بهرغم آسیبهای سنگین به زیرساختهای هستهای جمهوری اسلامی و تضعیف شبکه نیابتیاش در منطقه، کارشناسان به تایمز اسرائیل گفتهاند که تهدید تهران همچنان پابرجاست و بدون نمایش قدرت، دیپلماسی بهتنهایی قادر به مهار جمهوری اسلامی نیست.
بنسبطی، پژوهشگر ارشد در موسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل، به این رسانه گفت: «مشکل از فرهنگ این رژیم است. اگر فقط با دیپلماسی جلو بروید و قدرتی در کار نباشد، آنها شما را ضعیف میبینند.»
او تاکید کرد که ضربالمثل معروف تئودور روزولت، رییسجمهوری پیشین آمریکا، «آرام سخن بگو اما چماق بزرگی با خود داشته باش»، هنوز هم در برابر تهران صدق میکند و بدون تهدیدی واقعی، هیچ توافقی دوام نمیآورد.
به گفته بنسبطی، هرچند حملات هوایی آمریکا در ۳۱ تیر برخی از تاسیسات کلیدی مانند فردو، نطنز و اصفهان را هدف قرار داد و موجب عقبافتادن چرخه تولید اورانیوم غنیشده شد، اما این به معنای از میان رفتن کامل تهدید نیست: «ما آنها را از بین نبردیم. این حکومت میتواند بازگردد.»
توقف در تولید، نه در جاهطلبی
دکتر آنا اریکسون، استاد مهندسی هستهای در دانشگاه جورجیا تک، در تحلیلی برای «کنورسیشن» نوشت که حملات اخیر بهطور خاص سانتریفیوژهایی را هدف گرفت که قادر به تولید اورانیوم با غنای بالا هستند.
به گفته او، ایران پیش از حمله بیش از ۱۳ هزار سانتریفیوژ پیشرفته از مدلهای آیآر-۴، آیآر-۲ام، و آیآر-۶ را در اختیار داشت که سرعت غنیسازی آنها بسیار بیشتر از نمونههای قدیمی است.
اریکسون هشدار داده بود که مدل آیآر-۶ میتواند در عرض چند هفته اورانیوم را از سطح ۶۰ درصد به سطح تسلیحاتی برساند، و مدل آزمایشی آیآر-۹ حتی پنج برابر سریعتر از آن عمل میکند.
بهرغم حمله، هنوز مشخص نیست آیا ذخایر ۴۰۰ کیلوگرمی اورانیوم با غنای بالا که تهران پیش از جنگ در اختیار داشت بهطور کامل نابود شده یا نه.
همزمان، ارتش اسرائیل اعلام کرده که زیرساخت تولید موشکهای دوربرد ایران نیز بهطور چشمگیری آسیب دیده و توان تولید انبوه این تسلیحات تا سال ۲۰۲۷ به تعویق افتاده است.
«با چند روز بیشتر، شاید رژیم تمام میشد»
به گفته بنسبطی، عملیات مشترک اسرائیل و آمریکا علاوه بر زیرساختهای نظامی و هستهای، شخصیتهای کلیدی در سپاه پاسداران، ستادها و حتی زندان اوین را هدف قرار دادند. او گفت: «اگر حملات چند روز دیگر ادامه پیدا میکرد، شاید دیگر چیزی از جمهوری اسلامی باقی نمیماند.»
انزوای منطقهای و تضعیف محور مقاومت
مناحم مرحوی، پژوهشگر موسسه «هری ترومن» در دانشگاه عبری اورشلیم، به تایمز اسرائیل
گفته که تهران اکنون بیش از هر زمان دیگری منزوی است: «این جنگ نشان داد جمهوری اسلامی هیچ متحد واقعیای ندارد.»
به گفته او، محور مقاومت، از حوثیها در یمن تا گروههای نیابتی در عراق، سوریه، غزه و لبنان، بهشدت تضعیف شده و بازسازی آن در آینده نزدیک بعید است. او گفت: «در پنج سال آینده جبهه مقاومت بهشدت ضعیفتر خواهد بود، اگر اساسا باقی بماند.»
