روزنامه بغداد الیوم با اشاره به افزایش تحرکات سیاسی و امنیتی در منطقه نوشت: «نشانههای تازه حاکی از آن است که شمارش معکوس برای اقدام نظامی احتمالی اسرائیل علیه جمهوری اسلامی آغاز شده و برخی این تحولات را گذار آشکار به مرحله پیش از انفجار توصیف میکنند.»
این روزنامه افزود: «آمریکا در ماههای گذشته سطح تسلیحات پیشرفته ارائهشده به اسرائیل را بالا برده و تحویل سریع مهمات نفوذکننده و سامانههای رهگیری پیشرفته را در قالب معاملهای به ارزش بیش از ۱۰ میلیارد دلار آغاز کرده است.»
این گزارش اضافه کرد: «واشینگتن همزمان فشارهای بیشتری بر بیروت برای خلع سلاح حزبالله اعمال میکند و همزمان پاریس، لندن و برلین نیز بار دیگر موضوع بازگشت بازرسان آژانس انرژی به ایران را مطرح کردهاند؛ اقدامی که بهعنوان یکی از نشانههای معمول پیش از چراغ سبز غیرعلنی برای عملیات نظامی اسرائیل ارزیابی میشود.»
بر اساس گزارش هاآرتص که پنجشنبه ششم آذر منتشر شد، کوهن در این فایل صوتی میگوید: «ایران جایی نیست که ما از طریق واسطه عمل کنیم. ما خودمان وارد میشویم، نیرو جذب میکنیم و اطلاعات بهدست میآوریم.»
اسرائیل پیشتر مسئولیت برخی عملیات خرابکاری و ترور در ایران را رد یا تایید نکرده بود.
به نقل از هاآرتص این صحبتها «در چند روز گذشته» ضبط شدهاند. در بخش دیگری از آنها صدای کوهن شنیده میشود که به ادعاهای دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، مبنی بر نابودی کامل سایتهای هستهای ایران در جنگ ۱۲روزه اشاره میکند.
او میگوید: «ترامپ گفت برچیدن کامل، من میگویم اگر کامل هم برچیده نشده باشد، دستکم، یک توقف بسیار جدی و قابلتوجه رخ داده است. این چیز کمی نیست.»
رییس پیشین موساد که در سال ۲۰۲۱، پس از پنج سال ریاست از سِمَت خود کنار رفت، در این جلسه هشدار میدهد که حکومت ایران همچنان توانمندی هستهای خود را حفظ کرده و از «جاهطلبیهای هستهایاش» دست بر نداشته است.
تلاشهای دیپلماتیک مرتبط با عربستان سعودی
کوهن در بخش دیگری از اظهارات خود را به روند عادیسازی روابط با عربستان سعودی و دیدارهایش با محمد بنسلمان، ولیعهد سعودی، در دوران ریاستش بر موساد اشاره کرد.
او بر اساس این دیدارها معتقد است که «توافق صلح با اسرائیل ممکن است» و حتی میتوان «از مساله فلسطین عبور کرد یا آن را به تعویق انداخت.»
ترامپ نیز پیشتر نسبت به پیوستن عربستان به پیمان ابراهیم حتی پیش از رسیدن به پیششرط عربستان مبنی بر تشکیل دولت فلسطین، ابراز امیدواری کرده بود.
این سخنان در تضاد با موضع رسمی ریاض است که تشکیل دولت فلسطینی را شرط اصلی هرگونه عادیسازی روابط با اسرائیل اعلام کرده است. همزمان، نخستوزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو نیز اخیراً گفته بود «هیچ دولت فلسطینیای تشکیل نخواهد شد» حتی اگر این به قیمت توقف روند عادیسازی با عربستان تمام شود.
پیش از این وبسایت آکسیوس گزارش داد که دیدار اخیر ترامپ و بن سلمان در کاخ سفید با وجود لحن دوستانه در انظار عمومی، پشت درهای بسته بر سر موضوع عادیسازی روابط ریاض و اسرائیل متشنج شد.
