانی، نسبت به پیامدهای مذاکرات پیشروی جمهوری اسلامی و ایالات متحده هشدار داد و گفت که منافع مردم ایران در این گفتوگوها نادیده گرفته میشود و ممکن است «بهراحتی قربانی» شود.
او این اظهارات را در گفتوگویی با خبرگزاری فرانسه در پاریس مطرح کرد؛ در حالی که به گفته او، جامعه ایران همچنان در شوک سرکوب مرگبار اعتراضات اخیر به سر میبرد.
پناهی با اشاره به اعتراضات ضدحکومتی اخیر، که بنا بر گزارش نهادهای حقوق بشری با کشته شدن هزاران نفر به دست نیروهای امنیتی همراه بوده است، گفت: «هر اتفاقی که در این مذاکرات رخ دهد، به نفع مردم نخواهد بود، زیرا مردم هیچ نمایندهای در این گفتوگوها ندارند و منافعشان هرگز در نظر گرفته نمیشود.»
این فیلمساز ۶۵ ساله تاکید کرد که مذاکراتی که قرار است روز جمعه در مسقط میان مقامهای حکومت ایران و آمریکا برگزار شود، میتواند به تقویت جایگاه علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، منجر شود؛ در حالی که جامعه ایران هزینه سنگینی بابت سرکوبهای اخیر پرداخته است.
پناهی همچنین به تغییر رویکرد دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اشاره کرد؛ ترامپی که در ابتدا معترضان ایرانی را به ادامه اعتراض تشویق میکرد، اما اکنون تمرکز خود را بر دستیابی به توافقی با حاکمیت ایران بر سر برنامههای هستهای و موشکی گذاشته است. به گفته پناهی، چنین رویکردی خطر آن را دارد که سرکوب خونین معترضان در عمل نادیده گرفته شود.
او در بخش دیگری از این گفتوگو از بازداشتهای اخیر فعالان مدنی و فرهنگی ابراز نگرانی کرد و گفت که مهدی محمودیان، فعال حقوق بشر و همکار او در نگارش فیلمنامه آخرین فیلمش، همراه با چهرههایی چون عبدالله مومنی و ویدا ربانی بازداشت شدهاند. به گفته پناهی، این افراد تنها توانستهاند تماسهای کوتاهی برقرار کنند و از بازداشت خود خبر دهند.
پناهی با اشاره به گزارشها درباره کشته شدن جواد گنجی، فیلمساز ایرانی، در جریان اعتراضات اخیر، گفت که فضای جامعه ایران همچنان امنیتی و ملتهب است و حتی گفتوگو با خانوادهاش که در ایران ماندهاند، به دلیل ناامن بودن خطوط ارتباطی، با محدودیتهای جدی روبهروست.
بر اساس گزارش نهادهای حقوق بشری، سرکوب اعتراضات اخیر در ایران با قطع طولانیمدت اینترنت همراه بوده و به کشتاری بیسابقه انجامیده است. مقامهای رسمی حکومت ایران کشته شدن بیش از سه هزار نفر را تایید کردهاند، اما برخی سازمانهای حقوق بشری شمار جانباختگان را تا ۳۰ هزار نفر برآورد میکنند. پناهی این آمار را «فراتر از تصور» توصیف کرد و گفت که چنین کشتاری نشان میدهد حکومت مشروعیت خود را بهطور کامل از دست داده است.
در عین حال، پناهی نسبت به آینده ابراز امیدواری کرد و گفت تجربه کشورهای دیگر نشان میدهد که جوامع پس از عبور از دوره سوگواری، راههایی برای ادامه مبارزه مدنی خود پیدا میکنند.
آخرین فیلم پناهی با عنوان «یک تصادف ساده بود»، که نگاهی تمثیلی به سرنوشت ایران در صورت فروپاشی نظام حاکم دارد، نامزد جایزه بهترین فیلم بینالمللی اسکار شده و پیشتر جایزه اصلی جشنواره کن را نیز از آن خود کرده است. پناهی با وجود محکومیت به یک سال زندان و محدودیتهای قضایی، اعلام کرد که پس از مراسم اسکار در ماه مارس به ایران بازخواهد گشت.
او در پایان گفت: «ایران خانه من است. با وجود همه فشارها و خطرها، به کشورم بازمیگردم.»
به گزارش واینت، همزمان با تایید ایران و آمریکا درباره برگزاری مذاکرات هستهای در عمان، مقامهای اسرائیلی احتمال دستیابی به توافق را ناچیز ارزیابی کردهاند و در واکنش، جلسه کابینه سیاسی-امنیتی این کشور را زودتر از موعد برگزار میکنند.
