وای‌نت در گزارشی نوشت که اسرائیل و جمهوری اسلامی خود را برای دور تازه‌ای از درگیری آماده می‌کنند، هرچند احتمال می‌رود این تقابل به‌زودی رخ ندهد. در این گزارش آمده مقام‌های تهران نگرانند که اسرائیل تلاش کند کاری را که شروع کرده به پایان برساند و «حکومت آیت‌الله‌ها» را سرنگون کند.
وای‌نت نوشت علی خامنه‌ای با این دوراهی روبه‌روست که آیا به سمت مذاکره با ایالات متحده برود یا توان نظامی کشور را بازسازی و قدرت بازدارندگی در برابر اسرائیل را احیا کند.
این گزارش به نقل از مقام‌های اسرائیل اضافه کرد این کشور نشانه‌ای از ازسرگیری برنامه تسلیحات هسته‌ای جمهوری اسلامی مشاهده نکرده‌اند، اما همزمان درباره خطر خطای محاسباتی هشدار می‌دهد.
این سایت در مورد وضعیت جاری در ایران نوشت که از یک طرف، صداهایی در داخل ایران خواستار گفتوگو با واشینگتن برای متوقف کردن برنامه‌های هسته‌ای و موشک‌های بالستیک هستند تا مشکلات شدید اقتصادی، به‌ویژه کمبود شدید آب که «بقای رژیم را تهدید می‌کند»، حل شود.
به نوشته وای‌نت، اما از طرف دیگر، محافظه‌کاران سخت‌گیر خواهان گرفتن انتقام به خاطر «تحقیر» جمهوری اسلامی در جنگ ۱۲ روزه هستند و خامنه‌ای را به آغاز بازسازی سریع توان نظامی ترغیب می‌کنند تا تهران بار دیگر بتواند اسرائیل را تهدید کند.
بر اساس این گزارش، هم میانه‌روها و هم تندروها نگران هستند که اسرائیل از این واقعیت که بیشتر سامانه‌های دفاع هوایی مهم جمهوری اسلامی در جنگ ۱۲ روزه نابود شده‌اند، سوء استفاده کند.
همچنین هر دو جناح نگران هستند که «اسرائیل برای سرنگونی رژیم تلاش کند»؛ اقدامی که دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری ایالات متحده، در روزهای پایانی جنگ ۱۲ روزه مانع آن شد.
وای‌نت اشاره کرد که در حال حاضر، به نظر می‌رسد که خامنه‌ای به سوی مسیر سخت‌گیرانه تحت رهبری سپاه پاسداران تمایل دارد، و اضافه کرد: «او به‌رغم تلاش‌های گسترده دولت ترامپ، چه به صورت مخفی و چه آشکار، برای آغاز مذاکرات با جمهوری اسلامی درباره مسائل هسته‌ای و موشک‌های بالستیک، حاضر نیست نمایندگانی را برای مذاکرات، حتی به کشورهای میانجی مانند عمان و قطر و یا کشورهای اروپایی اعزام کند.»
این سایت در مورد سیاست‌های واشینگتن در قبال تهران که «تاکنون مؤثر نبوده است» نوشت: «خامنه‌ای آشکارا می‌گوید که پس از حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به تأسیسات فردو، اعتماد خود به ایالات متحده را از دست داده است و وارد مذاکرات نخواهد شد.»
بر اساس این گزارش، برخی مقام‌های اسرائیلی بر این باورند که بدون مذاکرات و توافق دیپلماتیک بلندمدت برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح‌های هسته‌ای و موشک‌های پیشرفته، دور دیگری از جنگ اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.
یک مقام ارشد امنیتی اسرائیل به وای‌نت گفت: «آنچه در ایران اتفاق می‌افتد را بسیار دقیق رصد می‌کنیم. هر روز بررسی می‌کنیم که آیا ایرانی‌ها از خط قرمزها عبور می‌کنند یا اقدامی انجام می‌دهند که می‌تواند وضعیت را تشدید کند یا نه.»
او تاکید کرد: «اگر آنها از خطوط قرمز مشخص شده توسط خود ما عبور کنند، بدون تردید عمل خواهیم کرد تا تهدید را متوقف کنیم.»