از زمان حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس به جنوب اسرائیل، ارتش اسرائیل حملات منظم علیه گروههای مورد حمایت ایران انجام داده و اکنون مدعی است ۷۰ درصد نوار غزه را تحت کنترل دارد.
در لبنان، حدود ۴ هزار نیروی حزبالله، از جمله فرماندهان ارشد، طی جنگ با اسرائیل که در نوامبر ۲۰۲۴ پایان یافت، کشته شدهاند.
مرحوی و سبطی هر دو تاکید کردند که بهرغم این ضربات، نباید انتظار سقوط قریبالوقوع رژیم را داشت. مرحوی گفت: «تغییر رژیمها معمولا از طریق بمباران حاصل نمیشود.»
آینده پس از خامنهای و سناریوی کودتا
در حالی که علی خامنهای، رهبر ۸۶ ساله جمهوری اسلامی، بهزودی باید جای خود را به جانشینی دهد، نامهایی مانند مجتبی خامنهای، صادق لاریجانی، محسن اراکی و حسن خمینی به عنوان جانشینان احتمالی مطرح شدهاند.
مرحوی گفت این جانشینان احتمالا به خطمشی ایدئولوژیک رژیم وفادار خواهند ماند اما ممکن است با احتیاط بیشتری عمل کنند: «آنها ممکن است درس گرفته باشند که اظهارات خامنهای بهای سنگینی دارد.»
در عین حال، بنسبطی وقوع یک سناریو «شورویوار» را محتمل دانست. او گفت: «این میتواند ناگهانی رخ دهد؛ شاید در عرض دو ساعت یا دو ماه. خشم و نارضایتی در مردم سالهاست انباشته شده است.»
او تاکید کرد که تنها راه تغییر واقعی، کودتایی درونی از سوی ژنرالهای سپاه یا ارتش است. به گفته او: «اگر تغییر از پایین باشد، بسیار خشونتبار خواهد بود. از بالا باید اتفاق بیفتد.»
لزوم حمایت جهانی از مردم ایران
در حالی که مذاکرات هستهای جدید میان استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، و عباس عراقچی در اسلو در دست بررسی است، دونالد ترامپ، رییسجمهور آمریکا، صراحتا هرگونه گفتوگو را رد کرده و در شبکه اجتماعی «تروث» نوشت: «من هیچ چیزی به ایران پیشنهاد نمیکنم و حتی با آنها صحبت نمیکنم. چون تاسیسات هستهایشان را بهطور کامل نابود کردیم.»
اما بنسبطی هشدار داد که جنگ بهتنهایی کافی نیست و حمایت صریح آمریکا از مردم ایران برای تغییر رژیم حیاتی است: «تغییر واقعی فقط زمانی ممکن است که مردم ایران بدانند جهان کنارشان ایستاده است.»
او همچنین از عدم پیامرسانی مستقیم ترامپ به مردم ایران انتقاد کرد: «مردم ایران به سخنان رییسجمهوری آمریکا گوش میدهند، نه نخستوزیر اسرائیل. در چشم آنها اسرائیل کشور کوچکی است.»
نتانیاهو در ۲۳ خرداد پیامی ویدیویی خطاب به مردم ایران منتشر کرد و گفت هدف عملیات نظامی «باز کردن راه آزادی» برای مردم است، اما هنوز از جانب واشینگتن پیامی مشابه منتشر نشده است.
سفارت چین در گفتوگو با روزنامه اسرائیل هیوم در واکنش به گزارش اخیر پایگاه خبری میدل ایست آی اعلام کرد: «محتوای این گزارش نادرست است. چین بهطور اصولی با اشاعه تسلیحات کشتارجمعی و سامانههای پرتاب آنها مخالف است و بهطور مستمر بر اجرای دقیق رژیمهای کنترل صادرات و عدماشاعه تاکید دارد.»
