عبدالرحیم موسوی، رییس ستادکل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی گفت که در روزهای اخیر (در استرالیا) اسرائیل دست به خودزنی زده و برای جلوگیری از مهاجرت معکوس و نجات از آشفتگی داخلی، جامعه یهودیان و افراد وابسته به خود را در کشورهای دیگر ترور میکند.
او افزود: «اسرائیل مظلومنمایی میکند و این بار اولشان نیست و بارها دست به چنین جنایتهایی زدهاند.»
یکشنبه، ۲۳ آذر دو فرد مسلح در یک اقدام تروریستی به جشن حنوکای یهودیان در ساحل سیدنی حمله کردند و دستکم ۱۱ نفر را به قتل رساندند. برخی مقامها و رسانههای اسرائیلی احتمال دست داشتن جمهوری اسلامی در این حمله را مطرح کردهاند.
ویتکاف شنبه ۲۹ آذر با انتشار بیانیه مشترک این چهار کشور در صفحه ایکس خود نوشت این نشست ۲۸ آذر در شهر میامی ایالت فلوریدا برگزار شد.
محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه و بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر، به همراه ویتکاف در این نشست حضور داشتند.
بر اساس این بیانیه، مرحله نخست آتشبس با «پیشرفتهایی ملموس» از جمله در زمینه افزایش ورود کمکهای بشردوستانه به غزه، بازگرداندن پیکر گروگانهای اسرائیلی، عقبنشینی محدود نیروها و کاهش سطح درگیریها همراه بوده است.
طرفهای شرکتکننده در این نشست اعلام کردند در گفتوگوهای مرتبط با مرحله دوم، بر ضرورت شکلگیری یک نهاد حاکمیتی در غزه تاکید شده؛ نهادی که وظیفه آن حفاظت از غیرنظامیان و برقراری نظم عمومی خواهد بود.
در این نشست همچنین درباره اقداماتی در چارچوب «ادغام منطقهای» نوار غزه گفتوگو شد که شامل تسهیل تجارت، توسعه زیرساختها و همکاری در حوزه انرژی، آب و دیگر منابع مشترک است.
واشینگتن، قاهره، دوحه و آنکارا این اقدامات را برای بازسازی غزه، تقویت ثبات منطقهای و دستیابی به شکوفایی بلندمدت ضروری دانستند.
پیشتر یک مقام ارشد کاخ سفید در مصاحبه با پایگاه خبری تایمز اسرائیل گفت این چهار کشور معتقدند هم اسرائیل و هم حماس در اجرای مرحله دوم توافق «کند عمل میکنند» و در صدد حفظ وضعیت موجود هستند.
بر اساس توافق صلح غزه، حماس باید با خروج از قدرت در غزه و استقرار «نیروی بینالمللی تثبیت» موافقت کند و روند خلع سلاح و غیرفعال کردن تونلها و زیرساختهای نظامی خود را در دستور کار قرار دهد.
بر اساس بیانیهای که ویتکاف منتشر کرد، نمایندگان این چهار کشور از تشکیل و عملیاتی شدن قریبالوقوع «شورای صلح» بهعنوان یک نهاد انتقالی برای مدیریت امور غیرنظامی، امنیتی و روند بازسازی حمایت کردند.
به گفته آنها، این سازوکار قرار است نقشی محوری در اداره موقت غزه ایفا کند.
آنها همچنین بر اهمیت اجرای طرح جامع صلح غزه، لزوم هماهنگی، اجرای بهترتیب مراحل آن و پایش موثر تاکید کردند. این روند قرار است با مشارکت نهادهای محلی غزه و همکاری شرکای بینالمللی انجام شود.
این کشورها با تاکید دوباره بر تعهد کامل خود به طرح صلح ۲۰بندی ترامپ، از همه طرفها خواستند به تعهداتشان پایبند بمانند، خویشتنداری نشان دهند و با سازوکارهای نظارتی همکاری کنند.
به گفته آنها، رایزنیها برای پیشبرد اجرای مرحله دوم در هفتههای آینده ادامه خواهد داشت.
این دیدار بالاترین سطح نشست کشورهای میانجی از زمان آغاز آتشبس غزه در ماه اکتبر تاکنون بود و پیش از دیدار بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با ترامپ برگزار شد.
ترامپ و نتانیاهو هشتم دی در فلوریدا دیدار خواهند کرد تا درباره موضوعات مختلف، از جمله آتشبس غزه، گفتوگو کنند.
این مقام ارشد کاخ سفید که نامش فاش نشده، به تایمز اسرائیل گفت که ویتکاف جمعه ۲۸ آذر در میامی، مرکز ایالت فلوریدا، درباره «مرحله دوم آتشبس در غزه» با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، و بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر گفتوگو خواهد کرد.
وبسایت خبری اکسیوس نیز این خبر را تایید کرده است.
طبق این گزارش، این چهار کشور معتقدند که هم اسرائیل و هم حماس در اجرای مرحله دوم توافق «کند عمل میکنند» و درصدد حفظ وضعیت موجود هستند. همچنین این کشورها به دنبال تعیین یک راهبرد مشترک برای وادار کردن هر دو طرف به پیشرفت در اجرای این توافق هستند.