در این میان، به نوشته وای‌نت، در حال حاضر، نه واشنگتن و نه اورشلیم باور ندارند که اقدام نظامی در آینده نزدیک «ضروری» خواهد بود و آنها برنامه‌های مشخصی از سوی جمهوری اسلامی برای حمله به اسرائیل در پاسخ به تحقیری که در جنگ ۱۲ روزه متحمل شد، نمی‌بینند.
این سایت به گزارش‌های رسانه‌ای در ایالات متحده و کشورهای عربی استناد کرد که جمهوری اسلامی غنی‌سازی اورانیوم را از سر نگرفته است.
در این گزارش با اشاره به این موضوع که جمهوری اسلامی حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد و چند صد کیلوگرم دیگر با غنای ۲۰ درصد در اختیار دارد، آمده است: «نیروی هوایی اسرائیل این انبارها را بمباران یا نابود نکرد، زیرا آنها عمیقاً زیر زمین دفن شده بودند و اسرائیل می‌خواست از ایجاد یک حادثه هسته‌ای یا آلودگی رادیواکتیو در حین حمله به تأسیسات هسته‌ای ایران اجتناب کند.»
در این ارتباط، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی چهارشنبه ۲۱ آبان در گزارشی محرمانه اعلام کرد از زمان حملات آمریکا و اسرائیل به تاسیسات هسته‌ای ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه، امکان راستی‌آزمایی ذخایر اورانیوم با غنای نزدیک به سطح تسلیحاتی را از دست داده است.
آسوشیتدپرس نوشت آژانس در این گزارش که نسخه‌ای از آن در اختیار کشورهای عضو قرار گرفته، تاکید کرده است که تداوم این وضعیت، مانع ارزیابی صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران می‌شود و بازسازی تصویر کامل از وضعیت ذخایر اورانیوم ایران، فرآیندی طولانی و دشوار خواهد بود.
وای‌نت در گزارش خود نوشت ایران می‌تواند این انبارها را برداشت کرده و به‌صورت نظری حدود پنج بمب هسته‌ای بسازد، اگرچه کارشناسان می‌گویند این همچنان فرضی است، و به نقل از کارشناسان، از جمله یوسی کوهن، افزود: «بیشتر تأسیسات غنی‌سازی برای مدت طولانی از مدار خارج شده‌اند.»
این سایت اسرائیلی در همین ارتباط اشاره کرد اینکه هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که جمهوری اسلامی در تلاش برای توسعه یک سلاح هسته‌ای واقعی با استفاده از اورانیوم غنی‌شده باشد، خبر خوبی برای اسرائیل است.
در مقابل، جمهوری اسلامی درصدد دستیابی به سیستم‌های دفاع هوایی دوربرد و استراتژیک است که می‌توانند سپر حفاظتی‌اش را بازسازی کنند.
وای‌نت اشاره کرد که تهران به دنبال خرید سیستم‌های دفاع هوایی از چین، روسیه، کره شمالی و هر فروشنده‌ای است که مایل به فروش این‌گونه سیستم‌ها باشد، و تاکید کرد اما مسکو به سیستم‌های خود برای استفاده داخلی نیاز دارد و پکن هم تمایلی به نقض قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل که تامین سلاح به ایران را ممنوع می‌کند، ندارد.
بر اساس این گزارش، مسیر دیگری که جمهوری اسلامی پیش گرفته، تولید داخلی سیستم‌های دفاع هوایی بر اساس سیستم‌های روسی اس-۳۰۰ و اس-۴۰۰ است، اما با کمبود قطعات، لوازم یدکی و مواد اولیه تحریم شده از سوی غرب مواجه است.
این سایت در مورد تلاش‌های جمهوری اسلامی برای بازسازی زرادخانه موشک‌های بالستیک و رونمایی از موشک‌های دوربرد جدیدش نیز نوشت: «به نظر می‌رسد که ایران هنوز قادر به تولید موشک‌های بالستیک، موشک‌های کروز و پهپادها به مقیاسی که قبل از جنگ انجام می‌داد، نیست.»
ادامه حمایت تسلیحاتی و مالی جمهوری اسلامی از حزب‌الله لبنان
وای‌نت در بخش دیگری از گزارش خود با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی، حزب‌الله لبنان، گروه نیابتی خود را ترک نکرده است، تاکید کرد که تهران همچنان آن را از نظر تسلیحاتی و مالی تامین می‌کند.
