• العربية
  • English
Brand
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • شنیداری
  • ایران
  • جهان
  • حقوق بشر
  • جاویدنامان
  • گزارش ویژه
  • ورزش
  • بازار
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • شنیداری
  • ایران
  • جهان
  • حقوق بشر
  • جاویدنامان
  • گزارش ویژه
  • ورزش
  • بازار
  • پوسته
  • زبان
    • العربية
    • English
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • شنیداری
  • ایران
  • جهان
  • حقوق بشر
  • جاویدنامان
  • گزارش ویژه
  • ورزش
  • بازار
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به ولانت‌مدیا است.
volant media logo

وزیر دارایی اسرائیل از تهیه نقشه‌هایی برای الحاق کرانه باختری خبر داد

۱۲ شهریور ۱۴۰۴، ۱۵:۲۶ (‎+۱ گرینویچ)
بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل
بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل

بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی و عضو حزب راست افراطی اسرائیل، اعلام کرد نقشه‌هایی برای الحاق بخش‌هایی از سرزمین‌های کرانه باختری در حال تهیه است. امارات متحده عربی هرگونه اقدام اسرائیل در این زمینه را «خط قرمزی» برای ابوظبی خواند.

اسموتریچ چهارشنبه ۱۲ شهریور در جریان یک نشست خبری در اورشلیم، در برابر نقشه‌ای ایستاد که نشان می‌داد تقریبا همه کرانه باختری به جز شش شهر بزرگ فلسطینی، از جمله رام‌الله و نابلس، ممکن است ضمیمه اسرائیل شود.

او گفت می‌خواهد «بیشترین قلمرو و کمترین جمعیت [فلسطینی]» تحت حاکمیت اسرائیل قرار گیرد و از نتانیاهو خواست طرحش را که از سوی بخشی زیر نظر او در وزارت دفاع تهیه می‌شود، بپذیرد.

وزیر دارایی اسرائیل افزود: «زمان آن رسیده است که حاکمیت اسرائیل بر یهودا و سامره اعمال شود و ایده تقسیم سرزمین کوچک‌مان و ایجاد یک دولت تروریستی در مرکز آن برای همیشه از دستور کار خارج شود.»

او ادامه داد: «چه کسی می‌تواند از کشوری با چنین عمق استراتژیک کوچکی دفاع کند؟ به همین دلیل هدف از اعمال حاکمیت این است که تشکیل کشور فلسطین یک‌بار برای همیشه کنار گذاشته شود. این زمانی محقق می‌شود که حاکمیت بر تمام قلمرو، به جز مراکز جمعیتی عرب، اعمال شود. من هیچ علاقه‌ای ندارم که آن‌ها از امکاناتی که کشور اسرائیل ارائه می‌کند بهره‌مند شوند.»

اسموتریچ، از رهبران جریان شهرک‌نشینی، از مدت‌ها پیش خواستار الحاق کرانه باختری به اسرائیل است؛ منطقه‌ای که اسرائیل در جریان جنگ ۱۹۶۷آن را تصرف کرد.

کرانه باختری از جمله سرزمین‌هایی است که فلسطینی‌ها برای تشکیل کشور مستقل آینده خود مطالبه می‌کنند.

مشخص نیست دولت بنیامین نتانیاهو بتواند در عمل اقدامی مشخص در این زمینه انجام دهد، چراکه چنین الحاقی به احتمال زیاد مستلزم طی روندی طولانی در پارلمان اسرائیل خواهد بود.

100%
خانه‌های شهرک‌نشینان اسرائیلی در کرانه باختری

واکنش تند امارات متحده عربی

هرگونه گام اسرائیل به سوی الحاق کرانه باختری به‌احتمال زیاد با محکومیت گسترده از سوی کشورهای عربی و غربی روبه‌رو خواهد شد و هنوز مشخص نیست موضع دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در این زمینه چیست.

یک مقام امارات متحده عربی ۱۲ شهریور و پس از سخنان اسموتریچ هشدار داد الحاق کرانه باختری برای ابوظبی «خط قرمز» محسوب می‌شود.