اکسیوس گزارش داد ولیعهد در ازای هرگونه عادیسازی خواستار «یک مسیر برگشتناپذیر، معتبر و زمانبندیشده» برای تشکیل کشور فلسطینی شد؛ موضوعی که او بعدا آن را در سخنان علنی نیز مطرح کرد.
یک مقام آمریکایی گفت: «ولیعهد هرگز نگفت که با عادیسازی مخالف است. در آینده امکان انجام آن وجود دارد، اما مساله دوکشوری مطرح است.»
بازتابهای افشاگری تازه هاآرتس
انتشار این فایلها از سخنان رییس پسشین موساد، واکنشهای گستردهای در اسرائیل و منطقه برانگیخته و نشاندهنده شدت فعالیتهای اطلاعاتی اسرائیل در داخل ایران و تلاشهای موازی برای شکلدهی به توازن ژئوپولیتیک جدید در خاورمیانه است.
در همین زمینه یک مقام ارشد پیشین موساد نیز با اشاره به بنبست موجود در پرونده هستهای حکومت ایران اعلام کرد اگر شرایط کنونی ادامه یابد، احتمال آغاز دور تازهای از درگیری مستقیم میان جمهوری اسلامی و اسرائیل «در آیندهای نزدیک» وجود دارد.
این مقام سابق اطلاعاتی پنجشنبه ششم آذر در مصاحبه با وبسایت هافینگتنپست یادآور شد گفتوگوهای حکومت ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی متوقف شده و مذاکرات تهران و واشینگتن نیز «به بنبست رسیده است».
در گزارش هافینگتنپست به نام این مقام سابق اسرائیلی اشارهای نشده است.
علیاکبر ولایتی چهارشنبه پنج آذر گفته بود «وجود حزبالله از نان شب هم برای لبنان واجبتر است». این اظهارات با عکسالعملهای تندی در لبنان روبهرو شد و از جمله یوسف رجی، وزیر امور خارجه لبنان به آن واکنش نشان داد.
نواف سلام، نیز پنجشنبه شش آذر در سخنانی با رد مداخله جمهوری اسلامی در امور داخلی لبنان درباره خلع سلاح حزبالله گفت: «این سلاحها نه رهبرانشان را حفظ کرد و نه مردم و اموال لبنانیها را؛ شاهد آن هم دهها روستای ویرانشده است.»
سلام با لحنی کنایهآمیز پرسید: «آیا این سلاحها امروز قادر به متوقف کردن تجاوزهای مداوم اسرائیل هستند؟» و تصمیم لبنان برای خلعسلاح حزبالله را «دیرهنگام» توصیف کرد. به گفته او، کشور در یک «جنگ فرسایشی یکطرفه» قرار گرفته و شرایط رو به تشدید است.
دولت لبنان در ماه اوت، تحت فشار آمریکا، تصمیم به خلعسلاح حزبالله گرفت و اجرای طرح را بر عهده ارتش گذاشت. سلام توضیح داد: «تا پایان سال باید مرحله اول را کامل کنیم و حزبالله را در جنوب رود لیتانی خلع سلاح کنیم. در شمال لیتانی نیز نباید هیچ سلاحی استفاده یا جابهجا شود. در مراحل بعدی، خلعسلاح به سراسر لبنان گسترش خواهد یافت.»
او با اشاره به اینکه لبنان در سال ۲۰۰۶ قطعنامه ۱۷۰۱ را اجرا نکرده افزود در متن این توافق بهروشنی ذکر شده چه نهادهایی اجازه حمل سلاح دارند.
سلام تاکید کرد که حزبالله تا زمانی که اسرائیل در خاک لبنان حضور دارد خلعسلاح نخواهد شد و اسرائیل نیز تا زمانی که حزبالله سلاحش را زمین نگذارد عقبنشینی نخواهد کرد؛ در حالی که آتشبس صراحتاً عقبنشینی اسرائیل را الزام میکند.
سلام در گفتوگو با نیویورکتایمز گفت ماهها تلاش کرده ژنرال جاسپر جفرز، رییس کمیته آتشبس، را متقاعد کند اسرائیل را به عقبنشینی وادار کند، اما هیچ نتیجهای نگرفته است.