روزنامه اسرائیل‌هیوم نیز پنجشنبه ۲۲ آبان در گزارشی نوشت که حزب‌الله در حال بازسازی توانایی‌های نظامی خود و جذب هزاران نیروی جدید با کمک جمهوری اسلامی است.
در این ارتباط، جان هرلی، معاون وزارت خزانه‌داری آمریکا در امور تروریسم و اطلاعات مالی، ۱۸ آبان به خبرگزاری رویترز گفت جمهوری اسلامی امسال با وجود تحریم‌ها، حدود یک میلیارد دلار برای حزب‌الله ارسال کرده است.
او همچنین ۱۹ آبان از مقام‌های لبنان خواست به نفوذ «مخرب» جمهوری اسلامی در این کشور از طریق حزب‌الله پایان دهند.
وای‌نت نوشت که سقوط رژیم بشار اسد در سوریه در زمستان سال گذشته و ممنوعیت پروازهای ایرانی به لبنان در فوریه ۲۰۲۵ مسیرهای زمینی و هوایی ایران برای انتقال سلاح، فناوری و پول را مختل کرد. اما جمهوری اسلامی و حزب‌الله به دنبال راه‌های جایگزین از جمله قاچاق از طریق ترکیه و عراق، بنادر دریایی و شبکه‌های انتقال پول رفته‌اند. آنها همچنان به مسیرهای قاچاق در طول مرز سوریه و لبنان علی‌رغم اقدامات مقابله‌ای سوریه و اسرائیل، متکی هستند.
احمد الشرع، رییس جمهوری موقت سوریه، چهارشنبه ۲۱ آبان به روزنامه واشینگتن‌پست گفت: «ما نظامیان جمهوری اسلامی را از سوریه بیرون کرده‌ایم.»
تام باراک، فرستاده ویژه آمریکا در امور سوریه، هم پنجشنبه ۲۲ آبان اعلام کرد دمشق از این پس در مقابله با بقایای داعش، سپاه پاسداران، حماس، حزب‌الله و دیگر «شبکه‌های تروریستی»، فعالانه با آمریکا همکاری خواهد کرد و شریک متعهدی در تلاش جهانی برای تامین صلح خواهد بود.
وای‌نت در ارتباط با تلاش‌های اخیر جمهوری اسلامی و حزب‌الله لبنان اشاره کرد که این موضوع و هشدار سرویس اطلاعاتی اسرائیل باعث شده است که اورشلیم به سرعت چندین میلیارد شِکل در سیستم‌های هشداردهی جدید، توانایی‌های اطلاعاتی، دفاع‌های هوایی و سلاح‌های هجومی که برای دور بعدی مواجهه با ایران لازم خواهد بود، سرمایه‌گذاری کند.
رسانه‌های اسرائیلی سه‌شنبه ۲۰ آبان نیز خبر دادند که وزارت دفاع اسرائیل برای سال آینده بودجه‌ای به ارزش ۱۴۴ میلیارد شکل (معادل ۴۴.۵ میلیارد دلار) درخواست کرده است؛ از این میزان، حدود ۷ میلیارد شکل (معادل ۲.۱۷ میلیارد دلار) به‌منظور افزایش آمادگی در برابر تهدیدهای فزاینده، از جمله جمهوری اسلامی، درخواست شده است.
در مقابل، وزارت دارایی اسرائیل اعلام کرده که تنها ۹۳ میلیارد شکل برای بودجه دفاعی سال ۲۰۲۶ اختصاص داده است و افزود پذیرش درخواست‌های ارتش «می‌تواند به افزایش مالیات‌ها برای جبران هزینه‌ها منجر شود.»
وزارت دارایی در بیانیه‌ای تاکید کرد که از تلاش‌های نظامی اسرائیل در دو سال گذشته حمایت کرده است و «برای تضمین پاسخگویی به چالش‌های امنیتی» همچنان از همکاری با وزارت دفاع استقبال می‌کند، اما تا زمان «تنظیم مجدد سازوکارهای مالی و اولویت‌بندی بودجه‌ها»، امضای قراردادهای جدیدی که پشتوانه مالی ندارند، متوقف خواهد ماند.