لانا نسیبه، معاون وزیر امور سیاسی و نماینده ویژه وزیر خارجه امارات، به خبرگزاری رویترز گفت: «از همان ابتدا ما توافق‌های ابراهیم را ابزاری برای تداوم حمایت خود از مردم فلسطین و خواسته مشروع آن‌ها برای تشکیل یک کشور مستقل می‌دانستیم.»

او از دولت اسرائیل خواست طرح‌های شهرک‌سازی را متوقف کند و افزود: «نباید اجازه داد افراطیون از هر نوعی مسیر منطقه را تعیین کنند. صلح نیازمند شجاعت، پایداری و امتناع از آن است که خشونت انتخاب‌های ما را شکل دهد.»

به گفته این مقام، چنین طرحی به‌شدت روح توافق‌های ابراهیم که روابط امارات و اسرائیل را عادی‌سازی کرد، تضعیف می‌کند.

امارات در سال ۲۰۲۰ با میانجیگ‌ری آمریکا روابط رسمی با اسرائیل برقرار کرد.

این موضع‌گیری قوی‌ترین انتقاد امارات از اسرائیل از زمان آغاز جنگ غزه در سال ۲۰۲۳ است.

100%

انتقادها به طرح الحاق

اسموتریچ ماه گذشته نیز گفته بود کار روی یک طرح شهرک‌سازی که سال‌ها به تعویق افتاده بود آغاز خواهد شد؛ طرحی که کرانه باختری را تکه‌تکه و از شرق اورشلیم جدا می‌کند.

دفتر او گفت این اقدام ایده تشکیل کشور فلسطین را «به خاک خواهد سپرد».

تشکیلات خودگردان فلسطین که بر بخش‌هایی از کرانه باختری کنترل محدودی دارد همراه با متحدان و گروه‌های مدنی این طرح را محکوم کردند و آن را غیرقانونی دانستند.

آن‌ها هشدار دادند که تجزیه سرزمین عملا هرگونه طرح صلح در منطقه را از بین خواهد برد. اسموتریچ همچنین خواستار الحاق کامل کرانه باختری شده است.

سخنگوی محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین، پیش‌تر گفته بود هرگونه اقدام اسرائیل برای الحاق یا توسعه شهرک‌ها غیرقانونی، محکوم و غیرقابل‌قبول است.

عبدالحکیم حنینی، از مسئولان حماس، نیز گفت الحاق کرانه باختری امنیتی را که اسرائیل به‌دنبال آن است، تامین نخواهد کرد و در عوض «به مقاومت و رویارویی بیشتر منجر می‌شود».

اسرائیل که به‌دلیل جنگ در غزه با انتقادهای فزاینده بین‌المللی روبه‌روست، از وعده‌های اخیر فرانسه، بریتانیا، استرالیا و کانادا برای به‌رسمیت شناختن رسمی کشور فلسطین در نشست آتی مجمع عمومی سازمان ملل خشمگین شده است.

خبرگزاری رویترز نهم شهریور گزارش داد اسرائیل در حال بررسی گزینه الحاق کرانه باختری به‌عنوان پاسخی احتمالی به این وعده‌هاست.

دیوان عالی بین‌المللی در سال ۲۰۲۴ اعلام کرد اشغال سرزمین‌های فلسطینی از جمله کرانه باختری و شهرک‌سازی‌های اسرائیل غیرقانونی است و باید هرچه سریع‌تر پایان یابد.

با این حال، اسرائیل می‌گوید این سرزمین‌ها به لحاظ حقوقی «اشغالی» محسوب نمی‌شوند، بلکه «مناطق مورد مناقشه» هستند.

100%

ارتش اسرائیل پیشروی خود داخل شهر غزه را گسترش داد

ارتش اسرائیل ۱۲ شهریور و هم‌زمان با این تحولات پیشروی خود در شهر غزه را شدت بخشید و با نیروها و تانک‌هایش وارد محله شیخ رضوان شد.

در هفته‌های اخیر، نیروهای اسرائیلی از حاشیه‌های بیرونی شهر غزه عبور کرده و اکنون تنها چند کیلومتر با مرکز شهر فاصله دارند؛ این در حالی است که درخواست‌های بین‌المللی برای توقف این عملیات ادامه دارد.

