دونالد ترامپ روز جمعه میزبان رهبران ارمنستان و آذربایجان در نشستی در کاخ سفید بود؛ نشستی که به گفته او با تعهد دو کشور به برقراری صلحی دائمی در قفقاز جنوبی همراه شد.
او همچنین به نابودی برنامه هستهای حکومت ایران اشاره کرد و بر هدف خود برای گسترش بیشتر کشورهای همپیمان در پیمان ابراهیم تاکید کرد.
ترامپ جمعه در نشستی رسانهای به همراه رهبران جمهوری ارمنستان و جمهوری آذربایجان گفت: «همانطور که میدانید، ما توان هستهای ایران را از بین بردیم و اگر بخواهم از اصطلاحی استفاده کنم که برخی ممکن است بدون آگاهی آن را زیر سوال ببرند، باید بگویم این توانایی بهطور کامل نابود شد.»
رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد: «این موضوع توسط کمیسیونهای انرژی اتمی و همه نهادهای مرتبط تأیید شده است.»
او در ادامه بار دیگر سخنان اخیر خود را تکرار کرد و گفت: «ممکن است دوباره تلاش کنند، اما باید در مکان جدیدی این کار را انجام دهند، چون ما و فقط میخواهم بگویم که ما بزرگترین ارتش جهان را داریم. ما بهترین تجهیزات و بهترین صنایع نظامی جهان را داریم، هیچکس حتی به آن نزدیک هم نیست.»
رییسجمهوری آمریکا افزود: «این موضوع اثبات شد. بنابراین از بین بردن آن تهدید در خاورمیانه بسیار مهم بود. و فکر میکنم افراد زیادی همین حالا به پیمان ابراهیم خواهند پیوست. این خیلی مهم خواهد بود.»
ترامپ از موفقیت در امضای توافق صلح میان ارمنستان و آذربایجان خبر داد
همچنین ترامپ از موفقیت در امضای توافق صلح میان دو کشور جمهوری آذربایجان و ارمنستان خبر داد و گفت: «اطمینان کامل دارم که صلحی پایدار میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان برقرار خواهد شد.»
او گفت: «ما همین چند لحظه پیش دفتر بیضی کاخ سفید را ترک کردیم، جایی که اسناد حجیم و عناصر بسیار مهم این توافق را امضا کردیم.»
رییسجمهوری آمریکا اعلام کرد کشورهای ارمنستان و آذربایجان متعهد شدهاند که برای همیشه به تمام درگیریها پایان دهند، تجارت، سفر و روابط دیپلماتیک را آغاز کنند و به حاکمیت و تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند.
او اشاره کرد: «برای بیش از ۳۵ سال، ارمنستان و آذربایجان درگیر یک مناقشه تلخ بودهاند که رنج زیادی برای هر دو ملت به همراه داشته است. بسیاری تلاش کردند که راهحلی بیابند، از جمله اتحادیه اروپا. روسها خیلی سخت روی آن کار کردند. اما هیچگاه اتفاقی نیفتاد.»
ترامپ گفت: «جو بایدن تلاش کرد، اما شما میدانید که آنجا چه اتفاقی افتاد. او احتمالاً برای ۱۲ دقیقه تلاش کرد و نتیجهای نداشت. کشورهای زیادی دیگر هم تلاش کردند، اما موفق نشدند.»
رئیسجمهوری آمریکا همچنین از لغو محدودیتهای همکاری نظامی با جمهوری آذربایجان خبر داد و گفت این اقدام در چارچوب گسترش همکاریهای دوجانبه انجام میشود.
ترامپ بار دیگر بر هدف خود برای توسعه سریع توافقهای ابراهیم تاکید کرد. این پیمان که در دوره نخست ریاستجمهوری او شکل گرفت، روابط دیپلماتیک میان برخی کشورهای مسلمان و اسرائیل را عادیسازی کرد. او اشاره کرد که جمهوری آذربایجان ممکن است به زودی به این توافقات بپیوندد، هرچند هماکنون نیز روابط دیپلماتیک با اسرائیل دارد.
این تحول میتواند تاثیر قابل توجهی بر معادلات سیاسی و امنیتی منطقه، بهویژه در ارتباط با ایران که روابطش با جمهوری آذربایجان در سالهای اخیر با تنشهایی همراه بوده، برجای بگذارد.
دیدار پیشرو با پوتین
ترامپ همچنین با اشاره به دیدرا پیشروی خود با ولادیمیر پوتین رییسجمهوری روسیه گفت: «فکر میکنم ما خیلی به نتیجه نزدیک شدهایم، و بهزودی اعلام خواهیم کرد که جلسهای با روسیه برگزار خواهیم کرد و مکان آن را هم اعلام خواهیم کرد.»
او افزود: «فکر میکنم مکان انتخابی، مکان بسیار محبوبی باشد به دلایل متعدد، اما کمی بعدتر آن را اعلام خواهیم کرد. الان نمیخواهم اعلامش کنم، چون آنچه همین حالا انجام دادیم خیلی مهم است.»
واکنش ارمنستان و آذربایجان
در این نشست، نیکول پاشینیان نخستوزیر ارمنستان درباره صلح با آذربایجان میانجیگری آمریکا گفت: «این دستاورد بدون مشارکت شخصی ترامپ ممکن نمیشد.»
او افزود: «فصل جدیدی از صلح و ثبات و رفاه آغاز خواهد شد.»
الهام علیاف رییسجمهور آذربایجان نیز گفت اگر تلاش ترامپ و تیم او نبود شاید کشورش و ارمنستان در مذاکرات بیپایان صلح بودند.
رییسجمهوری آذربایجان تاکید کرد: «چارچوب این شراکت راهبردی در ماههای آینده بهتفصیل تدوین خواهد شد، و این دستاوردی تاریخی برای جمهوری آذربایجان است.»
استقبال ترکیه از توافق صلح
وزارت خارجه ترکیه از توافق میان باکو و ایروان استقبال کرد و در بیانیهای نوشت: «در زمانی که درگیریها و بحرانهای بینالمللی شدت یافتهاند، این گام تحولی بسیار مهم در جهت تقویت صلح و ثبات منطقهای بهشمار میآید. ما از نقش و مشارکت دولت ایالات متحده آمریکا در این روند قدردانی میکنیم.»
در ادامه این بیانیه آمده است: «فرصتی تاریخی برای قفقاز جنوبی بهمنظور دستیابی به صلح و شکوفایی پدید آمده است. ترکیه همچنان به مشارکت در تلاشهایی که در راستای بهرهگیری از این فرصت انجام میشود ادامه خواهد داد و از کوششهای صادقانه جمهوری آذربایجان حمایت خواهد کرد.»