پس از حمله هوایی اسرائیل به زندان اوین در جریان جنگ ۱۲ روزه با جمهوری اسلامی، همچنان اطلاع دقیقی از وضعیت زندانیان ترنس و ال‌جی‌بی‌تی‌کیو پلاس محبوس در این زندان در دست نیست.
زندان اوین، دوم تیر و در جریان جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و جمهوری اسلامی هدف حمله قرار گرفت. پس از این حمله، محمد حبیبی، زندانی سیاسی پیشین و محمد حسن‌پوره، معلم زندانی در اوین، در شبکه ایکس به کشته شدن تعدادی از افراد از جمله زندانیان ترنس اشاره کردند اما در هیچ یک از روایت‌ها به تعداد مشخص کشته‌شدگان اشاره نشد.
یکی از کارمندان بخش اداری زندان اوین که در حمله اسرائیل به‌صورت سطحی زخمی شده است و به شرط ناشناس ماندن با ایران اینترنشنال گفتوگو کرد، درباره وضعیت زندانیان ترنس و آخرین آمار آنان گفت که تعداد زندانیان این بخش در ماه‌های منتهی به حمله دوم تیرماه، بین ۱۴ تا ۳۶ نفر در نوسان بوده وهیچ‌گاه از ۳۶ نفر فراتر نرفته است.
با این حال، روزنامه نیویورک تایمز ۱۵ تیر در گزارشی به نقل از یک وکیل دادگستری نوشت که نزدیک به ۱۰۰ نفر از زندانیان ترنس و ال‌جی‌بی‌تی‌کیو پلاس، در جریان حمله اسرائیل به زندان اوین کشته شده‌اند.
منبع ایران‌اینترنشنال با رد این عدد گفت اطلاعات او نشان می‌دهد در کل زندان‌های استان تهران، ۱۰۰ زندانی ترنس و ال‌جی‌بی‌تی‌کیو پلاس نگهداری نمی‌شوند و این گزارش نمی‌تواند درست باشد.
او به ایران‌اینترنشنال گفت که افراد ترنس محبوس در زندان اوین، به دلایل مختلفی بازداشت و زندانی شده بودند: «از اتهامات مالی و درگیری و ضرب و جرح بگیر تا زنانه پوشیدن برای افرادی که ظاهری مردانه داشتند و شماری از آنها هم کارگر جنسی بودند.»
بی‌خبری زندانیان سیاسی از سرنوشت زندانیان ترنس
یک زندانی ترنس که بین سال‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳ با اتهامات مالی در زیرزمین بند یک (بند ترنس‌ها) دوره زندان خود را گذرانده است، به ایران‌اینترنشنال گفت: «تعداد زندانیان این بند در دوره‌های مختلف به‌دلیل آزادی یا بازداشت‌های جدید تغییر می‌کرد. در دوره‌ای که من بودم از ۹ نفر تا ۳۰ و چند نفر را دیدم.»
سه زندانی سیاسی فعلی و پیشین هم در گفتوگو با ایران‌اینترنشنال، به عدم دسترسی به زندانیان ترنس و اخبار و اطلاعات مربوط به آنها تاکید کردند.
یکی از این زندانیان به احتمال جابه‌جایی این زندانی‌ها در ماه‌های پیش از حمله اسرائیل به ساختمانی متروکه در اطراف بند چهار زندان اشاره کرد و گفت: «ما هیچ‌گاه این افراد را نمی‌دیدیم اما در ماه‌های گذشته شایعاتی در خصوص جابه‌جایی آنها مطرح شده بود. اگر این شایعات درست باشد و آنها به محدوده نزدیک به بند چهار و ساختمان‌های اداری منتقل شده باشند، احتمال آسیب دیدن یا کشته شدنشان وجود دارد.»
یکی از مددکاران زندان اوین نیز با اشاره به اینکه روز ملاقات زندانیان ترنس با اعضای خانواده خود یک دوشنبه در هر ماه بود، گفت دوشنبه دوم تیر که حمله اسرائیل به زندان اوین رخ داد، این زندانیان ملاقات نداشتند و طبیعتا در سالن ملاقات که آسیب فراوانی دیده، حضور نداشتند.
اعضای خانواده یک زندانی هم به نقل از او به ایران‌اینترنشنال گفتند زندانیان از برخی کارمندان زندان تهران بزرگ شنیده‌اند که زندانیان ترنس، پس از حمله اسرائیل به این زندان منتقل شدند.