او به جفرز گفته بود: «در سال ۲۰۲۵ نیازی نیست بالای تپه ۷۰۰ متری با دوربین بایستید؛ اسرائیل تصاویر ماهوارهای، پهپاد و بالن با پیشرفتهترین دوربینها دارد.»
او همچنین گفت تصویر کشور کاملاً تاریک نیست، زیرا برخی تحولات نشانه بازگشت امنیت به لبنان است.
چالشهای ارتش لبنان در خلع سلاح «حزبالله» بهدلیل کمبود منابع مالی
تام باراک، نماینده ویژه رییسجمهوری آمریکا در امور سوریه و سفیر واشنگتن در ترکیه، هشدار داد که ارتش لبنان در اجرای طرح خلع سلاح «حزبالله» با موانع جدی روبهروست.
او گفت کمبود منابع مالی و حقوق بسیار پایین نیروهای نظامی، اجرای این برنامه را عملاً مختل کرده است.
باراک در گفتوگو با نیویورکتایمز ابراز تردید کرد که ارتش لبنان بتواند تا پایان سال ماموریت خلع سلاح را کامل کند، هرچند تاکید کرد این مسیر «تنها گزینه» برای تثبیت اوضاع لبنان و جلوگیری از بیثباتی در مرزهای این کشور با اسرائیل است.
در لبنان نیز یاسین جابر، وزیر دارایی، نسبت به امکانپذیر بودن این طرح ابراز بدبینی کرد و گفت نباید از ارتشی که با کمبود بودجه روبهروست انتظار «معجزه» داشت.
او همچنین گفت تحرکات نظامی اسرائیل تلاشهای ارتش لبنان را بیش از پیش تحت فشار قرار میدهد.
باراک پیشتر در ۲۰ اکتبر از دولت لبنان خواسته بود روند خلع سلاح را سرعت ببخشد و هشدار داده بود تاخیر میتواند اسرائیل را به اقدامهای یکجانبه وادار کند که احتمال شعلهور شدن دوباره درگیریها را افزایش میدهد.
همزمان، نداو شوشانی، سخنگوی ارتش اسرائیل، اعلام کرد «حزبالله» از زمان توافق آتشبس یک سال پیش، هیچ گامی برای خلع سلاح برنداشته است.
او در شبکه «ایکس» نوشت که حزبالله طی یک سال گذشته با حمایت ایران زرادخانه خود را بازسازی و تقویت کرده و اسرائیل «تا زمانی که این تهدید ادامه داشته باشد، همه اقدامات لازم را برای دفاع از خود» انجام خواهد داد.
این مقام سابق اطلاعاتی پنجشنبه ششم آذر در مصاحبه با وبسایت هافینگتنپست یادآور شد گفتوگوهای حکومت ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی متوقف شده و مذاکرات تهران و واشینگتن نیز «به بنبست رسیده است».
او حملات اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه را «غیرمخرب» توصیف کرد و گفت هرچند این عملیات «آسیبهای قابل توجهی» به زیرساختهای حکومت وارد آورد، اما نتوانست برنامه هستهای جمهوری اسلامی را از میان ببرد.
به گفته این مقام پیشین موساد، ذخایر هستهای ایران از بین نرفته و اسرائیل ممکن است در صورت آغاز نبردی دیگر، این زیرساختها را مجددا هدف قرار دهد.
در گزارش هافینگتنپست به نام این مقام سابق اسرائیلی اشارهای نشده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تاکنون بارها اعلام کرده در پی حملات ایالات متحده به سایتهای نطنز، فردو و اصفهان در جریان جنگ ۱۲ روزه، برنامه هستهای جمهوری اسلامی نابود شده است.
با این حال، دیپلماتهای غربی بر این باورند که این حملات هرچند خسارتهای جدی بر جای گذاشت، اما نتوانست زیرساختهای هستهای ایران را منهدم کند و از همین رو، گمانهزنیها درباره ذخایر اورانیوم غنیشده تهران همچنان ادامه دارد.
