به گزارش اسرائیل هیوم، مقامات ارشد اسرائیل اعلام کردند کشورشان تحرکات ایران پس از عملیات «طلوع شیران» را با دقت دنبال میکند و نسبت به توانمندیهای موشکی و هستهای تهران هشدار دادهاند.
براساس گزارش اسرائیل هیوم، مقامات اسرائیلی جمهوری اسلامی را یک «حیوان زخمی» میدانند؛ که اگر پیش از عملیات، ایران به دنبال نابودی اسرائیل بود و قابلیتهای خود را بر این اساس توسعه داده بود، پس از عملیات، انگیزه آن نه کاهش، بلکه افزایش یافته است.
در بخشی از این گزارش آمده است، بر اساس ارزیابی اسرائیل، ایران و اسرائیل هر دو نیاز به زمانی برای بازسازی زیرساختهای موشکی دارند و انتظار میرفت دور بعدی درگیری مدتی طول بکشد. با این حال، اطلاعات موجود نشان میدهد که بازسازی سریع زرادخانه موشکی ایران و تلاش برای از سرگیری برنامه هستهای در جریان است.
اسرائیل هیوم تاکید میکند، یکی از نگرانیهای مهم، وضعیت داخلی پیچیده ایران و کاهش ارزش پول ملی است. مقامات اسرائیلی هشدار دادهاند که رژیم ایران ممکن است برای حواسپرتی از مشکلات داخلی، جنگ خارجی با اسرائیل را آغاز کند.
براساس گزارش اسرائیل هیوم، ارکان دفاعی اسرائیل تمام اطلاعات و مواد عملیاتی لازم برای مذاکرات نتانیاهو با رئیسجمهور ترامپ را آماده میکنند. مشکل اصلی این است که ترامپ متعهد به جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است، اما درباره خطر موشکهای زمین به زمین ایران تضمینی نداده است. نتایج مذاکرات نتانیاهو و ترامپ در پایان ماه، تأثیر زیادی بر ارزیابی آینده خواهد داشت.
اولیانوف در واکنش به اظهارات مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، با انتشار پیامی در ایکس نوشت: «ظاهرا وزیر خارجه پیشین آمریکا نمیداند که بر اساس معاهده انپیتی، ایران حق غیرقابل سلبی برای حفظ برنامه هستهای ملی خود دارد؛ به شرط آنکه این برنامه منحصرا صلحآمیز باشد.»
اشاره او به مصاحبه اخیر پمپئو است که در آن گفت: «ایران در حال انجام هر کاری است که بتواند برای بازسازی برنامه هستهای خود انجام دهد. ما نمیتوانیم اجازه دهیم چنین اتفاقی بیفتد.»
وزیر خارجه پیشین آمریکا تحقق فرصت صلح، ثبات و رفاه در منطقه را مستلزم اعمال فشار مستمر بر جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتیاش در سراسر خاورمیانه دانست.
لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه آمریکایی، ۳۰ آذر در سفر به اسرائیل از وجود شواهدی خبر داد که از تلاش جمهوری اسلامی برای غنیسازی اورانیوم و احیای برنامه موشکی خود حکایت دارد.
او افزود اگر این موضوع به تایید برسد، باید پیش از عملی شدن آن به ایران حمله کرد.
جمهوری اسلامی اکنون بیش از ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا در اختیار دارد.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، یک دی گفت بخش عمده این ذخایر پس از بمباران سایتهای فردو، نطنز و اصفهان در جریان جنگ ۱۲ روزه، همچنان داخل ایران نگهداری میشوند.
گروسی پیشتر نیز هشدار داده بود در صورت تصمیم جمهوری اسلامی برای نظامیسازی برنامه هستهای خود، میزان ذخایر اورانیوم غنیشده در ایران میتواند برای ساخت حدود ۱۰ بمب اتمی کافی باشد.
دفاع اولیانوف از برنامه موشکی جمهوری اسلامی
اولیانوف با انتشار پستی دیگر در ایکس و بازنشر اظهارات یکم دی اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، درباره اینکه برنامه موشکی و توان دفاعی تهران «قابل مذاکره نیست»، این سخنان را «درست» خواند.
نماینده روسیه در وین گفت مذاکرات جمهوری اسلامی با آمریکا و اروپا باید صرفا به موضوعات هستهای محدود بماند.
او افزود: «هرگونه تلاش برای گسترش مذاکرات به مسائل امنیت منطقهای یا توان موشکی، کل این روند را غیرواقعبینانه خواهد کرد؛ اقدامی که شبیه تلاش برای زدن سه نشان با یک تیر است.»
برخی رسانههای حکومتی اول دی روایتهایی متناقض از «آغاز رزمایش موشکی» در چندین نقطه ایران منتشر کردند.
منابع مطلع نیز ۲۹ آذر به ایراناینترنشنال گفتند نهادهای اطلاعاتی غربی تحرکهای غیرمعمولی در فعالیتهای نیروی هوافضای سپاه پاسداران شناسایی کردهاند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، شامگاه یکم دی در واکنش به این گزارشها گفت این کشور از «رزمایشهایی» که جمهوری اسلامی اخیرا انجام داده، آگاه است.
