وزیر انرژی آمریکا: ایران هستهای قابل تحمل نیست
وزیر انرژی آمریکا، کریس رایت، در نشست خبری دیجیتال خود، که در جریان سفر هفته جاری به بروکسل برگزار شد، تاکید کرد که دولت دونالد ترامپ «به هیچوجه یک ایران هستهای را تحمل نخواهد کرد».
وزیر انرژی آمریکا، کریس رایت، در نشست خبری دیجیتال خود، که در جریان سفر هفته جاری به بروکسل برگزار شد، تاکید کرد که دولت دونالد ترامپ «به هیچوجه یک ایران هستهای را تحمل نخواهد کرد».
او که این سخنان را پیش از برگزاری نشست روز گذشته شورای حکام و در جریان یک گفتوگوی رسانهای در بروکسل بیان کرده بود، در توضیح برنامههای دولت برای همکاریهای بینالمللی گفت گفتوگوهای جدی و صریحی در وین و در چارچوب نشست آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره کاهش خطر اشاعه تسلیحات هستهای در جریان خواهد بود و «ایران در کانون این بحثها قرار دارد».
رایت افزود: «اگر بتوانیم در مسیر معکوس حرکت کنیم و با همکاری دولت ایران برنامه هستهای این کشور را برچینیم، این امر میتواند صلح و رفاه را در سراسر خاورمیانه ایجاد کند و بهطور چشمگیری کیفیت زندگی ۹۰ میلیون شهروند ایرانی را بهبود بخشد.»
این موضعگیری در حالی است که دولت ترامپ بارها تاکید کرده است دستیابی ایران به سلاح هستهای خط قرمز آمریکا محسوب میشود و هرگونه توافق یا همکاری در حوزه انرژی هستهای باید در چارچوب جلوگیری از اشاعه تسلیحات انجام گیرد.
نشست شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین این هفته به صحنه هشدارهای جدی اروپا و آمریکا درباره وضعیت برنامه هستهای جمهوری اسلامی تبدیل شد.
اتحادیه اروپا در بیانیهای با تاکید بر اینکه ایران باید فورا همکاری با آژانس را از سر بگیرد، اعلام کرد عقبنشینی تهران از تعهدات برجامی و توقف همکاریهای پادمانی، توانایی آژانس برای نتیجهگیری درباره ماهیت برنامه هستهای ایران را «به شدت مختل کرده است».
نماینده اتحادیه اروپا با اشاره به آغاز روند فعالسازی «مکانیسم ماشه» در شورای امنیت گفت اکنون لحظهای حساس فرا رسیده و تهران باید گامهای عملی و فوری بردارد تا نشان دهد بهدنبال راهحل دیپلماتیک است.
اروپا همچنین با استقبال از توافق اخیر ایران و آژانس برای از سرگیری بازرسیها، یادآور شد که اجرای فوری و کامل این توافق «غیرقابل مذاکره» است.
همزمان نماینده آمریکا در آژانس، هاوارد سالومون، اقدام فوری حکومت ایران را «حیاتی و ضروری» خواند و هشدار داد در صورت تداوم عدم همکاری، شورای حکام باید آماده اتخاذ گامهای سختگیرانهتر باشد.
او توقف اجرای تعهدات هستهای از سوی ایران را «غیرقابل قبول و عمیقا نگرانکننده» توصیف کرد و تاکید کرد واشینگتن آماده مذاکره با حسن نیت است، اما این تهران است که از تعامل خودداری میکند.
خوزه مونیوز، مدیرعامل هیوندای، روز پنجشنبه در دیترویت گفت که این عملیات باعث خواهد شد افتتاح کارخانه دستکم دو تا سه ماه به تعویق بیفتد. او توضیح داد بسیاری از نیروهای فنی بازداشتشده قصد بازگشت به کره جنوبی را دارند و جایگزینی آنها در آمریکا دشوار است، چرا که تخصصهای لازم در این کشور بهراحتی در دسترس نیست.
کارخانه مورد نظر که بهطور مشترک توسط هیوندای و شرکت کرهای «الجی انرژی سلوشن» ساخته میشود، قرار بود اواخر سال جاری افتتاح شود و هزاران کارگر آمریکایی را به کار بگیرد. اما وزارت امنیت داخلی آمریکا در چهارم سپتامبر بزرگترین عملیات اجرایی در یک مکانِ تاریخ خود را انجام داد و نزدیک به ۵۰۰ کارگر – عمدتاً اتباع کره جنوبی – را بازداشت کرد. وزارت خارجه کره جنوبی اعلام کرده بیش از ۳۰۰ نفر از این افراد آزاد شدهاند و روز جمعه به کشور بازخواهند گشت.