محور اصلی نگرانی اسرائیل، اصرار تهران بر محدود ماندن مذاکرات به پرونده هستهای و خودداری از گفتوگو درباره برنامه موشکی و فعالیتهای منطقهای است.
بر اساس این گزارش، عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرده است که مذاکرات روز جمعه ساعت ۱۰ صبح به وقت محلی در مسقط آغاز میشود. او با قدردانی از نقش عمان، تاکید کرده که ایران حاضر نیست دستورکار گفتوگوها را فراتر از موضوع هستهای گسترش دهد. مقامهای آمریکایی نیز متعاقباً برگزاری این مذاکرات را تایید کردهاند.
واینت مینویسد این تحولات در حالی رخ میدهد که گزارشهایی متناقض در آمریکا از لغو و سپس احیای مذاکرات منتشر شده بود. یک مقام ارشد کاخ سفید به شبکه الجزیره گفته است که پس از فشار رهبران عرب و مسلمان، مسیر مذاکرات دوباره هموار شده است.
در اسرائیل، جلسه کابینه سیاسی-امنیتی که قرار بود روز یکشنبه برگزار شود، بهطور ناگهانی جلو افتاد و به نوشته نشریه تایمز اسرائیل بعد از ظهر پنجشنبه ۱۶ بهمن در دفتر نخستوزیری در اورشلیم تشکیل خواهد شد. به گفته منابع اسرائیلی، ارزیابی این است که به دلیل شکافهای بنیادین میان طرفین، شانس توافق پایین است.
در همین حال، دونالد ترامپ ريیسجمهوری آمریکا در گفتوگویی تلویزیونی اعلام کرده تهران همچنان در حال مذاکره است، اما هشدار داده که علی خامنهای باید «بسیار نگران» باشد. ترامپ همچنین مدعی شده آمریکا تلاشهای حکومت ایران برای ایجاد یک تاسیسات هستهای جدید را شناسایی کرده و نسبت به آن هشدار داده است.
به نوشته واینت، رسانههای نزدیک به حکومت ایران تلاش کردهاند فضای داخلی را عادی نشان دهند. خبرگزاری تسنیم مدعی شده که آمریکا و اسرائیل در نهایت اصرار تهران برای بازگشت به چارچوب پیشین مذاکرات را پذیرفتهاند.
تحلیلگران نظامی و اطلاعاتی اسرائیل اما تاکید دارند اختلاف اصلی همچنان پابرجاست. حکومت ایران حاضر نیست درباره برنامه موشکهای بالستیک گفتوگو کند؛ برنامهای که آن را ستون اصلی دفاع خود میداند. در مقابل، اسرائیل و آمریکا این برنامه را تهدیدی راهبردی تلقی میکنند و معتقدند توافق هستهای بدون پرداختن به موضوع موشکی، دست حکومت ایران را از نظر نظامی باز میگذارد.
در این گزارش به تحلیل رون بنیشای، مفسر نظامی اسرائیلی، نیز اشاره شده است. او نوشته در این مرحله، نکته تازهای در مذاکرات دیده نمیشود جز این واقعیت که رهبر جمهوری اسلامی به وزیر امور خارجه اختیار انجام مذاکرات ماهوی نداده است. به گفته او، عراقچی احتمالاً مواضع ثابت تهران را تکرار میکند و تنها ممکن است درباره ایده قدیمی تشکیل کنسرسیوم منطقهای غنیسازی اورانیوم، با عضویت ایران، ابراز آمادگی محدودی داشته باشد.
واینت همچنین به ارزیابیهای اسرائیلی اشاره میکند که بر اساس آن، ایران شاید حاضر شود درباره کاهش بخشی از ذخایر اورانیوم با غنای بالا گفتوگو کند؛ از جمله رقیقسازی یا انتقال بخشی از آن به خارج از کشور، احتمالاً به روسیه.
در سطح دیپلماتیک، گزارش میگوید عراقچی پس از تایید رسمی مذاکرات، در تماسهای تلفنی با همتایان خود در مصر، عمان و قطر درباره این گفتوگوها رایزنی کرده است. همزمان، انتقال محل مذاکرات از ترکیه به عمان از نگاه تحلیلگران یک «پیروزی تاکتیکی محدود» برای تهران ارزیابی شده است.
به نوشته واینت، مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا گفته اگر ایران خواهان نتیجهای واقعی از مذاکرات است، باید موضوعاتی فراتر از پرونده هستهای، از جمله برنامه موشکی، حمایت از گروههای مسلح منطقهای و وضعیت حقوق شهروندان خود را نیز بپذیرد؛ مطالباتی که تهران آنها را رد کرده است.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که واشینگتن از اسرائیل خواسته در جریان مذاکرات از اقدام نظامی یکجانبه خودداری کند. مقامهای اسرائیلی از هماهنگی «بسیار نزدیک» دو کشور خبر میدهند و به دیدارهای مکرر نظامیان و مسئولان اطلاعاتی میان واشینگتن و اورشلیم اشاره میکنند.