در ادامه این بیانیه آمده است: «چین هرگز به کشورهایی که در وضعیت جنگی قرار دارند تسلیحات صادر نمیکند و نظارت سختگیرانهای بر صادرات اقلام دوکاربرده نظامی و غیرنظامی اعمال میکند. بهعنوان یکی از اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل، چین بهصورت مسئولانه در قبال صادرات اقلام مرتبط با امور نظامی عمل میکند.»
این تکذیبیه در حالی منتشر شد که پایگاه میدل ایست آی دوشنبه ۱۶ تیر در گزارشی به نقل از یک منبع دیپلماتیک عربی نوشت که دولت چین در هفتههای پس از برقراری آتشبس میان ایران و اسرائیل در ۲۴ ژوئن، سامانههای موشکی زمینبههوای پیشرفتهای را به ایران منتقل کرده و جمهوری اسلامی در ازای دریافت این تجهیزات، محمولههای نفتی به چین ارسال کرده است.
این گزارش مدعی شد که انتقال تسلیحات از چین به ایران نشانهای از گسترش همکاریهای نظامی میان تهران و پکن است و اگرچه منابع عربی از بیان شمار دقیق سامانههای تحویلی خودداری کردهاند، اما تایید کردهاند که پرداختها از طریق ارسال نفت خام صورت گرفته است.
منابع آگاه عربی همچنین به میدل ایست آی گفتهاند که کشورهای عرب متحد آمریکا از این معامله مطلعاند و کاخ سفید نیز در جریان تلاشهای جمهوری اسلامی برای بازسازی زیرساختهای پدافند هوایی خود قرار دارد.
گزارشها حاکی است که بخش عمدهای از سامانههای پدافند هوایی ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل آسیب دیدهاند و ارتش اسرائیل در همان روزهای ابتدایی، کنترل کامل آسمان غرب ایران و حتی حریم هوایی تهران را بهدست آورده بود.
ایران در سالهای گذشته عمدتا به سامانههای پدافندی ساخت روسیه نظیر اس-۳۰۰ و مدلهای بومیشده متکی بوده، اما بهدنبال تخریب گسترده این زیرساختها، اکنون بهدنبال جایگزینهایی از جمله سامانههای ساخت چین است.
بر اساس این گزارش، یکی از سامانههای احتمالی تحویلی، اچکیو-۹ ساخت چین است؛ سامانهای که در گذشته و در جریان درگیریهای میان هند و پاکستان عملکرد موثری داشته و گزارشهایی نیز از ساقطکردن چند فروند جنگنده پیشرفته فرانسوی رافال با آن منتشر شده بود.
این گزارش در ادامه یادآور میشود که چین بزرگترین مشتری نفتی ایران است و حدود ۹۰ درصد از کل صادرات نفت جمهوری اسلامی به این کشور اختصاص دارد. بر اساس توافقهایی که پیش از جنگ نیز میان دو طرف وجود داشت، قرار بود چین مواد اولیه و قطعات لازم برای تولید صدها موشک بالستیک را در اختیار ایران قرار دهد.
در جریان جنگ اخیر، وزارت امور خارجه چین در موضعگیریهایی عمومی، اسرائیل را محکوم کرد، اما رییسجمهوری این کشور، شی جینپینگ، از موضعگیریهای تند خودداری کرده و صرفا خواستار پایان جنگ و کاهش تنشها شده بود.
نیکولا لِرنر، رییس اداره کل امنیت خارجی فرانسه، در گفتوگو با شبکه تلویزیونی السیآی گفت: «همه مراحل برنامه هستهای ایران از جمله مواد، فرایند تبدیل، ساخت هسته، و سامانههای پرتاب، بهشدت آسیب دیده و دچار تاخیر شدهاند، اما هنوز هیچ قطعیتی درباره محل نگهداری اورانیوم غنیشده ایران وجود ندارد.»
او تاکید کرد که پاریس اطلاعاتی درباره موقعیت احتمالی این ذخایر دارد، اما تا زمانیکه بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه بازگشت به ایران را نیابند، نمیتوان با اطمینان درباره سرنوشت این مواد سخن گفت.