بالاترین سطح دیدار از زمان آغاز آتشبس
این دیدار، بالاترین سطح نشست کشورهای میانجی از زمان آغاز آتشبس غزه در ماه اکتبر تاکنون است و پیش از دیدار بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با ترامپ برگزار میشود.
ترامپ و نتانیاهو حدود ده روز دیگر در فلوریدا دیدار خواهند کرد تا درباره موضوعات مختلف، از جمله آتشبس غزه، گفتوگو کنند.
طبق توافق صلح غزه، حماس باید با خروج از قدرت در غزه موافقت کند، با استقرار «نیروی بینالمللی تثبیتکننده» موافقت کند و روند خلع سلاح و غیرفعال کردن تونلها و زیرساختهای نظامی خود را آغاز کند.
اسرائیل نیز باید گذرگاه رفح بین مصر و غزه را در هر دو جهت باز کند و به سوی اجرای مرحله دوم توافق شامل عقبنشینی بیشتر نیروهای دفاعی اسرائیل، استقرار نیروی بینالمللی تثبیتکننده و تشکیل دولت تکنوکرات فلسطینی در غزه حرکت کند.
تلاشهای همزمان ترامپ
در همین حال، کاخ سفید در حال نهایی کردن برنامههای خود برای تشکیل «هیات صلح غزه» به ریاست ترامپ، استقرار نیروی بینالمللی تثبیتکننده و اعلام دولت تکنوکرات فلسطینی است.
به گزارش اکسیوس، ترامپ قصد دارد تشکیل رسمی این نهادها را ماه آینده میلادی اعلام کند.
بر اساس این گزارش، کاخ سفید در روزهای اخیر پیامی خصوصی و جدی به نتانیاهو ارسال و تاکید کرد که قتل اخیر یک فرمانده ارشد نظامی حماس نقض آتشبس بوده است.
ویتکاف همچنین درگیر مذاکرات صلح اوکراین است و انتظار میرود در روزهای آینده میزبان نشستهایی در میامی با مقامات کییف و مسکو باشد.
روبیو پنجشنبه ۲۷ آذر در بیانیهای گفت: «امروز دو قاضی دیوان کیفری بینالمللی، گوچا لوردکیپانیدزه از گرجستان و اردنبالسورن دامدین از مغولستان، را مشمول دستور اجرایی ۱۴۲۰۳ معرفی میکنم.»
این دستور از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در فوریه گذشته برای تحریم دیوان کیفری بینالمللی صادر شده بود.
افزایش مقامات تحریمشده
با تحریمهای جدید، تعداد مقامات ارشد این دیوان که تحت تحریمهای آمریکا قرار دارند به ۱۱ نفر رسید.
وزیر امور خارجه آمریکا افزود: «این افراد بهطور مستقیم در تلاشهای دیوان کیفری بینالمللی برای تحقیق، دستگیری، بازداشت یا محاکمه شهروندان اسرائیلی بدون رضایت اسرائیل مشارکت داشتهاند.»
روبیو در بیانیه خود، به مشارکت قضات در رایگیری برای رد یکی از چندین تلاش قانونی اسرائیل علیه تحقیقات این دیوان درباره عملکرد این کشور در جنگ غزه اشاره کرده است.
این دو قاضی بخشی از هیاتی بودند که از لغو حکم دادگاه در این زمینه خودداری کردند؛ این حکم تحقیقات دادستانی درباره جرایم احتمالی در جنگ غزه را تحت صلاحیت دیوان کیفری بینالمللی میدانست.
واکنش دیوان کیفری بینالمللی
دیوان کیفری بینالمللی اعلام کرد که از دور جدید تحریمها علیه خود که چهارمین دور تحریمهای مشابه در سال جاری میلادی است، ابراز تاسف میکند.
این دیوان گفت: «این تحریمها حملهای آشکار به استقلال یک نهاد قضایی بیطرف است و این اقدامات نظم حقوقی بینالمللی را در معرض خطر قرار میدهند.»
این نهاد ادامه داد: «اقداماتی که قضات و دادستانهایی را هدف قرار میدهند که از سوی کشورهای عضو انتخاب شدهاند، حاکمیت قانون را تضعیف میکند. زمانی که عوامل قضایی بهدلیل اجرای قانون تهدید میشوند، خود نظم حقوقی بینالمللی در معرض خطر قرار میگیرد.»
تحریمهای آمریکا که در فوریه اعمال شد شامل مسدود کردن هرگونه دارایی افراد تحریمشده در آمریکا و ممنوعیت سفر آنها و خانوادههایشان به ایالات متحده بود.
هلند تحریمهای آمریکا را محکوم کرد
دیوید ون ویل، وزیر امور خارجه هلند، پنجشنبه اعلام کرد که این کشور تحریمهای جدید آمریکا علیه دو قاضی دیوان کیفری بینالمللی را محکوم میکند.