خانواده این زندانی به نقل از او گفت: «اخباری در خصوص کشته شدن سه زندانی ترنس و زخمی شدن تعدادی دیگر در حمله اسرائیل به اوین، در این زندان شنیده شده است.»
ایران‌اینترنشنال نمی‌تواند مستقلا این آمار را تایید کند.
محل نگهداری زندانیان ترنس و ال‌جی‌بی‌تی‌کیو پلاس در زندان اوین
زندانیان ترنس و ال‌جی‌بی‌تی‌کیو پلاس در زندان اوین از سال‌های دور در شرایطی جدا از سایر زندانیان محبوس بودند. تا پیش از دی سال ۱۳۹۸، این زندانیان در سلول‌های انفرادی و چند نفری بند امنیتی ۲۴۰ زندان اوین نگهداری می‌شدند اما بر اساس گزارشی که سایت ایران وایر در خرداد ۱۴۰۰ منتشر کرد و همچنین بررسی‌های ایران‌اینترنشنال، این زندانیان در دی سال ۱۳۹۸ به زیرزمین بند یک زندان اوین منتقل شدند.
از طبقه همکف بند یک زندان اوین به عنوان قرنطینه استفاده می‌شود. زندانیان در بدو ورود به زندان، به این بند منتقل و پس از دو روز، بر حسب نوع اتهام، حکم یا قرار وثیقه، به بندهای مختلف انتقال داده می‌شوند. این ساختمان زیرزمینی دارد که در سال ۱۳۹۸ به محل نگهداری زندانیان ترنس و دگرباش بدل شد.
موقعیت جغرافیایی این ساختمان به گونه‌ای است که بر اساس تصاویری که پس از حمله اسرائیل از زندان منتشر شد، آسیبی به آن نرسیده است.
آمارهای رسمی و تردیدها
سازمان حقوق بشری هه‌نگاو که پیش‌تر گزارش‌هایی درباره زندان اوین و حمله اسرائیل به آن منتشر کرده است، در پاسخ به ایران‌اینترنشنال درباره کشته شدن زندانیان ترنس در این حمله اعلام کرد: «ما تاکنون هیچ گزارش موثقی مبنی بر کشته شدن این تعداد از زندانیان تراجنسیتی دریافت نکرده‌ایم؛ هرچند گزارش‌هایی رسمی حاکی از کشته شدن شماری از افراد در حمله اسرائیل به این زندان منتشر شده است و همچنین اعلام گردیده که شماری از زندانیان موفق به فرار شده‌اند.»
اصغر جهانگیر، سخنگوی قوه قضاییه، ۹ تیر اعلام کرد ۷۹ نفر از مراجعان، خانواده زندانیان، کادر اداری، سربازان وظیفه و زندانیان در این حمله کشته و تعدادی نیز مجروح شدند.
قوه قضاییه تاکنون نام و تصاویر ۴۱ نفر از پرسنل زندان را که در حمله اسرائیل کشته شدند منتشر کرده که سرشناس‌ترین آنها علی قناعت‌کار، سرپرست دادسرای اوین (مقدسی) و معاون امنیتی دادستان تهران و روح‌الله توسلی، معاون زندان اوین بودند.
نام و تصاویر ۱۳ نفر از سربازان وظیفه که در این حمله کشته شدند نیز منتشر شده است.
یکی از قربانیان، مهرانگیز ایمن‌پور، همسر سابق رضا خندان مهابادی، نویسنده و عضو کانون نویسندگان بود که در مجاورت زندان اوین زندگی می‌کرد و در روز حمله در آن منطقه حاضر شده بود.
لیلا جعفرزاده، شهروند دیگری است که روز حمله برای انجام امور اداری مرتبط با همسرش که در زندان اوین دوران محکومیت خود را می‌گذراند، به دادسرای اوین رفته بود و هما‌ن‌جا کشته شد.
همچنین نام مهرداد خیری، فرزند پنج ساله زهرا عبادی، کارمند زندان اوین نیز در میان کشته‌شدگان حمله به زندان اوین مشاهده می‌شود.
مغایرت آمارها و قربانیان گمنام
آمار رسمی کشته شدن ۷۹ نفر در زندان اوین با اسامی و تعداد افراد کشته شده اختلافی ۲۲ نفره دارد. هویت ۵۷ نفر از کشته‌شدگان در زندان اوین اعلام شده اما از ۲۲ قربانی دیگر اطلاعاتی در دست نیست.