ساکنان شهر غزه گفتند ارتش خانه‌ها و اردوگاه‌های چادری را که پناهگاه آوارگان فلسطینی در طول نزدیک به دو سال جنگ بود، ویران کرده است.

به گفته مقام‌های بهداشت حماس، دست‌کم ۲۴ فلسطینی از جمله چند کودک چهارشنبه در سراسر غزه کشته شدند که بیشتر آن‌ها در شهر غزه بودند.

خبرگزاری رویترز به نقل از شاهدان گزارش داد ارتش اسرائیل سه مدرسه در محله شیخ رضوان را که پناهگاه آوارگان فلسطینی بود، با نارنجک هدف قرار داد و چادرها را به آتش کشید اما آوارگان پیش از بمباران فرار کردند.

بر اساس این گزارش، خودروهای زرهی حامل مواد منفجره برای تخریب خانه‌های شرق شیخ رضوان منفجر شدند و یک درمانگاه بمباران شد که به نابودی دو آمبولانس انجامید.

ارتش اسرائیل ۱۲ شهریور در بیانیه‌ای اعلام کرد به عملیات علیه «سازمان‌های تروریستی» در غزه ادامه خواهد داد و هرگونه «تهدید علیه دولت اسرائیل» را از میان برمی‌دارد.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، پیش‌تر به ارتش دستور داده بود شهر غزه و «آخرین سنگر حماس» را تصرف کند.

Banner

پربازدیدترین‌ها

اعلام جرم دادستانی علیه دیدارنیوز پس از اعتراض پروانه سلحشوری به تجمعات شبانه و اعدام‌ها
۱

اعلام جرم دادستانی علیه دیدارنیوز پس از اعتراض پروانه سلحشوری به تجمعات شبانه و اعدام‌ها

۲

پویا ایدنی، استادبزرگ شطرنج ایران، پرچم خود را به فرانسه تغییر داد

۳

کارزار حرکت موتورسواران در لندن برای آزادی لیندزی و کریگ فورمن

۴

نُت کامل سرود ویژه جشن‌های ۲۵۰۰ ساله پس از نیم قرن منتشر شد

۵

وزیر دفاع اسرائیل: تونل‌های زیرزمینی علی الطاهر از نیروهای حزب‌الله پاک‌سازی شدند

انتخاب سردبیر

  • سنتکام: در پی حمله موشکی به دو ناو جنگی آمریکا،‌۳ نفتکش متعلق به سپاه را منهدم کردیم

    سنتکام: در پی حمله موشکی به دو ناو جنگی آمریکا،‌۳ نفتکش متعلق به سپاه را منهدم کردیم

  • نیویورک‌تایمز: پنتاگون برای یافتن منبع درز اطلاعات، ۵۰ عضو ستاد مشترک را با دروغ‌سنج آزمود

    نیویورک‌تایمز: پنتاگون برای یافتن منبع درز اطلاعات، ۵۰ عضو ستاد مشترک را با دروغ‌سنج آزمود

  • خرید پسماند تره‌بار؛ انسان‌زدایی از شهروندان و سقوط آزاد یک جامعه
    تحلیل

    خرید پسماند تره‌بار؛ انسان‌زدایی از شهروندان و سقوط آزاد یک جامعه

  • چرا فرمان «انسجام اجتماعی» مجتبی خامنه‌ای جدی گرفته نمی‌شود؟
    تحلیل

    چرا فرمان «انسجام اجتماعی» مجتبی خامنه‌ای جدی گرفته نمی‌شود؟

  • اکونومیست: نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی دیگر یک جبهه واحد نیستند

    اکونومیست: نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی دیگر یک جبهه واحد نیستند

  • در آستانه عملیات تصرف شهر غزه، ارتش اسرائیل به ساکنان دستور داد به جنوب باریکه بروند

    در آستانه عملیات تصرف شهر غزه، ارتش اسرائیل به ساکنان دستور داد به جنوب باریکه بروند

