بر اساس گزارشهای منتشر شده، تجمعهای معلمان شاغل و بازنشسته که به مناسبت روز جهانی کارگر در مقابل ادارههای آموزش و پرورش شهرهای مختلف ایران برگزار شد، با سرکوب شدید نیروهای امنیتی و انتظامی مواجه شد. در جریان این تجمعها دستکم هفت تن از معلمان معترض بازداشت شدند.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان، جمعه ۱۲ اردیبهشت در گزارشی نوشت حاکمیت در تجمعهای ۱۱ اردیبهشت معلمان، تمام توش و توان خود را گذاشت و هر ابزار ارعاب و سرکوبی را به کار برد تا مانع یک همایش مناسبتی شود.
این تشکل صنفی با اشاره به اینکه فعالان صنفی در استانهای بوشهر، قزوین، کردستان، فارس، خوزستان، مازندران، کرمانشاه، گیلان و مشهد، با انواع شیوهها مورد تهدید نهادهای امنیتی قرار گرفتند، افزود: «با بسیاری تماس گرفتند، برای تعداد بیشتری پیامک فرستادند و تعداد دیگری را احضار نمودند.»
طبق این گزارش، در تهران ولی میرزاسیدی، فراحی شاندیز، احمد حیدری و یک معلم دیگر به نام صادقی (نام کوچک عنوان نشده است) به دست نیروهای امنیتی همراه با ضرب و شتم بازداشت شدند.
همزمان حسین عبادیان در شهریار، رضا مسلمی در همدان و محمود صدیقیپور در رشت به دست نیروهای امنیتی بازداشت شدند.
شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان با اشاره به اینکه اینها فقط بخشی از فضای تهدید و سرکوب معلمان بود، نوشت: «این فضا سالهاست تکرار میشود تا نشان دهد که هیچ کدام از جناحهای حکومت - چه اصولگرا و چه اصلاحطلب - تفاوتی با هم ندارند و در سرکوب یکدست عمل میکنند.»
ایراناینترنشنال ۱۱ اردیبهشت گزارش داد که گروهی از معلمان شاغل و بازنشسته، همزمان با روز جهانی کارگر و روز معلم در ایران، با وجود فضای سنگین امنیتی، مقابل ادارات آموزشوپرورش برخی شهرهای کشور تجمع اعتراضی برگزار کردند.
این تجمعها در شرایطی شکل گرفت که از شب قبل، تماسهای تهدیدآمیز، احضار فعالان صنفی و فشار بر خانوادههای معلمان از سوی نهادهای امنیتی در جریان بود.
فرهنگیان حاضر در این تجمعها با در دست داشتن پلاکاردهایی همچون «امنیت شغلی، معیشت و کرامت، حق معلم است»، «معلم دادخواه است، نه فرمانبردار سکوت» و «هفته معلم را به ما تبریک نگویید، حقمان را بدهید» خواستار تحقق مطالبات صنفی خود شدند.
این تجمعها در پی صدور فراخوانی از سوی شورای هماهنگی تشکلهای صنفی فرهنگیان شکل گرفت که در آن از معلمان خواست در اعتراض به نابسامانیهای موجود در کشور، در شهرهای مختلف ایران تجمع کنند.
حقوق عادلانه، بیمه کارآمد دانشآموزان و فرهنگیان، آموزش رایگان، لغو تفاهمنامه میان وزارت آموزش و پرورش و فرماندهی کل انتظامی کشور، به رسمیت شناختن تشکلهای صنفی مستقل و لغو سرکوب و احکام امنیتی علیه فرهنگیان، خواستههای مطرح شده در این فراخوان عنوان شد.
معلمان معترض در ایران طی سالهای گذشته بارها با طرح مطالبات معیشتی، آموزشی و مدنی دست به تجمع و تحصن سراسری زدند.
با وجود برگزاری این تجمعهای اعتراضی، مطالبات معلمان هنوز محقق نشده است و فشارها بر آنها روز به روز بیشتر شده است.
این اعتراضات در بسیاری موارد با سرکوب گسترده از سوی نهادهای امنیتی و انتظامی مواجه شد و شماری از معلمان و فعالان صنفی، احضار، بازداشت و با احکام سنگین حبس مواجه شدند.