لِرنر همچنین هشدار داد که احتمال ادامه فعالیتهای پنهانی غنیسازی در ظرفیتهای کوچکتر همچنان وجود دارد و بر همین اساس، «فرانسه همچنان بر یافتن راهحل دیپلماتیک برای بحران هستهای ایران تاکید دارد.»
روایت متناقض اسرائیل و آمریکا؛ از «نابودی کامل» تا «ابهام در تخریب»
همزمان، روزنامه اورشلیم پست نیز بهنقل از مقامهای اسرائیلی بر وجود ابهام درباره میزان دقیق تخریب ذخایر اورانیوم ایران تاکید کرد.
بر اساس این گزارش، تاسیسات نگهداری حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده در حملات هدف قرار گرفته، اما هنوز مشخص نیست چه میزان از این مواد نابود شده و آیا ایران امکان بازیابی آن را دارد یا نه.
به نوشته این روزنامه، مقامهای اسرائیلی تقریبا مطمئن هستند جمهوری اسلامی نتوانسته پیش یا پس از حملات، این مواد را از سایتهای هستهای خارج کند؛ اما تصریح کردند که «هیچ تضمین قطعی در اینباره وجود ندارد.»
در همین زمینه، دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در نشست خبری در حاشیه اجلاس ناتو در لاهه، مدعی شد که «تمام اورانیوم غنیشده ایران» در تاسیسات بمبارانشده نگهداری میشده و انتقال آن بسیار دشوار بوده است.
او با استناد به بیانیه کمیسیون انرژی اتمی اسرائیل، گفت: «سطح تخریبی که آمریکا در این عملیات ایجاد کرد، با بمباران هیروشیما قابل مقایسه است و همانگونه که جنگ جهانی دوم پایان یافت، این حمله نیز جنگ جمهوری اسلامی و اسرائیل را به پایان رساند.»
اختلاف در ارزیابیها؛ از «نابودی کامل» تا «چند ماه تأخیر»
در حالیکه ترامپ و برخی مقامهای اسرائیلی از نابودی کامل برنامه هستهای ایران سخن میگویند، گزارشهای اطلاعاتی داخلی آمریکا، از جمله از سوی یک نهاد اطلاعاتی که نام آن فاش نشده، نشان میدهند که تاثیر واقعی حملات تنها «چند ماه تاخیر» در برنامه هستهای ایران بوده است.
روزنامه والاستریت ژورنال نیز گزارش داده که این ارزیابی محافظهکارانه خشم ترامپ و اطرافیانش را برانگیخته و آنها رسانهها را متهم به کوچکنمایی موفقیت عملیات کردهاند.
پنتاگون نیز در بیانیهای محتاطانه، تاسیسات فردو، نطنز و اصفهان را «بهشدت آسیبدیده» توصیف کرده اما از بهکار بردن واژه «نابودی» پرهیز کرده است.
امید به مذاکره و سایه ابهام بر آینده
در ادامه تنشها، ترامپ در گفتوگو با بنیامین نتانیاهو در کاخ سفید اعلام کرد که جمهوری اسلامی خواهان ازسرگیری مذاکرات هستهای شده است.
او گفت: «وقتی دیدم که همه چیز نابود شده، پرسیدم اصلا چه نیازی به مذاکره هست؟ اما آنها خواستار دیدار شدند و من موافقت کردم. اگر بتوانیم به توافقی برسیم، عالی است.»
با وجود این، رییسجمهوری آمریکا احتمال رسیدن به توافق بدون سند مکتوب را نیز مطرح کرده و گفت: «عملیات اخیر آنقدر گویا بود که شاید نیازی به هیچ نوشتهای نباشد.»
به گفته مقامهای نزدیک به دولت آمریکا، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ترامپ و میانجی در مذاکرات غیرمستقیم میان اسرائیل و حماس، مسئول هدایت گفتوگوهای هستهای با جمهوری اسلامی نیز شده و احتمال آغاز مذاکرات جدید در هفته پیشرو وجود دارد.