مقام امنیتی اروپایی که نامش فاش نشده، به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت که این تخلیه از جمعه ۲۸ آذر آغاز شده و شامل زنان و کودکان میشود.
او افزود مقامهای وزارت خارجه روسیه وضعیت ونزوئلا را با «بیانی بسیار تیره» ارزیابی میکنند.
وزارت خارجه روسیه سهشنبه دوم دیماه در کانال رسمی خود در تلگرام این گزارش را «دروغ» خواند.
این وزارتخانه در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد سفارتش را تخلیه نمیکند، اما به پرسشها درباره تخلیه خانواده دیپلماتها پاسخی نداد.
احتمال جنگ آمریکا با ونزوئلا
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، دوشنبه اول دی در جمع خبرنگاران در فلوریدا در پاسخ به این سوال که آیا هدف او واداشتن نیکولاس مادورو، رییسجمهوری ونزوئلا، به ترک قدرت است، گفت: «خب، فکر میکنم احتمالا همینطور باشد.»
ترامپ افزود: «این به خودش بستگی دارد که چه میخواهد بکند. فکر میکنم عاقلانه است که این کار را انجام دهد. اما باز هم خواهیم دید.»
ترامپ هفته گذشته دستور «محاصره» نفتکشهای تحریمشدهای را صادر کرد که به ونزوئلا رفتوآمد میکنند. اقدامی که به گفته مقامهای آمریکایی با هدف افزایش فشار بر رییسجمهوری ونزوئلا انجام شد.
آمریکا همچنین بهتازگی یک نفتکش را که در نزدیکی ونزوئلا توقیف شده بود، مصادره کرد.
رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد توقیف نفتکشها ادامه خواهد یافت و نفتکشهای بیشتری مصادره میشوند.
او در عین حال از پاسخ صریح به این پرسش که آیا برکناری مادورو هدف نهایی سیاستهای واشینگتن است یا نه، خودداری کرد.
خروج بازوی اقتصادی سپاه پاسداران از یک پروژه در ونزوئلا
عبدالرضا عابد، فرمانده قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا، بازوی اقتصادی سپاه پاسداران، شامگاه دوشنبه اول دی اعلام کرد: «برای ساخت پروژه مترو در ونزوئلا توافقات اولیه انجام شد اما با توجه به شرایط، پروژه را تحویل دادیم تا خودشان آن را ادامه دهند و از آن خارج شدیم.»
او دلیل این خروج را اعلام نکرد اما افزود: «قرارگاه خاتمالانبیا رقیب بخش خصوصی نیست و در پروژههایی که بخش خصوصی توان اجرای آن را داشته باشد، ورود نمیکند.»
قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا در دهههای اخیر پروژههای عمرانی بسیاری را در داخل ایران اجرا کرده تا به تامین مالی بیشتر سپاه پاسداران کمک کند.
ورود سپاه پاسداران به این عرصه، همواره با انتقادها و اعتراضاتی به ویژه از سوی بخش خصوصی همراه بوده است.
عابد گفت که سپاه پاسداران «در پروژههای فرامرزی» نیز حضور دارد اما جزییاتی در این زمینه ارائه نکرد.
او افزود: «پس از اینکه این پروژهها به نتیجه رسیدند درباره آن اطلاعرسانی خواهیم کرد.»
بدهی دو میلیارد دلاری ونزوئلا به ایران
همزمان با افزایش فشارهای آمریکا بر دولت مادورو در ونزوئلا، رییس پیشین کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی با اشاره به تجربه سقوط حکومت بشار اسد در سوریه، خواستار تعیین تکلیف بیش از دو میلیارد دلار طلب ایران از ونزوئلا شد.
حشمتالله فلاحتپیشه ۲۶ آذر در شبکه ایکس نوشت: «بر اساس تجربه سوریه میگویم؛ تکلیف قانونی بازگشت بیش از دو میلیارد دلار طلب ایران از ونزوئلای مادورو را از الان روشن کنید.»
در روزهای اخیر نگرانی مقامات جمهوری اسلامی از احتمال سقوط دولت مادورو قوت گرفته است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، در واکنش به فشارهای فزاینده آمریکا علیه مادورو اعلام کرد حکومت ایران از دولت ونزوئلا حمایت میکند.
عراقچی در حالی حکومت مادورو را «دولت منتخب» ونزوئلا خواند که او به تقلب گسترده در انتخابات ریاستجمهوری سال گذشته متهم شده و با بحران مشروعیت بینالمللی دست و پنجه نرم میکند.
شماری از اعضای جامعه جهانی، از جمله آمریکا، اتحادیه اروپا و برخی کشورهای آمریکای لاتین، دولت کنونی کاراکاس را به رسمیت نمیشناسند.
این رسانه آمریکایی دوشنبه یکم دی، به نقل از دو «منبع بلندپایه» نوشت که اسرائیل تهدید کرده بود که در صورت مشارکت فرانسه در این نشست که جمعه ۲۸ آذر برگزار شد، نمایندگان خود را از مذاکرات خارج خواهد کرد.