بر اساس این گزارش، بنیامین نتانیاهو در دیدار اخیر خود با مقامهای آمریکایی خطوط قرمز اسرائیل را بار دیگر مطرح کرده است؛ از جمله توقف کامل غنیسازی، خروج ذخایر اورانیوم از خاک ایران، پایان برنامه موشکی و قطع حمایت از نیروهای نیابتی منطقهای. با این حال، ارزیابی نهایی در اسرائیل همچنان محتاطانه است و مقامها هشدار میدهند که ایران ممکن است از مذاکرات برای خرید زمان استفاده کند؛ سناریویی که در آن، گزینه نظامی همچنان روی میز باقی میماند.
شاهزاده رضا پهلوی در پیامی در شبکه ایکس نوشت «انقلاب ملی شیروخورشید» نماد همصدایی و همبستگی ایرانیان است و مردم ایران با وجود تلاش جمهوری اسلامی برای تفرقه، هوشیارانه و میهنپرستانه، در سراسر کشور با صدایی واحد و زیر یک پرچم، بر اتحاد ملی خود تاکید کردهاند.
شاهزاده رضا پهلوی نوشت: «به هممیهنان دلیرم در ایران؛ انقلاب ملی باشکوه ما، انقلاب شیروخورشید، حماسهای بینظیر از همصدایی، همدلی و همبستگی ملی است. شما هوشیارانه و میهنپرستانه در جایجای ایران فریاد زدهاید که یک ملت بزرگ و متحد با یک پرچم هستید.»
او افزود: «نشان دادهاید که فارغ از اینکه از کدام شهر و استان هستیم، به چه زبان و گویشی سخن میگوییم و چه باور و مذهبی داریم یا نداریم، همه ایرانی هستیم و مصمم به بازپسگیری میهن عزیزمان.»
شاهزاده رضا پهلوی تاکید کرد: «شما دلاورانه در خیابانهای سراسر ایران، زیر رگبار گلوله، گفتید چه نمیخواهید و فریاد زدید چه میخواهید. شجاعت شما پایههای این رژیم اشغالگر را لرزانده، صدای شما جهان را بیدار کرده و فداکاری شما بیثمر نخواهد ماند. ایران آزاد خواهد شد.»
به گزارش صفحه نرگس محمدی، برنده جایزه صلح نوبل در اینستاگرام، محمدی که ۲۱ آذرماه در مشهد بهصورت خشونتآمیز بازداشت شده است، از دوشنبه ۱۳ بهمنماه اعتصاب غذای خود را آغاز کرده است.
این اقدام اعتراضی در واکنش به ادامه بازداشت، نحوه و شرایط حبس و همچنین محرومیت کامل او از حق تماس و ملاقات با خانواده انجام شده است.
اعتصاب غذای محمدی در حالی آغاز شده که سپیده قلیان و جواد علیکردی، از دیگر بازداشتشدگان مراسم هفتم خسرو علیکردی، وکیل حقوق بشر، همچنان در بازداشت موقت به سر میبرند.
تداوم بازداشت این فعال حقوق بشر در شرایطی صورت میگیرد که وضعیت جسمی او بهشدت نگرانکننده گزارش شده است.
محمدی به دلیل سابقه حملات قلبی، فشار خون بالا و مشکلات حاد دیسک کمر نیازمند مراقبتهای تخصصی و مداوم پزشکی است. خانواده او هشدار دادهاند محرومیت از رسیدگی درمانی، با توجه به دردهای قفسه سینه و پیشینه بیماریهای قلبی، میتواند جان او را با خطری جدی و جبرانناپذیر روبهرو کند.
بر اساس اعلام بنیاد نرگس، خانواده و نزدیکان او نیز تحت فشار نهادهای امنیتی قرار گرفتهاند تا از اطلاعرسانی درباره وضعیت وی خودداری کنند.
یک تحلیلگر حریم خصوصی و امنیت اینترنت میگوید ایران به دلیل قطعی اینترنت از سوی حکومت جمهوری اسلامی، در هر ساعت ۱.۵۶ میلیون دلار ضرر میکند و اقتصاد در حال رکود خود را از دست میدهد و این موضوع مختل شدن زندگی بیش از ۹۰ میلیون نفر را به همراه دارد.
سیمون میگلیانو، رییس تحقیقات شرکت «پرایوسی»، در مورد قطعی طولانیمدت اینترنت در ایران به شبکه خبری فاکس گفت که زیانهای ناشی از این قطعی حتی پس از برقراری مجدد اتصال جزیی اینترنت نیز ادامه دارد.