  • اعضای اتحادیه اروپا بر سر تحریم اسرائیل به‌دلیل جنگ غزه به توافق نرسیدند

    اعضای اتحادیه اروپا بر سر تحریم اسرائیل به‌دلیل جنگ غزه به توافق نرسیدند

  • ارتش اسرائیل از یورش به صرافی متهم به انتقال پول به حماس در رام‌الله خبر داد

    ارتش اسرائیل از یورش به صرافی متهم به انتقال پول به حماس در رام‌الله خبر داد

  • اسرائیل با وجود مخالفت‌ها، از ساخت ۲۲ شهرک جدید در کرانه باختری خبر داد

    اسرائیل با وجود مخالفت‌ها، از ساخت ۲۲ شهرک جدید در کرانه باختری خبر داد

•
•
•

مطالب بیشتر

مطالعه جدید دانشمندان؛ آلودگی هوا باعث زوال عقل می‌شود؟

۲۹ مهر ۱۴۰۳، ۱۴:۳۵ (‎+۱ گرینویچ)
100%

دانشمندان بریتانیایی مطالعه‌ای برای بررسی این موضوع آغاز کرده‌اند که آیا آلودگی هوا می‌تواند باعث زوال عقل شود؟ این پژوهش، می‌تواند به توسعه داروهای جدیدی برای مقابله با پیشرفت بیماری‌هایی مانند آلزایمر منجر شود.

گاردین روز یک‌شنبه ۲۹ مهر در گزارشی نوشت دانشمندان بریتانیایی در آستانه راه‌اندازی پروژه تحقیقاتی چشمگیری هستند که نشان می‌دهد هوایی که تنفس می‌کنیم چگونه می‌تواند بر مغز ما تاثیر بگذارد.

به گفته دانشمندان، این تحقیق برای درک یک مشکل پزشکی مهم، یعنی چگونگی تاثیر آلودگی هوا بر بروز زوال عقل، حیاتی است.

در سال‌های اخیر، دانشمندان دریافتند که آلودگی هوا یکی از خطرناک‌ترین تهدیدها برای سلامت انسان است و نشان داده‌اند که این آلودگی در بروز سرطان، بیماری‌های قلبی، دیابت و بسیاری از مشکلات بهداشتی دیگر نقش دارد.

اکنون دانشمندان در موسسه فرانسیس کریک (Francis Crick) قرار است به بررسی ارتباط آلودگی هوا با پدیده زوال عصبی بپردازند.

این پروژه تحقیقاتی با عنوان «سرعت» (Rapid) که از سوی خیریه «مقابله با زوال عقل» تامین مالی شده است، از روز دوشنبه ۳۰ مهر به‌طور رسمی آغاز خواهد شد.

ذرات کوچک آلاینده چطور منجر به زوال عقل می‌شوند؟

پروژه سرعت شامل بررسی دقیق فرآیندهایی است که ذرات کوچک آلاینده می‌توانند منجر به زوال عقل شوند.

این تحقیق می‌تواند بینشی کلی درباره چگونگی تاثیر ذرات معلق در هوا بر بروز بیماری‌ها ارائه دهد و همچنین به توسعه داروهای جدید برای مقابله با پیشرفت شرایطی مانند بیماری آلزایمر کمک کند.

پروفسور چارلز سوانتون، معاون مدیر بالینی موسسه کرک و از مدیران این پروژه گفت: «آلودگی هوا معمولا با زوال عقل مرتبط نیست. با این حال، اپیدمیولوژیست‌ها به‌تازگی دریافته‌اند که ذرات موجود در هوا کاملا با خطر بیماری‌های نورودژنراتیو (زوال عصبی) مرتبط هستند.»

او افزود: «ما می‌خواهیم دقیقا بفهمیم که چگونه ذرات ریز در هوا می‌توانند تاثیرات عمیقی بر مغز ما داشته باشند و از این دانش برای توسعه داروهای جدیدی برای درمان زوال عقل استفاده کنیم.»

یک نوع کلیدی از آلودگی هوا، شامل معلق‌های ریز ذرات جامد و قطرات مایع است.

این ذرات از اگزوز خودروها و کامیون‌ها، کارخانه‌ها، گرد و غبار، گرده‌ها، آتش‌فشان‌ها، آتش‌سوزی‌های جنگلی و منابع دیگر تولید می‌شوند و به‌عنوان ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری یا به‌طور ساده PM2/5 شناخته می‌شوند.