مونیوز تاکید کرد که فاز ساخت کارخانه نیازمند تکنسینهای بسیار تخصصی است و این مهارتها و تجهیزات بهراحتی در ایالات متحده یافت نمیشود. او گفت شرکت اکنون ناچار است برای پر کردن این خلأ نیروی انسانی، راهحلهای فوری پیدا کند.
این موضوع واکنش سیاسی در سئول را نیز در پی داشته است. لی جائه میونگ، رئیسجمهوری کره جنوبی، در سخنرانی یکشنبه گذشته به مناسبت صد روز نخست حضورش در قدرت، از دولت ترامپ خواست قوانین صدور ویزا برای نیروهای تخصصی را اصلاح کند و هشدار داد در غیر این صورت آمریکا ممکن است سرمایهگذاریهای آینده را از دست بدهد.
اویسون چونگ، رئیس گروه هیوندای موتور، نیز در مراسمی در دیترویت با ابراز نگرانی از این رویداد، بر ضرورت اصلاح مقررات ویزا تاکید کرد و گفت: «خوشحالیم که نیروها سالم به خانه بازمیگردند، اما سیستم فعلی بسیار پیچیده است. امیدواریم با همکاری دو دولت بتوانیم نظامی بهتر ایجاد کنیم.»
پیش از این، خبرگزاری رویترز به نقل از مقامهای کره جنوبی گزارش داد دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، پیشنهاد داده صدها کارگر کرهای که در جریان یورش ماموران اداره مهاجرت بازداشت شدهاند، برای آموزش کارگران آمریکایی در این کشور باقی بمانند اما تنها یک نفر این پیشنهاد را پذیرفته است.
پنجشنبه ۲۰ شهریور، هیئتی متشکل از پنج قاضی دیوان عالی برزیل بهاتفاق حکم مجازات بولسونارو را تایید کردند. با این حکم، بولسوناروی ۷۰ ساله نخستین رئیسجمهوری پیشین در تاریخ این کشور بدل کرد که به دلیل «حمله به دموکراسی» محکوم میشود.
این حکم واکنش منفی دولت ایالات متحده را به دنبال داشت. دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، که از شخصیتهای مورد تحسین بولسونارو بود، بار دیگر از رئیسجمهوری پیشین برزیل تمجید کرد و محکومیت او را «تعجبآور» خواند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز با انتشار پستی در شبکه اجتماعی ایکس، حکم صادر شده علیه بولسونارو را «ناعادلانه» خواند و نوشت: «ایالات متحده به این حکم واکنش نشان خواهد داد.» در این پست به جزئیات و نحوه واکنش احتمالی ایالات متحده اشارهای نشد.
روبیو در این پست برای اشاره به روند دادگاه بولسونارو از اصطلاح «شکار جادوگران» استفاده کرد که پیشتر از سوی دونالد ترامپ هم استفاده شده بود.
این اصطلاح در بستر سیاسی معنایی کنایی دارد و به فرآیند ناعادلانه و بیاساس دادگاه اشاره دارد که بیش از قانون بر انگیزههای سیاسی یا شخصی بنا شده و هدف اصلیاش نه اجرای عدالت که بیاعتبار کردن افراد است.
ادواردو بولسونارو، نماینده کنگره برزیل و فرزند ژائیر بولسونارو، که به هنگام صدور حکم علیه پدرش در ایالات متحده به سر میبرد، در گفتوگو با خبرگزاری رویترز احتمال داد که دونالد ترامپ در واکنش به این تصمیم دیوان عالی برزیل «تحریمهای بیشتری» علیه این کشور و قضات دیوان عالی در نظر بگیرد.
وزارت امور خارجه برزیل روبیو را به «نادیده گرفتن حقایق و شواهد قانعکننده موجود در سوابق» بولسونارو و پرونده اتهامی او متهم کرد و اظهارات او را «تهدیدی علیه برزیل» خواند. این وزارتخانه اعلام کرد: «دموکراسی برزیل مرعوب ایالات متحده نخواهد شد.»
یک قاضی همراه با بولسونارو، پنج قاضی علیه او
محکومیت بولسونارو ناشی از یک حکمِ اجماعی نبود. قاضی لوئیز فوکس، یکی از قضات دیوان عالی برزیل، یک روز پیش از اعلام حکم نهایی با همکاران خود مخالفت کرد و با تبرئه کردن بولسونارو از تمامی اتهامات، صلاحیت دیوان عالی را زیر سوال برد.
این رایِ تکنفره میتواند مسیری برای به چالش کشیدن حکم بگشاید و سبب شود این پرونده پرحاشیه تا انتخابات آتی ریاستجمهوری برزیل که اکتبر سال آینده برگزار میشود، ادامه یابد.