او در این گفتوگو که چهارشنبه ۱۴ بهمن منتشر شد، اشاره کرد: «قطعی فعلی اینترنت، روزانه ۳۷.۴ میلیون دلار یا هر ساعت ۱.۵۶ میلیون دلار برای ایران هزینه دارد.»
میگلیانو افزود قطعی کامل اینترنت بیش از ۷۸۰ میلیون دلار برای ایران هزینه داشته است و فیلترینگ سختگیرانه بعدی همچنان تاثیر اقتصادی قابل توجهی دارد.
او اضافه کرد: «ایران در سال ۲۰۲۵ با ایجاد اختلال در دسترسی به اینترنت، ۲۱۵ میلیون دلار از اقتصاد خود را از دست داده است.»
میگلیانو گفت که تخمینهای او با استفاده از ابزار «نتبلاکس کاست» محاسبه شده است؛ یک مدل اقتصادی که تاثیر فوری بر تولید ناخالص داخلی یک کشور را در صورت آفلاین شدن اجباری اقتصاد دیجیتال آن اندازهگیری میکند.
به نوشته فاکس، این مدل، خسارتهای مستقیم وارد شده به بهرهوری، تراکنشهای آنلاین و کار از راه دور را با استفاده از دادههای بانک جهانی، اتحادیه بینالمللی مخابرات، یورواستات و اداره سرشماری ایالات متحده ارزیابی میکند.
پیشتر ستار هاشمی، وزیر ارتباطات، هفته گذشته گفت که قطعی اینترنت، روزانه پنج هزار میلیارد تومان به اقتصاد ایران خسارت وارد میکند.
او همچنین ۱۲ بهمن اعلام کرد سرعت اینترنت هنوز به شرایط قبل از ۱۷ و ۱۸ دیماه بازنگشته است و میزان ترافیک نیز همچنان پایین است.
قطع اینترنت در ایران از سوی مقامهای جمهوری اسلامی پنجشنبه شب ۱۸ دی و در پی اعتراضات گسترده مردم انجام شد.
فاکس نوشت: در شرایطی که مقامهای جمهوری اسلامی بعدا بخش زیادی از پهنای باند داخلی کشور و همچنین تماسهای تلفنی و پیامکهای محلی و بینالمللی را بازیابی کردند، مردم به دلیل فیلترینگ شدید دولتی تا حد زیادی قادر به دسترسی آزاد به اینترنت نیستند.
میگلیانو قبل از توضیح در این مورد که چگونه حتی زمانی که دسترسی برای مدت کوتاهی بازیابی میشود، اینترنت همچنان «به شدت سانسور شده و عملا بدون ابزارهای دور زدن فیلتر مانند ویپیان غیرقابل استفاده است»، گفت: «به محض بازگشت اتصال، کاربران بلافاصله به دنبال ویپیان برای دسترسی به سایتها و سرویسهای خارج از شبکه تحت کنترل دولت، از جمله پلتفرمهای جهانی مانند واتساپ و تلگرام که در غیر این صورت غیرقابل دسترسی هستند، بودهاند.»
او گفت: «تقاضای پایدار که به طور متوسط ۴۲۷ درصد بالاتر از سطح عادی است، نشان میدهد که ایرانیان در انتظار قطعیهای بیشتر، ابزارهای دور زدن فیلترینگ را انبار میکنند.»
میگلیانو افزود: «استراتژی معمول این است که تا حد امکان، ابزارهای رایگان را دانلود کنند و بین آنها جابهجا شوند. این موضوع تبدیل به یک بازی موش و گربه میشود، زیرا دولت سرورهایویپیانشخصی را مسدود میکند و ارائهدهندگان آدرسهای آیپی را تغییر میدهند تا از سانسورها جلوتر بمانند.»
او اشاره کرد: «قطعی سه هفتهای اینترنت در ایران ممکن است برطرف شده باشد، اما اتصال همچنان به شدت مختل است.»
میگلیانو گفت: «دسترسی به اینترنت همچنان به شدت فیلتر شده، دسترسی به سایتها و برنامههای مورد تایید دولت محدود شده و خود اتصال در طول روز بسیار ناپایدار است.»
در این ارتباط، آمارهای کاندوئیت نشان میدهد که اتصالهای روزانه کاربران ایرانی به شبکه کاندوئیت-سایفون از چند هزار به بیش از ۲۹ میلیون رسیده است.
بر اساس دادههای وبسایت کاندوئیت، تا پیش از ۳۰ دی، تعداد اتصالهای روزانه از ایران کمتر از هشت هزار بود.