سخنگوی قوه قضاییه ۲۱ تیر اعلام کرد تعداد زندانیان کشته شده در زندان اوین پنج نفر بودند که همه آنها با اتهامات مرتبط با جرایم مالی زندانی شده بودند.
قوه قضاییه به هویت این پنج زندانی اشاره‌ای نکرده است.
در روزهای پس از حمله به زندان اوین، در روایت‌های شماری از زندانیان از آنچه در روز حمله تجربه کردند، به کشته شدن تعدادی از بازجویان امنیتی در زندان اشاره شده است. نام و تعداد این افراد از سوی مقام‌های رسمی اعلام نشده است.
ابهام در سرنوشت زندانیان ترنس
با وجود گزارش‌ها و آمارهای مختلف، فقدان شفافیت رسمی در مورد سرنوشت دقیق زندانیان ترنس و ال‌جی‌بی‌تی‌کیو پلاس، نگرانی‌ها و ابهامات جدی را در سطح جامعه و خانواده‌های آنان ایجاد کرده است.
عدم انتشار اطلاعات کامل و دسترسی نداشتن به اخبار مرتبط با این افراد، موجب افزایش تردیدها و گمانه‌زنی‌ها شده و مانع از شفافیت و بررسی دقیق شرایط آنان می‌شود.
روشن نشدن نام و مشخصات دست‌کم ۲۲ نفر از کسانی که بر اساس آمار رسمی در حمله به زندان اوین کشته شده‌اند، به ابهام و نگرانی‌ها درباره سرنوشت زندانیان ترنس که تا پیش از این حمله در زندان اوین محبوس بودند، دامن زده است.
دانشمندان بریتانیایی مطالعه‌ای برای بررسی این موضوع آغاز کرده‌اند که آیا آلودگی هوا می‌تواند باعث زوال عقل شود؟ این پژوهش، می‌تواند به توسعه داروهای جدیدی برای مقابله با پیشرفت بیماری‌هایی مانند آلزایمر منجر شود.
گاردین روز یک‌شنبه ۲۹ مهر در گزارشی نوشت دانشمندان بریتانیایی در آستانه راه‌اندازی پروژه تحقیقاتی چشمگیری هستند که نشان می‌دهد هوایی که تنفس می‌کنیم چگونه می‌تواند بر مغز ما تاثیر بگذارد.
به گفته دانشمندان، این تحقیق برای درک یک مشکل پزشکی مهم، یعنی چگونگی تاثیر آلودگی هوا بر بروز زوال عقل، حیاتی است.
در سال‌های اخیر، دانشمندان دریافتند که آلودگی هوا یکی از خطرناک‌ترین تهدیدها برای سلامت انسان است و نشان داده‌اند که این آلودگی در بروز سرطان، بیماری‌های قلبی، دیابت و بسیاری از مشکلات بهداشتی دیگر نقش دارد.
اکنون دانشمندان در موسسه فرانسیس کریک (Francis Crick) قرار است به بررسی ارتباط آلودگی هوا با پدیده زوال عصبی بپردازند.
این پروژه تحقیقاتی با عنوان «سرعت» (Rapid) که از سوی خیریه «مقابله با زوال عقل» تامین مالی شده است، از روز دوشنبه ۳۰ مهر به‌طور رسمی آغاز خواهد شد.
ذرات کوچک آلاینده چطور منجر به زوال عقل می‌شوند؟
پروژه سرعت شامل بررسی دقیق فرآیندهایی است که ذرات کوچک آلاینده می‌توانند منجر به زوال عقل شوند.
این تحقیق می‌تواند بینشی کلی درباره چگونگی تاثیر ذرات معلق در هوا بر بروز بیماری‌ها ارائه دهد و همچنین به توسعه داروهای جدید برای مقابله با پیشرفت شرایطی مانند بیماری آلزایمر کمک کند.
پروفسور چارلز سوانتون، معاون مدیر بالینی موسسه کرک و از مدیران این پروژه گفت: «آلودگی هوا معمولا با زوال عقل مرتبط نیست. با این حال، اپیدمیولوژیست‌ها به‌تازگی دریافته‌اند که ذرات موجود در هوا کاملا با خطر بیماری‌های نورودژنراتیو (زوال عصبی) مرتبط هستند.»