این ذرات دارای قطری کمتر از ۲.۵ میلیونیم متر هستند که حدود ۳۰ برابر نازک‌تر از موی انسان است و به‌قدری کوچک‌اند که می‌توانند به عمق بدن انسان نفوذ کنند.

در مورد زوال عقل، پی‌ام۲.۵‌ها هنگام تنفس و از طریق پیاز بویایی (olfactory bulb) وارد مغز می‌شوند.

پیاز بویایی یک ساختار عصبی در مغز است که در بالای حفره بینی قرار دارد و سیگنال‌های بویایی را از گیرنده‌های موجود در بینی دریافت کرده و پردازش می‌کند. این بخش، نقش مهمی در درک و تشخیص بوها دارد.

به گفته پروفسور سوانتون، به نظر می‌رسد که پی‌ام۲.۵‌ها در مغز، از سوی سلول‌های ایمنی در سیستم عصبی مرکزی جذب می‌شوند و پس از آن است که احتمالا زوال عصبی آغاز می‌شود.

با این حال، این که این فرآیند چگونه پیش می‌رود و منجر به زوال عقل می‌شود، هنوز روشن نیست.

100%

درک دقیق این فرایند، یکی از اهداف اصلی پروژه سرعت است تا بفهمیم چگونه پی‌ام۲.۵‌ها موجب تشکیل توده‌هایی در بافت مغز می‌شوند که نشانه مشخص بیماری آلزایمر است.

سونیا گاندی، رییس آزمایشگاه زیست‌شناسی زوال عصبی در موسسه کرک و دانشگاه کالج لندن گفت: «ما شواهد خوبی از ارتباط بین قرارگیری در معرض ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری و بیماری‌های مغزی مانند آلزایمر و پارکینسون داریم. اما هنوز نمی‌دانیم که آیا این ذرات واقعا زوال عصبی را به‌طور مستقیم تحریک می‌کنند یا تنها فرایندی را که در افراد آسیب‌پذیر در حال وقوع است، تسریع می‌کنند.»

پژوهشگران موسسه کرک بر این باورند که آلودگی هوا از طریق سه مکانیسم مختلف می‌تواند باعث زوال عقل شود؛ بر اساس یکی از این مکانیسم‌ها، ذرات معلق ۲.۵ میکرومتری ممکن است به‌طور مستقیم فرآیند تجمع پروتئین‌ها را در مغز تسریع کنند و باعث بروز آلزایمر شوند.

به عبارت دیگر، ممکن است ورود ذرات معلق با توانایی مغز در پاکسازی توده‌های پروتئینی تداخل ایجاد کند.

به بیانی ساده، این ذرات ۲.۵ میکرومتری با سیستم پاکسازی سلول‌های بدن تداخل دارند و باعث می‌شوند حذف پروتئین‌های عامل بیماری‌هایی مانند آلزایمر، دشوارتر شود.

سومین نظریه این است که پی‌ام۲.۵‌ها به وسیله سلول‌های ایمنی مغز به نام میکروگلیا جذب و احتمالا باعث می‌شوند که این سلول‌ها، واکنشی التهابی را ایجاد و آغاز زوال عقل را تسریع کنند.

پژوهشگران برای تشخیص اینکه کدام مکانیسم در بروز زوال عقل نقش دارد، بر آزمایش‌های درون‌کشتگاهی روی سلول‌های بنیادی انسانی و همچنین مدل‌های حیوانی تمرکز خواهند کرد.

سونیا گاندی در همین زمینه گفت: «زمانی که این مکانیسم‌ها را با جزییات بیشتری درک کنیم، می‌توانیم از این دانش برای توسعه درمان‌هایی استفاده کنیم که تاثیر آلودگی‌های هوا را کاهش دهند.»

او اظهار امیدواری کرد که شاید روزی، بتوانیم از اثرات محیط بر بیماری‌های مغزی پیشگیری کنیم.

یک تحقیق جدید: امواج گرما زوال عقل را تشدید می‌کند

۲۵ شهریور ۱۴۰۳، ۲۰:۴۹ (‎+۱ گرینویچ)
100%

یافته‌های یک پژوهش جدید با موضوع تغییرات آب و هوایی نشان داد که قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض دمای شدید با افت شناختی، بیماری‌های کلیوی و سرطان پوست مرتبط است و امواج گرما می‌تواند مشکلات سلامت روان و شیوع بیماری‌های عفونی را تشدید کند.