سازمان صلیب سرخ سهشنبه ۱۷ تیر اعلام کرد خود را برای موج جدید بازگشت اهالی افغانستان از ایران آماده میکند؛ موجی که به گفته نهادهای بشردوستانه، فشار سنگینی بر سیستم امدادرسانی وارد میکند.
بر اساس دادههای کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد (UNHCR)، از آغاز سال جاری میلادی، بیش از ۱.۲ میلیون نفر از ایران به افغانستان بازگردانده شدهاند.
این بازگردانده شدن، بهویژه از زمان آغاز حملات متقابل میان جمهوری اسلامی و اسرائیل در جریان جنگ ۱۲ روزه افزایش یافته است.
سامی فاخوری، رییس هیات افغانستان در سازمان بینالمللی صلیب سرخ، در یک نشست خبری در ژنو گفت که شخصا شاهد بازگشت اتوبوسهای حامل مردم به گذرگاه مرزی اسلامقلعه در ولایت هرات بوده است.
او افزود: «ما انتظار داریم که یک میلیون نفر دیگر، یا شاید بیشتر، از ایران به افغانستان بازگردند.»
بازگشتیهای اجباری و آینده مبهم
فاخوری در ادامه نسبت به آینده این بازگردانده شدنها ابراز نگرانی کرد و توضیح داد که بسیاری از این اهالی افغانستان سالها پیش کشورشان را ترک کردهاند و اکنون بیخانمان هستند.
او گفت: «اکثریت آنها در تصمیمگیری برای بازگشت هیچ نقشی نداشتند. آنها را سوار اتوبوس کردند و به مرز بردند.»
افغانستان در حال حاضر با یک بحران انسانی جدی مواجه است و نهادهای امدادرسان هشدار میدهند ورود تازهواردان از ایران - علاوه بر صدها هزار نفری که از پاکستان نیز به بازگشت واداشته شدهاند - خطر بیثباتسازی بیشتر را به همراه دارد.
ظرفیت نهادهای امدادی برای اسکان، تغذیه و خدمات پزشکی همین حالا نیز به مرز فروپاشی رسیده و گزارشهای میدانی حاکی از آن است که بسیاری از بازگشتیها بدون سرپناه و حتی دسترسی به آب آشامیدنی سالم، به مناطق مرزی میرسند.
منابع ناکافی و زخمهای روانی
فاخوری با اشاره به نیازهای اضطراری در مرز و اردوگاههای موقت، گفت که فراخوان صلیب سرخ برای تامین ۲۵ میلیون فرانک سوئیس (معادل ۳۱.۴ میلیون دلار آمریکا) برای کمک به بازگردانده شدهها تنها به اندازه ۱۰ درصد تامین مالی شده است.
به گفته او، ادامه این وضعیت ممکن است توان عملیاتی گروههای امدادی را در طول ماههای آینده فلج کند.
فاخوری هشدار داد: «اگر تامین مالی به موقع انجام نشود، ممکن است نتوانیم حتی ابتداییترین خدمات را برای بازگشتیها فراهم کنیم.»
همزمان، نگرانیها نسبت به تبعات اجتماعی و روانی این بازگشتهای اجباری رو به افزایش است.
بابر بلوچ، سخنگوی کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد، در همان نشست خبری در ژنو گفت که روزانه دهها هزار نفر از ایران به افغانستان میرسند.
او تاکید کرد تنها در روز چهارم ژوئیه، بیش از ۵۰ هزار نفر از مرز عبور کردهاند؛ عددی که او آن را «بیسابقه» خواند.
بلوچ همچنین نسبت به جدایی اعضای خانوادهها در این فرآیند هشدار داد و گفت که بسیاری از افراد بدون اطلاع از محل بستگان خود یا در حالی که کودکان و سالمندانشان در مرزهای دیگر ماندهاند، وارد افغانستان میشوند.
او افزود: «زخمهای روانی این بازگشت اجباری برای افغانها ماندگار خواهد بود.»