او افزود: «ما می‌خواهیم دقیقا بفهمیم که چگونه ذرات ریز در هوا می‌توانند تاثیرات عمیقی بر مغز ما داشته باشند و از این دانش برای توسعه داروهای جدیدی برای درمان زوال عقل استفاده کنیم.»
یک نوع کلیدی از آلودگی هوا، شامل معلق‌های ریز ذرات جامد و قطرات مایع است.
این ذرات از اگزوز خودروها و کامیون‌ها، کارخانه‌ها، گرد و غبار، گرده‌ها، آتش‌فشان‌ها، آتش‌سوزی‌های جنگلی و منابع دیگر تولید می‌شوند و به‌عنوان ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری یا به‌طور ساده PM2/5 شناخته می‌شوند.
این ذرات دارای قطری کمتر از ۲.۵ میلیونیم متر هستند که حدود ۳۰ برابر نازک‌تر از موی انسان است و به‌قدری کوچک‌اند که می‌توانند به عمق بدن انسان نفوذ کنند.
در مورد زوال عقل، پی‌ام۲.۵ها هنگام تنفس و از طریق پیاز بویایی (olfactory bulb) وارد مغز می‌شوند.
پیاز بویایی یک ساختار عصبی در مغز است که در بالای حفره بینی قرار دارد و سیگنال‌های بویایی را از گیرنده‌های موجود در بینی دریافت کرده و پردازش می‌کند. این بخش، نقش مهمی در درک و تشخیص بوها دارد.
به گفته پروفسور سوانتون، به نظر می‌رسد که پی‌ام۲.۵ها در مغز، از سوی سلول‌های ایمنی در سیستم عصبی مرکزی جذب می‌شوند و پس از آن است که احتمالا زوال عصبی آغاز می‌شود.
با این حال، این که این فرآیند چگونه پیش می‌رود و منجر به زوال عقل می‌شود، هنوز روشن نیست.
درک دقیق این فرایند، یکی از اهداف اصلی پروژه سرعت است تا بفهمیم چگونه پی‌ام۲.۵ها موجب تشکیل توده‌هایی در بافت مغز می‌شوند که نشانه مشخص بیماری آلزایمر است.
سونیا گاندی، رییس آزمایشگاه زیست‌شناسی زوال عصبی در موسسه کرک و دانشگاه کالج لندن گفت: «ما شواهد خوبی از ارتباط بین قرارگیری در معرض ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری و بیماری‌های مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون داریم. اما هنوز نمی‌دانیم که آیا این ذرات واقعا زوال عصبی را به‌طور مستقیم تحریک می‌کنند یا تنها فرایندی را که در افراد آسیب‌پذیر در حال وقوع است، تسریع می‌کنند.»
پژوهشگران موسسه کرک بر این باورند که آلودگی هوا از طریق سه مکانیسم مختلف می‌تواند باعث زوال عقل شود؛ بر اساس یکی از این مکانیسم‌ها، ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری ممکن است به‌طور مستقیم فرآیند تجمع پروتئین‌ها را در مغز تسریع کنند و باعث بروز آلزایمر شوند.
به عبارت دیگر، ممکن است ورود ذرات معلق با توانایی مغز در پاکسازی توده‌های پروتئینی تداخل ایجاد کند.
به بیانی ساده، این ذرات ۲.۵ میکرومتری با سیستم پاکسازی سلول‌های بدن تداخل دارند و باعث می‌شوند حذف پروتئین‌های عامل بیماری‌هایی مانند آلزایمر، دشوارتر شود.
سومین نظریه این است که پی‌ام۲.۵ها به وسیله سلول‌های ایمنی مغز به نام میکروگلیا جذب و احتمالا باعث می‌شوند که این سلول‌ها، واکنشی التهابی را ایجاد و آغاز زوال عقل را تسریع کنند.
پژوهشگران برای تشخیص اینکه کدام مکانیسم در بروز زوال عقل نقش دارد، بر آزمایش‌های درون‌کشتگاهی روی سلول‌های بنیادی انسانی و همچنین مدل‌های حیوانی تمرکز خواهند کرد.