هرچند بولسونارو از نامزدی در انتخابات ریاستجمهوری محروم شده است، با این حال او بارها اعلام کرده که در انتخابات پیشِ رو نامزد خواهد شد.
قاضی کارمن لوسیا، از موافقان محکومیت بولسونارو، پیش از اعلام رای دادگاه، به یادآوری تلاشهایی برای سرنگونی دموکراسی در این کشور، پرونده بولسونارو را یک «پرونده جنایی» و «تلاقی گذشته، حال و آینده برزیل» خواند.
او افزود: «شواهد بسیاری برای تلاش بولسونارو برای ضربه زدن به دموکراسی و نهادهای دموکراتیک وجود دارد و به دلیل همین شواهد او امروز در حصر خانگی است.
چهار نفر از پنج قاضی دیوان عالی برزیل بولسونارو را به جرم شرکت در ایجاد یک سازمان جنایی مسلح، تلاش برای نقض دموکراسی بهشیوهای خشونتآمیز، سازماندهی کودتا و آسیب رساندن به اموال دولتی و داراییهای فرهنگی محافظتشده به ۲۷ سال و سه ماه زندان محکوم کردند.
ژائیر بولسونارو، ژنرال سابق ارتش برزیل، در دوران ریاستجمهوریاش هرگز تحسین خود از دیکتاتوری نظامی در کشورش در خلال سالهای ۱۹۶۴ تا ۱۹۸۵ را پنهان نکرد. در این سالها صدها برزیلی کشته یا مفقود شدند.
آمریکا و مساله ریاستجمهوری در برزیل
این نخستین بار نیست که ایالات متحده درباره پرونده بولسونارو و درگیریهای ناشی از آن در برزیل مداخله میکند.
در ماههای گذشته، دونالد ترامپ بارها از سیستم قضایی برزیل انتقاد و مقامات این کشور را تهدید کرده است که به دلیل آزار و اذیت بولسونارو، تعرفههای گمرکی سنگینتری برای برزیل در نظر خواهد گرفت.
دولت آمریکا در نیمه نخست مرداد تعرفه سنگین ۵۰ درصدی بر بیشترِ کالاهای برزیلی وضع کرد. البته بعدتر، برخی از کالاهای برزیلی، از جمله خودروهای مسافربری و تعداد زیادی از قطعات و اجزای مورد استفاده در هواپیماهای غیرنظامی از این قانون معاف شدند.
افزون بر این، وزارت خزانهداری ایالات متحده، الکساندر دِ مورائس، قاضی دیوان عالی برزیل و رئیس پرونده جنایی بولسونارو در دیوان عالی را به دلیل صدور مجوز «بازداشتهای خودسرانه و سرکوب آزادی بیان» تحریم کرد.
افزون بر این، دولت آمریکا در حال بررسی ایجاد محدودیتهایی برای رئیسجمهوری برزیل و هیات همراه او در مجمع عمومی سازمان ملل است که در ماه جاری در نیویورک برگزار خواهد شد.
پیشنهاد برای ماندن کارگران کرهای از سوی ترامپ، پرواز چارتر حامل آنها را یک روز به تعویق انداخت و اکنون قرار است این هواپیما پنجشنبه ۲۰ شهریور، آمریکا را ترک کند.
لی جائه میونگ، رییسجمهوری کره جنوبی، پنجشنبه در یک نشست خبری گفت روند خروج این افراد برای بررسی پیشنهاد ترامپ متوقف شده بود.
۱۵ شهریور، حدود ۳۰۰ کارگر کرهای به همراه ۱۷۵ نفر دیگر در محل پروژه ۴.۳ میلیارد دلاری «هیوندای موتور» و «الجی انرژی سولوشن» برای ساخت باتری خودروهای برقی در ایالت جورجیا بازداشت شدند.
ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید سیاستهای مهاجرتی سختگیرانهای را در دستور کار قرار داده و محدودیتهایی برای ورود و اقامت شهروندان خارجی در آمریکا در نظر گرفته است.
نگرانیها در خصوص ادامه فعالیت شرکتهای کرهای در آمریکا
رویترز در ادامه گزارش خود به نقل از یک مقام وزارت خارجه کره جنوبی نوشت که ترامپ از مقامهای آمریکایی خواسته کارگران بازداشتشده در کارخانه باتریسازی را به ماندن در ایالات متحده «تشویق» کنند.
او افزود ترامپ پیشنهاد داده این کارگران برای آموزش آمریکاییها در این کشور بمانند.