این تحقیق که از سوی پژوهش‌گران دانشگاه بریستول بریتانیا انجام شد، شامل نظرات دانشمندان برجسته آب و هوا، هواشناسان و پزشکان بهداشت عمومی است.

بر اساس یافته‌های این پژوهش، قرار گرفتن طولانی‌مدت در دمای شدید ارتباط مستقیمی با زوال‌ شناختی، بیماری کلیوی، سرطان پوست و گسترش بیماری‌های عفونی دارد.

دان میچل، نویسنده اصلی این پژوهش، اعلام کرد محققان از برخی «پیوندهای قوی» میان این بیماری‌ها و امواج گرما آگاه هستند و این امر «موجب نگرانی قابل توجهی» شده است.

سخنگوی دانشگاه بریستول گفت: «در حالی که تاثیر منفی تغییرات آب و هوایی بر سلامت قلب و ریه به طور گسترده‌ای شناخته شده، این تحقیق تصویر جامع‌تری از پیامدهای مرتبط ارائه می‌دهد.»

کارشناسان دریافتند که «تکرار و افزایش تغییرات آب و هوایی، مانند موج گرما و سیل، مشکلات سلامت روانی و گسترش بیماری‌های عفونی را تشدید می‌کند.»

زنگ خطر بیماری‌های پنهان

این مطالعه همچنین نشان می‌دهد که قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض گرما می‌تواند خواب را مختل کند که این امر با زوال شناختی، بیماری آلزایمر و زوال عقل مرتبط است.

هوای سرد نیز ممکن است منجر به صدمات جسمی، مانند زمین خوردن یا تضعیف سلامت روانی، از جمله گوشه‌گیری شود و درد مفاصل و بی‌تحرکی را بر اثر نشستن و دراز کشیدن بیش از حد افزایش دهد.

میچل، استاد علوم آب و هوا در دانشگاه بریستول گفت: «این تحقیق عمدتا عوارض بالقوه بسیار جدی ناشی از قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض تغییرات آب و هوایی را نشان می‌دهد که تاکنون در ارزیابی‌های مشابه به آن پرداخته نشده است.»

او افزود که اطلاعات کافی در مورد اینکه چگونه دماهای گرم‌تر یا سیل مداوم ممکن است با بیماری‌های مختلف مرتبط باشد، وجود ندارد.

با این حال، این پژوهشگر تاکید کرد که فشار گرمایی مداوم و چندساله احتمالا بیماری‌های زمینه‌ای مانند بیماری‌های کلیوی را تشدید می‌کند اما برای تعیین اثرات بلندمدت آن، باید تحقیقات بیشتری انجام شود.

میچل ادامه داد: «با استفاده از نمونه بریتانیا ما زمینه را برای تجزیه و تحلیل کامل و جهانی ارتباط میان تغییرات آب و هوایی و سلامت فراهم کرده‌ایم.»

یونیس لو، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق گفت که گام‌های بعدی شامل تجزیه و تحلیل داده‌های بلندمدت بیشتر در کنار «عوامل دیگری است که در طول زمان بر سلامتی تاثیر می‌گذارند».

تغییرات اقلیمی ناشی از تغییر درازمدت میانگین دمای زمین است که شرایط آب و هوایی را عوض می‌کند.

در طول یک دهه گذشته، دمای زمین به طور متوسط ​​حدود ۱.۲ درجه سانتیگراد گرم‌تر از اواخر قرن ۱۹ بوده است.

اکنون تایید شده که گرمایش جهانی در دوره ۱۲ ماهه بین فوریه ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۴ از ۱.۵ درجه سانتیگراد فراتر رفته است.

پیامدهای افزایش دما که به دلیل تغییرات آب و هوایی ناشی از فعالیت‌های انسان رخ داده، با پدیده ال‌نینو تشدید و باعث شده سال ۲۰۲۳ گرم‌ترین سال ثبت شده در تاریخ باشد.