سونیا گاندی در همین زمینه گفت: «زمانی که این مکانیسم‌ها را با جزییات بیشتری درک کنیم، می‌توانیم از این دانش برای توسعه درمان‌هایی استفاده کنیم که تاثیر آلودگی‌های هوا را کاهش دهند.»
او اظهار امیدواری کرد که شاید روزی، بتوانیم از اثرات محیط بر بیماری‌های مغزی پیشگیری کنیم.
یافته‌های یک پژوهش جدید با موضوع تغییرات آب و هوایی نشان داد که قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض دمای شدید با افت شناختی، بیماری‌های کلیوی و سرطان پوست مرتبط است و امواج گرما می‌تواند مشکلات سلامت روان و شیوع بیماری‌های عفونی را تشدید کند.
این تحقیق که از سوی پژوهشگران دانشگاه بریستول بریتانیا انجام شد، شامل نظرات دانشمندان برجسته آب و هوا، هواشناسان و پزشکان بهداشت عمومی است.
بر اساس یافته‌های این پژوهش، قرار گرفتن طولانی‌مدت در دمای شدید ارتباط مستقیمی با زوال شناختی، بیماری کلیوی، سرطان پوست و گسترش بیماری‌های عفونی دارد.
دان میچل، نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد محققان از برخی «پیوندهای قوی» میان این بیماری‌ها و امواج گرما آگاه هستند و این امر «موجب نگرانی قابل توجهی» شده است.
سخنگوی دانشگاه بریستول گفت: «در حالی که تاثیر منفی تغییرات آب و هوایی بر سلامت قلب و ریه به طور گسترده‌ای شناخته شده، این تحقیق تصویر جامع‌تری از پیامدهای مرتبط ارائه می‌دهد.»
کارشناسان دریافتند که «تکرار و افزایش تغییرات آب و هوایی، مانند موج گرما و سیل، مشکلات سلامت روانی و گسترش بیماری‌های عفونی را تشدید می‌کند.»
زنگ خطر بیماری‌های پنهان
این مطالعه همچنین نشان می‌دهد که قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض گرما می‌تواند خواب را مختل کند که این امر با زوال شناختی، بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است.
هوای سرد نیز ممکن است منجر به صدمات جسمی، مانند زمین خوردن یا تضعیف سلامت روانی، از جمله گوشه‌گیری شود و درد مفاصل و بی‌تحرکی را بر اثر نشستن و دراز کشیدن بیش از حد افزایش دهد.
میچل، استاد علوم آب و هوا در دانشگاه بریستول گفت: «این تحقیق عمدتا عوارض بالقوه بسیار جدی ناشی از قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض تغییرات آب و هوایی را نشان می‌دهد که تاکنون در ارزیابی‌های مشابه به آن پرداخته نشده است.»
او افزود که اطلاعات کافی در مورد اینکه چگونه دماهای گرم‌تر یا سیل مداوم ممکن است با بیماری‌های مختلف مرتبط باشد، وجود ندارد.
با این حال، این پژوهشگر تاکید کرد که فشار گرمایی مداوم و چندساله احتمالا بیماری‌های زمینه‌ای مانند بیماری‌های کلیوی را تشدید می‌کند اما برای تعیین اثرات بلندمدت آن، باید تحقیقات بیشتری انجام شود.
میچل ادامه داد: «با استفاده از نمونه بریتانیا ما زمینه را برای تجزیه و تحلیل کامل و جهانی ارتباط میان تغییرات آب و هوایی و سلامت فراهم کرده‌ایم.»
یونیس لو، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق گفت که گام‌های بعدی شامل تجزیه و تحلیل داده‌های بلندمدت بیشتر در کنار «عوامل دیگری است که در طول زمان بر سلامتی تاثیر می‌گذارند».
تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر درازمدت میانگین دمای زمین است که شرایط آب و هوایی را عوض می‌کند.
در طول یک دهه گذشته، دمای زمین به طور متوسط حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرم‌تر از اواخر قرن ۱۹ بوده است.
اکنون تایید شده که گرمایش جهانی در دوره ۱۲ ماهه بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ از ۱.۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.
پیامدهای افزایش دما که به دلیل تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیت‌های انسان رخ داده، با پدیده ال‌نینو تشدید و باعث شده سال ۲۰۲۳ گرم‌ترین سال ثبت شده در تاریخ باشد.