در سوی دیگر، چو هیون، وزیر خارجه کره جنوبی که برای پیگیری این موضوع به واشینگتن رفت و با مارکو روبیو، همتای آمریکایی خود دیدار کرد، پیشنهاد داده کارگران کرهای ابتدا برای استراحت راهی کشور خود شوند و سپس در صورت تمایل، مجددا به آمریکا بازگردند.
خبرگزاری یونهاپ به نقل از وزیر خارجه کره جنوبی گزارش داد به کارگران بازداشتشده هنگام انتقال از بازداشتگاه به فرودگاه دستبند زده نخواهد شد؛ اقدامی که بهطور معمول در پروازهای دیپورت انجام میشود.
یورش به کارخانه باتری هیوندای و الجی انرژی در جورجیا موجی از واکنشها را در کره جنوبی برانگیخته و به نگرانیها درباره چشمانداز فعالیت شرکتهای کرهای در آمریکا دامن زده است.
شرکتهای کرهای با انتقاد از سیاستهای سختگیرانه آمریکا در زمینه صدور ویزای کار برای نیروهای متخصص میگویند این محدودیتها روند اعزام نیرو را برای مدیریت پروژههای پیچیده و آموزش کارگران محلی دشوار کرده است.
سالومون با اشاره به توقف اجرای کامل تعهدات هستهای جمهوری اسلامی و عدم همکاری با آژانس، وضعیت را «غیرقابل قبول و عمیقا نگرانکننده» خواند.
او گفت: «اگر عدم همکاری ایران با آژانس ادامه یابد و تعهدات پادمانی خود را بهطور کامل اجرا نکند، این شورا باید آماده باشد که اقدامات بیشتری برای پاسخگو کردن ایران انجام دهد. ما امیدواریم ایران از این فرصت استفاده کند.»
این اظهارات نماینده آمریکا پس از آن بود که اتحادیه اروپا نیز در بیانیهای با تاکید بر اینکه ایران باید فورا همکاری با آژانس را از سر بگیرد، اعلام کرد عقبنشینی تهران از تعهدات برجامی و توقف همکاریهای پادمانی، توانایی آژانس را برای نتیجهگیری درباره ماهیت برنامه هستهای ایران «به شدت مختل کرده» است.
نماینده اتحادیه اروپا با اشاره به آغاز روند فعالسازی «مکانیسم ماشه» در شورای امنیت گفت اکنون لحظهای حساس فرا رسیده و تهران باید گامهای عملی و فوری بردارد تا نشان دهد بهدنبال راهحل دیپلماتیک است.
اروپا همچنین با استقبال از توافق اخیر ایران و آژانس برای از سرگیری بازرسیها، یادآور شد که اجرای فوری و کامل این توافق «غیرقابل مذاکره» است.
اعلام آمادگی آمریکا برای رسیدن به توافق
سالومون همچنین افزود: «ایالات متحده آماده است با حسن نیت برای رسیدن به توافقی درباره جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای مذاکره کند و ایران میتواند با جلب اعتماد نسبت به نیتهای اعلامی خود و نشان دادن آمادگی برای دیپلماسی واقعی، از جمله با همکاری کامل و فوری با آژانس، حسن نیت خود را ثابت کند.»
نماینده آمریکا تاکید کرد که واشینگتن بارها علاقه خود را به پیگیری دیپلماسی با جمهوری اسلامی در خصوص برنامههای هستهای اعلام کرده است اما این ایران است که از تعامل خودداری میکند.
انتقاد از روسیه
نماینده آمریکا در ادامه به انتقاد از موضع روسیه پرداخت و گفت: «پیشنهاد این کشور برای برگزاری نشست مشورتی فوری درباره "مکانیسم ماشه" جدی نیست و صرفا با هدف منحرف کردن توجه شورا از موضوع اصلی آن ارائه شده است.»
او یادآور شد که گفتوگو درباره مکانیسم ماشه و دیگر مسائل مرتبط با برنامه هستهای جمهوری اسلامی در سطوح بالاتر دولتها، از جمله وزیران خارجه و در شورای امنیت سازمان ملل در نیویورک در حال انجام است و ایجاد یک کانال جداگانه در این مقطع تنها موجب ابهام بیشتر خواهد شد.
او افزود: «اگر روسیه واقعا میخواهد مفید باشد، باید تهران را ترغیب کند تا مستقیما با ما وارد تعامل شود نه اینکه نقش میانجی غیرضروری را ایفا کند.»
پیشتر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرد که توافق صورت گرفته با آژانس بینالمللی انرژی اتمی یک «سازوکار عملی» برای همکاری ایجاد میکند که هم شرایط استثنایی امنیتی جمهوری اسلامی و هم الزامات فنی آژانس را بازتاب میدهد اما تاکید کرد که فعالسازی مکانیسم ماشه، این توافق را از بین خواهد برد.