این نگرانی بهویژه در مورد کودکانی مطرح است که به یکباره از مدرسه، زبان، شبکههای اجتماعی و فضای زندگی در ایران جدا شدهاند و اکنون بدون چشماندازی روشن به افغانستان بازگردانده میشوند.
فارس در این مطلب با اشاره به شرایط امنیتی اخیر در ایران، مخالفان جمهوری اسلامی را عامل «انتقال اطلاعات به اسرائیل و قاچاق تسلیحات» معرفی کرد و نوشت اعدام آنها یک «مطالبه بهحق عمومی» است.
در این مطلب آمده است: «در شرایط فعلی که برخی از عناصر مزدور با پشتیبانی اسرائیل و سازمانهای جاسوسی غربی به دشمن اطلاعات دادهاند، مستحق اعدام به شیوه سال ۱۳۶۷ هستند.»
در تابستان سال ۱۳۶۷ و در پی پایان جنگ ایران و عراق، حکومت جمهوری اسلامی ایران موج گستردهای از اعدامهای سیاسی را علیه هزاران زندانی آغاز کرد؛ اقدامی که به «کشتار ۶۷» شهرت یافته است. بسیاری از این زندانیان پیشتر محاکمه و حتی در حال گذراندن دوران محکومیت خود بودند. طی چند هفته، هیأتهایی موسوم به «هیأت مرگ» با پرسشهای کوتاه عقیدتی، سرنوشت محکومان را رقم زدند و صدها نفر را به جوخههای اعدام سپردند. سازمانهای حقوقبشری این اعدامها را جنایت علیه بشریت خواندهاند و خانوادههای قربانیان هنوز از حق دانستن محل دفن عزیزانشان محروم ماندهاند.
فارس از اعدامهای دهه ۶۰ و موضع روحالله خمینی، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، در قبال آنها دفاع کرد و افزود: «این برخورد قضایی ضرورتی برای حفظ امنیت ملی، اجرای عدالت و پایان دادن به تهدید مستمر تروریستی در داخل کشور بود.»
این رسانه وابسته به سپاه در ادامه نوشت: «برخلاف تبلیغات شبکههای معاند که اعدامهای سال ۶۷ را ضد حقوق بشری نشان میدادند و تلاش کردند از شخصیتهایی مانند رئیسی با عنوان آیتالله اعدام یاد کنند، افکار عمومی ضرورت چنان برخورد درستی را ارج مینهد.»
پس از جنگ اخیر میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، حکومت ایران سرکوب شهروندان را تشدید کرده و موجی از احضارها، بازداشتها، و صدور و اجرای احکام اعدام را در دستور کار قرار داده است.
دستگاههای قضایی و اطلاعاتی جمهوری اسلامی شماری از بازداشتشدگان را به «جاسوسی» و «همکاری» با اسرائیل متهم کردهاند.
سازمان عفو بینالملل چهارم تیر هشدار داد حکومت ایران از اعدام برای سرکوب و ایجاد ترس در جامعه استفاده میکند.
گروهی از کارشناسان مستقل سازمان ملل با صدور بیانیهای نسبت به موج جدید سرکوب و اعدام در ایران پس از مناقشه اخیر بهشدت ابراز نگرانی کردند.
طرح تشدید مجازات مخالفان
سخنگوی شورای نگهبان سهشنبه ۱۷ تیر اعلام کرد طرح تشدید مجازات «همکاری» با اسرائیل «بهدلیل ابهامات» به مجلس ارجاع شده است.
پیشتر در دوم تیر، نمایندگان مجلس شورای اسلامی کلیات و جزییات طرح تشدید مجازات «جاسوسی» و «همکاری» با اسرائیل، آمریکا و «کشورهای متخاصم علیه امنیت و منافع ملی» را در ۹ ماده تصویب کردند.
بر اساس این طرح، هرگونه فعالیت «اطلاعاتی و جاسوسی و اقدام عملیاتی» برای اسرائیل، آمریکا یا «سایر رژیمها و گروههای متخاصم یا برای هر یک از عوامل وابسته به آنها برخلاف امنیت کشور یا منافع ملی»، «افساد فی الارض» محسوب میشود و مشمول مجازات «اعدام» خواهد بود.