«خامنهای و سپاه حاضر به عقبنشینی نیستند»
مقام پیشین موساد در ادامه مصاحبه خود، با اشاره به سفر اخیر محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، به ایالات متحده گفت تلاشهایی از سوی ریاض برای میانجیگری میان تهران و واشینگتن در جریان است.
او همچنین به شکافهای فزاینده داخلی در ساختار قدرت حکومت ایران بر سر موضوع مذاکره با غرب پرداخت و افزود: «رهبر و سپاه پاسداران حاضر به عقبنشینی نیستند، در حالی که پزشکیان تمایل به مصالحه دارد. با این حال، بعید است رهبر جمهوری اسلامی اجازه توافق بدهد.»
در روزهای اخیر، گزارشهای متعددی درباره درخواست حکومت ایران از بن سلمان برای میانجیگری میان تهران و واشینگتن منتشر شده است.
مصطفی کواکبیان، نماینده سابق مجلس شورای اسلامی، دوم آذر خبر داد پزشکیان با «اجازه» علی خامنهای، از طریق ولیعهد عربستان سعودی نامهای را برای ترامپ ارسال کرده است.
«ایران و ترکیه به تهدیدهایی جدی برای منطقه بدل شدهاند»
مقام پیشین موساد در مصاحبه با هافینگتنپست هشدار داد جمهوری اسلامی و ترکیه به تهدیدهایی جدی برای منطقه تبدیل شدهاند و پیامدهای این وضعیت تنها دامنگیر اسرائیل نخواهد بود.
او با اشاره به نفوذ فزاینده آنکارا در سوریه گفت ترکیه با ایدئولوژی «احیای امپراتوری عثمانی» میتواند به «ایران جدید» تبدیل شود.
این مقام سابق امنیتی تداوم حضور حماس در نوار غزه را مانع هرگونه پیشرفت در روند صلح دانست و تاکید کرد شرایط کنونی برای تحقق راهحل دوکشوری «بسیار پیچیده» است.
او افزود هرچند عادیسازی روابط میان عربستان سعودی و اسرائیل «غیرممکن نیست» و «تماسهای مستقیم همچنان ادامه دارد»، اما بن سلمان به ترامپ گفته «مردم عربستان در شرایط فعلی چنین توافقی را نمیپذیرند».
پنجم آذر، حمزه صفوی، فرزند یحیی رحیم صفوی، مشاور عالی رهبر جمهوری اسلامی، در مصاحبه با روزنامه فایننشالتایمز، با تاکید بر لزوم تغییر سیاست خارجی حکومت ایران پیشنهاد کرد تهران نیز مانند ریاض، عادیسازی روابط با اسرائیل را به تشکیل کشور مستقل فلسطین مشروط کند.
او در عین حال افزود مادامی که خامنهای در راس حکومت ایران حضور دارد، به رسمیت شناختن اسرائیل «غیرممکن است».
گزارش این موسسه مستقر در واشینگتن به قلم یک هیات از فرماندهان بلندپایه پیشین ارتش ایالات متحده نوشته شده که تابستان به اسرائیل سفر کردند و در آنجا به ارزیابی عملیات طلوع شیران پرداختند.
ژنرال چارلز والد، معاون پیشین فرماندهی اروپای ارتش آمریکا، سپهبد رابرت اشلی، مدیر پیشین آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا، و دریابد مارک فاکس، معاون پیشین فرماندهی مرکزی آمریکا، در این هیات حضور داشتند.
والد، چهارشنبه پنجم آذر در یک نشست خبری درباره این گزارش گفت: «ما با این باور از اسرائیل بازگشتیم که در عملیات طلوع شیران، اسرائیل قابلیتهای اطلاعاتی و نظامیای از خود نشان داد که از هر یک از متحدان آمریکا در جهان فراتر میرود.»
او افزود که این عملیات صرفا برتری عملیاتی نبود و «اسرائیل به دستاوردهای راهبردی بزرگی دست یافت که نهتنها منافع خودش، بلکه منافع ملی آمریکا را نیز پیش برد».
گزارش موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، تاکید میکند عملیات اسرائیل یک تهدید موجودیتی علیه این کشور را با آسیب زدن شدید به برنامههای هستهای و موشکی ایران از میان برداشت.