صدها معلم نیز در سالهای گذشته به دلیل فعالیتهای صنفی و همراهی با اعتراضات مردمی، با حکم هیئت رسیدگی به تخلفات اداری وزارت آموزش و پرورش از کار تعلیق یا به صورت دائمی اخراج شدهاند.
لاولر در گفتوگویی با آی فور ایران (Eye For Iran)، پادکست بخش انگلیسی ایراناینترنشنال، گفت: «حکومت ایران این بازی را نخواهد برد. هرچه زودتر این واقعیت را بپذیرد، نتیجه بهتری برای همه رقم خواهد خورد.»
او افزود: «اگر حکومت ایران پایبند نباشد، مجبور خواهیم شد دست به اقدام بزنیم.»
مایک لاولر، با وجود موضع سختگیرانهاش، دیپلماسی را به جنگ ترجیح میدهد. او در گفتوگو با ایراناینترنشنال تصریح کرد: «احمقانه است که ابتدا شانس دیپلماسی را امتحان نکنیم.»
لاولر با الهام از رویکرد «اعتماد کن، ولی راستیآزمایی کن» رونالد ریگان، مذاکرات را ابزاری برای جلوگیری از جنگ دانست، نه نشانهای از ضعف.
به گفته او، مذاکرات باید بهعنوان بخشی از تاکتیک فشار در نظر گرفته شوند، نه یک امتیاز.
تحریم نفت؛ نقطه فشار اصلی
لاولر، که به یکی از چهرههای کلیدی کنگره در اعمال فشار بیشتر بر جمهوری اسلامی بدل شده، بهتازگی از لایحهای دوحزبی هم حمایت کرده که خرید نفت خام ایران از سوی چین را هدف قرار میدهد. این لایحه بخشی از بسته قانونگذاری در واکنش به حمله بیسابقه ایران به اسرائیل است.
لاولر تجارت نفتی ایران، بهویژه با چین، را شریان اصلی مالی جمهوری اسلامی میداند. او درباره «قانون تقویت تحریمهای ایران ۲۰۲۵» توضیح داد که این قانون خرید نفت خام ایران از سوی چین را هدف میگیرد، بانکها و بیمهگرانی که این تجارت را تسهیل میکنند، مجازات میکند و فشار تحریمهای دوران ترامپ را بازمیگرداند.
لاولر گفت: «جمهوری اسلامی بزرگترین حامی تروریسم در سراسر جهان بوده است. بخش عمدهای از جریان مالی آنها از صنعت نفت و تجارت غیرقانونی نفت با چین تامین میشود. چین بخش اعظم نفت ایران را میخرد و درآمد حکومت ایرانی که تحت نظارت جو بایدن ۲۰۰ میلیارد دلار افزایش یافته است.»
او از راهبرد کنونی ترامپ تمجید کرد و تفاوت آن را با سیاست جو بایدن، رییسجمهوری پیشین آمریکا «از زمین تا آسمان» دانست.
در همین حال، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پنجشنبه ۱۱ اردیبهشت اعلام کرد که همه خریدهای نفت و محصولات پتروشیمی ایران باید متوقف شود. او هشدار داد که هر کشوری که نفت و محصولات پتروشیمی ایران را بخرد مشمول تحریمهای ثانویه خواهد شد و حق تجارت با آمریکا را نخواهد داشت. ترامپ در شبکه اجتماعی خود، تروث سوشیال نوشت: «به هیچ شکلی، در هیچ شرایطی، اجازه نخواهند داشت با ایالات متحده آمریکا تجارت کنند.»
زمان مذاکرات توجیهپذیر است
لاولر همچنین انتقادها مبنی بر اینکه دولت ترامپ زودتر از موعد دست به مذاکره زده و به این ترتیب اهرم فشارش را از دست میدهد، رد کرد. او با اشاره به پیشرفتهای هستهای ایران گفت این فوریت در مذاکرات کاملا ضروری است.
لاولر گفت: «ما در دنیای متفاوتی هستیم. ایران امروز بسیار جلوتر از چهار یا هشت سال پیش است. نمیدانم تا چه زمانی میشود منتظر ماند.»