نرگس محمدی، فعال حقوق بشر و برنده جایزه نوبل صلح، ۱۳ تیر نسبت به تشدید سرکوب در ایران پس از جنگ با اسرائیل هشدار داد و گفت حکومت ایران در حال بهرهبرداری از فضا برای افزایش فشار بر فعالان مدنی، مخالفان و زندانیان سیاسی است.
مولوی عبدالحمید اسماعیلزهی، امام جمعه اهل سنت زاهدان، ۱۳ تیر از مسئولان جمهوری اسلامی خواست با توجه به شرایط کنونی، برای زندانیان بهویژه زندانیان سیاسی «عفو عمومی» صادر کنند. او همچنین خواستار متوقف شدن اعدامها در ایران شد.
اسعدی سامانی، دوشنبه ۱۶ تیرماه در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا درباره میزان پروازهای باطل شده در ایام حمله اسرائیل به ایران و آتشبس، گفت در ایام جنگ ۱۲ روزه و آتشبس، ۱۲ هزار و ۲۹ پرواز باطل شد که از این تعداد هشت هزار و ۶۵۳ پرواز داخلی و سه هزار ۳۷۶ پرواز بینالمللی بوده است.
دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی اضافه کرد که در این مدت ۴۴۴ هزار و ۳۲۴ بلیت داخلی و ۳۹۵ هزار و ۶۴ بلیت خارجی باطل شده است.
او درباره میزان و ارزش خسارتهایی که بابت ابطال بلیتها به شرکتهای هواپیمایی وارد شده، گفت: «در این مدت بیش از شش هزار و ۱۳۰ میلیارد تومان درآمد از دست رفته شرکتهای هواپیمایی است.»
پیش از این در ۱۴ تیرماه، حمیدرضا صانعی، معاون سازمان هواپیمایی کشوری گفته بود در دوره جنگ و آتشبس جمهوری اسلامی با اسرائیل، ۱۲ هزار پرواز در ایران لغو شد.
اسعدی سامانی در بخش دیگری از گفتوگوی خود درباره جبران خسارتهای شرکتهای هواپیمایی، گفت: «درخواست ما این است که دولت در ارایه تسهیلات و افزایش مهلت پرداخت مالیات و حقبیمه تامین اجتماعی مساعدتهایی را برای شرکتهای هواپیمایی در نظر داشته باشد. همچنین تاریخ سر رسید چکهای ایرلاینها نزد سازمانها و دستگاههای دولتی استمهال شود.»
او با تاکید بر اینکه لغو پروازها تنها به شرکتهای هواپیمایی آسیب وارد نکرده و تمام صنایع و خدمات وابسته به این صنعت تحتتاثیر قرار گرفتهاند، گفت: «نباید این خسارات را محدود به یک صنعت دانست. از توقف پروازها و سفرهای هوایی، خسارتهای جانبی زیادی وارد شده است.»
اسعدی سامانی درباره روند برگشت پول بلیتهای باطل شده، افزود: «عودت هزینه بلیت در جریان است اما از آنجایی که پروازها در حال انجام است برخی از مسافران درخواست دارند که به جای بلیت لغو شده، بلیت جدیدی صادر شود و این امکان که بدون عودت هزینه بلیت باطل شده، بلیت جدیدی صادر شود وجود دارد.»
پیش از این در ۱۳ تیر، مهدی رمضانی، سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرد پس از ۲۰ روز وقفه در پروازهای بینالمللی بهدنبال جنگ ۱۲ روزه، نخستین پرواز خارجی در فرودگاه امام تهران به زمین نشست.
پیش از این و با آغاز حملات اسرائیل به مواضعی در ایران در بامداد ۲۳ خرداد، جمهوری اسلامی آسمان ایران را به روی پروازهای داخلی و خارجی بست و تعلیق پروازهای داخلی و خارجی را بهصورت روزانه تمدید کرد.