ون ویل در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دادگاهها و محاکم بینالمللی باید بتوانند ماموریتهای خود را بدون مانع انجام دهند».
او افزود که هلند، محل استقرار دیوان کیفری بینالمللی، همچنان از این دادگاه و کارکنانش حمایت میکند.
سال گذشته، این دیوان حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین اسرائیل به اتهام «جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت، از جمله استفاده از قحطی به عنوان سلاح جنگی، در غزه» صادر کرد.
در واکنش به این حکم، نتانیاهو در پیامی حکم دیوان کیفری بینالمللی را «یهودستیزانه» خواند و گفت اسرائیل برای دفاع از شهروندانش در برابر محور شرارت جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی تهران، از هیچ اقدامی فروگذار نخواهد کرد.
ایالات متحده و اسرائیل عضودیوان کیفری بینالمللی نیستند، اما سرزمینهای فلسطینی در سال ۲۰۱۵ به عنوان عضو این نهاد پذیرفته شدند.
اواخر شهریورماه، خبرگزاری رویترز گزارش داد که ایالات متحده در حال بررسی اعمال تحریمهایی علیه کل دیوان کیفری بینالمللی است؛ اقدامی که میتواند فعالیتهای روزمره این دادگاه را مختل کند.
این کنفرانس سهشنبه در دوحه پایتخت قطر برگزار و در آن درباره طرحهای مربوط به ایجاد یک نیروی تثبیتکننده بینالمللی برای نوار غزه گفتوگو میشود.
دو مقام آمریکایی به رویترز گفتهاند که این کنفرانس شامل نشستهایی درباره ساختار فرماندهی و دیگر مسائل حلنشده مرتبط با این نیرو خواهد بود.
یک مقام عرب نیز به روزنامه تایمز اسرائیل گفت که مصر، اندونزی، قطر، اردن، امارات متحده عربی، ایتالیا، فرانسه، بریتانیا و جمهوری آذربایجان از جمله شرکتکنندگان هستند.
به گفته این مقام عرب، ازبکستان، کویت، بلژیک، یمن، فنلاند، استونی، لهستان، مجارستان، بلغارستان، یونان، قبرس، گرجستان، نپال، استرالیا، نیوزیلند، برونئی، ژاپن، کره جنوبی، سنگاپور و کوزوو از دیگر کشورهای حاضر در این کنفرانس هستند.
در حالی که بیش از ۴۵ کشور در این نشست حضور دارند، بر اساس گزارش روزنامه اسرائیلی هاآرتص، ترکیه که حامی حماس به شمار میرود، به این گردهمایی دعوت نشده است.
بر اساس گزارش این روزنامه، قطر و ترکیه هر دو به کاخ سفید فشار آورده بودند تا اجازه مشارکت آنکارا داده شود.
درخواست آمریکا از ۷۰ کشور
والاستریت ژورنال پیشتر گزارش داده بود که وزارت خارجه آمریکا درخواستهای رسمی به بیش از ۷۰ کشور ارسال کرده و از آنها خواسته است نیرو یا منابع مالی برای این نیروی امنیتی بینالمللی فراهم کنند.
در این درخواست آمده که کشورهای خاورمیانه، از جمله امارات متحده عربی و عربستان سعودی، از پیش در حال همکاری با آمریکا برای تامین مالی اعزام نیروها به غزه هستند.
یک مقام آمریکایی به والاستریت ژورنال گفته است که ۱۹ کشور از ۷۰ کشورِ مورد تماس، آمادگی خود را برای کمک در این زمینه از جمله با ارائه نیرو، پشتیبانی لجستیکی یا تجهیزات اعلام کردهاند.
این رسانه افزود که کشورهایی که با آمریکا درباره اعزام نیرو در حال مذاکره هستند، شرط گذاشتهاند که تنها در صورتی نیرو اعزام خواهند کرد که این نیروها صرفا در مناطق تحت کنترل اسرائیل مستقر شوند.
ارتش اسرائیل در پشت خط موسوم به «خط زرد»، حدود ۵۳ درصد از نوار غزه را کنترل میکند.
والاستریت ژورنال نوشت که واشینگتن همچنان این کشورها را تحت فشار قرار میدهد تا با فعالیت در «منطقه قرمز» نوار غزه که تحت کنترل حماس است، موافقت کنند.
تایمز اسرائیل نوشت که کنفرانس دوحه در حالی برگزار میشود که اختلافنظر علنی میان اسرائیل و آمریکا بر سر شرایط آتشبس جاری وجود دارد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا دوشنبه گفت که این کشور «در حال بررسی» این موضوع است که آیا اسرائیل با حملهای که اخیرا منجر به کشته شدن فرمانده ارشد حماس شد، آتشبس غزه را نقض کرده است یا نه.
ترامپ بهطور کلی هرگونه شکاف در روابط خود با اسرائیل را رد کرده، اما وبسایت اکسیوس به نقل از مقامات آمریکایی گزارش داد که کاخ سفید انتقاد شدید خود را به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل ابزار و اعلام کرده این ترور نقض آتشبس بوده است.