با این حال، این «مذاکره فوری و ضروری» اکنون با مانعی جدید روبهرو شده است. به گفته بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، دور چهارم مذاکرات هستهای ایران و آمریکا که قرار بود شنبه ۱۳ اردیبهشت در رم برگزار شود، به دلایل لجستیکی به تعویق افتاده است. مقامهای جمهوری اسلامی نیز اعلام کردهاند زمانبندی جدید مذاکرات به رویکرد آتی آمریکا بستگی دارد.
لاولر که نماینده حوزهای با جمعیت قابل توجه ایرانی-آمریکایی در نیویورک است، گفت بسیاری از ایرانیآمریکاییهایی که با آنها صحبت کرده، از اتخاذ مواضع سختتر از سوی آمریکا در قبال جمهوری اسلامی حمایت میکنند.
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است ماموران وزارت اطلاعات به خانواده این شهروند گفتهاند تنها در صورتی پیکر عظیم فرخوند را به آنها تحویل خواهند داد که پدرش در یک فایل ویدیویی روایتی دروغین را بازگو کند که ماموران امنیتی درباره نحوه کشتهشدن فرزندش ارائه کردهاند.
یک منبع نزدیک به خانواده فرخوند جمعه، ۱۲ اردیبهشت، به ایراناینترنشنال گفت: «به خانواده فرخوند گفتهاند باید پدر عظیم مقابل دوربین ماموران وزارت اطلاعات بگوید فرزندش «رهگذر» بوده و به صورت «اتفاقی» با شلیک ماموران کشته شده و کشتهشدنش ارتباطی به تحصن و اعتراض او به اعدام نداشته است.»
جمهوری اسلامی در سالهای گذشته بارها با نقض آشکار حقوق اساسی خانوادههای افراد جانباخته یا اعدامشده به دلایل سیاسی، از تحویل پیکر آنها به خانوادههایشان خودداری کرده است.
مخفی کردن یا تحویل ندادن پیکر فرد جانباخته به خانواده و مشخص نکردن مکان دفن افراد، از جمله موارد ناپدیدسازی قهری محسوب میشود.
ناپدیدسازی قهری نقض ماده ششم اعلامیه جهانی حقوق بشر است که تاکید میکند «هر انسانی سزاوار و محق است تا همهجا در برابر قانون بهعنوان یک شخص به رسمیت شناخته شود».
قتل با شلیک ماموران
عظیم فرخوند، شهروند اهل دزفول شامگاه ۱۰ اردیبهشت در پی تجمع مقابل زندان فجر این شهر در اعتراض به اجرای حکم اعدام یکی از بستگانش، با شلیک ماموران کشته شد.
ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال در ۱۰ اردیبهشت و بامداد ۱۱ اردیبهشت نشان میداد که تجمعهای اعتراضی در مخالفت با اجرای حکم دو متهم به اعدام، در مقابل فرمانداری، شهرداری و زندان فجر دزفول برگزار شد.
به گفته منابع مطلع، این تجمع همزمان با اجرای حکم اعدام دو زندانی به نامهای کریم فرخوند و محمود استادممزایی برگزار شده بود.
گزارشها حاکی از آن است که ماموران یگان ویژه با یورش به تجمعکنندگان، چند نفر را زخمی و شماری را نیز بازداشت کردند.
دو زندانی اعدامشده پیشتر در یک پرونده مشترک به اتهام «محاربه از طریق سرقت مسلحانه» به اعدام محکوم شده بودند.
بنا بر گزارشها، حکم آنها چند بار با رضایت شاکیان نقض شده بود. با این حال، منابع میگویند این اعدامها در سکوت خبری اجرا شدند.
در ماههای اخیر، افزایش شمار اجرای احکام اعدام و همچنین صدور و تایید احکام اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران، با موجی از اعتراضات در داخل و خارج از کشور روبهرو شده است.
طی این مدت تجمعات بسیاری از سوی خانوادههای زندانیان محکوم به اعدام در مقابل زندان اوین در تهران و دیگر شهرهای ایران شکل گرفت.