یک منبع دیپلماتیک فرانسوی در گفتوگو با المانیتور «طرح چنین درخواستی از سوی اسرائیل» را رد و در عین حال تایید کرد که هیچیک از نمایندگان غیرنظامی فرانسه در این جلسه حضور نداشتند. تنها فرانسوی حاضر در این دور از گفتوگوها یک ژنرال ارتش اعلام شد که در قالب «مکانیسم» در این جلسه حضور یافت.
مکانیسم به نهادی اشاره دارد که سال گذشته برای نظارت بر آتشبس میان لبنان و اسرائیل تشکیل شد.
پس از اعلام بهرسمیت شناختن کشور فلسطین از سوی امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه و انتقادهای صریح پاریس از عملیات نظامی اسرائیل در غزه و لبنان تنشها میان اسرائیل و فرانسه افزایش یافته است.
به گزارش المانیتور، هرچند نوامبر سال ۲۰۲۴، هنگام تشکیل مکانیسم، اسرائیل فکر میکرد تعامل دیپلماتیک فرانسه با مقامهای لبنانی مرتبط با حزبالله، پاریس را به یک میانجی مفید تبدیل میکند، اما با گسترش شکاف دوجانبه، اسرائیل بهتدریج ترجیح داد فرانسه را از روند گفتوگوها کنار بگذارد.
فشار آمریکا بر اسرائیل
المانیتور همچنین به نقل از یک «مقام ارشد مطلع از مذاکرات» نوشت که مورگان اورتگاس، معاون نماینده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه حین جلسه به طرف اسرائیلی گفت که آسیب رساندن به غیرنظامیان در جریان حملات اخیر این کشور به لنبان به روند گفتوگوها صدمه زده است.
اورتگاس گفت: « چنین رویکردی به کسانی که در تلاش برای کاهش تنش در لبنان و تثبیت مرز هستند، کمکی نمیکند.»
افزون بر این، هیات لبنانی از طرف اسرائیلی خواست که دستآوردهای ارتش لبنان در برچیدن مواضع نظامی غیرمجاز در جنوب رود لیتانی، نزدیک به مرز اسرائیل، و همینطور افزایش گشتها و ایستهای بازرسی در این منطقه را به رسمیت بشناسد.
به گفته یکی از منابع بلندپایه در گفتوگو با المانیتور، هیات اسرائیلی آمادگی داشت این اقدامات را بهعنوان گامهایی مثبت به رسمیت بشناسد، هرچند بر ضرورت اجرای پایدار و مستمر آنها تاکید کرد.
اسرائیل و لبنان آذر ۱۴۰۳ به توافق آتشبسی دست یافتند که طبق آن حزبالله متعهد شد هیچ سلاحی در جنوب لبنان مستقر نکند و در مقابل، اسرائیل موظف شد بهطور کامل از خاک لبنان خارج شود.
با این حال اسرائیل همواره حزبالله را به تلاش برای بازسازی توان نظامی خود در جنوب لبنان متهم کرده و برای نابودی آنچه «گسترش قدرت حزبالله به کمک سپاه پاسداران جمهوری اسلامی» میخواند به بخشهایی از جنوب لبنان و بیروت حمله کرده است.
اختلاف بر سر اولویتها
یکی از منابع المانیتور گفت که هرچند نشست سازنده بود، اما اولویتهای متفاوتی برای ترسیم مسیر آتی از سوی طرفهای لبنانی و اسرائیلی مطرح شد.
به گفته او اولویت لبنان بازگشت دهها هزار غیرنظامی آواره است که از زمان آغاز درگیریها در اکتبر ۲۰۲۳ روستاهای مرزی جنوب این کشور را ترک کردهاند. در مقابل، طرف اسرائیلی بر ایجاد یک منطقه اقتصادی یا امنیتی در امتداد مرز تاکید دارد با این هدف که عمق راهبردی ایجاد کند و خطر حملههای فرامرزی حزبالله و دیگر گروهها را کاهش دهد.
منابع امنیتی اسرائیلی به المانیتور گفتهاند که بابت بازسازی توانمندیهای حزبالله پیش از آنکه ارتش لبنان بتواند آنها را خلع سلاح کند، نگراناند.
بر اساس این گزارش، هیات اسرائیل در آغاز نشست تاکید کرده است که «هیچگونه جاهطلبی سرزمینی، آبی یا دریایی» در لبنان ندارد و اولویت این کشور «صرفا امنیت» است. با این حال، هیات لبنانی به ایجاد منطقه حائل متعهد نشد و اصرار داشت که بازگشت غیرنظامیان آواره باید در اولویت نخست قرار گیرد، سپس یک روند تدریجی برای رسیدگی به مناطقی آغاز شود که میتواند شامل فعالیتهای اقتصادی هم باشد.
سیمون کرم، سفیر پیشین لبنان در ایالات متحده که ریاست هیات مذاکرهکننده لبنانی را بر عهده داشت، تاکید کرد که بیروت نمیتواند منطقهای خالی از سکنه و بدون حضور شهروندان را بپذیرد. او استدلال کرد که چنین ترتیبی در عمل به معنای آوارگی اجباری و تضعیف حاکمیت لبنان خواهد بود.