بر اساس این گزارش، روند اجرای این عملیات از «۳۰ سال پیش» در جریان و در حال آمادهسازی بوده است؛ از همان زمانی که جمهوری اسلامی در سه محور اصلی برنامه هستهای، توان موشکهای بالستیک و شبکه نیابتی خود، در مسیر اقدام برای «نابودی اسرائیل» قدم برداشت.
چشمگیرترین عملیات نظامی
ژنرال والد درباره عملیات طلوع شیران گفت: «این عملیات احتمالا چشمگیرترین عملیات نظامی است که تاکنون دیدهام یا در آن حضور داشتهام.»
بر اساس گزارش موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، عملیات طلوع شیران در حمله «قطعسر» در مرحله اولیه خود حدود ۳۰ تن از رهبران ارشد نیروهای نظامی، فرماندهان سپاه پاسداران و عوامل هستهای جمهوری اسلامی را از میان برد و باعث ایجاد «آشفتگی جدی در فرماندهی و کنترل رژیم» شد.
حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران، محمد باقری، رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی و امیرعلی حاجیزاده، فرمانده هوافضای سپاه پاسداران، جزو کشتهشدگان حمله آغازین اسرائیل بودند.
این موسسه تاکید کرد که «حلقه آتش» سپاه پاسداران، یعنی شبکه نیروهای مسلح نیابتی تحت رهبری حزبالله و حماس پیش از عملیات اسرائیل علیه جمهوری اسلامی بهشدت تضعیف شده بود و این ضعف موجب جلوگیری از یک پاسخ هماهنگ در دفاع از جمهوری اسلامی شد.
«نقش حیاتی» اف-۳۵ها و دلایل عملیات
این ارزیابی همچنین به «نقش حیاتی» جنگندههای اف-۳۵ اسرائیل اشاره دارد که به نوشته موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، خلبانان اسرائیلی آنها را «برای نخستین بار در یک ماموریت حمله عمیق» در «حالت وحشی» بهکار بردند.
سپهبد اشلی در این زمینه گفت: «اف-۳۵ برای [اسرائیلیها] غیرقابل جایگزین شد. آنها هیچ عملیاتی را بدون استفاده از اف-۳۵ انجام نمیدهند، از جمله حملات در آینده.»
دلایل حمله
یکی از نکات مهم گزارش موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، ذکر دلایلی است که اسرائیل را مجاب به انجام عملیات خود کرد.
طبق این گزارش، تصمیم به حمله بر اساس اطلاعاتی اتخاذ شد که نشان میداد جمهوری اسلامی در حال آمادهسازی یک حمله پیشدستانه گسترده است.
در این گزارش آمده است: «اطلاعات اسرائیل نشان داد که مقامات ایرانی، در حال بحث درباره شلیک ۷۰۰ تا هزار موشک بالستیک در یک حمله پیشدستانه علیه اسرائیل بودند. نگرانی واقعی وجود داشت که صدها موشک ممکن است بر پایگاههای اسرائیل فرود آیند، باندها را خراب کنند، جنگندهها را نابود کنند و عملا نیروی هوایی اسرائیل را از کار بیندازند.»
این اطلاعات اسرائیل، همراه با نشانههای هشداردهندهای بود مبنی بر این که جمهوری اسلامی در حال تسریع پژوهش درباره سلاح هستهای است و بهسمت یک برنامه «قابل آزمایش و قابل بهکارگیری» حرکت میکند.
بسیاری از کارشناسان و سیاستمداران پیش از جنگ ۱۲ روزه هشدار داده بودند تهران به اندازه کافی اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد که برای ساخت دستکم ۱۰ بمب هستهای کافی باشد.
این شرایط موجب شد که به نوشته موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، اسرائیل برنامه اولیه خود را برای «یک حمله محدود جراحیگونه» رها و یک «کارزار جامع» را انتخاب کند.
پنج ماه پس از جنگ ۱۲ روزه میان حکومت ایران و اسرائیل، مقامهای ارشد نظامی و امنیتی اسرائیل در یک کنفرانس تخصصی جزئیات تازهای از رهگیری پهپادهای ایرانی، تهدیدهای حزبالله و پیامدهای ژئوپولیتیکی بحران سوریه و قرارداد تسلیحاتی آمریکا–عربستان ارائه کردند.
رهگیری ۹۹ درصدی پهپادهای ایرانی
به گزارش اسرائیلهیوم در کنفرانس UVID 2025، موشه فتال، از مقامات وزارت دفاع اعلام کرد که اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه موفق شده «۹۹ درصد پهپادهای ایرانی» را رهگیری کند. او گفت در آن عملیات «بیش از ۸۶ درصد موشکهای بالستیک» نیز رهگیری شدند و «بیش از هزار پهپاد» ساقط شده است.
فتال تاکید کرد که این سطح از موفقیت نتیجه ترکیب تواناییهای هوابرد نیروی هوایی و همکاری نزدیک با شرکای آمریکایی بوده است. او گفت سامانه چندلایه دفاعی اسرائیل اکنون قادر است پاسخی یکپارچه به «موشکهای بالستیک، کروز، راکتها و پهپادها» ارائه دهد.
هشدار درباره دور تازه درگیری در جبهه شمالی
تامیر هایمن، رییس پیشین اطلاعات ارتش و مدیر اندیشکده INSS، نیز هشدار داد که احتمال ورود به «دور جدید نبرد با حزبالله» افزایش یافته، زیرا در لبنان «هیچ عامل بازدارندهای» برای توقف روند مسلحکردن دوباره این گروه دیده نمیشود.
او با اشاره به فرصت از دسترفته سال گذشته گفت آمریکا و لبنان خواهان تضعیف زیرساختهای حزبالله بودند اما «اسرائیل درست اقدام نکرد». هایمان هشدار داد که ادامه این روند میتواند به «تخلیه دوباره شمال [اسرائیل]» و بازگشت به چرخه جنگهای پیدرپی منجر شود.
ایران یا ترکیه؟ شر کمتر در سوریه
هایمان در بخشی از سخنان خود به وضعیت سوریه اشاره کرد و گفت اگرچه «حضور یک دولت جهادی زیر چتر ترکیه» مطلوب نیست، اما این سناریو را «کمخطرتر از کنترل ایران بر سوریه» دانست، کنترلی که به گفته او موجب تقویت و انتقال تسلیحات بیشتر به حزبالله میشود. او تاکید کرد که «در این زمینه نباید بیش از حد از جولانی تأثیر پذیرفت» و اسرائیل باید «هر دو گزینه را باز نگه دارد.»
نگرانی از تغییر موازنه در روابط آمریکا–اسرائیل
رییس پیشین اطلاعات ارتش در واکنش به قرارداد فروش جنگندههای اف–۳۵ به عربستان گفت امروز اسرائیل با «بیتفاوتی خطرناک» آمریکا مواجه است؛ وضعیتی که میتواند برتری نظامیـکیفی اسرائیل را تهدید کند. او افزود: «عربستان از نظر اقتصادی همیشه برای آمریکا مهمتر بوده است. اگر هر دو کشور به سلاحهای مشابه دسترسی پیدا کنند، این تغییر بزرگی در هنجارهای امنیتی است.»
فلسطین: فرصت محدود و زمان در حال از دست رفتن
هایمان درباره غزه گفت طرح ۲۰ بندی ارائهشده برای «روز بعد» در غزه کاملاً با منافع امنیتی اسرائیل همخوان است و باید بهطور کامل اجرا شود. او با اشاره به «نزدیک شدن پایان دوره محمود عباس» هشدار داد که منطقه در آستانه «نقطه جوش» قرار دارد و باید شرایطی فراهم شود تا تشکیلات خودگردان در صورت انجام اصلاحات، بتواند نقشی در آینده غزه ایفا کند.
به گفته او، اگر دولت اسرائیل مسیر روشنی برای تشکیل کشور فلسطین نشان دهد، ولیعهد سعودی میتواند این موضوع را «بهعنوان دستاوردی واقعی» به جامعه خود ارائه دهد.
